Kernafval — Het dodelijke vuil
EEN lawine van huishoudelijk afval is niet het enige gevaar dat deze wereld dreigt te verstikken. Het valt in het niet bij een veel groter en dodelijker afvalprobleem. Sinds de mens voor het eerst leerde het atoom aan te wenden voor de vervaardiging van kernwapens en voor het opwekken van elektriciteit, hebben geleerden in het ongewisse verkeerd over de methoden om het uiterst radioactieve kernafval dat de centrales produceren, zo veilig mogelijk op te slaan.
Er zijn miljarden dollars besteed aan het zoeken naar manieren om te voorkomen dat mensen en het milieu generaties lang worden besmet door dit dodelijke afval. Dat is beslist een formidabele opgave, daar radioactief afval duizenden jaren lang dodelijk kan blijven voor al wat leeft!
Tientallen jaren is veel van dit afval eenvoudig gedumpt in ter plaatse gegraven putten en lekbassins, in de veronderstelling dat het gevaarlijke materiaal verdund en onschadelijk gemaakt zou worden — een veronderstelling waarvan de gevolgen rampzalig zijn gebleken, zoals wij zullen zien. Miljoenen liters zeer radioactief afvalwater werden opgeslagen in reusachtige ondergrondse tanks; ander afval werd afgeschermd in vaten en bovengronds opgeslagen, nog een opbergmethode die gevaarlijk is gebleken.
Dit kernafval is zo gevaarlijk en dodelijk, dat geleerden van alles overwogen hebben, vanaf de mogelijkheid het afval de ruimte in te schieten, tot opslaan ervan onder de poolijskappen. Nu onderzoekt men de mogelijkheid om vaten afval in het noordelijke deel van de Grote Oceaan te dumpen, waar ze naar verwachting zo’n 30 meter in de modder onder de oceaanbodem zullen wegzinken. „Wij hebben spul op deze planeet waarmee wij iets zullen moeten doen, op het land, in het water of onder het water van de oceaan. Meer mogelijkheden zijn er niet”, zei de vice-president van het Oceanografisch Instituut van Woods Hole.
Voorlopig ligt het grootste deel van dit radioactieve materiaal, als noodoplossing totdat er een veiliger en duurzamer verwerkingsmethode te vinden is, opgeslagen in met water gevulde bakken in afgeschermde gebouwen. Het Canadese Ontario bijvoorbeeld heeft 16 kernreactors, die al meer dan 7000 ton radioactief afval hebben geproduceerd, dat nu in dergelijke containers ligt opgeslagen. Ook Engeland staat voor het lastige probleem wat het met zijn afval moet doen. Momenteel wordt hoog-actief afval bovengronds bewaard, en verwacht wordt dat dit het beleid zal blijven totdat er lekvrije ondergrondse plaatsen gevonden en getest zijn. Frankrijk, Duitsland en Japan doen eveneens alle mogelijke moeite om een oplossing voor hun kernafvalprobleem te vinden.
„Het officiële beleid in de Verenigde Staten”, aldus The New York Times, „gaat ervan uit dat de veiligste methode bestaat in begraven in een ’diepgelegen ondergrondse opslagruimte’, een droge, stabiele en afgelegen plaats. Maar het vinden van de plek blijkt niet mee te vallen.” Dat valt zeker niet mee! Volgens geleerden moet de plaats droog en stabiel genoeg zijn om het materiaal 10.000 jaar veilig te kunnen herbergen. Hoewel een deel van dit atoomafval naar schatting 250.000 jaar dodelijk kan blijven, geloven deskundigen dat er in de loop van 10.000 jaar geologisch al zo veel verandert, „dat het geen zin heeft te trachten plannen voor langere tijd te maken”. „Mij is geen enkel model voor het aardoppervlak bekend dat een extrapolatie van zelfs maar 1000 jaar toelaat”, zei een bekend stralingsdeskundige. Hij voegde eraan toe dat het „moeilijk was over een 10.000 jaar in de toekomst liggend gezondheidsrisico te spreken”.
Rampzalig!
