Jonge mensen vragen . . .

Waarom moeten we verhuizen?

Je komt thuis van school en hebt allerlei plannen voor het weekend — een dag naar het strand, een honkbalwedstrijd, een rustige avond om het een en ander te lezen dat is blijven liggen. Maar als Ma van haar werk thuiskomt, zie je aan haar gezicht dat er iets mis is. ’Ze hebben me vandaag de keus gegeven tussen een overplaatsing en ontslag’, zegt ze. ’Het ziet ernaar uit dat we zullen moeten verhuizen.’ Plotseling heb je nergens zin meer in.

ALS jullie gaan verhuizen, sta je daarin niet alleen. In sommige geïndustrialiseerde landen is verhuizen voor veel gezinnen de gewoonste zaak van de wereld geworden. In de Verenigde Staten bijvoorbeeld verhuist de gemiddelde Amerikaan volgens schattingen van het Volkstellingbureau twaalfmaal in de loop van zijn leven. Ja, elk jaar krijgen zo’n twaalf miljoen Amerikaanse jongeren met de stress van een verhuizing te kampen! Maar zulke cijfers zijn misschien een schrale troost als het jullie gezin is dat van adres verandert. Het kan zijn dat je je gewoon verpletterd voelt door het vooruitzicht. ’Waarom moeten we verhuizen?’, vraag je je misschien spijtig af.

Verhuizende gezinnen

Vaak heeft een gezin weinig keus. In bijbelse tijden zag het gezin van Elimelech en Naomi zich genoodzaakt naar het naburige land Moab te vluchten toen Israël door een hongersnood geteisterd werd (Ruth 1:1, 2). Veel ouders verkeren thans in soortgelijke netelige omstandigheden. In ontwikkelingslanden zijn miljoenen mensen door droogte en verwaarlozing van het milieu gedwongen geweest naar overvolle steden en opvangcentra of zelfs naar andere landen te trekken. In westerse landen hebben talloze fabrieken en bedrijven door de economische malaise hun deuren moeten sluiten. Eens welvarende landbouwgronden zijn nu onvruchtbaar. De banen zijn schaars geworden. Je ouders rest daarom misschien niet veel anders dan naar een welvarender streek te trekken.

Niet alle gezinnen verhuizen echter om de armoede te ontvluchten. Promotie, vestiging elders van het bedrijf waar een van je ouders werkt, het stuklopen van een huwelijk, een slechte gezondheid, een bar en boos klimaat — het zijn allemaal gebruikelijke redenen waarom gezinnen verhuizen. De socioloog John D. Kasarda noemt nog een veel voorkomende reden: „Men wordt zich ervan bewust dat de grote steden tegenwoordig gevaarlijker zijn. Vooral drugs hebben tot een snelle toename van gewelds- en eigendomsdelicten geleid.” Sommigen denken dat het veiliger zou zijn in een voorstad of in een kleine plaats te wonen.

In bijbelse tijden verliet Abraham zijn gerieflijke woning in Ur om Gods belangen te dienen (Genesis 12:1; Hebreeën 11:8). Zo zijn ook in deze tijd sommige gezinnen onder Jehovah’s Getuigen naar gebieden verhuisd waar behoefte bestaat aan meer predikers van de Koninkrijksboodschap (Mattheüs 24:14). Anderen zijn overgestapt naar een naburige gemeente waar behoefte is aan opzieners of dienaren in de bediening. Hoewel zo’n verandering geen verhuizing tot gevolg hoeft te hebben, betekent het wel dat men aan andere mensen en omstandigheden moet wennen.

Wat de reden voor de verhuizing van het gezin ook mag zijn, het was waarschijnlijk niet jouw idee. Het is te begrijpen als je er niet onverdeeld blij mee bent.

Gemengde gevoelens

Niet dat alle verhuizingen erg zijn. De twaalfjarige Justin trekt een gezicht als hij aan hun vorige woning in de grote stad terugdenkt. „Het was afschuwelijk”, vertelt hij. „Er was ontzettend veel geweld in onze buurt. Je kon geen vijftig meter van huis gaan zonder in de rats te zitten vanwege benden. De mensen hielden hun deur stevig op slot. Ik haatte het. Toen ik hoorde dat we naar het platteland zouden verhuizen, vond ik dat geweldig.”

Toch kan de gedachte dat je je vrienden en je vertrouwde omgeving moet verlaten, je gemengde gevoelens bezorgen. Anita had daarmee te kampen toen ze hoorde dat zij gingen verhuizen. „Ik had het grootste deel van mijn leven op een Amerikaanse militaire basis in Engeland gewoond”, vertelt zij. „Ik voelde me echt meer Engels dan Amerikaans. Toen ik tien was, hoorde ik dat mijn pa werd overgeplaatst, terug naar de Verenigde Staten, naar New Mexico — de woestijn! In het begin wist ik niet wat ik ervan moest denken. Ik was opgewonden maar ook bezorgd. Ik wilde mijn vriendinnen niet kwijtraken. Dat was het ergste van verhuizen.”

Waarom verhuizen belastend is

Tegenwoordig schijnen jonge mensen bijzonder gevoelig te zijn voor de stress van verhuizen. In Reader’s Digest werd opgemerkt: „Deskundigen op het terrein van de geestelijke gezondheidszorg vertellen ons dat zelfs een positieve verhuizing een ontwrichtende, emotioneel belastende ervaring is.”

