Kunt u kanker overwinnen?

„Het schijnt daarom dat het merendeel van de menselijke kankersoorten potentieel te voorkomen is.” — The Causes of Cancer.

„De levensstijl van een patiënt en zijn bereidheid deel te nemen aan het genezingsproces kunnen in belangrijke mate het verloop van zijn of haar gezondheid beïnvloeden.” — Holistic Medicine.

HOE kan kanker overwonnen worden? Wij zullen beschouwen wat er momenteel wordt gedaan om de ziekte te genezen of haar verwoestende uitwerking te beperken. Maar een spreekwoord zegt dat voorkomen beter is dan genezen. Laten wij dus eerst beschouwen welke mogelijkheden er zijn om kanker te voorkomen door ons voedingspatroon.

Kan voeding verschil uitmaken?

Is het mogelijk dat sommige voedingsmiddelen die wij eten de aanzet kunnen geven tot kanker? Het boek Malignant Neglect verklaart: „De hoge percentages kanker van de dikke darm en de borst in de Verenigde Staten zijn grotendeels toegeschreven aan de voeding.” Dus wat u in de loop der jaren eet, kan de mogelijkheden dat een tumorproces op gang wordt gebracht (geïnitieerd), beïnvloeden. Wie belang stelt in het behouden van een goede gezondheid dient dus onderscheidingsvermogen te gebruiken bij wat hij of zij eet en drinkt.

Onder voeding valt ook de inname van vloeistoffen. Aangezien alcoholmisbruik kan leiden tot verschillende vormen van kanker, is de voor de hand liggende raad dat men slechts met mate moet drinken. Maar wat beschouwen artsen als ’matig’? Het antwoord verbaast wellicht velen die menen matige drinkers te zijn: „Twee of minder drankjes per dag, vooral als u rookt” (Diet, Nutrition & Cancer Prevention). Volgens deze definitie bent u bij meer dan twee drankjes per dag, in deze context van kankerpreventie, niet langer matig.

Het belangrijke punt is dat wij iets aan kanker kunnen doen als wij individueel preventieve stappen nemen. Maar wat is er nodig willen preventieve maatregelen de beoogde uitwerking hebben op de mensen in het algemeen? De chirurg Blake Cady zei ronduit: „Een openbaar voorlichtingsprogramma dat mensen zou . . . leren over te gaan van vleessoorten met een hoog vetgehalte op minder vet vlees, op minder cholesterol bevattend voedsel, zou meer kunnen doen om het kankerpercentage te verlagen dan de geneeskunde ooit via ingrepen zal kunnen doen” (Target: Cancer). In dat geval rijst de vraag, welke voedingsmiddelen kanker kunnen helpen voorkomen.

Een gezondheidsinstelling van de Amerikaanse regering adviseert te zorgen voor een voeding die u per dag minstens 25 tot 35 gram natuurlijke vezelstoffen geeft. Dit helpt om de darmen op natuurlijke wijze schoon te houden. Maar hoe krijgt u vezelstoffen in uw voedsel? Eet veel fruit, groenten, erwten, bonen, volkorenbrood en graanprodukten. Eet aardappelen, appels, peren en perziken met hun schil. Groenten van de koolfamilie zouden ook het risico van kanker van de dikke darm verminderen.

Een andere aanbeveling is om dierlijke vetten te vermijden. Gevogelte en vis verdienen de voorkeur boven rood vlees. Als u toch voor vlees kiest, let er dan op dat er aan of in het vlees weinig vet zit. Kies magere of afgeroomde zuivelprodukten. Kies ook voedsel dat vitamine A en C bevat, zoals de donkergroene bladgroenten — broccoli, boerenkool, spinazie, andijvie, waterkers, bieten en zelfs paardebloemensla! Een andere goede kleur die duidt op de aanwezigheid van vitamine A en C is geel-oranje: groenten zoals worteltjes, zoete aardappelen, pompoenen; fruit zoals abrikozen, kanteloepen, papaja’s, perziken, pruimen, ananassen en meloenen, om er een paar te noemen.

