De daklozen — Is er hoop voor hen?
„ONDERDAK is een menselijke behoefte die in belangrijkheid overeenkomt met voedsel en water, en een huis is een essentiële voorwaarde voor een geciviliseerd bestaan. Als men hier eenmaal de waarheid van onderkent, zal men inzien wat het daklozenprobleem in feite is: een belediging van de menselijke waardigheid en de ontzegging van een fundamenteel mensenrecht.” — Lord Scarman, voorzitter van de Britse Commissie voor het Internationale Jaar van Onderdak voor de Daklozen.
Toespraken zoals deze tonen duidelijk aan dat hooggeplaatste personen en regeringen zich terdege bewust zijn van de behoefte aan meer en betere woongelegenheid, en er worden pogingen in het werk gesteld om in die behoefte te voorzien. De vraag is echter: Hoe doeltreffend zijn deze pogingen? Laten wij enkele voorbeelden beschouwen.
Overzicht van de huidige krachtsinspanningen
Om aan de behoeften te voldoen van Bombays groeiende bevolking zijn er volgens The Times of India elke dag 125 nieuwe woningen nodig. Hoewel dit niet zo’n groot aantal mag lijken, komt het neer op meer dan 45.000 woningen per jaar, en dat is nog maar om de groei te kunnen bijhouden. Hoe staat het echter met de meer dan 800.000 voor bewoning ongeschikte, onhygiënische hutten in de sloppenwijken van de stad? Om deze in een periode van 20 jaar te vervangen, zouden er dagelijks nog 110 extra woningen moeten worden gebouwd. Dat brengt het totaal op meer dan 85.000 wooneenheden per jaar. Om dat te halen „moet onze produktiesnelheid verviervoudigd worden”, verklaart het rapport. Zo haalde New Delhi, de hoofdstad van India, tussen 1961 en 1981 nog geen tiende van haar bouwquotum van 450.000 nieuwe woningen.
In Afrika staan de regeringen onder grote druk door de huisvestingscrisis als gevolg van de toevloed van de plattelandsbevolking naar de steden. In sommige landen „zijn werkloze stadsbewoners eenvoudig naar het platteland gedeporteerd”, bericht The Star, een in Johannesburg (Zuid-Afrika) verschijnende krant. In andere landen is het alleen de vaste inwoners van de stad toegestaan er te werken. Dergelijke krachtige overheidsmaatregelen werden internationaal fel als discriminerend veroordeeld, vooral wanneer rassenverschillen een rol speelden, maar zijn ze succesvol gebleken? „Het probleem de vluchtelingen van het platteland van banen en onderdak te voorzien, dreigt in grote delen van Afrika — ja, in de hele Derde Wereld — uit de hand te lopen”, zo meldt het rapport. „Er is voorspeld dat de grote Afrikaanse steden te maken zullen krijgen met de ineenstorting van hun sociale en onderwijsstelsels en hun water-, energie- en rioleringsvoorziening.”
In Engeland zijn de huisvesting van de armen en de renovatie of vervanging van het verslechterende huizenbestand twee grote problemen die dringend aandacht behoeven. „Maar terwijl wij aan de ene kant te horen krijgen dat wij het ons als natie ’niet kunnen veroorloven’ nog meer geld te besteden aan het aanpakken van deze afschuwelijke problemen, bestaat er geen enkele beperking op de subsidie die wij verlenen aan mensen die hun huizen kopen”, verklaart de Catholic Herald. Wegens de besnoeiing van fondsen voor huizen met een lage huur is de bouw ervan teruggelopen tot minder dan een vijfde van het peil van tien jaar geleden. Daarbij komt nog dat „wij ook een enorme renovatierekening hebben lopen, voor zowel van overheidswege gebouwde woningen als particuliere woningen, welke geschat wordt op £50 miljoen”, aldus het rapport. Hoe de regering denkt deze uitgaven te bestrijden, is onduidelijk.
„Het daklozenprobleem in Amerika omvat meer dan het probleem hoe de wanhopigen en hulpbehoevenden van onderdak te voorzien”, stond in een redactioneel artikel in de New York Post. De stad New York betaalt bijvoorbeeld gemiddeld $1800 per maand om één dakloos gezin in een hotel van de sociale dienst te kunnen huisvesten, en de jaarlijkse rekening voor deze hulp bedraagt $125 miljoen. Bovendien geeft de stad jaarlijks $250 miljoen uit om de 28 openbare opvangcentra open te houden. Desondanks blijft het aantal daklozen in de stad groeien. Waarom? „Niemand weet hoe men de daklozen het beste kan bereiken”, concludeert U.S.News & World Report in een speciaal artikel over de daklozen. „Betere huizen, meer banen en gemakkelijkere verkrijgbaarheid van etensbonnen zullen degenen die geestelijk gestoord zijn of verslaafd aan drugs of alcohol niet baten.”
