Jonge mensen vragen . . .

Kan muziek werkelijk schadelijk voor me zijn?

TOM was een normale veertienjarige knaap — een uitstekende leerling die graag iets voor anderen deed. Maar na een dure stereo-installatie gekocht te hebben, begon hij naar heavy metal-​muziek te luisteren.

Tom ging zich totaal afzonderen op zijn kamer. Zijn vader vertelt: „Ik zei steeds tegen hem: ’Je moet niet aldoor boven blijven zitten en naar je stereo luisteren.’” Maar Tom bleef luisteren. Toen, op een winterdag, stak hij zijn moeder dood en pleegde zelfmoord. „Zeg tegen ouders dat zij in de gaten houden naar wat voor muziek hun kinderen luisteren”, waarschuwt Toms diepbedroefde vader. De dagen voor de moord en zelfmoord had Tom herhaaldelijk een liedje over „bloed en je moeder doden” gezongen.

Een extreem geval? Beslist. En hoewel bij deze tragedie ongetwijfeld ook andere factoren meegespeeld hebben, blijkt er wel degelijk iets uit wat veel jongeren geneigd zijn te bagatelliseren: Muziek kan je beïnvloeden! Het kan zijn dat jij geen liefhebber van heavy metal bent en dat de kans klein is dat je gewelddadig tekeer zult gaan. Toch kan muziek je beïnvloeden op manieren waarvan je je misschien niet eens bewust bent.

De macht van muziek

Muziek heeft macht. Ja, ze kan het hele gamma van menselijke emoties bespelen — van droefheid en bewogenheid tot liefde en vreugde. Muziek kan kalmerend werken maar ook opzwepen tot woede. Ze kan aanzetten tot godsvrucht en ontaarding stimuleren. Geen wonder dus dat muziek van oudsher een machtig werktuig is geweest van „de god van dit samenstel van dingen”, Satan de Duivel. — 2 Korinthiërs 4:4.

Ter illustratie: Kort nadat de Israëlieten uit slavernij in Egypte bevrijd waren, lieten zij de aanbidding van Jehovah varen voor die van een gouden kalf. Waarvan ging hun schandelijke gedrag vergezeld? Van wilde en ontaarde muziek! (Exodus 32:1-6, 17, 18) En hoe probeerde de egotistische koning Nebukadnezar toen hij zijn onderdanen bevel gaf een heidens beeld te aanbidden, de patriottische en religieuze hartstochten van zijn volk op te roepen? Met behulp van bezielende muziek! — Daniël 3:1-7.

Wij moeten dan ook verwachten dat Satan thans muziek gebruikt om mensen te misleiden. Hij is „de heerser van de autoriteit der lucht, de geest die thans werkzaam is in de zonen der ongehoorzaamheid” (Efeziërs 2:2). Veel van de hedendaagse muziek geeft Satans geest van opstandigheid weer. En geen wonder, want ze is voor het grootste deel geschreven door mensen van wie de bijbel zegt dat zij „wandelen in de vruchteloosheid van hun denken, verduisterd als zij zijn in hun verstand en vervreemd van het leven dat God toebehoort”. Te oordelen naar hun manier van leven hebben veel populaire zangers, musici en componisten beslist ’elk zedelijkheidsbegrip verloren’. — Efeziërs 4:17-19.

Het luisteren naar hun muziek kan dan ook reële gevaren voor christelijke jongeren met zich brengen. Niet dat alle populaire muziek slecht is of dat rockmuziek de enige muziek is waarbij je op je hoede moet zijn.a Verderfelijke muziek kun je ook onder klassieke composities en opera’s tegenkomen. Maar terwijl vroeger in muziek wel eens immoraliteit werd gesuggereerd of erop gezinspeeld werd, wordt in veel van de hedendaagse muziek ongekend brutaal tot slechtheid aangemoedigd.

Niet geschikt voor oren en ogen

Neem nu eens heavy metal-​muziek — een bijzonder verderfelijke vorm van hardrock die meestal oorverdovend luid wordt gespeeld. Heavy metal-​bands pronken met karakteristieke namen als Poison, Skid Row, Guns N’ Roses en Slayer. Het blad Time schreef erover: „De namen van de bands alleen al roepen beelden op van bruut geweld, marteling en dood.” Hetzelfde kan gezegd worden van de schokkende afbeeldingen die de albumhoezen sieren en vaak satanische symbolen vertonen.

Maar hoe staat het met de muziek zelf? Daar komen titels in voor als „Vlees en bloed” en „Zin in vernieling” en teksten waarin sadomasochisme, verkrachting en moord worden verheerlijkt. Het wekt dan ook geen verbazing dat in Stairway to Hell, de muziekgids voor heavy metal, dit genre „een triomf van vulgariteit, snelheid, verbale directheid en heftige apathie” wordt genoemd. Heavy metal-​muziek is ook herhaaldelijk in verband gebracht met drugsgebruik, satanisme en zelfmoord onder de liefhebbers ervan. Niettemin slaat heavy metal volgens berichten in de media steeds meer aan bij het grote publiek.

Bij veel rap-muziek (of hip hop) gaat men eveneens tot wilde uitersten.b Het blad Time zegt: „Rap-dichters . . . roepen om het vuur van oorlog tegen de politie of de zwavel van klinkklare . . . seks.” Eerlijk gezegd zijn de teksten van veel populaire rap-songs te obsceen om ze hier te citeren. Over één zo’n liedje zei een tienermeisje: „Het eerste woord klonk — en ik was geschokt!”

