Crackverslaving — Het droeve lot van de ongeborenen

TOEN de crackcocaïne in het begin van de jaren ’80 haar debuut maakte op het wereldtoneel, wilden weinig gebruikers geloven dat de uitwerking ervan zo rampzalig zou zijn. Werd het per slot van rekening niet gerookt in leuke kleine glazen pijpjes of vermengd met de tabak in sigaretten of met marihuana? Op straat wist men te vertellen dat crack een veilige drug was. Het was beslist veel goedkoper dan heroïne of een andere vorm van cocaïne. Mensen in de lagere inkomensklasse konden het zich permitteren. De euforie die crack teweegbracht, scheen de moeite waard te zijn, ongeacht de kosten.

Plotseling begonnen er echter dramatische bewijzen voor de gevaren van crack in de medische bladen te verschijnen toen zwangere gebruiksters ervan het leven gingen schenken aan baby’s die door de drug schade hadden opgelopen. Artsen begonnen te waarschuwen voor de afschuwelijke gevolgen die crackcocaïne op de ongeborenen kan hebben. Het aantal baby’s dat soms blijvende schade had opgelopen, begon met elk jaar dat verstreek te stijgen. „Toen de crackcocaïne toesloeg,” zei een arts, „rees het aantal te kleine, zieke baby’s gewoon onrustbarend.”

Waar het gebruik van crack wijdverbreid is, wordt zijn opmerking door de statistieken bevestigd. In 1988 bracht een vereniging die zich bezighoudt met onderzoek en educatie op het terrein van de perinatale verslaving een rapport uit waaraan 36 ziekenhuizen in de Verenigde Staten hun medewerking hadden verleend. Elf procent van de Amerikaanse pasgeboren baby’s — zo’n 375.000 baby’s per jaar — staat nu tijdens de zwangerschap bloot aan drugs. The New York Times bericht dat tussen 1986 en 1988 „het aantal pasgeboren kinderen in de stad New York dat bij drugstests positief reageerde — en het betrof dan meestal cocaïne — tot bijna het viervoudige was gestegen, van 1325 tot 5088”.

De vreselijke gevolgen

„De crackcocaïne-moeders zijn ellendig om aan te zien”, zei dr. Richard Fulroth, een aan de Stanford University verbonden specialist. „Zij komen binnen als de bevalling al te gebeuren staat en je houdt gewoon je adem in in afwachting van wat het wordt.” Maar al te vaak is dat wat zich in de baarmoeder van de crackgebruikster heeft ontwikkeld niet fraai. Crack kan krampachtige samentrekkingen in de bloedvaten van de baby veroorzaken, waardoor de onmisbare toevloed van zuurstof en voedingsstoffen lange tijd belemmerd wordt. De foetale groei is vaak geremd, wat onder meer van invloed is op de omvang van hoofd en hersenen. Hersenbloedingen en stuipen komen vaak voor, en er kunnen zich misvormingen van de nieren, geslachtsorganen, darmen en ruggegraat ontwikkelen. Ook is er het gevaar dat de placenta loslaat van de baarmoeder; dan sterft de foetus en het kan fataal blijken voor de moeder.

Wanneer er een crackbaby wordt geboren, zien artsen en verpleegsters de zichtbare tekenen van de verwoesting die de drug aanricht. In één verslag werd zo’n kind beschreven als „niets dan een lapje vlees met een hoofdje ter grootte van een mandarijn en ledematen als splinters”. In verscheidene gevallen, zo berichtte het blad Discover, zijn cocaïnebaby’s geboren met een handje waaraan de twee middelste vingers ontbraken.

Dr. Dan R. Griffith, ontwikkelingspsycholoog aan de Northwestern University, zei dat aan cocaïne blootgestelde baby’s vaak worden geboren met „een heel zwak, snel overbelast zenuwstelsel”. Ze zijn vaak hypergevoelig en prikkelbaar en schreeuwen ontroostbaar bij de geringste aanleiding. ’Een plotseling geluid of een verandering van houding, zelfs praten tegen en kijken naar de baby, kunnen een langdurig huilen teweegbrengen’, vertelde de dokter. ’Een ander duidelijk effect van de schade die het pasgeboren kind door drugs heeft opgelopen, kan zijn’, aldus dr. Griffith, ’dat de baby’s voor 90 procent van de tijd wegvluchten in een diepe slaap, om zich af te sluiten voor stimulatie van buiten. Zij worden zelfs niet wakker als iemand ze aanraakt, uitkleedt, wiegt of tegen ze praat.’

Deze neurologische problemen kunnen maanden aanhouden, zei de dokter, wat zowel mentaal als fysiek frustrerend is voor de moeder in een tijd dat er een band van liefde en gehechtheid aangekweekt moet worden. „De baby is geneigd de moeder buiten te sluiten en erg prikkelbaar te worden als zij probeert hem te verzorgen. De moeder trekt zich terug van de baby en verfoeit hem omdat hij niet reageert op haar attenties”, voegde de dokter eraan toe. Dit gedrag van de zijde van de baby en de wrevel van de moeder leiden vaak tot kindermishandeling.

In de steek gelaten pasgeborenen

Omdat de toestand van zulke pasgeboren baby’s zo hachelijk is, kan hun verblijf in het ziekenhuis weken en soms maanden duren. Heel vaak echter is een langdurig verblijf niet zozeer te wijten aan de conditie van het kind als wel aan de houding van de moeder tegenover haar baby. Dikwijls laat de moeder de baby eenvoudig in het ziekenhuis achter, zodat de stad er de voogdij over krijgt. „Ik begrijp niets van de moeder die helemaal geen vragen stelt over de baby, die nooit meer komt”, klaagde een bezorgde dokter. Sommigen blijven zelfs nooit lang genoeg om de baby een naam te geven. Verpleegsters moeten dat voor hen doen. „Het opmerkelijkste en akeligste aspect van het gebruik van crackcocaïne”, zei een verpleegster in een ziekenhuis, „schijnt de ondermijning van het moederinstinct te zijn.” Eén ziekenhuis heeft zelfs telegrammen moeten sturen aan ongeïnteresseerde ouders om hen te laten tekenen voor de autopsie als de baby’s sterven. Vindt u dat schokkend?

Vanwege de werkbelasting van verpleegsters kunnen deze baby’s niet de liefde en aandacht krijgen die zij zo hard nodig hebben. Het komt voor dat er niet snel een pleeggezin te vinden is, maar liefdevolle mensen die van kinderen houden, stellen zich belangeloos beschikbaar om in zulke gevallen een paar uur per week op de in de steek gelaten baby’s te passen. „Zij voeden, wiegen en verschonen ze, zingen voor ze en spelen met ze”, zei een medewerker. „Zij behandelen ze alsof het hun eigen baby is. Dat is heel goed voor de kinderen. Sommigen zijn hier erg lang.”

Wat zal de toekomst deze cocaïnebaby’s brengen? Hun lager dan normale IQ zal onderwijzers in de toekomst voor een probleem plaatsen. „Door hun lichaamsgebreken en gestoorde ontwikkeling”, aldus een deskundige, „zullen deze kinderen veertig of vijftig jaar een probleem zijn voor zichzelf en voor de maatschappij.” Ja, crack heeft een onuitwisbaar stempel op de samenleving gedrukt.