Een blik op de wereld
Het zoeken naar een nieuwe wereldorde
Voor het eerst sinds meer dan 40 jaar is men bezig de Verenigde Naties nieuw leven in te blazen als een instrument voor collectieve veiligheid. Op 31 januari was New York het toneel van een historische vergadering van de hogen en machtigen en de kleinen en armen toen regeringshoofden de eerste topvergadering van de VN-Veiligheidsraad openden. Deze unieke eendaagse vergadering van de Veiligheidsraad had ten doel te zoeken naar wat wereldleiders een nieuwe wereldorde hebben genoemd, die in de plaats moet komen van de gevaren van koude-oorlogconfrontaties. De Britse premier John Major noemde de top een „keerpunt in de wereld en ook bij de Verenigde Naties”. De wereldleiders willen de capaciteit van de VN voor vredeshandhaving versterken. De slotverklaring van deze top zegt dan ook: „De leden van de Raad zijn het erover eens dat de wereld nu de beste kans heeft op het bereiken van internationale vrede en veiligheid sinds de oprichting van de Verenigde Naties.”
Zuigelingensterfte
Ademhalingsstoornissen, zoals bronchitis en longontsteking (met als oorzaak misschien alleen een verkoudheidje), zijn de „belangrijkste doodsoorzaken van kinderen jonger dan vijf”, zo blijkt uit statistieken van de Verenigde Naties. „Iedere minuut sterven er acht kinderen vanwege deze ziekten, hetgeen neerkomt op een totaal van vier miljoen gevallen van zuigelingensterfte per jaar”, bericht de wekelijks als supplement verschijnende Corriere salute. De oplossing? Volgens de deskundigen is deze gelegen in „vroeger gebruik van antibiotica, en daarbij het opbouwen van weerstand van de kinderen, verbetering van hun voeding en meer wijdverbreid gebruik van vaccinatie”.
Borstvoeding en AIDS
„Moedermelk zou spoedig wel eens een van de belangrijkste doodsoorzaken van kinderen in de Derde Wereld kunnen worden”, waarschuwt het tijdschrift Time International. En ook dit is een van de kwalijke gevolgen van AIDS. Volgens een op beperkte schaal in Centraal-Afrika verricht onderzoek, waarvan verslag werd gedaan in de New England Journal of Medicine, kregen 8 van de 15 baby’s die in de loop van het onderzoek AIDS opliepen, dit aan de borst van hun moeder. Als dit onderzoek door andere gestaafd zou worden, plaatst dit gezondheidsfunctionarissen voor een dilemma: Moeten zij flesvoeding aanraden, die bij onhygiënische toestanden de kindersterfte met 500 procent verhoogt, of moeten zij blijven aanmoedigen tot het geven van borstvoeding, met het risico dat het AIDS-virus wordt overgedragen? Dr. Jean Mayer, een voedingsdeskundige, klaagde: „Er is geen goede oplossing . . . Dit is een ramp van de eerste orde.”
[Illustratie op blz. 28]
AIDS
Op de rand van een kernoorlog
Dertig jaar geleden heeft de wereld op de rand van een kernoorlog gewankeld, afgaande op informatie die afgelopen januari door een hooggeplaatste Russische officier is onthuld op een conferentie achter gesloten deuren in Havana. Tijdens de Cuba-crisis van 1962 beschikte Cuba over kernwapens waarvan de explosieve kracht overeenkwam met zes- tot twaalfduizend ton TNT. De Sovjet-Unie had raketten met kernkoppen naar Cuba verscheept en had toestemming gegeven ze te gebruiken in geval van een Amerikaanse militaire aanval op het eiland. Volgens The New York Times gaf Robert S. McNamara, minister van Defensie onder president John F. Kennedy, op de bijeenkomst te kennen dat er geen twijfel aan bestond of „Kennedy zou tot een vergeldingsaanval met kernwapens hebben bevolen op Cuba en — wellicht de Sovjet-Unie — indien er kernwapens op de Amerikaanse strijdkrachten waren afgevuurd”. De wereld haalde opgelucht adem toen de Russen ermee instemden de middellange-afstandsraketten terug te trekken. Terugkijkend maakte Philip Brenner, hoogleraar aan de American University en deelnemer aan de conferentie, de opmerking: „Wij zijn dichter bij een kernoorlog geweest dan iemand ooit heeft gedacht.”
Immuunstelsel geholpen door therapie
De bewijzen schijnen toe te nemen dat de geest van invloed is op de weerstand tegen kanker wanneer deze zich ontwikkelt, bericht The Harvard Mental Health Letter, een publikatie van de Harvard Medical School. Zo betrof één onderzoek een groep vrouwen met borstkanker in vergevorderd stadium die een jaar lang wekelijks groepstherapie hadden om hen te helpen hun angsten beter te verwerken en betere communicatie met hun gezin te hebben, terwijl vergelijkbare vrouwen alleen de gewone medische zorg ontvingen. „De uitkomst was opmerkelijk”, aldus het rapport. „Vrouwen in de praatgroepen voelden niet alleen minder angst, depressiviteit en pijn, maar leefden gemiddeld bijna tweemaal zo lang — 37 maanden tegen 19 maanden.” In een andere studie, ditmaal met patiënten in een vroeg stadium van een kwaadaardige vorm van huidkanker (melanoom), voelden degenen die in een zesweekse zelfhulpgroep zaten, zich niet alleen minder moe, verward en gedeprimeerd, maar „hun immuunstelsel functioneerde ook verscheidene eenheden beter” dan bij soortgelijke patiënten die standaard medische aandacht ontvingen.
