Crackverslaving en de epidemie van geweld

CRACK, zo genoemd wegens het geluid dat het maakt als het tijdens de verwerking of bij het roken wordt verhit, is een zeer verslavende, uiterst krachtige vorm van cocaïne. Een aan een ziekenhuis verbonden psychofarmacoloog noemde het „de meest verslavende drug die de mens thans kent. De verslaving is nagenoeg ogenblikkelijk.” Een politiefunctionaris noemde het „de ergste drug aller tijden. Er bestaat niet zoiets als een recreatieve crackcocaïne-gebruiker.”

Omdat crackcocaïne niet intraveneus wordt geïnjecteerd of gesnoven maar gerookt, vinden gebruikers die eens de dreiging van AIDS door besmette naalden hebben gevreesd, dat de „voordelen” van crack drievoudig zijn — het is „veiliger”, het effect is intenser en de rook werkt sneller. „Het gaat rechtstreeks naar je hoofd. Het werkt onmiddellijk”, zei een ex-verslaafde. „Het geeft je het gevoel dat je hersenpan op springen staat.” Het high zijn duurt slechts vijf tot twaalf minuten, maar wordt bijna altijd gevolgd door een afschuwelijke depressie die de gebruikers prikkelbaar, neerslachtig, nerveus of uiterst paranoïde maakt en hen doet snakken naar meer crack. „Het voornaamste gevaar van crack is,” zo verklaart dr. Arnold Washton, directeur van het Verslavingbehandelingscentrum van het Regent Hospital in New York, „dat het binnen enkele dagen tot weken je hersenen — en je leven — kan gaan beheersen.”

De crackverslaving verspreidt zich in veel delen van de wereld als een epidemie. Vooral in de Verenigde Staten, veel meer dan in Canada, Engeland en vergelijkbare Europese landen, is crack doorgedrongen tot in nagenoeg elke laag van de maatschappij — de rijken, de armen, de geslaagden en de goedbetaalden. Wegens de beschikbaarheid en gemakkelijke verkrijgbaarheid en de euforische uitwerking ervan is de vraag ernaar groot en wordt ze met de dag groter. Nieuwe klanten, potentiële verslaafden, worden gezocht op de straathoeken, op scholen en op het werk. Vrouwen zijn veelbelovende kandidaten en overtreffen in sommige lagen van de maatschappij het aantal mannelijke gebruikers ruimschoots. Jonge kinderen — van twaalf jaar en nog jonger — die op zoek zijn naar een snelle kick en geen nee kunnen zeggen tegen drugs, worden een gemakkelijke prooi van crackpushers — vaak hun eigen broers of andere familieleden of hun beste vrienden.

Verslaving leidt tot geweld

„Crack kan een boosaardige geneigdheid tot geweld bij de gebruiker ontketenen die bij andere substanties nauwelijks in die mate voorkomt”, berichtte The Wall Street Journal van 1 augustus 1989. „In een voorstad van Boston [VS] smakte onlangs een aan crack verslaafde jonge moeder haar baby zo hard tegen een muur dat het kind stierf aan een gebroken nekje”, aldus de krant. Van de moeder werd gezegd dat zij uit „een keurig middenstandsgezin” kwam.

Wegens de gewelddadige uitwerking die crack op het gedrag van gebruikers kan hebben, zijn sociologen en onderzoekers op het terrein van de kindergeneeskunde ervan overtuigd dat de drug bijdraagt tot een sterke toename van de kindermishandeling. De situatie kan een explosief karakter krijgen als een humeurig, huilend kind wordt overgelaten aan de zorg van een moeder die aan crack verslaafd is. „Het is niet zo prettig”, zei een onderzoeker, „als je een kind voor je hebt terwijl je prikkelbaar of neerslachtig bent en snakt naar cocaïne. Wat ga je met die baby doen? Beslist niet wat er van je verwacht wordt.”

Helaas zijn de gevolgen vaak fataal geweest. Berichten over jonge crackverslaafden die hun ouders, of hun grootouders die op hen pasten, hebben vermoord omdat zij weigerden hun geld te geven om crack te kopen of omdat de verslaafden op het roken ervan werden betrapt, zijn geen zeldzaamheid. De politie van de stad New York heeft een golf van beestachtige misdaden toegeschreven aan jonge verslaafden die nagenoeg krankzinnig waren door crack.

De voornaamste en beestachtigste geweldscènes spelen zich echter in de straten van de grote steden af. Daar er met de verkoop van crack door de steeds groeiende vraag verbijsterende sommen geld te verdienen zijn, vinden dealers dat het de moeite waard is ervoor te doden. Tot de tanden gewapend met de nieuwste snufjes op wapengebied — machinegeweren, militaire aanvalsgeweren, geluiddempers en kogelvrije vesten — patrouilleren zij in hun territorium, op zoek naar andere jonge ondernemers, om degenen die van plan zijn hun klanten over te nemen of die niet al het geld van een dagopbrengst afdragen, ten voorbeeld te stellen. Dealers zijn bereid en staan klaar om zakelijke geschillen te beslechten met gewelddadig bloedvergieten. „Als iemand een schot in zijn been of een steekwond in zijn hand heeft,” zei het hoofd van een eerstehulpzaal, „was dat een waarschuwing voor een joch dat wat geld of drugs had achtergehouden van een dealer voor wie hij werkte. Als zo’n joch in zijn hoofd of borst is geschoten, was het de bedoeling voorgoed met hem af te rekenen.”

