Terug naar school — Waarom?

DRIE jaar lang was Robert op zoek naar een baan, een frustrerende ervaring. Uiteindelijk — hij was toen 21 — werd hij aangenomen als begeleider in de staf van een zomerkamp. Hoewel Robert nu enigszins opgelucht was, had hij de vervelende jacht op een baan afmattend gevonden. „Onze ouders begrijpen het gewoon niet”, zegt hij. „Het is tegenwoordig heel wat lastiger.”

Zoals Robert verschijnen er jaarlijks talloze jongeren, net van school, op de arbeidsmarkt. Zij zijn hoopvol gestemd. Zij hebben plannen. Maar een steeds groter aantal merkt dat zij niet het soort werk kunnen krijgen waarop zij gehoopt hadden.

Velen leren dan ook verder.a „De jaren ’70 mogen dan een negatief signaal hebben laten horen wat de voordelen van onderwijs betreft,” wordt in het blad Fortune gezegd, „de jaren ’80 hebben een heel andere boodschap overgebracht: Wee je gebeente als je geen graad haalt.”

Vanwaar het probleem?

Waarom is doorleren vaak nodig? In de eerste plaats omdat voor een groot aantal banen thans een hoger opleidingsniveau nodig is. „De kassier bij de bank die alleen stortingen aannam, is verdrongen door de automatische kassier”, zegt een vertegenwoordiger van het Amerikaanse Ministerie van Werkgelegenheid. „Nu moet [de kassier] mij adviseren over drie soorten deposito’s op de geldmarkt en mij uitleggen waarom ik beter voor het ene dan voor het andere kan kiezen.” William D. Ford, voorzitter van de Commissie voor Onderwijs en Werkgelegenheid van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, zegt: „De eenvoudige banen bestaan niet meer.”

In de tweede plaats zijn sommigen van mening dat scholen de leerlingen niet goed genoeg onderwijzen. Zij zeggen dat de nadruk die kwesties als drugsgebruik, aids en geboortenbeperking krijgen, ten koste gaat van het lees-, schrijf- en rekenonderwijs. Dr. Robert Appleton, al 27 jaar onderwijzer, verzucht dat het onderwijsstelsel een soort „sociale dienst” geworden schijnt te zijn, belast met het „oplossen van problemen die niet werden geacht tot de taak van de school te behoren”.

Als gevolg van het in gebreke blijven van sommige scholen leerlingen de nodige vaardigheden bij te brengen, kunnen velen die de middelbare school hebben doorlopen niet in hun onderhoud voorzien. „Zij hebben niet leren werken”, zegt Joseph W. Schroeder, directeur van een arbeidsbureau in Florida. „Het probleem waar werkgevers het voortdurend met me over hebben in verband met jonge mensen, is dat zij niet zo goed kunnen lezen en schrijven. Zij kunnen geen sollicitatieformulier invullen.”

Een derde reden waarom doorleren nodig kan zijn, is dat in menig land de arbeidsmarkt wordt overspoeld door een teveel aan universitair geschoolden. „Het aantal universitair geschoolden overtreft de vraag naar hun bekwaamheden”, schrijft The New York Times. „Met het oog op dit surplus”, zo vervolgt het bericht, „aarzelen werkgevers het erop te wagen met afgestudeerden van de middelbare school.”

Om voor het soort werk in aanmerking te komen dat nodig is om adequaat in hun onderhoud te voorzien, gaan velen terug naar school. In de Verenigde Staten leert 59 procent door na de middelbare school. Dit vertegenwoordigt een veelzeggende stijging vergeleken met het cijfer van 50 procent dat decennia lang gelijk is gebleven.

Dergelijke tendensen worden ook in andere landen waargenomen. Zo heeft Groot-Brittannië sinds de jaren ’60 een aanzienlijke stijging gezien in het percentage leerlingen dat doorleert na het verplichte minimum. In een recent jaar meldde in Australië 85 procent van degenen die van de middelbare school kwamen zich aan bij verscheidene universiteiten en hogescholen. Ongeveer 95 procent van de Japanse leerlingen legt een examen af om drie jaar extra onderwijs te krijgen, dat hen voorbereidt op een baan of op een hogeschool.

Doorleren werpt echter niet altijd de gewenste voordelen af. Wat is ervoor en wat is ertegen?

[Voetnoot]