Braziliaanse „moordenaarsbijen”
Hoe gevaarlijk zijn Braziliaanse „moordenaarsbijen”? Hoewel er in 1956 per ongeluk afstammelingen van 26 Afrikaanse bijenkoninginnen werden losgelaten, bericht Newsweek dat „Brazilianen een modus vivendi met de geafrikaniseerde bijen hebben weten te vinden . . . De honingproduktie — die voordat de geafrikaniseerde bijen hun intrede deden, rond de 3000 ton per jaar schommelde — bedroeg vorig jaar in totaal 42.000 ton.” Blijkbaar is het geheim „de bijenhouders te leren hoe zij op een veilige manier met de geafrikaniseerde bijen moeten omgaan en het publiek bij te brengen uit de buurt te blijven”. Het tijdschrift beweert: „Hoewel ze inderdaad jaarlijks honderden stuks vee doden, schijnen mensen geen groter gevaar te lopen dan waar maar ook.”
De gulle mimba
„Gods geschenk aan de mensheid” hebben sommigen de tropische mimbaboom al genoemd en met reden! Onder de verscheidenheid van produkten die de mensheid aan de mimbaboom heeft ontleend, zijn tandpoeder, tandpasta, eetbare oliën, wormenverdrijvend poeder voor vee, insekticiden, middelen tegen huidziekte en medicijnen tegen suikerziekte en malaria. Mimba-olie wordt gebruikt voor zeep, haarwater en insektenwerende middelen. Onlangs, volgens het tijdschrift New African, hebben onderzoekers in Kenia studies uitgevoerd om te zien welke verdere medicinale en insektenwerende eigenschappen van de opmerkelijke mimba benut kunnen worden.
Ozonafname wordt erger
Uit research blijkt dat de afname van de ozonlaag op zowel het noordelijk alsook het zuidelijk halfrond erger wordt. Volgens The Diplomatic World Bulletin geven nieuwe bevindingen van een panel van 80 geleerden uit 25 landen te kennen dat er in de afgelopen tien jaar sprake is geweest van een 3 procent verlies boven Europa en Noord-Amerika. Een verdere 3 procent afname voorziet men tegen het eind van de eeuw. Het ozonverlies boven Antarctica, dat zich vroeger alleen in de winter voordeed, heeft zich nu tot andere seizoenen uitgebreid. Geleerden geloven dat ozonverlies, dat hoofdzakelijk door menselijke activiteit wordt veroorzaakt, zou kunnen resulteren in een significante klimaatsverandering, schade aan oogsten en meer gevallen van huidkanker.
Geweld in het onderwijspakket
Vijf studenten aan de Stedelijke Industriële Technische Hogeschool van Kobe (Japan) zijn na hun eerste studiejaar gezakt. De hogeschool laat hen niet tot een volgend studiejaar toe omdat zij hebben geweigerd deel te nemen aan de lessen in kendo (stokschermen). The Daily Yomiuri gaf het standpunt weer van de studenten die „zeiden dat het in strijd zou zijn met de leer van de bijbel als zij aan vechtsporten deelnamen”. De studenten, die getuigen van Jehovah zijn, hebben een rechtszaak aangespannen omdat volgens hen „de beslissing van de school om hen te laten zakken, in strijd is met het grondwettelijke recht op vrijheid van religie”, aldus de Mainichi Daily News.
Spaanse Kerk gelaakt
Geeft de Rooms-Katholieke Kerk toereikende leiding voor problemen die met het gezinsleven te maken hebben? Slechts 35 procent van de Spanjaarden gelooft dat dat het geval is, zo volgt uit een recente enquête die is uitgevoerd door het Centro de Investigaciones sobre la Realidad Social (Centrum voor onderzoek naar maatschappelijke opvattingen). Hoe staat het met het bevredigen van de geestelijke behoeften van de mensen? Krap 42 procent van de geënquêteerden gelooft dat de Kerk zich van deze verantwoordelijkheid kwijt. Anderzijds wordt de bijbel — een boek dat geestelijke behoeften bevredigt en duidelijke leiding verschaft voor een gelukkig gezinsleven — op regelmatige basis slechts door 4 procent van de bevolking gelezen.
Snel verlaten van vliegtuig?
Hoe groot is uw risico letsel op te lopen als u in een noodgeval snel een vliegtuig moet verlaten? Critici zeggen dat dat risico steeds groter wordt en dat het probleem toeneemt omdat luchtvaartmaatschappijen steeds meer zitplaatsen in hun toestellen proppen. Eén maatschappij die 747’s van Los Angeles (VS) naar Sydney (Australië) heeft vliegen, heeft daarin zitplaatsen voor 378 passagiers, maar een andere maatschappij die met hetzelfde toestel in Japan tussen Osaka en Tokio vliegt, vervoert 533 passagiers. Hoewel statistieken aantonen dat luchtverkeer 19 maal zo veilig is als autoverkeer, neemt de mogelijkheid van rampen toe naarmate de vliegtuigen met steeds meer passagiers worden volgestouwd. Een recente evacuatietest om te bepalen of een McDonnell Douglas MD-11 veilig 410 zitplaatsen kon bevatten in plaats van de normale 287, had tot gevolg dat een vrouw vanwege een halswervelfractuur verlamd zal blijven aan armen en benen; nog 46 anderen raakten gewond — 6 liepen botbreuken op. Volgens de huidige Amerikaanse regeringsvoorschriften moeten vliegtuigbouwers kunnen aantonen dat hun toestellen, ook als de helft van de uitgangen geblokkeerd is, in 90 seconden ontruimd kunnen worden.