Een musicus kiest voor ware harmonie
Ontwaakt! interviewt een bekende musicus in de Bondsrepubliek Duitsland.
Hans, waarom ben je musicus geworden?
Muziek fascineerde mij als kleine jongen al. Tegen het eind van de jaren ’50 was ik helemaal weg van de gitaarmuziek van groepen als The Shadows en The Ventures. Op mijn elfde ging ik op gitaarles.
Later raakte ik geïnteresseerd in klassieke gitaarmuziek en toen ik achttien was, koos ik dat als hoofdvak. In 1971 deed ik eindexamen, waardoor ik bevoegd muziekleraar werd. Zo’n drie jaar gaf ik jongeren les en doceerde ik aan een conservatorium. Toen pas begon ik op professionele basis „easy listening”-muziek te spelen.
Meer bij toeval werd „Verde”, een instrumentaal nummer dat ik op de gitaar speelde, opeens een hit.
Welke rol speelt muziek nu in je leven?
Ik vind het nog steeds heerlijk om muziek te spelen en ernaar te luisteren — en ik verdien er mijn boterham mee. Maar zoals je weet neemt nu iets heel anders de belangrijkste plaats in mijn leven in.
Hoe is dat zo gekomen?
In januari 1977 kwam er een nieuwe drummer, Val, bij ons in de groep. Zo gauw wij erachter kwamen dat hij een van Jehovah’s Getuigen was, spraken wij af dat wij ons niet met zijn geloof zouden bemoeien, aangezien religie een persoonlijke zaak is.
Wij gingen op tournee en merkten al spoedig dat zijn kijk op de moraal, op tabakgebruik en religieuze feesten volkomen van de onze verschilde. Dit leidde bijna elke dag tot levendige discussies. Val gebruikte de bijbel voor zijn antwoorden en dit wakkerde mijn belangstelling aan.
Hoe dacht je voorheen over religie?
Ergens heb ik altijd in God geloofd, maar ik ging nooit uit eigen beweging naar de kerk. Ik was van mening dat je de bijbel alleen maar kon begrijpen als je theologie gestudeerd had. Maar mijn kerk heeft mij nooit een hechte basis voor geloof kunnen geven en de geestelijken stelden mij teleur.
Val daarentegen was werkelijk in staat mijn vragen te beantwoorden. Zo waren bijvoorbeeld discussies over de vraag waar Kaïn zijn vrouw vandaan had vroeger altijd op niets uitgelopen. De verklaring dat Kaïn met een van zijn zusters was getrouwd, bevredigde mij. — Genesis 4:17; 5:4.
Val gaf mij een bijbel en ik begon er onmiddellijk in te lezen. Ik las ook de bijbelse publikaties die hij voor mij meebracht, waarna ik hem met vragen begon te bestoken. Ik vertelde mijn vrouw, Birgit, over de verbazingwekkende dingen die ik leerde, en tot mijn grote vreugde deed zij mee met onze geregelde bijbelstudie. Dat was eind 1977.
De bijbelstudie was dus heel lonend?
Ja zeker. De studie opende mij de ogen voor het antwoord op een belangrijke vraag waarover ik vaak met vrienden had gediscussieerd. Wij waren nooit tot een bevredigend antwoord gekomen. Wij hadden gewoon allemaal onze eigen levensfilosofie.
Wat mij vooral bezighield, was het feit dat je wordt geboren, vervolgens gaat werken, iets bereikt en daarna sterft. Maar was dat alles? Wat is de zin van het leven? Sommige jonge mensen worden bijvoorbeeld vroeg in hun leven ziek zonder dat zij ooit ten volle van het leven hebben kunnen genieten. Natuurlijk troosten veel mensen zich met de vage hoop dat er na de dood iets blijft bestaan. Maar dat is een schrale troost. Bovendien merkte ik dat mensen niet in staat waren de vijandschap tussen de supermachten en afzonderlijke personen op te lossen.
Ik was diep bewogen toen ik ontdekte hoeveel iemand kon leren uit Gods Woord, dat tot nut van ons werd geschreven. De hoop die het bood was niet vaag, maar vast en goed gefundeerd. De studie van de bijbel hielp mij om niet wanhopig te worden over de wereldproblemen, maar ertegen opgewassen te zijn.
