Microfilm-„mysterie” opgelost

WAAR denkt u aan als u het woord „microfilm” hoort? Mysterie en intrige? Superspionnen en geheime agenten? Er is echter niets mysterieuzers aan microfilm dan aan gewone foto’s zoals u die met een 35 mm-rolletje maakt. Toch kunt u er in uw leven op diverse manieren mee te maken krijgen.

Wellicht is de voorvoeging „micro” in „microfilm” misleidend. In werkelijkheid is het niet de film die klein is, maar het beeld op de film. Hoezo? Welnu, er zijn drie fundamentele verschillen tussen microfilm en uw kiekje. Ten eerste staan er op uw foto mensen of landschappen, terwijl op microfilm gedrukte informatie voor latere raadpleging wordt vastgelegd. Ten tweede verschilt de soort film die u voor uw kiekjes gebruikt van die welke voor microfilm wordt toegepast. Waarom? Omdat microfilm kleine details moet kunnen reproduceren, zoals de letters op een gedrukte bladzijde. Ten derde wordt uw opname uiteindelijk vaak afgedrukt op fotografisch papier maar wordt microfilm gewoonlijk op film gezet.

Hoe u ermee te maken hebt

Hebt u onlangs een bibliotheek bezocht? Veel bibliotheken bewaren thans historische of niet meer in de handel zijnde documenten, alsook boeken en tijdschriften waarover de bibliotheek niet beschikt, op microfilm. Als een bijbelstudent bijvoorbeeld zeer oud religieus materiaal zou willen bestuderen, treft hij dit misschien aan op microfilm. Microfilm wordt ook toegepast in het onderwijs, bij produktieprocessen, in het verzekeringswezen en door landelijke, provinciale en plaatselijke overheden.

Hebt u een bedrijf? Het microkopiëren (op microfilm zetten) van vertrouwelijke personeelsgegevens kan voorkomen dat onbevoegden er inzage in hebben of er wijzigingen in aanbrengen, terwijl de toegankelijkheid en het opslaan ervan gemakkelijker worden. Indien betalings- en ontvangstbewijzen worden gemicrokopieerd, zijn de veiligheid en toegankelijkheid ervan verzekerd en is de papierwinkel minimaal. Het microfilmen van klantengegevens komt de service en de betrekkingen met de klant ten goede.

Hebt u technische tekeningen nodig of maakt u er gebruik van? Het microfilmen ervan kan u geld sparen. Microkopiëring kan zorgen voor geringere slijtage van kostbare originelen, lagere reproduktie- en distributiekosten, en minder tijd die door hoogbetaald personeel op onproduktieve wijze wordt besteed. Het kan uw tekenkamer permanent efficiënter maken. Bovendien kan microkopiëring zorgen dat te boek gestelde werkwijzen en onderhoudsinstructies steeds voorhanden zijn; hetzelfde kan gezegd worden van gemicrofilmde loonstaten en belastinggegevens.

En, waaraan denkt u nu als u het woord „microfilm” hoort? Is het niet meer zo mysterieus voor u? Ongetwijfeld ziet u nu in dat microfilm een veelzijdig medium is waar u vroeg of laat in uw leven mee te maken zult krijgen.

[Kader/Illustratie op blz. 26]

Microfiche

Een van de meest gebruikte microfilmvormen is thans het microfiche. Op één microfiche, ter grootte van een speelkaart, staan bijna honderd bladzijden gedrukte informatie. (Standaardmicrofiches meten 105 x 148 mm en de microfilmbeelden erop zijn gewoonlijk in 7 rijen van 14 beelden gerangschikt, dus maximaal 98 bladzijden per fiche.) Het voordeel van een microfiche boven een rolfilm is dat op een enkel stuk vlakfilm een complete eenheid van informatie staat die gemakkelijk opgeslagen, geïdentificeerd en gelezen kan worden.

[Illustratie]

Het bovenstaande voorbeeld op ware grootte bevat alle ­773.746 woorden van één uitgave van de „King James”-vertaling

[Kader op blz. 27]

De microfilmrevolutie

Hoewel de meeste mensen microfilm als een 20ste-eeuwse doorbraak bezien, gaat het terug tot het eind van de jaren 1800. Tijdens de Frans-Duitse Oorlog van 1870–1871 gebruikte René Prudent Dagron een vroege vorm van microfilm om berichten per postduif van Parijs naar Bordeaux te versturen. Deze vroege microfilm, collodiummicrofilm genoemd, werd gemaakt door berichten te fotograferen op een met een emulsie bedekte glasplaat; eenmaal droog werd de emulsie van het glas afgetrokken en tot kleine rolletjes gerold die aan de poten van de duiven werden bevestigd.

Hoewel het eerste lees-afdrukapparaat voor microfilms in 1928 beschikbaar kwam, leidde de introductie van het eerste automatische lees-afdrukapparaat in 1957 een microfilmrevolutie in. Dit apparaat maakte het niet alleen mogelijk te zien wat er op de film stond, maar er ook een vergroting op papier van te maken. Het jaar 1958 gaf nog een belangrijke bijdrage aan de microfilmrevolutie te zien, het COM (computer output op microfilm). Dit is een methode om gegevens uit een computer direct, zonder tussenliggende fotografische stappen, op microfilm vast te leggen.

Naast COM zijn er nog twee terreinen waarop microfilm wordt gebruikt. Het eerste en veruit oudste is microdocumentatie, dat wil zeggen, het microfilmen van oorspronkelijke papieren zoals kaarten, tekeningen, facturen, bankcheques, geboortebewijzen en andere waardevolle documenten. Het tweede terrein is micropublikatie, wat duidt op nieuwe informatie die in eerste instantie in microfilmvorm wordt verkocht of verspreid. Een voorbeeld hiervan is een door luchtvaartmaatschappijen gebruikte onderhoudshandleiding.

Door deze vernieuwingen is microfilm niet langer alleen een ruimtebespaarder, maar een medium met de volgende voordelen: kostenreductie, de mogelijkheid alles te archiveren, snellere en gemakkelijkere verwerking van informatie, en kleinere kans op diefstal, verminking en wijziging.