De kinderen helpen in leven te blijven

Door Ontwaakt!-correspondent in Nigeria

VERONTREINIGD water, een beperkte hoeveelheid voedsel, wijdverbreide ziekten en infectie — deze toestanden komen in ontwikkelingslanden algemeen voor. Dr. Chizu Okudo, een Nigeriaanse kinderarts, vertelde echter aan Ontwaakt!: ’Onwetendheid en onachtzaamheid [ten aanzien van een goede hygiëne] van de zijde van ouders dragen bij tot het ontstaan van toestanden die bevorderlijk zijn voor ziekten.’

Dr. Okudo vervolgt: ’De oudere generatie vertelt jongere ouders vaak dat waterige diarree onzuiverheden wegspoelt en haar loop moet hebben.’ Na zulke verkeerde raad doen ouders niets om hun zieke kinderen te genezen. Vaak is de dood het gevolg.

Het leven is echter iets kostbaars voor allen die „de bron van het leven” eren (Psalm 36:9). Godvrezende ouders laten het leven van hun kinderen dan ook niet door bijgeloof of plaatselijke gebruiken in gevaar brengen. En, zo zegt de directeur-generaal van de volksgezondheid in Maleisië, „het voorkomen van ziekten . . . moet thuis beginnen”.

Te veel monden te voeden?

„Voedseltekorten” zijn kenmerkend voor onze tijd, en de ontwikkelingslanden zijn er wel bijzonder hard door getroffen (Matthéüs 24:7). Wat het probleem gecompliceerd maakt, is het feit dat „er nog steeds overal in Afrika en het Midden-Oosten haarden van bijzonder hoge vruchtbaarheid — meer dan zes kinderen per vrouw — bestaan”, vermeldt Planning the Global Family, een rapport van het Worldwatch Institute.

Waarom beperken Afrikaanse echtparen de grootte van hun gezin dan niet? Het Worldwatch-rapport legt uit: „De economische en maatschappelijke status van een [Afrikaanse] vrouw stijgt met het aantal kinderen dat zij ter wereld brengt, vooral omdat kinderen extra handen betekenen om bij de landbouw, de verkoop en andere taken te helpen.” Het boek Africa in Crisis voegt daaraan toe: „De grote waarschijnlijkheid dat kinderen niet in leven blijven, moedigt Afrikaanse ouders aan tot grote gezinnen.” In sommige Afrikaanse landen sterft bijna een vijfde van alle baby’s in hun eerste levensjaar! De ironie wil echter dat het hebben van veel kinderen vaak een vicieuze cirkel schept van overvolle, onhygiënische huisvesting en onvoldoende sanitaire voorzieningen — juist de toestanden die in grote mate bijdragen tot de sterfte onder kinderen.

Artsen zeggen verder dat een vrouw de tijd moet krijgen om van een zwangerschap en bevalling te herstellen voordat zij weer in verwachting raakt, daar anders haar vermogen om gezonde baby’s te krijgen ernstig geschaad kan worden.

Ondanks deze feiten voelen Afrikanen niets voor het idee van gezinsplanning.a Individuele personen mogen deze kwestie echter niet terzijde schuiven zonder er ernstig over na te denken. Christenen zouden kunnen overwegen dat hoewel de bijbel het krijgen van kinderen niet veroordeelt, 1 Timótheüs 5:8 wel zegt: „Ja, indien iemand niet voor de zijnen zorgt, en in het bijzonder voor hen die leden van zijn huisgezin zijn, dan heeft hij het geloof verloochend.” Het hebben van een te groot gezin kan het voor ouders onmogelijk maken in voldoende voedsel, kleding en onderdak voor hun kroost te voorzien. Hoewel het een persoonlijke zaak is, hebben sommige echtparen dan ook geleerd anticonceptie toe te passen en het te vermijden meer kinderen te krijgen dan zij naar behoren kunnen verzorgen.

Borstvoeding contra flesvoeding

„Ondervoeding door slechte gewoonten op het gebied van de kindervoeding eist ruim tienmaal zoveel levens als feitelijke honger”, zegt de onderzoeker William Chandler. „Gepaard aan uitdroging door diarree is ondervoeding de voornaamste doodsoorzaak ter wereld.” Vaak beginnen de ’slechte voedingsgewoonten’ al als het kind nog een zuigeling is.