Aangezien Val ver weg woonde, regelde hij het later zo dat wij werden bezocht door een echtpaar, Gerhard en Barbara, die dicht bij ons woonden. Hij was net als ik musicus. Ik had Gerhard wel eens ontmoet toen ik in een studio werkte, maar nu stond ik versteld hoe hij was veranderd.
Hoezo veranderd?
Ik herinnerde mij Gerhard als een langharige popmusicus met een gekwelde gelaatsuitdrukking, die af en toe drugs gebruikte en er voor de rest op los leefde. Nu was hij volkomen veranderd, haast onherkenbaar. Hij scheen kalm, evenwichtig, en hij zag er keurig en verzorgd uit. Dit maakte veel indruk op mij.
Wij studeerden meteen zo’n drie tot vier uur per week uit de bijbel, waarbij wij het boek De waarheid die tot eeuwig leven leidt gebruikten. Omdat ik niet rookte, geen drugs gebruikte en geen immoreel leven leidde, dacht ik dat ik niet zo veel in mijn leven hoefde te veranderen. Maar toen ik God leerde kennen, begreep ik dat christenen geen deel zijn van de van God vervreemde wereld, en dat maakte mijn geweten gevoeliger.
Wat vond je zo aantrekkelijk in Jehovah’s Getuigen?
Ik kan mij nog ons eerste bezoek aan een Koninkrijkszaal herinneren. De mensen daar waren zo anders dan ik gewend was. Zij verwelkomden elkaar en straalden liefde en vriendelijkheid uit — en er was harmonie.
Ik werd mij daar nog sterker van bewust op het internationale „Zegevierend geloof”-congres dat in 1978 in München werd gehouden. Ook hier waren de aanwezigen vriendelijk en luisterden zij aandachtig naar het programma. Meteen na het congres moest ik beroepshalve optreden voor een heel „normaal” Beiers publiek. In de loop van de avond gingen sommige aanwezigen, onder invloed van alcohol, elkaar met messen te lijf.
Er was nog iets waarin de Getuigen anders waren. In de wereld wordt veel ophef gemaakt van beroemdheden. Overal waar ik was verschenen, was al snel het nieuwtje rondgegaan: „Dat is Ricky King!” Maar dat was hier niet het geval. Tussen haakjes, ik vind het heel fijn om bij mijn eigen naam te worden aangesproken. Ik gebruik mijn artiestennaam, die ook in mijn paspoort staat en waarmee ik zaken kan doen, alleen beroepshalve.
Mettertijd ontdekte ik dat er verdere veranderingen nodig waren. Muziek was het enige wat in mijn leven telde. Alles draaide om de muziek, en mijn vrouw had zich bij deze stijl van leven aangepast. Maar nu leerde ik dat ik niet zo volledig in de muziek moest opgaan, dat muziek niet het belangrijkste in het leven was. Wij maakten verdere vorderingen en werden in 1979 als Jehovah’s Getuigen gedoopt.
Kun je uit eigen ervaring iets vertellen over de invloed die muziek op mensen heeft?
Jawel. Muziek doet een beroep op de emoties en neigingen en kan die gemakkelijk versterken. Sommige soorten muziek hebben een verfrissende, ontspannende uitwerking op mensen en brengen hen in een prettige gemoedstoestand. Bij dit soort muziek gaat het vooral om de harmonieuze melodie, niet om de beat of het ritme.
Maar ik heb ook gezien hoe hardrock een agressieve en gewelddadige gemoedsstemming teweegbracht bij de luisteraars, die ten slotte in een vechtpartij voor het podium verwikkeld raakten. Het dreunende ritme van zulke muziek beweegt mensen ertoe hun gevoelens af te reageren.
Waaraan moet je volgens jou denken bij het uitkiezen van muziek om naar te luisteren?
Ik heb platen weggegooid toen ik erachter kwam dat ze tot spiritisme en duivelaanbidding aanmoedigden. Zulke platen kun je gewoonlijk herkennen aan de hoezen of de teksten.
De invloed van de songteksten mag niet worden onderschat. Schrijvers schijnen voor elk wat wils te kunnen produceren. Jonge muziekgroepen componeren vaak songs die gebaseerd zijn op hun eigen persoonlijke problemen. Die spreken jongeren sterk aan en vaak kennen jongeren de woorden uit hun hoofd. De teksten kunnen hen aanmoedigen te proeven van de „vrijheid” van druggebruik, alcoholmisbruik of immoraliteit. Deze toegeeflijke tendens heeft momenteel iets van haar kracht verloren omdat het met volle teugen genieten van de „vrijheid” duidelijk al evenmin zonder problemen is.
