Jonge mensen vragen . . .
Zal ik van huis weglopen?
„IK LOOP weg. Ik zal ze leren.” Spelen jou zulke gedachten door het hoofd? Bij veel jongeren is dat geen loos dreigement. Elk jaar voegen niet slechts enkele honderdduizenden, maar ruim een miljoen tieners de daad bij het woord en lopen werkelijk van huis weg.
Maar waarom wil je van huis weglopen? Daar kunnen veel redenen voor zijn. Misschien heb je het gevoel dat niemand je begrijpt. Je voelt je wellicht niet gewenst en geliefd. En misschien ben je zelfs mishandeld. Wellicht heb je een probleem waarvoor je geen oplossing weet. Er is thuis iemand met wie je niet kunt opschieten. Je bent het misschien beu om gecommandeerd te worden en wilt je eigen leven leiden. Of wellicht verveel je je en wil je meer plezier in je leven. Wat de reden ook is, thuis voel je je ongelukkig. Zou weglopen dat probleem oplossen? Is er nog een andere mogelijkheid?
Een juist perspectief nodig
Als jongere heb je van God de opdracht gekregen ’je vader en moeder te eren’ (Efeziërs 6:2). Je moet ’je ouders gehoorzaam zijn in alles’ (Kolossenzen 3:20). Heb je een geldige reden om die opdracht te verzaken? En als de situatie thuis nu eens meer lijkt dan je kunt verdragen?
Het valt niet te ontkennen dat zulke omstandigheden bestaan. Sommige ouders zijn onredelijk in hun eisen. Sommigen bestempelen een kind als slecht of waardeloos. Sommigen gaan helemaal op in hun eigen interesses en pleziertjes en schenken weinig aandacht aan hun kinderen. Sommigen worden volkomen in beslag genomen door drank, drugs of seks en terroriseren hun kinderen zelfs. Sommigen geven openlijk blijk van minachting voor zowel menselijke als goddelijke wetten. Je leven zou zelfs gevaar kunnen lopen!
Maar in de meeste gevallen zijn het niet zulke ernstige situaties die tieners ertoe aanzetten van huis weg te lopen. Gewoonlijk lopen zij weg wegens meningsverschillen met hun ouders over hun eigen gedrag en houding. Ben je later thuisgekomen dan je ouders je hadden gezegd? Heb je iets gedaan wat zij niet goedvonden — zoals het drinken van alcoholische dranken of omgaan met bepaalde vrienden? Heb je nagelaten een karweitje dat je was opgedragen, te doen? Heb je er op school met de pet naar gegooid? Ben je bang voor straf? Wil je meer vrijheid om dingen op je eigen houtje te doen? Heb je het gevoel dat je bij je ouders geen goed kunt doen?
Blijf God in gedachte houden
Onder deze omstandigheden kan weglopen van huis een reactie zijn op gevoelens van boosheid en frustratie — een poging om onder het „onderdrukkende en onbuigzame” gezag van een ouder vandaan te komen. Het kan ook een uiting zijn van koppigheid, een verlangen om de dingen naar je hand te zetten. Maar feitelijk zou je verder moeten kijken dan je eigen onmiddellijke verlangens of zelfs dan wat jij billijk vindt.
Je ouders ontzeggen je wellicht iets op grond van de hun door God geschonken verantwoordelijkheid. Want zie je, net zoals jij je tegenover God moet verantwoorden, moeten zij dat ook. Zij zijn zich misschien sterk bewust van de verplichting je „in het strenge onderricht en de ernstige vermaning van Jehovah” groot te brengen (Efeziërs 6:4). Daarom staan zij er wellicht op dat je hen vergezelt naar religieuze bijeenkomsten en aan andere religieuze activiteiten deelneemt. En omdat zij beseffen dat ’slechte omgang nuttige gewoonten bederft’, proberen zij waarschijnlijk je omgang met sommige van je vrienden te beperken (1 Korinthiërs 15:33). Het kan zijn dat zij problemen zien aankomen die jij eenvoudig niet ziet. Hun kijk op de dingen en hun zienswijze komen misschien niet met de jouwe overeen. Maar is dat een reden om opstandig te worden en van huis weg te lopen?
Het is goed om in gedachte te houden dat toen God je gebood om ’je vader en moeder te eren’, hij eraan toevoegde: „Opdat het u goed moge gaan en gij lange tijd op de aarde moogt blijven.” Ja, door je ouders te gehoorzamen, zoek je niet alleen hun goedkeuring. Je betoont daarmee ook God respect en gehoorzaamheid. Je beseft dat het gehoorzamen van de regels en voorschriften van je ouders, ondanks je neiging om daartegenin te gaan, een manier is waarop je je achting en liefde voor God kunt tonen, en dat hij je daarvoor zal belonen. — Efeziërs 6:1-3; 1 Johannes 5:3.