Toen geleerden de geheimen van het atoom ontsloten, ontketenden zij een vreemd nieuw verschijnsel waarop zij niet voorbereid waren — de dodelijke verontreinigingsnachtmerrie die zou volgen. Ook na voor het potentiële gevaar gewaarschuwd te zijn, negeerden regeringsautoriteiten de waarschuwingen opzettelijk. Daar atoomwapens de hoogste prioriteit kregen in de landen met de bekwaamheid en het materiaal om ze te maken, werd de achting voor de gezondheid en het leven van mensen en voor de kwaliteit van het milieu opzij geschoven. Er werd slordig te werk gegaan bij het opslaan van het dodelijke afval. Bijvoorbeeld: Bij één fabriek van atoomwapens „is meer dan 750 miljard liter gevaarlijk afvalwater, voldoende om Manhattan 12 meter onder water te zetten, in niet-beklede putten en plassen gegooid”, schreef U.S.News & World Report van maart 1989. „Giftig lekwater heeft minstens 260 km2 grondwater besmet. Zo’n 170 miljoen liter zeer radioactief afvalwater ligt opgeslagen in reusachtige ondergrondse tanks, en meer dan 50 bommen ter grootte van die op Nagasaki zouden gemaakt kunnen worden van het plutonium dat uit deze containers is gelekt”, schreef het blad. Men schat dat het schoonmaken van dit terrein wel 65 miljard dollar zal kosten.
Sommige opslagtanks die gebouwd zijn voor het opslaan van kernafval zijn zo heet geworden door de radioactieve hitte dat ze zijn gebarsten. Geschat wordt dat twee miljoen liter radioactief afvalwater de grond in is gelekt. Het drinkwater is met radioactief strontium-90 besmet tot een niveau van duizendmaal de toelaatbare limiet voor drinkwater zoals die is vastgesteld door de Amerikaanse Milieudienst. In een andere fabriek van atoomwapens „lekken radioactieve stoffen uit afvalputten met 42 miljoen liter uranium . . . in een aquifer en hebben ze waterbronnen besmet die 0,8 kilometer ten zuiden van de fabriek liggen”, schreef The New York Times. De krant berichtte ook dat in de staat Washington miljarden liters besmet water in de grond zijn geloosd en dat er een gestage stroom radioactief tritium de rivier de Columbia in vloeit.
In Idaho zijn sporen plutonium ontsnapt uit ondiepe afvalputten op het Beheerscomplex voor radioactief afval, berichtte The New York Times. „Ze bewegen zich via gesteentelagen naar een enorm ondergronds waterreservoir dat duizenden inwoners van zuidelijk Idaho van water voorziet.” Het dodelijke element is doorgedrongen tot een diepte van 70 meter, bijna de helft van de afstand tot de aquifer, schreef de krant.
Hoe dodelijk is dit plutoniumafval dat in de rivieren en beken is gestroomd en in de lucht is uitgestoten? „Plutonium blijft 250.000 jaar radioactief”, berichtte The New York Times, „en zelfs microscopisch kleine deeltjes kunnen dodelijk zijn als ze ingeademd of ingeslikt worden.” „Het inademen van niet meer dan een plutoniumstofje kan al kanker veroorzaken”, schreef Newsweek.
De onmiddellijke uitwerking en de invloed op lange termijn die het kernafval op mensen heeft, zijn niet bekend en zullen dat misschien nooit worden. Het zij echter voldoende te zeggen dat bij één kerncentrale 162 gevallen van kanker zijn gerapporteerd onder de mensen die binnen enkele kilometers van het terrein wonen. Mensen zijn bang het water te drinken en alom heerst angst. „Er zullen zich nog tussen de 6 en 200 gevallen van kanker meer voordoen”, zei een aan de universiteit verbonden arts die de bedrijfsarts van de werknemers bij de kerncentrale is. „Zij zijn allemaal bang. Zij hebben het gevoel dat zij hun milieu en hun leven niet meer in de hand hebben.”
En dat is ook zo. Veel eeuwen geleden zei een getrouwe profeet van Jehovah: „Ik weet heel goed, o Jehovah, dat het niet aan de aardse mens is zijn weg te bepalen. Het staat niet aan een man die wandelt, zelfs maar zijn schrede te richten” (Jeremia 10:23). De geschiedenis heeft beslist uitgewezen dat die woorden waar zijn — opzienbarend waar in deze laatste dagen. De groeiende afvalcrisis is slechts een van de vele bewijzen dat de mens in gebreke is gebleven zijn schreden verstandig te richten.
Er is echter geen reden tot wanhoop. De bijbelse profetieën geven duidelijk te kennen dat het huidige samenstel van dingen spoedig plaats zal moeten maken voor een nieuwe wereld waarin de Schepper zal voorzien. Hij zal dat wat de mens de aarde en zichzelf aandoet niet veel langer tolereren, maar zal ’hen verderven die de aarde verderven’ (Openbaring 11:18). Daarna zullen de mensen, onder leiding van de Schepper, leren op een goede manier zorg te dragen voor de aarde en verstandig met haar hulpbronnen om te gaan. — Psalm 37:34; 2 Petrus 3:10-13.
[Inzet op blz. 9]
Kernafval kan 250.000 jaar dodelijk blijven
[Inzet op blz. 10]
„Het inademen van niet meer dan een plutoniumstofje kan al kanker veroorzaken”