Om te beginnen zijn de opwinding van een verhuizing en het vooruitzien ernaar op zich al belastend. Onvermijdelijke vertragingen en tegenslagen kunnen de spanning vergroten. De bijbel zegt: „Verwachting die wordt uitgesteld, maakt het hart ziek” (Spreuken 13:12). Zelfs wanneer iedereen ernaar uitziet, „kan verhuizen heel wat bedroefdheid en spanningen bij de gezinsleden oproepen”, zegt het blad Parents. „Dat komt doordat het afscheid nemen gevoelens van verlies en onzekerheid over het onbekende wakker maakt.” Het is dus niet ongebruikelijk dat iemand een heel gamma van onaangename gevoelens doorloopt — schrik, boosheid, frustratie en ook neerslachtigheid.

In The Teenager’s Survival Guide to Moving wordt opgemerkt: „Verhuizen betekent meer dan alleen van adres veranderen. Het betekent dat er veel belangrijke aspecten van je leven veranderen — je school, je leraren, je activiteiten, je vrienden. En veranderen is altijd moeilijk, zelfs als de verandering een verbetering is.” Maatschappelijk werkster Myra Herbert betoogt dat veelvuldig verhuizen tot „slechte cijfers en narigheid” kan leiden. Als kinderen vaak verhuizen, moeten zij immers „voortdurend van schoolprogramma veranderen, en vooral als het studeren hun niet gemakkelijk afgaat, geven zij het op een gegeven moment op”. Vrienden achterlaten, merkt zij op, „is bijzonder moeilijk” voor jongeren.

Hoe op de verhuizing te reageren

Het is dan ook heel begrijpelijk dat het vooruitzicht van een verhuizing je misschien prikkelbaar, wrokkig of humeurig maakt. Toch zal het er alleen maar moeilijker op worden als je aan negatieve gevoelens toegeeft. Je doet er beter aan als je probeert de zaak positief te gaan bezien. Negatieve emoties, zoals bezorgdheid of bedroefdheid, zijn volkomen normaal onder deze omstandigheden. Gewoonlijk verdwijnen die gevoelens mettertijd. Probeer je ondertussen op de voordelen van de verhuizing te concentreren.

De eerder genoemde Anita is nu vijftien en is sindsdien nogmaals verhuisd. „Toen ik verhuisde, was ik echt verdrietig”, vertelt zij. „Maar toen ben ik naar de positieve kant ervan gaan kijken — dat ik nieuwe mensen zou ontmoeten en naar interessante plaatsen zou gaan.” Zij is gelukkig in haar nieuwe woonplaats en voelt zich er thuis.

Soms houden, hoe je ook je best doet, de negatieve gevoelens aan. Als dat zo is, negeer ze dan niet. Per slot van rekening kan „een geest die terneergeslagen is” je lichamelijk schaden (Spreuken 17:22). Misschien moet je meer aandacht besteden aan je noodzakelijke rust, lichaamsbeweging of goede voeding. Tevens kan het raadzaam zijn dat je over je gevoelens praat, vooral met je ouders (Spreuken 23:26). Vertel hun wat je dwars zit en je zorgen baart.

Vind je het bijvoorbeeld verdrietig dat je bezittingen waaraan je gehecht bent weg moet doen omdat ’er niet genoeg ruimte is’? Of vind je dat de verhuizing zo vlak voor je schoolexamen valt en dat je onder te veel druk staat? Hoe je bezwaren ook mogen luiden, Spreuken 13:10 brengt ons in herinnering: „Door overmoed veroorzaakt men slechts strijd, maar bij hen die te zamen beraadslagen, is wijsheid.” Misschien stemmen je ouders erin toe wat concessies te doen. En zo niet, dan kunnen zij je op zijn minst hun medeleven en steun betuigen en je geruststellen.

Laat je pogingen om de verhuizing positief te bezien niet ondermijnen door geruchten en griezelverhalen over je nieuwe woonplaats. Spreuken 14:15 zegt: „Iedereen die onervaren is, hecht geloof aan elk woord, maar de schrandere geeft acht op zijn schreden.” Ga zelf op onderzoek uit. Anita vertelt: „Ik ben naar de bibliotheek gegaan en heb me verdiept in de achtergrond en de cultuur van de plaatsen waarheen we verhuisd zijn.” Misschien kun je van tevoren een bezoek aan je nieuwe woonplaats brengen als die niet te ver weg ligt. Dat kan een grote hulp zijn om je twijfels weg te nemen en je mentaal voor te bereiden op de verhuizing.

Toegegeven, het weggaan zal niet gemakkelijk zijn. „Breng voordat je verhuist”, raadt The Teenager’s Survival Guide to Moving aan, „één laatste bezoek aan je lievelingsplekjes . . . en neem er gewoon afscheid van.” Misschien vind je het een goed idee om in een fotoalbum of plakboek je herinneringen vast te leggen. Belangrijker nog, gun je de tijd om afscheid te nemen van je vrienden of vriendinnen. Verzeker hun dat jullie vriendschap niet voorbij is. De apostel Johannes gebruikte „papier en inkt” om contact te houden met degenen van wie hij hield, en dat kun jij ook! (2 Johannes 12) Met vastberadenheid en inzet kunnen zelfs vriendschappen op afstand gedijen.

Mettertijd zullen je afscheidstranen opdrogen en zul je voor de uitdaging staan aan je nieuwe woonplaats te wennen — het thema van een artikel in onze volgende uitgave.

[Illustratie op blz. 26]

Waarom niet vooraf wat onderzoek naar je nieuwe woonplaats gedaan?