Elektronisch afluisteren is o zo gemakkelijk!
HET Engelse woord „bug”, dat luis of kevertje betekent, raakt steeds meer ingeburgerd. De groeiende populariteit van de term is niet het gevolg van een bovenmatige ongerustheid over of belangstelling voor die hinderlijke insekten die onze huizen binnenkruipen of in onze kleren gaan zitten. Het woord heeft er namelijk een betekenis bij gekregen. En zelfs in de modernste Nederlandse woordenboeken zult u het woordje „bug” in die nieuwe betekenis aantreffen, namelijk als „verborgen microfoon; minuscuul afluisterapparaat”. Velen die door dergelijke „luizen” geplaagd worden, hebben bemerkt dat het uitroeien ervan een kostbare zaak is.
De recente ontwikkeling en miniaturisatie van elektronische onderdelen heeft ervoor gezorgd dat deze afluisterapparaatjes vaak even moeilijk te ontdekken zijn als huidparasieten. Daar ze niet veel groter zijn dan een luciferskop, kunnen ze worden aangebracht in echt schrijvende ballpoints, worden verstopt in sigaretten en sigaren, worden aangebracht in kleine holten in muren of plafonds en zelfs onder de huid worden ingeplant. Ze zijn wel vermomd als aspirientje of als de olijf in een martini-cocktail. Andere zijn gedragen als oorbel.
De ruimte achter het lichtknopje of in een telefoon is een meer gebruikelijke plaats voor het verbergen van deze elektronische afluisterapparaatjes. In dit geval noemt men ze parasitaire microfoons omdat ze de stroom om te kunnen zenden van het elektriciteitsnet betrekken en niet van batterijen, die slechts een beperkte levensduur hebben. In telefoons aangebrachte afluisterapparaatjes kunnen zo afgesteld worden dat ze alles uitzenden wat er wordt gezegd, ongeacht of de telefoon wordt gebruikt of niet. Zo ontwikkelde zich de technologie die door middel van elektronische surveillance uw privacy aantast. De plaats waar zulke apparaatjes verborgen worden, hangt slechts af van de inventiviteit van de luistervink.
Hoewel de verkoop en het gebruik van de verschillende soorten elektronische afluisterapparaatjes in veel landen, waaronder de Verenigde Staten, bij de wet verboden zijn, is er voor degenen die heimelijk uw privé-leven willen binnendringen gemakkelijk aan te komen. Ze zijn bij allerlei winkels, elektronikazaken en postorderbedrijven gewoon te koop. Een eenvoudig microfoontje ter grootte van een postzegel, dat werkt op een gewone negen volt batterij en stemmen kan overbrengen naar een ontvanger op 120 meter afstand, is in de Verenigde Staten te koop voor slechts $35. Voor ongeveer hetzelfde bedrag brengt een Japanse firma een krachtiger zendmicrofoon op de markt ter grootte van een vingernagel met een bereik van 300 meter.
Sommige van de apparaatjes worden echter niet door de fabrikanten als afluisterapparatuur vervaardigd. Voor slechts $24,95 kunt u in een over heel Amerika verspreide keten van elektronikawinkels bijvoorbeeld een draadloze babyfoon kopen. U hoeft hem alleen maar in een stopcontact te steken, waarna u de geluiden uit één deel van het huis in een ander deel kunt horen. Andere zijn eenvoudige draadloze microfoons, iets kleiner dan een pakje sigaretten. Wanneer ze worden gebruikt voor het legale doel waarvoor ze zijn gemaakt, is er niets aan de hand, maar in de handen van kwaadwilligen kunnen ze worden verkleind en in heel kleine ruimten worden verborgen.
Het is niet moeilijk afluisterapparaatjes te kopen en het is bijna even simpel ze zelf te maken. Met slechts negen kleine onderdelen die nog geen $10 kosten, kan iemand met een elementaire kennis van de elektronika een draadloos apparaatje maken dat de gefluisterde opmerking in een kamer kan opvangen en het stemgeluid over een afstand van 400 meter kan overbrengen.
De meest voorkomende afluistermethode is het aftappen van telefoonlijnen. Men hoeft hiervoor niet eens toegang te hebben tot de telefoon van degene die men wil afluisteren. Als bijvoorbeeld de telefoon van het slachtoffer zich op de tiende verdieping van een kantoorgebouw of flat bevindt, kan die bij de hoofdlijn in de kelder worden afgetapt. Men heeft onder huizen bandrecorders gevonden die in werking werden gebracht door het geluid van een stem en daar waren geplaatst door illegale luistervinken. Wanneer de hoorn van de telefoon wordt opgepakt, worden de gesprekken automatisch opgenomen. Het blijkt dat iemand die zich voor telefoonreparateur uitgeeft, vaak gemakkelijk toegang krijgt tot de telefoonlijn van het slachtoffer.
In de meeste gevallen en in veel landen is deze vorm van afluisteren bij de wet verboden. Niettemin zei een specialist in het opsporen en verwijderen van afluisterapparatuur uit onder meer telefoons, dat „in 25 procent van de onderzochte gevallen wij een afgetapte telefoon vinden”. Aangezien men van mening is dat het plaatsen van afluisterapparatuur in de zakenwereld zeer veel voorkomt, raadt een andere deskundige directeuren van grote ondernemingen aan: „Wees op uw hoede voor geschenken die u in het stopcontact moet steken.” In uw elektrische klok of radio zou een microfoon verborgen kunnen zitten die slechts door een expert met dure apparatuur gevonden zou kunnen worden. Maar waarom worden mensen in toenemende mate geplaagd door elektronische afluisterapparatuur?