Een blik op de wereld

STRALING VOOR MENSEN DIE VAAK VLIEGEN

Luchtreizigers staan aan meer kosmische straling van sterren en de zon bloot dan mensen op de grond, blijkt uit nieuwe onderzoeken van het Amerikaanse Departement van Verkeer. Vliegtuigbemanningen, mensen die vaak lange vliegreizen maken en zwangere vrouwen lopen een groter risico, aldus het rapport. Hoe hoger en hoe dichter bij de polen het toestel vliegt, vooral tijdens versterkte zonnewinden, des te hoger is de dosis straling. Dr. A. B. Wolbarst van het Amerikaanse Bureau voor Milieubescherming vertelde The New York Times echter dat de kansen op kanker door een dosis straling als men van New York naar Athene vliegt, „betrekkelijk klein zijn vergeleken bij de soorten risico’s die men in het leven loopt”.

WAT VINDEN JONGEREN BELANGRIJK?

Bij een enquête werd aan meer dan 2000 jonge Westaustraliërs van 12 tot 24 jaar gevraagd, een lijstje te maken van dingen waaraan zij belang hechtten, in volgorde van belangrijkheid. De uitslag liet zien dat het gezinsleven bovenaan stond en alle andere dingen ver in belangrijkheid overtrof. De jongeren bleken zich ook zorgen te maken over hun persoonlijke toekomst en de toekomst van de maatschappij in het algemeen, aldus de krant The West Australian. De andere topthema’s waren onderwijs en opleiding, vrede, inkomen en gezondheid. Maar politieke en religieuze kwesties stonden erg laag op de lijst.

„ECHTSCHEIDING BINNENSHUIS”

In Japan is het aantal echtscheidingen onder echtparen van middelbare leeftijd de afgelopen 20 jaar meer dan verdubbeld. Kenmerkend is, zo legt echtscheidingsadviseur Joriko Madoka uit, dat de vrouw na 30 jaar huwelijk plotseling wil scheiden en dat de man zich voelt of „zijn eigen hond hem in de hand gebeten heeft”. Veel vrouwen proberen echter de problemen waarmee een gescheiden vrouw te kampen krijgt te vermijden door te kiezen voor een „echtscheiding binnenshuis”, aldus The Daily Yomiuri. Dat wil zeggen dat de man boven woont en de vrouw met de kinderen beneden. De vrouw doet niets voor de man en probeert ontmoetingen met hem te vermijden. Zo blijven de sociale status en economische stabiliteit gehandhaafd en wordt de schone schijn bewaard. Maar voor hoe lang? Het aantal echtscheidingen dat door rechtbanken werd toegewezen voor mensen van boven de 60, is tussen 1983 en 1988 met 42,3 procent omhooggesprongen; het initiatief tot de echtscheiding gaat daarbij even vaak van mannen als van vrouwen uit.

DODELIJKE HANDEL IN VOGELS

De handel in wilde vogels kost elk jaar miljoenen vogels het leven; schattingen gaan in de richting van honderd miljoen vogels. „Het sterftecijfer komt neer op minstens vijf in het wild gevangen vogels op elke vogel die levend wordt verkocht”, betoogt het Zuidafrikaanse blad Personality. Om exotische vogels te vangen, hakken sommige handelaars bomen om waarin de vogels nestelen en grijpen de jongen die de val weten te overleven. Een andere methode is, op een vlucht vogels te schieten met hagel en de vogels te pakken die met geringe vleugelverwondingen ter aarde vallen. Dan volgt de taak de vogels in leven te houden en ze per vliegtuig naar verre landen te vervoeren, waar ze vaak dood aankomen. Wat voor winst kan dat nog opleveren? In Personality wordt uitgelegd: „Het verhandelde aantal vogels wordt voorzichtig geschat op zo’n 5 miljoen per jaar. Maar daarbij is het enorme aantal gesmokkelde vogels niet inbegrepen . . . Vogelliefhebbers en -verzamelaars zijn bereid wel $250.000 neer te tellen voor felbegeerde maar beschermde soorten.”

VERDRAG TER STABILISERING VAN KLIMAAT

Na moeizame onderhandelingen hebben alle 159 lidstaten van de Verenigde Naties ermee ingestemd een verdrag te ontwerpen ter stabilisering van het klimaat op aarde en in 1992 in Brazilië bijeen te komen om wegen te bespreken ter voorkoming van het opwarmen van de atmosfeer en ter vermindering van de gevolgen van de economische ontwikkeling voor het milieu. Maar daar eindigt de eensgezindheid, en veel delicate kwesties moeten nog opgelost worden. Volgens de journalist Paul Lewis zien de ontwikkelingslanden de bezorgdheid van de geïndustrialiseerde wereld over het milieu als een kans om op economische concessies aan te dringen. Zij willen in ruil voor hun medewerking toegang tot nieuwe milieuveilige technologieën, alsook verlichting van hun schuldenlast en hogere prijzen voor hun exportprodukten. De VN hebben gewaarschuwd dat de mogelijkheid bestaat dat een miljard mensen — bijna een vijfde van de wereldbevolking — in de komende eeuw zullen moeten vluchten als door het broeikaseffect de zeespiegels dramatisch zouden stijgen.

WEGROTTENDE ARCHIEVEN

Bijna 70 procent van de archieven van de deelstaat Noordrijn-Westfalen in de Bondsrepubliek Duitsland dreigt uit elkaar te vallen. De grondoorzaak daarvan ligt volgens een minister van de deelstaat in het papier. Sedert de 19de eeuw bevat industrieel papier verzurende bestanddelen waardoor het vergaat. De Frankfurter Allgemeine Zeitung bericht dat 26 procent van het archief al in uiteenlopende mate geel geworden is. De gebruikelijke preserverings- en restoratiemethoden bieden slechts een gedeeltelijke oplossing.

