Doorleren of niet?

HOEVEEL onderwijs is er nodig om de kost te verdienen? Het antwoord varieert van land tot land. In veel landen schijnt het opleidingsniveau dat nodig is om aan de kost te komen hoger te zijn dan enkele jaren geleden. In sommige gevallen is de bij de wet verplichte minimumopleiding niet voldoende.

Ongetwijfeld is dat de reden waarom steeds meer schoolverlaters naar school teruggaan in plaats van te gaan werken. De beloningen schijnen dan ook aantrekkelijk. In The New York Times wordt een rapport geciteerd van het Economic Policy Institute waarin werd geconcludeerd dat „werkende mannen met alleen een diploma van de middelbare school er van 1979 tot 1987 zo’n 7,4 procent in inkomen op achteruit waren gegaan, terwijl het inkomen van mannelijke universitair geschoolden met 7 procent was gestegen”.

Universitair geschoolden krijgen een graad die hun kansen op de arbeidsmarkt biedt. William B. Johnston, een vooraanstaand wetenschappelijk onderzoeker bij het Hudson Institute, zegt: „De universitaire graad, of zelfs het bewijs dat men college heeft gelopen, is in dit land de belangrijkste kwalificatie voor een baan geworden.”

Aan de andere kant moet toegegeven worden dat veel universitair geschoolden er moeite mee hebben een baan te vinden en dat zij niet immuun zijn voor afvloeiingen. „De meeste van mijn vrienden die tegelijk met mij afgestudeerd zijn, hebben geen baan”, zegt de 22-jarige Karl. Jim, 55 jaar, studeerde cum laude af aan een gerenommeerde universiteit, maar werd in februari 1992 ontslagen. Zijn diploma behoedde hem daar niet voor en hielp hem evenmin vast werk te vinden. „Je fundament blijkt zand te zijn”, zegt hij.

Net als Jim zijn heel wat universitair geschoolden beland in wat U.S.News & World Report het „witte-boordenvagevuur” noemt — zij zijn te jong om met pensioen te gaan en te oud om door een ander bedrijf aangenomen te worden.

Hoewel een universitaire opleiding voordelen kan hebben, is ze dus duidelijk geen panacee. En ze is evenmin de enige mogelijkheid. Herbert Kohl schrijft in The Question Is College: „Er zijn veel geslaagde mensen die geen hogeschool hebben doorlopen en veel behoorlijke banen waarvoor geen universitaire graad vereist is.” Zo is er een groot bedrijf dat mensen die geen hogeschool hebben doorlopen aanneemt voor posities die vaak door universitair geschoolden worden bekleed. In plaats van naar graden te kijken, zoekt de firma sollicitanten die van het vermogen tot slagen blijk geven. „Hebben wij die persoon eenmaal gevonden,” zo zegt een woordvoerder, „dan gaan wij ervan uit dat wij [hem] specifieke vaardigheden voor de baan kunnen bijbrengen.”

Ja, velen hebben goed de kost voor zichzelf en hun gezin kunnen verdienen zonder een universitaire graad behaald te hebben. Sommigen van hen hebben een beroepsopleiding of een cursus aan een school voor hoger beroepsonderwijs of een technisch instituut gevolgd, met een minimale investering aan tijd en geld.a Anderen hebben zich zonder enige vorm van gespecialiseerde opleiding een ambacht eigen gemaakt of zijn een onderhoudsdienst gestart. Dank zij hun reputatie betrouwbaar te zijn, zijn zij erin geslaagd steeds werk te hebben.

Een evenwichtige kijk

Uiteraard verschaft geen enkele opleiding — ook een universitaire opleiding of ander aanvullend onderwijs niet — een waarborg voor succes. Bovendien merkt de bijbel terecht op: „Het toneel van deze wereld is bezig te veranderen” (1 Korinthiërs 7:31). Waar vandaag vraag naar is, kan morgen waardeloos zijn.

Iemand die overweegt door te leren, zou er dan ook goed aan doen het voor en tegen zorgvuldig af te wegen. ’Kan ik me de kosten veroorloven? Aan wat voor omgeving en omgang zou ik blootstaan? Zal op de cursus een praktische opleiding worden gegeven waardoor ik in mijn eigen onderhoud kan voorzien? Zou het mij helpen voor een gezin te zorgen als ik besluit te trouwen?’ Ouders die een steun zijn, kunnen misschien waardevolle raad geven in overeenstemming met de verantwoordelijkheid die de bijbel hun oplegt (Deuteronomium 4:10; 6:4-9; 11:18-21; Spreuken 4:1, 2). Indien u de financiële voordelen van doorleren of enig ander aspect ervan beschouwt, zijn Jezus’ woorden toepasselijk: „Wie van u . . . die een toren wil bouwen, gaat er niet eerst voor zitten om de kosten te berekenen, om te zien of hij genoeg heeft om hem te voltooien?” — Lukas 14:28.

Ja, of iemand al dan niet gaat doorleren, is een beslissing die zorgvuldig overwogen moet worden. Een christen houdt altijd Jezus’ woorden in Mattheüs 6:33 in gedachte: „Blijft dan eerst het koninkrijk en Zijn rechtvaardigheid [die van uw hemelse Vader] zoeken, en al deze andere dingen zullen u worden toegevoegd.” Onder ware christenen wordt niet neergezien op mensen die niet hebben doorgeleerd, zij worden niet als inferieur behandeld, net zomin als personen met een hogere opleiding worden gemeden of als hoogmoedig worden beschouwd. De apostel Paulus schreef: „Wie zijt gij, dat gij de huisknecht van een ander oordeelt? Hij staat of valt voor zijn eigen meester. Hij zal trouwens staande worden gehouden, want Jehovah kan hem staande houden.” — Romeinen 14:4.

Jezus weerspiegelde deze evenwichtige kijk. Hij verachtte „ongeletterde en gewone mensen” niet, noch aarzelde hij de gestudeerde Paulus uit te kiezen voor het tot stand brengen van een indrukwekkend evangelisatiewerk (Handelingen 4:13; 9:10-16). In beide situaties moet aan onderwijs de juiste waarde toegekend worden, zoals uit het volgende artikel zal blijken.

[Voetnoot]

[Kader op blz. 5]

Doorleren

In De Wachttoren van 1 november 1992 werd over Jehovah’s Getuigen en de volle-tijdbediening opgemerkt: „In veel landen [schijnt het] de algemene tendens te zijn dat het niveau van de schoolopleiding die vereist wordt om een fatsoenlijk loon te verdienen, nu hoger ligt dan enkele jaren geleden. . . . [Het is] moeilijk . . . om na voltooiing van slechts de minimum door de wet vereiste schoolopleiding . . . fatsoenlijk betaalde betrekkingen te vinden.

Wat wordt met een ’fatsoenlijk loon’ bedoeld? . . . Hun loon zou ’redelijk’ of ’voldoende’ genoemd kunnen worden als datgene wat zij verdienen, hen in staat stelt fatsoenlijk te leven en hun voldoende tijd en kracht laat om hun christelijke bediening te volbrengen.”

De Wachttoren zei daarom: „Er dienen dus geen vaste regels voor of tegen extra opleiding te worden opgesteld.”