De symptomen bestrijden
Het is duidelijk dat het oplossen van de huidige huisvestingsproblemen en het voorzien in de toekomstige behoefte aan woningen, een overweldigende taak is voor regeringen over de hele wereld. Waarom? Omdat het probleem van het huizentekort en de daklozen geen op zichzelf staande kwestie is. Het is diepgaand verweven met andere, even omvangrijke problemen, zoals de bevolkingsexplosie, armoede, werkloosheid en inflatie. Wanneer men deze andere problemen niet onder de knie krijgt, is het onwaarschijnlijk dat het huisvestingsprobleem wordt opgelost. Maar is er thans een natie op aarde waar al één van de genoemde andere problemen is opgelost? Bestaat er in feite een regering die deze problemen werkelijk met succes weet aan te pakken? Neen.
In het licht hiervan kunnen de pogingen die men onderneemt voor het oplossen van het daklozenprobleem, worden vergeleken met pogingen om scheuren en lekken in een bouwvallig huis te repareren. Hoewel die pogingen goedbedoeld kunnen zijn, wordt er slechts iets aan de symptomen gedaan. In feite zou men het bouwvallige pand moeten neerhalen en van de grond af aan een nieuw huis moeten bouwen.
Deze zienswijze is zeker niet nieuw. Ze werd 19 eeuwen geleden onderwezen en was haar tijd zo ver vooruit dat de aan tradities hechtende leiders van die dagen het moeilijk vonden ze te aanvaarden. „Wie verstelt nu een oude jas met een lap nieuwe stof?! Die lap zou immers gaan krimpen en de jas stuk trekken. De scheur zou er alleen maar groter door worden”, zei Jezus Christus (Matthéüs 9:16, Het Levende Woord). Wat bedoelde hij?
De blijvende oplossing
In plaats van de symptomen aan te pakken, hield Jezus zich met de grondoorzaak bezig. Hij leerde zijn discipelen uit te zien naar Gods koninkrijk voor de blijvende oplossing van niet alleen het huisvestingsprobleem maar van alle kwalen waardoor de mensheid thans geplaagd wordt. „Uw koninkrijk kome. Uw wil geschiede, gelijk in de hemel, zo ook op aarde”, spoorde hij hen aan te bidden (Matthéüs 6:10). Dat Koninkrijk, dat Gods voornemen op aarde zal volvoeren, zal het huidige versleten en bouwvallige samenstel van dingen niet slechts oplappen maar het vervangen.
Wat zal dit alles voor u betekenen? Luister eens naar de geïnspireerde woorden van de Hebreeuwse profeet uit de oudheid Jesaja: „Zij zullen huizen bouwen en ze bewonen, wijngaarden planten en daarvan de vruchten eten. Zij zullen niet bouwen opdat anderen erin wonen of planten zodat anderen kunnen eten. Want mijn volk zal net zo lang leven als de bomen, en mijn uitverkorenen zullen verslijten wat hun handen hebben gemaakt.” — Jesaja 65:21, 22, The Jerusalem Bible.
Hebt u opgemerkt dat de nadruk niet slechts wordt gelegd op het bouwen van meer huizen? De nadruk ligt veeleer op eerlijkheid, gelijkheid en rechtvaardigheid. Verlangt u er niet naar onder zo’n regering te leven? Niet alleen zult u een eigen huis kunnen hebben, wat meer is dan de meeste mensen thans mogen hopen, maar u zult ook in een vredige omgeving wonen, met voldoende voedsel, schone lucht en schoon water en goede buren. Dit alles, en nog meer, zijn dingen die het rechtvaardige bestuur van Gods koninkrijk zal bewerkstelligen.
In gehoorzaamheid aan Jezus’ gebod vertellen Jehovah’s Getuigen de mensen thans, waar zij ook wonen, over „dit goede nieuws van het koninkrijk” (Matthéüs 24:14). Via de bladzijden van dit tijdschrift en het zustertijdschrift De Wachttoren en ook door persoonlijke bezoekjes, trachten zij de grandioze vooruitzichten die spoedig werkelijkheid zullen worden, onder uw aandacht te brengen. Wij dringen er bij u op aan de tijd te nemen om te zien hoe u tot degenen kunt behoren die zullen leven onder die rechtvaardige regering, die de hele aarde zal herstellen tot een eeuwig paradijstehuis voor de mensheid.
[Inzet op blz. 12]
„Zij zullen huizen bouwen en ze bewonen.” — Jesaja 65:21, JB