Het kan dus betekenen dat je je zult moeten schikken — je aan je ouders en hun wensen moet onderwerpen. Bedenk dat zij meer levenservaring hebben. Ook kun je je beter niet met anderen vergelijken die ouders hebben wier geweten wellicht niet op Gods wetten is afgestemd. Beschouw het als een training voor je latere leven, want zelfs als volwassene zul je niet altijd kunnen doen waar je zin in hebt. Er moet ook rekening gehouden worden met anderen in je omgeving. Wat je doet, kan later extra problemen of ongewenste verantwoordelijkheden met zich brengen. Niemand is volkomen vrij om te doen wat hem belieft. Dit merk je nu al op school. En als je een baan hebt, is het niet anders.
Wanneer je ouders dus staan op iets dat dwars ingaat tegen wat jij graag wilt, is het goed om het beginsel in gedachte te houden dat in Kolossenzen 3:23, 24 staat: „Wat gij ook doet, verricht uw werk met geheel uw ziel als voor Jehovah en niet voor mensen, want gij weet dat gij van Jehovah als rechtmatige beloning de erfenis zult ontvangen.” Ja, verlies niet uit het oog dat Jehovah je zal belonen wanneer je je ouders gehoorzaamt en je aan hen onderwerpt. Vóór ons ligt de grootse beloning van eindeloos, volmaakt leven voor degenen die volharden. — Jesaja 65:21-23; Openbaring 21:3-5.
Lost weglopen problemen op?
Iets anders om in overweging te nemen is, of weglopen in de gegeven situatie werkelijk de oplossing is. Het is waar dat je daardoor een kort moment van alles verlost bent. Maar door weg te lopen los je geen problemen op. Ten slotte zul je ze op de een of andere manier toch onder de ogen moeten zien. „Weglopen levert je alleen maar meer problemen op”, meent Amy, die op haar 14de wegliep. „Je raakt ze er niet door kwijt.” Wat kun je dan wel doen?
Liefde en begrip zoeken
Ga allereerst na waardoor het probleem is veroorzaakt. De verhouding tussen ouders en kinderen kan in de jaren van de adolescentie gespannen zijn. Waarom? Het tijdschrift Adolescence legt uit: „De adolescentie is een overgangsperiode waarin geweldige veranderingen plaatsvinden, terwijl ook de ouders van de tieners met hun eigen overgangservaringen worstelen bij het naderen van de middelbare leeftijd, en het samenvallen van deze twee ontwikkelingsperiodes kan voor alle betrokkenen bijzonder veel stress veroorzaken.” Wellicht ben jij dus niet de enige die een overgangsperiode vol stress doormaakt en behoefte heeft aan begrip. De meeste gezinnen komen er zonder al te grote moeilijkheden doorheen als de gezinsleden liefde en respect voor elkaar blijven tonen.
Waarom zouden jullie daarom niet gezamenlijk proberen verder te zien dan je eigen voorkeuren en liefde te tonen, in het besef dat ’de liefde nimmer faalt’ en ’een menigte van zonden bedekt’? (1 Korinthiërs 13:8; 1 Petrus 4:8) Wie liefde geeft zal van anderen liefde ontvangen.
Heb je iets verkeerds gedaan en ben je nu bang voor de reactie van je ouders en wat er zal volgen? Het is het beste om de situatie onder de ogen te zien en hulp te zoeken bij een rijpe volwassene. Probeer het eerst met je ouders te bepraten. Christelijke jongeren zijn bovendien enorm bevoorrecht omdat zij zich voor hulp bij het oplossen van problemen en het rechtzetten van bepaalde kwesties tot de gemeentelijke ouderlingen kunnen wenden. Belangrijk is dat je er niet voor wegloopt, maar het probleem aanpakt. Op die manier kun je het probleem op een gegeven moment van je afzetten en zal het je niet altijd dreigend boven het hoofd blijven hangen.
Maar wat kun je doen wanneer de situatie zo is dat je thuis ongewenst bent of wanneer de situatie bijzonder ongezond voor je is? Of als je thuis mishandeld wordt? Is weglopen dan de oplossing? Deze vragen zullen in een toekomstig artikel worden beantwoord.
[Illustratie op blz. 15]
Gezinnen zitten vaak verschrikkelijk in angst wanneer een gezinslid van huis wegloopt