Jonge mensen vragen . . .

Hoe kom ik over mijn verliefdheid heen?

„IK HEB hem brieven geschreven waarin ik hem mijn gevoelens heb laten weten”, zegt de jonge vrouw. „Telkens wanneer ik hem naar zijn gevoelens vraag — altijd ontkent hij iets voor mij te voelen. Maar aan de manier waarop hij kijkt en doet, kan ik zien dat het niet waar is.”

De realiteit betekent weinig voor iemand die verblind is door verliefdheid. De jongeman in kwestie heeft geprobeerd op vriendelijke wijze duidelijk te maken dat hij niet in haar geïnteresseerd is, en heeft zelfs de hulp van christelijke ouderlingen ingeroepen. Maar de jonge vrouw wil geen nee als antwoord. Zelfs in onschuldige woorden en daden van zijn kant ziet zij stille tekenen van genegenheid voor haar. Zo houdt haar fantasie zichzelf in stand.

Misschien bevind ook jij je in de situatie dat je hevig verlangt naar een nauwe band met iemand die deze gevoelens niet deelt, of nog erger, zelfs niet weet dat je bestaat. Al je pogingen om zijn of haar aandacht te trekken, zijn op een mislukking uitgelopen. Misschien heb je jezelf met al je moeite wel in verlegenheid gebracht. Toch hunker je ernaar dat er op een of andere manier iets zal veranderen.

Als dat zo is, maak je hoogstwaarschijnlijk een vlaag van jeugdige verliefdheid door. Dit is imitatieliefde, niet gebaseerd op een beredeneerde bekendheid met iemand, maar op pure fantasie. Ja, onder jonge mensen is het voorwerp van verliefdheid vaak iemand die duidelijk onbereikbaar is — een filmster, een populaire zanger, een leraar, of oudere personen uit de kennissenkring.a Gelukkig groeien de meesten gewoon over deze verliefdheden heen. Maar voor sommigen veroorzaakt het beëindigen van een vlaag van hevige verliefdheid pijnlijke onthoudingsverschijnselen. Is er een manier om de pijn te verzachten?

Je bent niet alleen

Troost je in de eerste plaats met het feit dat jij niet de eerste bent die het slachtoffer is van een onbeantwoorde liefde. Salomo, een van de wijste mannen die ooit geleefd hebben, werd wanhopig verliefd op een bekoorlijk Israëlitisch meisje. Hij wijdde aan haar een staaltje van de prachtigste poëzie die ooit werd geschreven. Hij zei haar dat zij ’schoon was als de volle maan, zuiver als de gloeiende zon’ — zonder ook maar iets bij haar te bereiken! — Hooglied 6:10.

Waarschijnlijk zul je bemerken dat veel van je leeftijdgenoten — en zelfs je ouders — hetzelfde hebben doorgemaakt. Er hoeft dus niets abnormaals te zijn met je gevoelens. Maar hoewel verliefdheid iets heel gewoons is, kan ze ook uit de hand lopen.

De bijbel vertelt bijvoorbeeld over een jongeman genaamd Amnon die zo ontzettend verliefd werd op een jonge vrouw „dat hij ziek werd” (2 Samuël 13:1-14). Op overeenkomstige wijze bekent één verliefd meisje: „Ik kan niet eten. . . . Ik kan niet meer studeren. Ik . . . dagdroom over hem. . . . Ik voel me ellendig.” Ja, je gezondheid en emotionele welzijn kunnen worden geschaad door een vlaag van hevige verliefdheid. Hoe kun je de situatie dan weer de baas worden?

De realiteit onder de ogen zien

„Hij die op zijn eigen hart vertrouwt, is verstandeloos” (Spreuken 28:26). Dit is vooral waar wanneer je in de greep bent van een romantische fantasie. Je bent geneigd met oogkleppen te lopen en alleen te zien wat je wilt zien. De spreuk vervolgt echter: „Maar hij die in wijsheid wandelt, die zal ontkomen.” Dit betekent dat je de dingen moet zien zoals ze zijn.

„Hoe weet je het verschil tussen een gerechtvaardigde hoop en een ongegronde hoop?” vraagt dr. Howard Halpern. „Door zorgvuldig en koel-verstandelijk de feiten af te wegen.” Vraag jezelf af: Hoe groot is de kans dat er zich een werkelijke romance met deze persoon ontwikkelt? Is hij of zij reeds getrouwd? Stellig zijn romantische gevoelens voor zulke personen vergeefs — en heel ongepast. Is de persoon een of andere beroemdheid? Dan is het zeer onwaarschijnlijk dat je deze persoon ooit zult ontmoeten, laat staan dat er zich een romance zou ontwikkelen! Je kansen zijn ook miniem als het een ouder persoon, zoals een leraar of lerares, betreft.

Als iemand tot dusver geen belangstelling voor jou heeft getoond, bestaat er dan enige werkelijke reden om te geloven dat de situatie in de toekomst zal veranderen? Bedenk dat ’het hart verraderlijk’ is (Jeremia 17:9). Door onschuldige woorden en daden uit te leggen als tekenen van romantische belangstelling ’strooi je jezelf zand in de ogen’. Het is een verspilling van tijd en emoties. Tussen haakjes, in de meeste landen is het gebruikelijk dat mannen het initiatief nemen in het maken van avances. Een jong meisje kan zich vernederen door opdringerig achter iemand aan te lopen die eenvoudig niet in haar geïnteresseerd is.