Diet, Nutrition & Cancer Prevention verklaart tevens: „Er komen steeds meer bewijzen dat het eten van te veel vet (zowel verzadigd als onverzadigd) de kans kan vergroten op kanker van de dikke darm, borst, prostaat en endometrium [baarmoederslijmvlies].” Wat is derhalve de conclusie? Dat hetgeen u eet, bij vele vormen van kanker van grote invloed is.

Welke andere produkten dienen wij te vermijden als wij het risico van kanker tot een minimum willen beperken? Hoewel dit bij sommigen niet in goede aarde zal vallen, moeten wij onderzoeken welke rol tabak speelt.

Wat over tabak wordt gezegd, is waar

Deskundigen van de Universiteit van Oxford, Doll en Peto, schreven: „Er is geen andere enkelvoudige maatregel bekend die net zo’n grote invloed op kankersterfte zou hebben als een vermindering van het tabakgebruik . . . Het meeste effect zou dit hebben op de longkankerincidentie, die tegen het eind van de middelbare leeftijd bij regelmatige sigarettenrokers meer dan tienmaal zo hoog is als bij mensen die hun hele leven niet hebben gerookt.”

De uitroeiing van de rookgewoonte zou ook de frequentie waarin andere vormen van kanker voorkomen, verminderen. „Ze zou ook een wezenlijke uitwerking hebben op de incidentie van mond-, keelholte-, strottehoofd-, slokdarm- en blaaskanker, waarschijnlijk op die van kanker aan de alvleesklier en misschien op die van nierkanker.” — The Causes of Cancer.

Dodelijke chemicaliën

Ademt u chemische produkten in op uw werk, of komt uw huid ermee in contact? Uit recent onderzoek is gebleken dat sommige chemicaliën het kankerproces op gang kunnen brengen. Volgens David P. Rall, hoofd van het Amerikaanse Nationale Toxicologieprogramma, blijkt uit de bewijzen dat „18 chemicaliën in staat zijn kanker bij mensen te veroorzaken en nog eens 18 worden verdacht”. Het Amerikaanse gezondheidsbulletin Decade of Discovery verklaart: „Eén enkele chemische stof kan zowel initiator als promotor zijn, of twee of meer chemische stoffen te zamen kunnen een tumor veroorzaken.” Wat zijn dan enkele van de riskante chemicaliën en beroepen?

De publikatie The Causes of Cancer noemt alkylerende stoffen, aromatische aminen, asbest, benzeen, vinylchloride en bepaalde verbindingen of oxiden van arseen, cadmium, chroom en nikkel. Daarin wordt ook gewezen op riskant werk zoals de fabricage van hardhouten meubelen en lederwaren, alsook de produktie van isopropylalcohol. Wat kunt u derhalve doen als u op uw werk te maken hebt met een van deze factoren?

Gewoonlijk zullen werkgevers met verantwoordelijkheidsgevoel stappen ondernemen om het gevaar van overmatig contact weg te nemen. In sommige gevallen heeft een verbeterde ventilatie geholpen om dampen sneller van de werkplek te verwijderen. In andere gevallen brengen arbeiders kortere periodes in een gevaarlijke omgeving door. Men gebruikt beschermende kleding en ademhalingsapparaten. Hier is echter een waarschuwend woord op zijn plaats.

„De meeste bedrijven weten niet eens dat deze chemische stoffen bestaan, en als ze het al weten, hebben ze er geen idee van dat er zoiets als een carcinogeen bestaat” (Decade of Discovery). Wat kunt u in zulke gevallen doen? Als uw werkgever niet bereid is u te beschermen, dan zult u misschien moeten overwegen of het raadzaam is om van baan te veranderen. Per slot van rekening is uw gezondheid een van uw waardevolste bezittingen.