GEZONDHEIDSNOTITIES

◻ Vaak eten kan heilzaam zijn, zeggen onderzoekers aan de University of Toronto. Een groep mannelijke proefpersonen kreeg in plaats van drie maaltijden per dag, dezelfde hoeveelheid en soort voedsel in 17 porties met tussenpozen van een uur. Het gehalte aan LDL-moleculen (het zogenoemde „slechte” cholesterol) van hun bloed bleek gemiddeld met 13,5 procent afgenomen te zijn, hun totale cholesterolspiegel met 8,5 procent en hun insulinespiegel met 29 procent. Volgens zeggen was het eten van één flinke maaltijd per dag het slechtste eetpatroon. Een nadeel is, dat het eten van kleine hapjes gewoonlijk tot een grotere opname van calorieën leidt.

◻ Uit een in The Journal of the American Medical Association gepubliceerd onderzoek blijkt, dat vrouwen die in een periode dat zij hun best doen zwanger te worden vrij verkrijgbare multivitaminepillen met foliumzuur innemen en daar nog minstens zes weken na het begin van de zwangerschap mee doorgaan, de kans op het krijgen van een baby met aangeboren defecten van de neurale buis aanzienlijk verkleinen. Defecten van de neurale buis kunnen verlamming, achterlijkheid en de dood tot gevolg hebben.

◻ „Er zijn nu ijzersterke bewijzen dat een dieet rijk aan groenten en fruit de kans op kanker kan helpen verminderen”, merkt het blad New Scientist op. De aldus binnengekregen vitaminen „oefenen hun beschermende werking uit door schadelijke reacties in de lichaamscellen tegen te gaan”. Onderzoekers zeggen dat hoe meer groenten iemand eet, des te kleiner de waarschijnlijkheid is dat hij het slachtoffer wordt van longkanker. En zonder voldoende vitamine C kunnen oxydatiereacties in de bloedstroom tot bijvoorbeeld beroerten, hartkwalen en grauwe staar leiden.

KUNNEN HONDEN KLEUREN ZIEN?

Honden kunnen in beperkte mate kleuren zien, concluderen onderzoekers van de University of California in Santa Barbara. Na een onderzoek van een jaar bevonden de wetenschappers dat honden kleuren aan de tegenovergestelde uiteinden van het kleurenspectrum, rood en blauw, kunnen onderscheiden, maar geen verschil zien tussen geel, groen en oranje.

BEDENKINGEN TEGEN TRANSFUSIES

In ontwikkelingslanden is men steeds meer bloedtransfusies gaan toepassen bij de behandeling van jonge malariapatiënten die een levenbedreigende bloedarmoede hebben opgelopen. In 1986 bijvoorbeeld werden 16.352 van zulke transfusies toegediend in het Mama Yemo-ziekenhuis in de Zaïrese hoofdstad Kinshasa. In 1987 liep het aantal bloedtransfusies echter terug. Waarom? Het Londense blad Panoscope bericht dat artsen van Mama Yemo hadden ontdekt dat van een groep kinderen die bloedtransfusies hadden gekregen wegens malaria, 13 procent was besmet met HIV, het AIDS-virus, en dat toen de medische staf van het ziekenhuis het beleid om „kinderen met bloedarmoede automatisch bloedtransfusies te geven”, had gewijzigd. In plaats daarvan kregen jonge patiëntjes in het ziekenhuis in Kinshasa ijzerpreparaten toegediend om hun bloedaanmaak te bevorderen. Op die manier, aldus Panoscope, „werd het aantal bloedtransfusies met 73% teruggebracht tot 4531 — en er was niet één kinderleven verloren gegaan”.

BITTERE CONSEQUENTIES

In de jaren ’70 verkozen veel Duitse mannen zich te laten steriliseren. Zij lieten zich meeslepen, schrijft de krant Main Post, door „de golf van seksuele vrijheid”. Professor W. Schulze van het Academisch Ziekenhuis Hamburg-Eppendorf denkt dat velen te vlug voor zo’n operatie gekozen hebben. Een groeiend aantal gesteriliseerde mannen zou de ingreep nu graag ongedaan gemaakt zien. In 10 procent van de gevallen is herstel van de vruchtbaarheid echter niet meer mogelijk. Bovendien worden de kansen dat men erin slaagt de sterilisatie ongedaan te maken, met het verstrijken van de tijd kleiner.

VOEDZAME BOTERHAMMEN

Ouders behoeven zich geen zorgen te maken als hun kinderen tussen de middag op school alleen boterhammen met pindakaas eten. Eleanor Brownridge, een voedingsdeskundige uit London (Ontario, Canada), beweert dat er niets mis is „met boterhammen met pindakaas, omdat brood en beleg ideale eiwitpartners zijn”. Zij voegt eraan toe dat het heel eenvoudig is, „de smaak en voedingswaarde van pindakaas te verhogen met ingrediënten . . . als stukjes appel, rozijnen, abrikozen, dadels, plakjes banaan, koolsla zelfs”. Voor jongere leerlingen schuilt er in de altijd gelijke, vertrouwde lunch meestal een bepaalde zekerheid. Maar, zo schrijft The Vancouver Sun, „het is ook leuk om een element van verrassing toe te voegen door bijvoorbeeld het brood eens met een koekjessteker te snijden of een briefje in het lunchtrommeltje te doen”.