Jonge mensen vragen . . .

Waarom moet ik altijd op tijd thuis zijn?

LEN vond het heerlijk tot laat bij zijn vrienden te blijven. Maar zijn vader kwam er al snel achter dat de streken die Len op de late avond uithaalde allesbehalve onschuldig vermaak waren. „Op een keer had ik me zo in de nesten gewerkt,” vertelt Len, „dat ik twee weken lang mijn kamer niet uit mocht — behalve om te eten en naar school te gaan. Ik mocht niet eens naar buiten kijken! Toen mijn straf voorbij was, ging ik met enkele vrienden op stap en bleef tot middernacht weg. Terwijl wij de oprijlaan opreden, zag ik dat mijn vader op de veranda op me zat te wachten . . .”

Veel jongeren vinden het verschrikkelijk als hun ouders hun komen en gaan in de gaten houden. Een jong meisje zei: „Toen ik in de tienerleeftijd kwam, begonnen mijn ouders me allerlei beperkingen op te leggen, zoals tegen middernacht thuis moeten zijn. Ik vond het echt verschrikkelijk.” Als zulke jongeren hun verontwaardiging uiten door openlijk ongehoorzaam te zijn, heeft dit meestal niet meer vrijheid, maar meer en strengere beperkingen tot gevolg.

Voor kleine overtredingen kan de straf eenvoudig zijn dat je voortaan eerder thuis moet zijn. Voor ernstiger overtredingen kunnen een jongere bepaalde voorrechten worden ontnomen of krijgt hij misschien tijdelijk huisarrest. „Als je op zaterdagavond te laat thuis bent,” legt een tienermeisje uit, „kan het zijn dat je de zaterdag daarop helemaal niet weg mag.” En dan is er de ’eenzame opsluiting’: geen bezoekers, geen telefoongesprekken, geen televisie. Maar voor sommige jongeren is de ergste straf die zij kunnen krijgen het moeten aanhoren van een preek. „O, als ze op je schuldgevoel gaan werken!”, riep een tiener uit. „Ze gaan vertellen dat ze zo ongerust over je waren. Je voelt je verschrikkelijk schuldig.”

Is het echter niet zo dat je ouders van je houden en het recht hebben te verlangen dat je op een redelijke tijd thuis bent? En als je er dan niet bent, zijn zij vast ongerust of bezorgd en kunnen zij misschien zelfs niet slapen. Een jongere die werkelijk van zijn ouders houdt en om hen geeft, zal er beslist niet verantwoordelijk voor willen zijn dat zij zich onnodig zorgen maken. Zou dat niet van grote zelfzucht getuigen?

Maar veel jongeren vinden dat hun ouders hun onrechtvaardige of onredelijke beperkingen opleggen. „Ze lijken wel niet wijs om te proberen me als een kind van vijftien te behandelen”, protesteert de achttienjarige Fred. „Ik vertik het gewoon te doen wat mijn vader zegt en daarom liggen we echt met elkaar overhoop.” Maar er zijn betere manieren om je ouders te benaderen dan door je toevlucht te nemen tot openlijk verzet.

Redelijk of onredelijk?

Hoe onredelijk zijn zulke beperkingen om te beginnen eigenlijk? Zoals uit een eerder verschenen artikel blijkt, hebben je ouders ongetwijfeld geldige redenen om bezorgd te zijn over je veiligheid en welzijn.a Hebben andere christelijke jongeren van jouw leeftijd niet soortgelijke beperkingen opgelegd gekregen? Als dat zo is, welke gegronde redenen heb je dan om de beslissing van je ouders te betwisten?

De in het begin genoemde Len had niet door dat zijn vader het beste met hem voor had. Je zult je herinneren dat hij te laat thuiskwam en toen zijn vader op de veranda op hem zag zitten wachten. Lens oplossing? Meer ongehoorzaamheid. „Terwijl de auto de oprijlaan opreed, liet ik me snel onderuit glijden zodat Pa me niet kon zien en vroeg mijn vriend weg te rijden. Ik besloot het huis uit te gaan.” Len ging inderdaad het huis uit en begon met een stel onhandelbare lui om te gaan, waardoor hij verzeild raakte in seksuele immoraliteit, autodiefstal en drugsgebruik. Ten slotte kwam hij in de gevangenis terecht. Een extreem geval? Misschien. Maar het illustreert duidelijk hoe waar de woorden in Spreuken 1:32 zijn: „Want het afvallig worden der onervarenen, dat zal hen doden.”

Sommige jongeren hebben in principe misschien geen bezwaar tegen de gedachte op een bepaalde tijd thuis te moeten zijn, maar zij vinden het verschrikkelijk dat hun broers of zussen meer vrijheid schijnen te hebben dan zij. „Mijn oudere broer Mark bleef altijd zo lang weg als hij wilde,” klaagt een meisje genaamd Patti, „maar hij kreeg nooit huisarrest. En ik — als ik maar een paar minuten te laat ben, heb ik het al verbruid! Het is niet eerlijk.” Het is heel begrijpelijk dat zo’n situatie je misschien irriteert. Maar beschouw voordat je „onredelijk!” roept eens de bijbelse beginselen in Galaten 6:4, 5: „Laat een ieder zich ervan vergewissen wat zijn eigen werk is, en dan zal hij alleen met betrekking tot zichzelf, en niet in vergelijking met de andere persoon, reden tot opgetogenheid hebben. Want een ieder zal zijn eigen vracht dragen.”

