Jonge mensen vragen . . .

Moet ik een baantje nemen tijdens mijn schooljaren?

SCHOOLDAGEN zijn voor de meeste jongeren drukke dagen. Klassikaal onderricht neemt een behoorlijk deel van elke doordeweekse dag in beslag. De avonden gaan heen met huiswerk en studeren. En tussendoor zijn er talrijke huishoudelijke karweitjes die om aandacht vragen.a

In westerse landen kunnen schoolgaande jongeren gewoonlijk naar het weekeinde uitzien als een tijd voor plezier en ontspanning. Maar in veel delen van de wereld is het weekeinde allesbehalve ontspannend. Op het Afrikaanse platteland bijvoorbeeld helpen jongeren in de weekeinden vaak hun ouders bij het werk op het land en compenseren zo wat van de tijd die tijdens hun schoolweek verloren is gegaan. En jongeren onder Jehovah’s Getuigen hebben daarnaast de verantwoordelijkheid aan de van-huis-tot-huisprediking deel te nemen en naar christelijke vergaderingen te gaan. — Hebreeën 10:23-25.

Het lijkt daarom misschien onwaarschijnlijk dat Afrikaanse jongeren de extra last van een wereldse baan op zich zouden willen nemen. Maar veel van deze jongeren werken wel degelijk en op zeer uiteenlopende manieren: zij bebouwen hun eigen grond en verkopen de opbrengst, weven kleding op een handweefgetouw of maken manden om op de markt te verkopen. Weer anderen vissen, verkopen kranten en plukken of verkopen vruchten.

Maar waarom verrichten al deze jongeren werelds werk? Wil het per se zeggen dat jij dat ook moet doen?

Waarom zij werken

Sommige jongeren zijn praktisch gedwongen te werken vanwege omstandigheden die zij niet in de hand hebben, zoals de dood van een ouder. (Hierdoor kan een jongere achterblijven zonder dat hij iemand heeft om zijn schoolopleiding te bekostigen.) Aan de andere kant nemen sommige jongeren een baan om niet meer zo afhankelijk te zijn van hun ouders.

Neem Kofi, een jonge man in Ghana, eens. Terwijl hij op de technische school zat, werkte hij elke dag na schooltijd twee uur als boerenknecht.b Kofi legt uit: „Mijn ouders hadden in mijn behoeften voorzien zolang ik op de basisschool zat. Maar ik wilde niet voor alles wat ik nodig had van hen afhankelijk blijven. Dus zocht ik een baantje. Ik voelde mij veel gelukkiger toen ik mijn eigen schoolspullen kon kopen en mijn eigen vervoer van en naar school kon betalen.”

Kofi’s broer Moses had eveneens een baantje. Toen hij op de middelbare school zat, gaf hij privé-lessen aan jongere schoolkinderen. Maar terwijl Kofi op passende wijze zijn inkomsten gebruikte om in zijn eigen behoeften te voorzien, stond Moses een deel van zijn geld af om het gezin te onderhouden. Waarom? Omdat hij uit een gezin met acht kinderen komt, redeneerde hij: „Dat ik part-timewerk deed, maakte het voor mijn ouders wat gemakkelijker om in de behoeften van mijn andere broers en zussen te voorzien.” Hij geeft ook toe dat het hem een gevoel van voldoening gaf dat hij dingen voor zichzelf kon kopen.

Je ouders in financieel opzicht helpen als daartoe echt de noodzaak bestaat, kan een manier zijn om hun de eer te geven die hun toekomt (Efeziërs 6:1, 2). Terzelfder tijd is het echter niet per se verkeerd om te werken teneinde een zakcentje voor jezelf te hebben.

Het hebben van een baantje kan er ook veel toe bijdragen dat een jongere verantwoordelijkheidsbesef krijgt. Een jongere kan erdoor geholpen worden zich vaardigheden eigen te maken die later gebruikt kunnen worden om een gezin te onderhouden. Jezus Christus bijvoorbeeld leerde klaarblijkelijk het timmermansvak door als jongere met zijn adoptiefvader samen te werken (Mattheüs 13:55; Markus 6:3). Niettemin ’is de overgebleven tijd kort geworden’ voor deze wereld, en een verstandige jongere vergewist zich ervan dat zijn of haar tijd nuttig besteed wordt (1 Korinthiërs 7:29; Efeziërs 5:16). Voordat je een baantje neemt, moet je daarom alle erbij betrokken factoren in overweging nemen — met inbegrip van je eigen motieven.

De kosten berekenen

Enkele vragen die je zou kunnen beschouwen, zijn: Hebben mijn ouders het echt nodig, ja, willen ze zelfs wel dat ik financieel bijspring? Of zijn ze bereid met minder rond te komen zodat ik me kan toeleggen op mijn schoolwerk en geestelijke ontwikkeling? Heb ik echt meer geld nodig, of laat ik me leiden door „de begeerte van het vlees en de begeerte der ogen en het opzichtige geuren met de middelen voor levensonderhoud die men heeft”? — 1 Johannes 2:16.