Kunt u dus zelf iets doen om kanker voor te zijn? Beantwoord eerst deze vragen eens: Hebt u het leven, een goede gezondheid en vitaliteit lief? Bent u ervan doordrongen welk een wonderbaarlijk geschenk een gezond lichaam is? Wilt u kanker voor zijn? Als u hier ja op antwoordt, dan kunt u voldoende motivatie ontwikkelen om veranderingen in uw levensstijl aan te brengen, veranderingen die zullen helpen de kans te verminderen dat er in uw eigen lichaam kanker ontstaat. (Zie het kader op blz. 6.)

Een vroege diagnose — de eerste stap naar genezing

Maar als het nu te laat is voor preventie? De wetenschappelijke schrijver Edward J. Sylvester verklaart dat er „nog steeds goed nieuws bestaat voor hen die vrezen dat zij wellicht kanker zullen krijgen . . ., maar . . . de meeste vorderingen in de behandeling van kanker houden verband met een vroege diagnose”. Daarom geven alle deskundigen op dit terrein de raad attent te zijn op de mogelijke waarschuwingssignalen die duiden op kanker. Op welke vroege waarschuwingssignalen kunt u zoal verdacht zijn? Enkele hiervan zijn:

1. Een verandering in het ontlastingspatroon van darmen of blaas.

2. Een niet helende zweer.

3. Ongewone bloedingen of uitscheidingen.

4. Verdikking of knobbeltje in borst of elders.

5. Regelmatige indigestie of slikproblemen.

6. Waarneembare verandering van een wrat of moedervlek.

7. Een voortdurende slepende hoest of heesheid.

8. Recent onverklaard gewichtsverlies.

Zodra een van deze symptomen zich voordoet, moet een arts worden geraadpleegd. Natuurlijk hoeft het symptoom niet op kanker te duiden. Maar hoe eerder u het weet, hoe beter.

Er is nieuwe vooruitgang geboekt in de vroegtijdige ontdekking van tumoren door middel van mammografie, thermogrammen, sonogrammen (ultrageluidbeelden), CT-scans, uitstrijkjes en ontlastingonderzoek. Nu zijn de technici gekomen met een zelfs nog preciezer vroegtijdig diagnosesysteem genaamd MRI (magnetic resonance imaging, MR-beeldvorming). Schrijver John Boal legt uit dat de MR-beeldvorming „een non-invasieve, stralingsvrije en pijnloze procedure” is. Ze is zo doeltreffend dat „in een recente studie aan het Huntington Medical, hersentumoren werden gevonden bij 93 patiënten bij wie CT-scans geen hersenafwijkingen hadden vastgesteld” (American Way). Hoewel het een zeer duur apparaat is, wordt verwacht dat er tegen het eind van 1986 zo’n 300 in Amerikaanse ziekenhuizen geïnstalleerd zullen zijn.

Uw houding en de adviezen van een arts

Wanneer mensen te horen krijgen dat zij kanker hebben, is hun eerste reactie er vaak een van ontkenning, een weigering het te geloven. In zijn boek The Facts About Cancer verklaart dr. McKhann dat ontkenning „een zeer belangrijk, normaal en gezond verdedigingsmechanisme [is] tegen levensbedreigende situaties of informatie. Ze is wel beschreven als de ’morfine van de ziel’ en is de manier waarop wij gedachten afwijzen die te pijnlijk zijn om te verdragen. Wij winnen daarmee tijd om onze emotionele kracht te verzamelen om de realiteit onder de ogen te zien en laten daarbij vaak de realiteit geleidelijk doordringen zodat wij er niet door worden verpletterd.”

Hij waarschuwt echter: „Heftige en langdurige ontkenning kan u ervan afhouden vroegtijdige medische verzorging te zoeken of u ertoe brengen medisch advies en behandeling af te wijzen doordat u weigert de diagnose te aanvaarden.”

Een andere reactie kan angst of boosheid zijn. Het zal voor allen een hulp zijn te begrijpen dat „de boosheid gericht kan zijn . . . tegen het gezin, God, het noodlot, artsen, verpleegsters, het ziekenhuis of de ziekte zelf”.