Moedermelk is het ideale voedsel voor de meeste zuigelingen omdat ze alle nodige voedingsstoffen bevat. Ze wordt gemakkelijk en snel verteerd. Ze is altijd vers en op temperatuur. Ze bevat beschermende antilichamen die de baby helpen weerstand op te bouwen tegen infecties. Met de borstvoeding krijgt een zuigeling ook liefdevolle aandacht, die onontbeerlijk is voor de emotionele ontwikkeling.

Doordat vrouwen een baan nemen, wordt borstvoeding in veel ontwikkelingslanden echter steeds minder toegepast. Het gevolg is dat veel Afrikaanse baby’s flesvoeding krijgen die in poedervorm in de handel is. Zulke flesvoeding is voedzaam als ze op de goede manier onder hygiënische omstandigheden wordt klaargemaakt. „In arme streken van de wereld echter”, zo berichtte het tijdschrift Time, „is dat soms onmogelijk. Moeders kunnen de flesvoeding in poedervorm zonder het te weten vermengen met verontreinigd water of, om geld te sparen, ze te sterk verdunnen.” De gevolgen kunnen dodelijk zijn.

Queen, een Nigeriaanse moeder van zeven kinderen, herinnert zich dat de verpleegsters in het ziekenhuis haar baby’s direct al flesvoeding gaven. Queen ging daar thuis mee door. Maar haar zes kinderen kregen allemaal herhaaldelijk ernstige diarree — één stierf er bijna aan. Haar man zegt: „Wij beseften dat ons zesde kind besmet werd via de fles en dus gebruikten wij die niet meer, waarna zij herstelde. Nu geeft Queen onze zevende de eerste paar maanden de borst.”

De boodschap? Neem uw baby zo snel mogelijk aan de borst! Eet zelf evenwichtig, zodat u gezonde melk kunt produceren. Een bijkomend voordeel van borstvoeding is dat ze vaak het weer op gang komen van de menstruatie na de geboorte van een baby vertraagt. Daarom wordt ze ook wel een natuurlijk voorbehoedmiddel genoemd.

Voed ze goed!

Soms echter geven Afrikaanse vrouwen hun kinderen tot ver in hun achttiende levensmaand uitsluitend borstvoeding. „Veel kinderen krijgen als zij gespeend worden”, zegt William Chandler, „voedsel voor volwassenen dat zij niet kunnen kauwen of verteren of dat geen voedingswaarde heeft.”

Het kantoor van UNICEF in Ivoorkust bracht een poster uit waarop moeders de raad krijgen: „Na vijf maanden meer dan de borst.” Moedermelk moet aangevuld worden met fruit en granen en groenten die gekookt en gezeefd zijn en dus zo zacht zijn dat een zuigeling ze kan kauwen en inslikken. Een Nigeriaanse moeder die Ijeoma heet, gaf al haar vier kinderen de eerste vier maanden borstvoeding. Zij ging twaalf maanden door met de borstvoeding maar verving ze geleidelijk door maaltijden van vruchtesappen, moes en andere bestanddelen, die met een lepel of een fles gevoerd werden. Zij ging bij het klaarmaken van het eten strikt hygiënisch te werk. Het resultaat? Haar kinderen zijn gezond opgegroeid en hebben weinig infectieziekten gehad.

Als het kind groter wordt, zal een evenwichtig menu hem helpen gezond te blijven. Een maal van alleen koolhydraten, zoals bataten, cassave of witte rijst, zal niet voldoende voedingsstoffen verschaffen. Zijn lichaam heeft ook eiwitten, vitaminen en mineralen nodig, die aangetroffen worden in vlees, eieren, melk, bonen, maïs en allerlei groenten en vruchten.

Het is ook belangrijk hoe het voedsel wordt verwerkt en bewaard. Het kan verleidelijk lijken om aan bederf onderhevig voedsel dat een paar dagen buiten de koelkast heeft gestaan te gebruiken, maar GEBRUIK HET NIET! „Verontreinigd voedsel is vaak onveilig en kan leiden tot herhaalde aanvallen van diarree en andere infectieziekten.” Dus (1) was uw handen voordat u voedsel aanraakt of klaarmaakt. (2) Eet het voedsel zodra het gekookt is — laat het niet lang bij kamertemperatuur staan. (3) Houd uw keuken, uw kookgerei, uw kleding en uzelf altijd schoon en netjes. — Het tijdschrift World Health.