De wijze man Salomo merkte op: „Ik heb ook geleerd waarom mensen zo hard werken in hun streven naar succes: zij zijn jaloers op de dingen die hun buren hebben. Maar het is zinloos. Het is als het najagen van de wind. . . . Het is beter slechts weinig te hebben, met vrede des geestes, dan altijd maar druk bezig te zijn en de handen vol te hebben aan een poging de wind te pakken te krijgen.” — Prediker 4:4-6, Today’s English Version.

Nog een factor ter overweging zou de mogelijke uitwerking van een baantje op je schoolwerk kunnen zijn. De eerder genoemde Kofi vertelt: „Tijdens mijn eerste jaar op de technische school, toen ik geen werelds werk verrichtte, waren mijn schoolprestaties uitstekend. Toen kwam het tweede jaar, waarin ik met werelds werk begon, en mijn cijfers gingen naar beneden. Ik slaagde er nog steeds in boven het gemiddelde te blijven, maar het was allemaal doodvermoeiend.” Het is interessant dat uit een in de Verenigde Staten uitgevoerd onderzoek bleek dat „werken tot een achteruitgang in de schoolprestaties leidt en de betrokkenheid van de adolescent bij de school vermindert”.

Herinner je je Kofi’s broer Moses, die les gaf, nog? Hij geeft toe: „Als je niet heel erg oppast, kun je meer leerlingen gaan aannemen dan je binnen de beperkte tijd die je hebt, kunt onderwijzen.” Mawuli, een andere Afrikaanse man, werkte part-time als visser. Hij zegt: „Als er aan het strand een grote vangst viel binnen te halen, was dat enorm verleidelijk. De eerste reactie was de boeken in de steek te laten om meer geld te gaan verdienen. Een heleboel jongens in het dorp deden dat en werden voortijdige schoolverlaters.”

De combinatie school en werk kan een jongere ook zo veel energie kosten dat het hem in geestelijk opzicht nadelig beïnvloedt. Het kan hem zwaar gaan vallen christelijke vergaderingen te bezoeken of zich, als hij daar is, te concentreren. Zijn persoonlijke studie van de bijbel en op de bijbel gebaseerde publikaties kan erbij inschieten.

Je evenwicht bewaren

Toch kunnen jij en je ouders, na alle factoren overwogen te hebben, besluiten dat het voordelen zou hebben als je een of ander baantje had. Hoe maak je het beste van de situatie?

Zelfdiscipline is onontbeerlijk. De apostel Paulus zei over zijn eigen krachtsinspanningen: „Ik beuk mijn lichaam en leid het als een slaaf” (1 Korinthiërs 9:27). Het zal zelfdiscipline van je vergen om zuinig om te springen met het geld dat je verdient — en het niet te verkwisten. Je zult ook zelfdiscipline nodig hebben om de resterende tijd goed te gebruiken. Natuurlijk moet er tijd worden ingeruimd voor ontspanning en voldoende rust en kunnen deze de produktiviteit van het werk verhogen. Maar pas op dat hobby’s en ontspanning niet de tijd voor je huiswerk en zelfs voor geestelijke aangelegenheden opslokken.

Je zult daarom een realistisch studieschema moeten opstellen — en je eraan moeten houden. Het kan bijvoorbeeld het beste zijn om als je van je werk thuiskomt zo snel mogelijk met je huiswerk te beginnen en niet te wachten tot lang na het eten, als je er wellicht te suf voor bent. Anderen geven er de voorkeur aan vroeg naar bed te gaan en ’s morgens meteen hun huiswerk te maken of te leren. Hoe het ook zij, besteed je studieperiodes zo produktief mogelijk. Draai geen muziek en laat je niet afleiden. Je huiswerk kan je ook makkelijker afgaan als je aandacht schenkt aan de wijze waarop je tijdens de les luistert, doordat je aantekeningen maakt van belangrijke punten en ondersteunende details. — Vergelijk Lukas 8:18.

Het allerbelangrijkste zijn echter je geestelijke behoeften (Mattheüs 5:3). Om die te bevredigen, moet je tevens tijd opzij zetten voor persoonlijke bijbelstudie, christelijke vergaderingen en deelname aan de openbare bediening. Het is waar, werken en naar school gaan is een hele opgave. Maar als je beide moet doen, geef dan geestelijke zaken de prioriteit. Bid onophoudelijk tot Jehovah God of hij je wil helpen je geestelijke evenwicht te bewaren. Als besloten wordt dat je naast je school een baantje neemt, kan hij je de kracht geven om tegen de druk van de situatie opgewassen te zijn. — Jesaja 40:29-31.

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 21]

Sommige Afrikaanse jongeren hebben na schooltijd een baantje. Maar wat zijn de voor- en nadelen daarvan?