Schuldgevoel dringt ook vaak de geest van de kankerpatiënt binnen. De zieke echtgenoot voelt zich schuldig omdat hij wellicht niet langer in staat zal zijn zijn gezin naar behoren te onderhouden; de echtgenote, omdat zij niet langer voor het huishouden kan zorgen zoals zij gewend was. Dr. McKhann geeft de raad: „U zult het minder ellendig vinden het te betreuren dat u iets niet kunt doen dan u er schuldig over te voelen.”

Een andere veel voorkomende reactie van kankerpatiënten is depressiviteit, die kan leiden tot gevoelens van hopeloosheid en somberheid. Hoe beziet dr. McKhann al deze reacties? „Hoe onaangenaam ze ook zijn, al deze sterke reacties zijn volkomen normaal. . . . Ze vertegenwoordigen reacties op de ziekte en vormen geen onderdeel van de ziekte zelf.”

Hij geeft de raad: „Uw confrontatie met kanker zal vereisen dat u vele veldslagen levert. U zult er enkele winnen, maar u moet ook verwachten er enkele te verliezen. . . . Om te begrijpen wat er van u wordt gevraagd, moet u een studie maken van uw vijand. Dit betekent dat u te weten moet komen hoe kanker uw lichaam aantast, maar nog belangrijker, hoe hij uw persoonlijkheid, uw werkelijke ik, aantast.”

Kankertherapieën onder de ogen zien

In bepaalde opzichten begint de kruistocht tegen kanker langzaam zijn vruchten af te werpen, en in de afgelopen decennia zijn de resultaten wat bemoedigender geweest. Artsen, geleerden en onderzoekers zijn van mening dat zij een lichtpuntje aan het eind van de tunnel beginnen te zien. Hiermee is een hoogst belangrijke factor geïntroduceerd in de strijd tegen kanker — hoop. Dr. McKhann zegt: „Waarschijnlijk wel het allerbelangrijkste vereiste om met kanker te leven is hoop . . ., een van de meest raadselachtige en schragende waarden in het leven.” Herstel vindt een voedingsbodem in hoop, terwijl kanker gedijt op wanhoop. Maar uit welke bron kan een kankerpatiënt hoop putten?

Er zijn verscheidene bronnen, maar drie heel waardevolle zijn: (a) artsen en verpleegsters die meelevend en optimistisch zijn, (b) uw geliefden, vooral een positief denkende huwelijkspartner, (c) een goed gefundeerd geloof. Ons laatste artikel in deze reeks zal ingaan op het aspect geloof en op de ware basis voor hoop op de toekomst.a

In medische termen is de hoop gebaseerd op drie belangrijke orthodoxe therapieën tegen kanker — chirurgie, chemotherapie en bestraling. Wat houden deze drie methoden in?

Chirurgie is de operatieve verwijdering van het gezwel en wellicht enig omliggend weefsel.

Chemotherapie (behandeling met chemische stoffen) is de behandeling van kanker met medicijnen die zich door het lichaam kunnen verspreiden en de tumorcellen aanvallen. „Meer dan vijftig chemische stoffen worden gebruikt voor de behandeling van kanker en sommige tumoren kunnen worden genezen.” — The Facts About Cancer.

Radiotherapie is het gebruik van hoog-energetische röntgen-, kobalt-, radium- en andere soorten straling en beoogt de kwaadaardige cellen te vernietigen.

De bijwerkingen het hoofd bieden

Het zou niet eerlijk zijn om over succes bij de behandeling van kanker te spreken zonder ook de risico’s of bijwerkingen te noemen. Op zijn eenvoudigst gezegd zijn „chemotherapeutische medicijnen toxinen [gifstoffen]” en „sommige van deze soorten medicijnen zijn zo giftig dat er patiënten aan de bijwerkingen sterven” (Target: Cancer). Daar chemotherapie neerkomt op vergiftiging van het lichaam, is het een tweesnijdend zwaard. Hopelijk doodt ze meer kwaadaardige cellen dan gezonde. Maar ze kan ook leiden tot andere krachtige bijwerkingen, zoals misselijkheid, braken en tijdelijk verlies van haar. Veel patiënten zijn echter van mening geweest dat tijdelijke onwenselijke bijwerkingen beter zijn dan een voortijdig verlies van het leven.