Zie ten slotte je eigen beperkingen als jongere onder de ogen. Wat zou je doen als de persoon werkelijk jouw genegenheid beantwoordde? Ben je gereed voor de spanningen en verantwoordelijkheden van het huwelijk? Zo niet, ’verwijder dan kommer uit je hart’ door te weigeren bij een fantasie te blijven stilstaan. Er is „een tijd om te beminnen”, en in jouw geval komt die tijd wellicht jaren later, wanneer je ouder bent. — Prediker 11:10; 3:8.

Je gevoelens analyseren

’Maar wat moet ik aan met de gevoelens die ik nu heb?’ vraag je je misschien af. Neem dan eens nauwkeurig onder de loep wat je voelt en hoe je je voelt. Dr. Charles Zastrow merkt bijvoorbeeld op: „Verliefdheid ontstaat wanneer iemand de persoon waarop hij of zij verliefd is, idealiseert als een ’volmaakte geliefde’; dat wil zeggen, tot de conclusie komt dat de ander alle wenselijke kenmerken bezit die men van een huwelijkspartner verwacht.” Zo’n „volmaakte geliefde” bestaat echter niet. „Want allen hebben gezondigd en bereiken niet de heerlijkheid Gods”, zegt de bijbel. — Romeinen 3:23.

Vraag jezelf dus af, hoe goed ken ik deze persoon op wie ik mijn hart heb gezet? Zijn mijn gevoelens gebaseerd op werkelijke kennis, of ben ik verliefd op een denkbeeldige persoon? Bezie ik „de dingen naar hun uiterlijke waarde”? (2 Korinthiërs 10:7) Zie ik duidelijk de tekortkomingen van deze persoon of ben ik er blind voor? Eén objectieve blik op je droomgeliefde kan je uit je romantische verdoving wakker schudden!

Beschouw ook nauwkeurig de soort van liefde die je voelt. De bijbel zegt: „Liefde is lankmoedig en vriendelijk. De liefde is niet jaloers, . . . zoekt niet haar eigen belang” (1 Korinthiërs 13:4, 5). Is dat de soort van liefde die je voelt? Of is het de soort die door schrijfster Kathy McCoy betiteld werd als „onvolwassen liefde”? Mevrouw McCoy zegt: „Onvolwassen liefde kan van het ene moment op het andere opkomen of verdwijnen . . . de aandacht is op jezelf gericht, en je bent eenvoudig verliefd op de gedachte verliefd te zijn . . . Onvolwassen liefde is klitterig, bezitterig en jaloers. . . . Onvolwassen liefde eist volmaaktheid.”

Het kan pijn doen als je beseft dat je je emoties hebt verspild aan louter een droom. Dr. David Elkind merkt echter op: „Deze schokken van ontgoocheling kunnen nuttige, leerrijke ervaringen zijn om jonge mensen te helpen onderscheid te maken tussen fysieke aantrekkingskracht en het bij elkaar passen.”

Hem of haar uit je geest bannen

Alle redeneringen in de wereld kunnen weliswaar niet je gevoelens volkomen wegnemen. Maar je kunt een paar dingen doen om je geest af te leiden van je hartepijn. In de eerste plaats, ga het probleem geen voedsel geven! Het lezen van sensuele liefdesromannetjes, het kijken naar liefdesverhalen op de tv — of zelfs het luisteren naar bepaalde soorten muziek — kunnen je gevoelens van eenzaamheid verergeren. Weiger bij de situatie te blijven stilstaan. „Waar geen hout is, gaat het vuur uit.” — Spreuken 26:20.

Probeer enkele werkelijke vriendschappen te ontwikkelen. Een gefantaseerde liefde kan nooit de plaats innemen van mensen die werkelijk van je houden en om je geven. Zorg dat je je niet „afzondert” (Spreuken 18:1). Je zult waarschijnlijk bemerken dat je ouders een hele hulp voor je kunnen zijn, vooral als zij christenen zijn. „Zij zijn de laatsten wie ik iets over mijn verliefdheden zou vertellen”, zei een jongeman. Maar ondanks al je pogingen om je gevoelens te verbergen, zullen zij waarschijnlijk reeds bemerkt hebben dat er iets aan je knaagt. Waarom zou je hen niet benaderen en ’hun je hart geven’? (Spreuken 23:26) Een rijp lid van de christelijke gemeente zal wellicht ook heel goed naar je kunnen luisteren.

„Blijf druk bezig”, is bovendien de raad van de schrijfster in een tienertijdschrift, Esther Davidowitz. Neem een hobby ter hand, doe wat aan lichaamsbeweging, ga een taal leren, begin aan een bijbelstudieproject. Door op te gaan in nuttige activiteiten kun je de ontwenningsverschijnselen een heel stuk verlichten.

Over een verliefdheid heen komen, is niet gemakkelijk. Maar met het verstrijken der tijd zal de hartepijn verdwijnen. En je zult veel over jezelf en je gevoelens geleerd hebben. Misschien zijn deze lessen de pijnlijke ervaring van een onbeantwoorde verliefdheid waard.

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 18]

Voor sommigen is het beëindigen van een vlaag van verliefdheid pijnlijk