„De moorden zijn nu veel boosaardiger”, vertelde een Newyorkse socioloog. „Doden is niet genoeg. Je ’onteert’ het lichaam. Dood is hij al na twee kogels, dus pomp je er zes in. Je onthoofdt hem, of iets anders.” „Er lopen een miljoen jongeren op straat die geen andere vaardigheden hebben dan vechten”, zei een oudgediende bij de politie. „Ze zijn niet bang voor de politie of de gevangenis of om te sterven”, en bekommeren zich al evenmin om de veiligheid en het leven van onschuldige omstanders die in het kruisvuur van een vuurgevecht getroffen worden. In het blad Time wordt bericht dat van de 387 slachtoffers van gevechten tussen benden in Los Angeles County in één jaar, de helft onschuldige omstanders waren.

Gouden kettingen, dure auto’s

Wegens het geweld waarmee de crackverslaving gepaard gaat, weten jonge crackdealers wel dat hun geen lang leven beschoren is. Zij sterven inderdaad jong. „Ik ga alles uit het leven halen voordat ik uitstap”, is hun filosofie geworden. En velen doen dat ook. „Elke dag kun je bij een middelbare school nieuwe Mercedessen, jeeps, Cadillacs en Volvo’s zien staan”, vertelde een narcotica-agent uit Detroit. „Die auto’s zijn van de leerlingen, niet van de ouders.” Kinderen die te jong zijn om auto te rijden, nemen anderen in dienst als chauffeur. Anderen wagen het erop en rijden zonder rijbewijs. Zij kunnen hun auto contant betalen. Als zij een ongeluk krijgen, laten zij de auto gewoon staan en hollen weg.

„Leerlingen dragen elke willekeurige dag kleding die wel $2000 gekost kan hebben”, zei een lerares. „Je ziet heel wat jongeren met bontjassen en brede gouden kettingen”, vertelde zij. „Goud is echt iets waarop heel veel jongeren uit de binnenstad bezeten zijn”, stond in Time van 9 mei 1988. „Zware gouden kettingen die wel $20.000 kosten, zijn nu de grote rage.” De groothandelaars betalen hun beginnende ondernemers goed. Negen- en tienjarigen bijvoorbeeld kunnen $100 per dag verdienen door dealers te waarschuwen dat er politie in de buurt is. De volgende sport op de ladder is de runner, iemand die de drugs van het lab naar de dealer brengt, een baan die hem meer dan $300 per dag kan opleveren. Zowel de kinderen die op de uitkijk staan als de runners streven naar het hoogste dat aardig binnen hun bereik ligt — dealer zijn. Kunt u zich een tiener voorstellen die mogelijk heel weinig onderwijs heeft genoten maar beschikt over verdiensten die wel het kolossale sommetje van $3000 per dag kunnen bedragen? Ja, er staat veel op het spel, maar de toekomst is van korte duur.

Maar al te vaak zitten er twee kwade kanten aan de crackverkoop door jongeren. Enerzijds verhandelen zij doodaanbrengende drugs, die het leven van de gebruikers kunnen ruïneren maar ook de gewelddadigheid bevorderen, waarvan zij vaak zelf het slachtoffer worden. Anderzijds moedigen ouders hun kinderen in veel gevallen aan tot de handel in crack. Vaak is de jonge dealer de enige kostwinner thuis en gebruikt hij een groot deel van de winst om het verkommerde gezin te onderhouden. Als ouders weigeren verandering in de situatie te brengen en in plaats daarvan doen alsof hun neus bloedt, worden zij medeplichtig aan een misdadige levenswijze.

Het is nog veel verschrikkelijker als de hang naar crack sterker is dan de liefde van een moeder voor haar kinderen, zelfs voor het ongeboren kind dat zij draagt. In het volgende artikel wordt ingegaan op het droeve lot van het ongeboren kind.

[Kader/Illustratie op blz. 5]

„Crack is totaal anders”

Daar crack ontwikkeld is met het oog op de jongeren en de armen, kan de prijs in eerste instantie betrekkelijk laag lijken. Pushers verkopen klontjes ter grootte van een pilletje in kleine plastic ampullen voor maar vijf tot tien dollar. De korte maar intense euforie vraagt echter om bijna constante herhaling. „Crack is totaal anders”, vertelde de directeur van een drugsinformatiecentrum in Florida. „Het is een uiterst verslavende drug, in veel sterkere mate dan gewone cocaïne. De euforie is zo intens en de depressie zo hevig dat gebruikers — zelfs na de eerste keer al — aan niets anders meer denken dan hun volgende dosis.”