Radiotherapie is in werkelijkheid een verbrandingsproces dat alle cellen vernietigt waarmee de stralen in aanraking komen. De straling kan echter precies op het gebied van de tumor worden gericht. Niettemin zegt één autoriteit dat „radiotherapie er sterk van wordt verdacht later kanker te veroorzaken”. Hierdoor wordt een situatie geschapen waarin de patiënt uit twee kwaden moet kiezen.

Sommige artsen geven toe dat zij deze therapieën soms zelfs gebruiken als er vanuit hun standpunt bezien geen hoop voor de patiënt meer is. Een Chileense chirurg, dr. Villar, geeft toe: „Soms is de behandeling van kanker een zeer kostbare — zeer kostbare — vorm van psychotherapie.” De wetenschappelijke schrijver Sylvester maakt duidelijk dat „Villars mening [wordt] gedeeld door vele kankerspecialisten die zich zorgen maken over het feit dat men zeer toxische behandelingen laat geven zonder aanwijzing dat ze helpen”. Waarom worden ze dan aanbevolen? „Omdat de arts van mening is dat, om het met de woorden van een kritische oncoloog te zeggen, ’ik die arme vrouw toch niet gewoon kan laten sterven’.” — Target: Cancer.

Veel mensen geven er echter de voorkeur aan hun leven ten einde te leven zonder een behandeling die hun lijden alleen maar zal verlengen. Dit is vooral het geval wanneer de therapie hen niet kan helpen en zelfs hun lijden kan vergroten.

Kan borstkanker overwonnen worden?

Wellicht een van de meest gevreesde vormen van kanker voor vrouwen en zelfs voor sommige mannen, is borstkanker — niet slechts vanwege het sterftepercentage, maar ook wegens de uitwerking op het uiterlijk en de geest. Wat kunt u doen ter voorkoming van de operatieve verwijdering van een borst, een zogeheten mastectomie? Een essentiële factor is een vroegtijdige diagnose.

Hoewel vrouwen de raad krijgen hun borsten zelf te onderzoeken op de aanwezigheid van knobbeltjes, krijgen vrouwen met grotere borsten de raad jaarlijks een mammografie, een röntgenologisch borstonderzoek, te laten uitvoeren. Waarom? Omdat het moeilijk is om eenvoudig door te betasten een diep in het weefsel liggend knobbeltje te vinden. Dr. Cory SerVaas gaf de raad: „De kansen dat u tot de gelukkigen behoort, zijn veel beter indien u uw eerste mammogram laat maken als u de leeftijd van 35 of 40 hebt bereikt.” Waarom is dat zo? „Voor de meeste vormen van borstkanker is het vijfjaars overlevingscijfer meer dan 85 procent voor kankers die ontdekt worden in stadium I.”

Tegenwoordig bestaan er röntgenapparaten die een mammografie kunnen maken met een minieme hoeveelheid straling. Hierdoor wordt de mogelijkheid dat men door overmatige straling kanker oproept, tot een minimum beperkt.

Een andere hulp voor een zeer vroege diagnose is het thermogram, een temperatuuronderzoek van de borst. „Tumoren vormen hun eigen bloedtoevoer en hebben grote hoeveelheden van de zuurstofenergie uit het bloed nodig voor hun groei. . . . [Ze] vormen warmtehaarden, verbruiken meer energie en in veel grotere hoeveelheden dan normale cellen” (Target: Cancer). Dit maakt een vroege detectie van de „warmtehaard” mogelijk via een thermogram.

In het verleden betekende een operatieve ingreep bij borstkanker vaak een radicale mastectomie — een verminkende verwijdering van de borst met het omliggende spierweefsel en de lymfknopen. Vindt men dat nog steeds noodzakelijk? Dr. Bernard Fisher, een deskundige op het gebied van borstkanker, concludeerde dat niet alleen radicale mastectomie gewoonlijk ongerechtvaardigd was, maar dat „enkelvoudige mastectomie, de verwijdering van alle borstweefsel, geen betere overlevingskans scheen op te leveren dan lumpectomie [verwijdering van alleen de knobbel] al dan niet in combinatie met bestraling”.