Ook ontspanningsmuziek en dansmuziek kunnen verkeerde verlangens opwekken. De artiest zingt over geluk en tederheid waar het volgens veel luisteraars bij hun partner aan ontbreekt. De zanger wordt vaak vereenzelvigd met wat hij bezingt. Sommige beroepszangers die ik ken, zijn om die reden heel populair bij vrouwen.
Wanneer iemand in deze fantasiewereld opgaat, kan hij of zij de artiest gaan verafgoden. Dat kan heel onschuldig beginnen met het vragen van een handtekening als souvenir. Maar sommigen beginnen de artiest te idealiseren en plaatsen hem op een voetstuk; zij maken hem tot een afgod. Zij hangen een poster van de ster aan de muur en beginnen net zulke kleding en kapsels te dragen als hij en geven zo hun eigen persoonlijkheid op. Christenen moeten in gedachte houden dat hun verering alleen God toekomt.
Hoe slaag je erin om professionele en christelijke verplichtingen te combineren?
Als ik om de kost te verdienen nog zou moeten rondreizen met een groep, zou ik geen beroepsmusicus meer willen zijn. Toen ik eerder weken achtereen op reis was, merkte ik dat de druk van de wereld sterker werd, en ik werd zwakker. Ik besefte hoe hard ik de wekelijkse christelijke vergaderingen en de omgang met mijn medechristenen nodig had! Nu mijn situatie is veranderd, ben ik in staat mij van de extra verantwoordelijkheden als ouderling in de plaatselijke gemeente van Jehovah’s Getuigen te kwijten.
Nu componeer en schrijf ik thuis. Het opnemen volgt later in een studio. Soms treed ik op bij galavoorstellingen, wat betekent dat ik korte tijd van huis weg ben. Natuurlijk doe ik geen optredens met Kerstmis en Nieuwjaar of tijdens carnaval, hoewel musici rond die tijd het meeste verdienen. Voortdurend onderweg zijn en bijna elke avond te moeten spelen, zou mijn kostbare geloof schaden.
Ik ben heel blij dat ik de bijbelse hoop op een rechtvaardig nieuw stelsel heb gevonden, en ik wens die hoop met zo veel mogelijk mensen te delen. Ik ga in onze buurt geregeld van huis tot huis om de Koninkrijksboodschap uit te dragen. Aangezien ik mijn tijd zelf kan indelen, leid ik vaak ’s middags bijbelstudies bij geïnteresseerde personen. Mijn vrouw en ik waren verrukt een gezin van vier personen te kunnen helpen de bijbelse waarheid te vinden.
Hoe bezie je de toekomst?
Als ik vroeger nadacht over de bewapeningswedloop, de honger, de milieuvervuiling en de andere problemen in de wereld — en bedacht dat er geen werkelijke hoop was op een verandering — vroeg ik mij steeds weer af of het leven eigenlijk wel zin had. Nu heb ik een andere kijk op de dingen omdat ik weet dat God alles in de hand heeft. Zoals Psalm 37:37, 38 ons laat zien, zal de toekomst van degenen die aan Gods zijde staan „vredig zijn”, maar „de toekomst der goddelozen zal inderdaad worden afgesneden”.
De woorden in Openbaring 21:4 roeren mij nog steeds: „En hij [God] zal elke traan uit hun ogen wegwissen, en de dood zal niet meer zijn, noch rouw, noch geschreeuw, noch pijn zal er meer zijn. De vroegere dingen zijn voorbijgegaan.” Dit zal het einde betekenen van ziekte en de dood, ja van alle kwade „vroegere dingen”. Dan zal de aarde een vredig paradijs worden.
Zoals de studie van de bijbel ware harmonie in mijn leven heeft gebracht, zo zal God in de gehele schepping een universele, vredige harmonie teweegbrengen. — Een gesprek met Hans Lingenfelder.
[Illustratie op blz. 13]
Mijn leven als musicus begon in 1977 te veranderen
[Illustratie op blz. 15]
Hans (gitaarspeler links van het midden) — naast zijn vrouw, genietend van christelijke omgang