In verontreinigd water krioelt het van ziektekiemen en parasieten. Filter of kook water dus voordat u het gebruikt. Spoel eetgerei af met kokend water en was uw handen voordat u voedsel aanraakt.

Ja, misschien is het handhaven van een hoge standaard van reinheid nog wel de eenvoudigste bescherming voor de gezondheid. In ontwikkelingslanden kan dit echter een ware uitdaging zijn.

[Voetnoten]

[Kader op blz. 5]

Enkele symptomen van ondervoeding

◼ Weinig energie — kind vermijdt drukke spelletjes

◼ Slechte eetlust — kind weigert voedsel, eet weinig

◼ Trage groei — kind is te klein voor zijn leeftijd

◼ Verminderde weerstand — vaak ziek door onbetekenende infecties

Enkele oorzaken van ondervoeding

◼ Voedselgebrek

◼ Voldoende voedsel maar de verkeerde soort

◼ Flesvoeding te sterk verdund of onhygiënisch klaargemaakt

◼ Infecties

◼ Ingewandsparasieten, die diarree of braken veroorzaken

[Kader/Illustraties op blz. 7]

Andere levenreddende maatregelenb

Elke dag sterven er meer dan 2000 kinderen aan ziekten zoals mazelen, polio, kinkhoest, difterie, tetanus en tuberculose — allemaal ziekten die, zo zeggen artsen, gemakkelijk te voorkomen zijn door immunisatie. Veel ouders hebben dan ook de persoonlijke beslissing genomen hun kinderen tegen deze ziekten te laten inenten. Nigeria bijvoorbeeld kent het EPI (Uitgebreide Programma voor Immunisatie). Misschien bestaat er in uw land een soortgelijk programma. — Zie „Ontwaakt!” van 8 januari 1966 voor verdere informatie over inenting.

Bedenk echter dat wil een kind volkomen beschermd zijn, het nodig kan zijn terug te gaan voor herhalingsvaccinaties. Vaak maken ouders zich bezorgd over de verhoging en pijn die een kind na zijn eerste inenting kan hebben. Veel ouders redeneren echter dat zulk tamelijk onbetekenend ongemak een lage prijs is voor de bescherming van een kind tegen een dodelijke ziekte.

Maak u ook vertrouwd met ORT (Orale Rehydratie Therapie).c In een recente periode van tien jaar zijn zo’n 30 miljoen kinderen gestorven aan door diarree veroorzaakte uitdroging en ondervoeding. Een simpele oplossing van glucose, zout en water kan uw kind echter het leven redden als het last heeft van diarree. Deze drank vergroot het vermogen van het lichaam om vloeistof op te nemen ter vervanging van wat het door diarree en braken verloren heeft. Mochten de voorverpakte zouten niet verkrijgbaar zijn, dan kunt u dit eenvoudige recept volgen: Los één afgestreken theelepel tafelzout en acht afgestreken theelepels suiker op in één liter water. ORT „voorkomt sterfte in 90 procent van de gevallen van uitdroging door diarree”.

Ondanks alle voorzorgsmaatregelen kunnen kinderen toch infecties en ingewandsparasieten oplopen. Hoe kunt u attent zijn op de aanwezigheid van zulke gevaren? Een gewichtstoenametabel, in veel landen gemakkelijk verkrijgbaar, kan een hulp zijn. Weeg uw kind eenvoudig elke maand en teken het gewicht aan op een tabel die de normale gewichtstoename aangeeft. Een vergelijking van de twee waarden zal een eventuele teruggang in zijn ontwikkeling te zien geven.

[Tabel]

(Zie publicatie voor volledig gezette tekst)

Gewichtstoenametabel

gemiddelde van gezond kind

kan duiden op ondervoeding (ga naar dokter of kliniek)

20

18

16

14

12

10

8

6

4

2

Kg 0

1ste jaar 2de jaar 3de jaar 4de jaar 5de jaar

[Voetnoten]