Zijn er alternatieve behandelingen?

Tot op dit punt hebben wij slechts de orthodox-medische therapieën tegen kanker besproken. Het is echter alleen maar juist om ook te vermelden dat sommige patiënten hun toevlucht hebben genomen tot andere methoden, met wisselend succes. Voorbeelden hiervan zijn de behandeling met Laetrile (vitamine B₁₇), de Hoxsey-behandeling, die gebruik maakt van kruiden en bepaalde chemicaliën, en een methode die werd ontdekt door dr. William D. Kelley, een tandarts, gebaseerd op de veronderstelling dat kanker „duidt op een actief tekort aan een alvleesklierenzym”. — One Answer to Cancer.

Bovendien, zo verklaart Target: Cancer: „Er zijn grote aantallen mensen, onder wie enkele artsen, die zweren bij een ’holistische’ opvatting over de oorzaak, genezing en preventie van kanker en andere ziekten: Kanker is een ziekte die wordt ’veroorzaakt’ doordat de hele mens ontregeld is geraakt, en door bewuste inspanningen van de zijde van deze mens kan de gezondheid herstellen. Veel goed bekend staande mensen geloven dit, en veel voormalige kankerslachtoffers zweren dat zij zijn genezen door het opvolgen van voorschriften gebaseerd op een holistische in plaats van op een partiële kijk op de gezondheid.”

Een van deze voormalige slachtoffers is Alice, een vrolijke, opgewekte vrouw van in de vijftig uit British Columbia (Canada). Niettemin onderging zij 36 jaar geleden haar eerste operatie voor een kleine kwaadaardige tumor op haar hand. Zes jaar later werd zij geopereerd aan kanker aan de eierstokken. Toen onderging zij in 1960 een hysterectomie (een operatieve verwijdering van de baarmoeder).

Kanker stak opnieuw de kop op in 1965, en wederom werd een operatie aanbevolen. Alice zegt: „Zij wilden een stuk van mijn dikke darm wegnemen en een borst afzetten, en dat wilde ik niet. Tegen die tijd had ik genoeg van operaties. Dus probeerde ik de Hoxsey-behandeling in Mexico. Elf jaar heb ik hun methode gevolgd. Mij heeft het geholpen, hoewel ik weet dat het anderen niet altijd heeft geholpen. Sindsdien heeft er zich bij mij geen kanker meer voorgedaan.”

Iemand anders die met succes tegen kanker heeft gestreden, is Rose Marie. Zij vertelt haar verhaal in het volgende artikel.

[Voetnoten]

[Kader op blz. 13]

Hoewel Ontwaakt! deze verschillende methoden noemt, nemen wij geen standpunt in betreffende de doeltreffendheid ervan. Dr. Kelly gaf toe: „Men moet altijd in gedachte houden dat er een groot risico verbonden is aan elke behandelingsmethode [orthodox of alternatief] of elke combinatie van methoden.” Daarom trachten wij informatie te geven over de huidige stand van zaken, maar laten ieder persoonlijk zijn of haar beslissing nemen na bestudering van de kwestie en het consulteren van bevoegde artsen.

[Grafiek op blz. 10]

(Zie publicatie voor volledig gezette tekst)

STEEKPROEFVERGELIJKING VAN KANKERSTERFTE BIJ MANNELIJKE TABAKSROKERS TEGENOVER VERWACHTE STERFTE BIJ NIET-ROKERSb

Elk figuurtje vertegenwoordigt 100 sterfgevallen

LONGKANKER

NIET-ROKERS 231 sterfgevallen verwacht

ROKERS 2609 sterfgevallen waargenomen

MOND- EN KEELKANKER

NIET-ROKERS 65 sterfgevallen verwacht

ROKERS 452 sterfgevallen waargenomen

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 9]

Dit voedsel verschaft natuurlijke vezelstoffen en vitaminen als bescherming tegen kanker