Jij bent jij. En het feit dat een oudere broer of zus bepaalde voorrechten geniet, geeft jou niet noodzakelijkerwijs recht op dezelfde voorrechten. Waarschijnlijk heeft je oudere broer of zus gedurende een bepaalde periode zijn of haar betrouwbaarheid moeten bewijzen. Dat zul jij ook moeten doen. Heb jij er bovendien geen hekel aan als een van je ouders je vergelijkt met een oudere broer of zus? Waarom dan hetzelfde gedaan door jullie verschillende voorrechten met elkaar te vergelijken? Dr. Louis Fine merkt in zijn boek „After All We’ve Done for Them” op: „De manier waarop ouders met hun kinderen omgaan en hen streng onderrichten, is vaak per kind verschillend. Dit komt misschien doordat zij beseffen dat hun kinderen afzonderlijke personen zijn met individuele behoeften en mogelijkheden en als verschillende individuen beschouwd moeten worden.”

Soms hebben jongeren echter het gevoel dat zij moeten boeten voor de fouten van een oudere broer of zus. „Alleen omdat mijn zus de auto had meegenomen en te laat thuis was, mag ik automatisch onder geen enkele voorwaarde laat thuiskomen. Ik krijg niet eens de kans om mezelf te bewijzen!” Die situatie hoeft echter niet zo onrechtvaardig te zijn als ze lijkt. Je ouders zijn nu ouder en wijzer dan toen zij je broer of zus grootbrachten. Omdat zij niet weer dezelfde fouten willen maken, zijn zij voor jou misschien wat strenger.

Maar waarom gestraft worden omdat je wat te laat thuis bent? Het is geen pretje huisarrest te krijgen, dat staat vast. Je bedenkt je gewoonlijk dus wel voordat je weer te laat thuiskomt. Marcus zegt het zo: „Ik heb vaak straf gekregen. . . . Als je niet gestraft zou worden, zou je nooit iets leren.” Zoals de bijbel zegt ’is hij die zich aan streng onderricht houdt een pad ten leven’. — Spreuken 10:17.

Al te beschermende ouders

Toegegeven, soms lijkt de straf in geen verhouding tot de „misdaad” te staan. Ouders zijn wel eens wat al te beschermend en misschien onredelijk in hun eisen. Maar door een goede communicatie worden problemen vaak in de kiem gesmoord. Als je je ouders laat weten waar je naar toe gaat, wat je gaat doen, met wie je bent en wanneer je weer thuis bent, zullen zij waarschijnlijk meer geneigd zijn je wat speelruimte te geven. Als zij onredelijk lijken, probeer hen dan op „de juiste tijd” te benaderen — misschien wanneer zij kalm en uitgerust zijn (Spreuken 25:11). Toon begrip voor hun angsten en bezorgdheid. Verzeker hen van je liefde voor hen en je verlangen mee te werken. Help hen te beseffen dat meer vrijheid krijgen bij het volwassen worden hoort.

„Je moet hun ook precies vertellen hoe de situatie is”, zegt een tienermeisje. „Als je uitlegt waarom je in een bepaald geval niet vroeg thuis kunt zijn, hebben ze er meestal begrip voor.” Door de kwestie op een volwassen manier te bespreken, doordring je je ouders ervan dat je iemand bent met verantwoordelijkheidsgevoel — iemand die te vertrouwen is. Als je ouders toch nog bedenkingen hebben, zou je misschien een redelijke middenweg kunnen voorstellen.

En als je toestemming krijgt? ’Laat je Ja dan Ja betekenen’ en wees op tijd thuis! (Mattheüs 5:37) Het is waar dat zelfs de best voorbereide plannen mis kunnen lopen. (Vergelijk Jakobus 4:13, 14.) Er kan zich een noodsituatie of een plotselinge wijziging in de plannen voordoen. Bel wanneer dat gebeurt als het mogelijk is naar huis op en laat je ouders weten wat er aan de hand is. „Zolang mijn moeder weet waar ik ben en dat ik onderweg ben, is zij gerust”, zegt een tienermeisje.

Een goed bericht opbouwen is ook een belangrijk punt. Spreuken 20:11 zegt: „Zelfs door zijn handelingen laat een knaap zich kennen, of zijn activiteit zuiver en oprecht is.” Als je in de regel gehoorzaam bent en je oprecht gedraagt, zullen je ouders misschien kalm blijven als je eens een keer wat te laat bent. Het is wel zo dat de ouders van Jezus, ook al had hij een bericht van volmaakt gedrag opgebouwd, „in doodsangst” verkeerden toen hij zoek was (Lukas 2:48). Sta er dus niet van te kijken als je ouders boos worden — zo boos dat zij je aanvankelijk misschien niet de kans geven uit te leggen waarom je te laat was!

Spreuken 29:11 zegt: „Heel zijn geest laat een verstandeloze de vrije loop, maar wie wijs is, houdt die tot het laatst toe kalm.” Laat hun woede betijen. Leg alles uit als de rust wat is weergekeerd. Maar ’spreek de waarheid’ (Efeziërs 4:25). Verzin geen vergezochte excuses; dat zou alleen maar bewijzen dat je niet te vertrouwen bent. Ben je onachtzaam of onnadenkend geweest, bied dan oprecht je verontschuldigingen aan en wees bereid straf te aanvaarden. Misschien vinden je ouders het niet nodig verdere stappen te nemen. Maar het kan ook zijn dat zij menen dat wat verdere beperkingen op hun plaats zijn en dan zul je eenvoudig hun vertrouwen terug moeten winnen.

Op een bepaalde tijd thuis moeten zijn kan vervelend zijn, maar het is echt geen hardvochtige en abnormale straf. Maak er geen punt van. Als je met je ouders meewerkt en een opstandige geest vermijdt, besluiten zij misschien zelfs wat soepeler te worden en je meer vrijheid te geven.

[Voetnoot]

[Illustratie op blz. 23]

Als je je openlijk tegen je ouders verzet, leidt dat meestal tot verdere beperkingen van je vrijheid