Veel van zelfs de ’gewonere’ rock is echter ongeschikt voor de oren van een christen. Terwijl de meeste liedjes uit de Top 40 zelden zo schaamteloos zijn als rap of heavy metal, moedigen veel ervan toch subtiel — of openlijk — aan tot seksuele immoraliteit en andere onchristelijke praktijken. Videoclips, enorm populair onder jongeren, versterken de invloed van de muziek door er sprekende visuele beelden aan toe te voegen. Bij een onderzoek naar videoclips bleek 57 procent geweld te bevatten en 75 procent taferelen met seksuele intimiteit. Uitdagende kleding en sensueel dansen bleken ook veelvuldig op videoclips voor te komen.

Kun je erdoor geschaad worden?

In plaats van verheffend en heilzaam te zijn, is veel van de muziek die tegenwoordig gepromoot wordt duidelijk „aards, dierlijk, demonisch” (Jakobus 3:15). Vreemd genoeg zien echter niet alle christelijke jongeren er een probleem in naar zulke songs te luisteren of naar de videoclips te kijken. „Je hoeft je geen zorgen te maken over de teksten bij rap-muziek”, voert een jong meisje aan. „Je begrijpt er toch niets van!” Iedereen die geprobeerd heeft rap-teksten te ontcijferen, zal het ermee eens zijn dat daar wat waars in zit.

Jongeren vatten niet altijd de dubbele bodem van populaire songs. Bij een bepaald onderzoek kregen tieners opdracht de inhoud van enkele populaire songs weer te geven. De meeste jongeren hadden eenvoudig niet door dat hun muziek subtiel doortrokken was van thema’s als seks, geweld, drugs en satanisme. In The Journal of the American Medical Association werd dan ook geconcludeerd: „Niets wijst erop dat deze muziek enige [schadelijke] uitwerking op het gedrag van adolescenten heeft.”

De bijbel geeft echter iets anders te kennen. Daar staat bijvoorbeeld in: „Slechte omgang bederft nuttige gewoonten” (1 Korinthiërs 15:33). Nu, zou jij uren doorbrengen in het gezelschap van of luisterend naar iemand die ontzettend obscene taal gebruikte, die er bij je op aandrong drugs te gebruiken, die tot aanbidding van Satan aanmoedigde of die in onverbloemde taal perverse seks beschreef? Natuurlijk niet! Waarom is zulke taal dan iets minder schadelijk simpel omdat ze op muziek gezet is of met een specifiek ritme opgezegd wordt? Als zulke verderfelijke thema’s steeds weer gespeeld worden, kan het niet anders of je zult erdoor beïnvloed worden! „Kan een man vuur in zijn boezem bijeenhalen zonder dat zijn kleren verbranden?”, wordt in Spreuken 6:27 gevraagd.

Om die reden vermaant de bijbel ons immorele dingen niet eens ter sprake te laten komen, laat staan ze steeds weer te herhalen (Efeziërs 5:3-5; Filippenzen 4:8). Iemand die dit beginsel negeert, zal beslist „verderf oogsten” (Galaten 6:8). „De songs brengen je op ideeën”, geeft een zekere Jodie toe. „Als er verkeerde verlangens bij je opkomen, gooien ze in je geest olie op het vuur.” Na geluisterd te hebben naar een rap-song waarin een levendige beschrijving van perverse seks werd gegeven, bekende een jongere: „Ik kon het gewoon niet van me afzetten.”

En als je nu luistert naar heavy metal-​nummers die dood, drugs of satanisme verkondigen? Een christelijke jongere begon naar heavy metal te luisteren en raakte al gauw geobsedeerd door de dood. Slechts door de vastberaden inspanningen van zijn ouders en een rijpe christelijke vriend slaagde hij erin aan de geestelijke en lichamelijke ondergang te ontkomen.

Soms worden gedachten omgezet in daden (Jakobus 1:14, 15). En veel van de hedendaagse muziek is er zorgvuldig op gericht je geest te vullen met goddeloze gedachten. Het is waar dat als je met bijbelse maatstaven bent grootgebracht, je niet gauw een moord zult plegen of seksuele immoraliteit zult bedrijven louter omdat je erover gehoord hebt in een liedje. Maar er zijn nog meer manieren waarop je verkeerd beïnvloed kunt worden. Sommige christelijke jongeren zijn de bizarre kleding en haarstijl gaan dragen waarmee rock- en rap-artiesten zich uitdossen. De spraak, gebaren en houding van zulke jongeren laten duidelijk zien dat zij wel degelijk beïnvloed worden door wat zij horen.

„Jongeren zeggen dat muziek geen invloed op hen heeft”, zegt een Zuidafrikaanse jongen. „Maar ze geeft Satan toegang tot je leven — zodat hij het kan beheersen.” Hij weet dit uit persoonlijke ervaring en vertelt: „De muziek waar ik naar luisterde, ging over spiritisme, drugs en seks.” Hoe heeft hij zich losgemaakt van de schadelijke uitwerking van ontaardende muziek?

„Ik heb al mijn muziek weggegooid. Het was een drastische verandering in een stille kamer te zitten. Maar ik ben er een veel beter mens door geworden.” Moet jij ook zulke stappen doen — door niet per se al je muziek weg te gooien maar je op z’n minst te ontdoen van opnamen die ronduit ontaardend zijn? — Vergelijk Handelingen 19:19.

Dat wil niet zeggen dat je de muziek af moet zweren, maar dat je moet leren selectief te zijn! Hoe je dat kunt doen, zal het onderwerp zijn van een toekomstig artikel.

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 26]

Zal het je helpen of schaden als je je hoofd vult met boodschappen van dood, vernietiging en seksuele ontaarding?