Een blik op de wereld
Bijbel in het Navajo
Onlangs is de eerste complete bijbel in het Navajo gepubliceerd. De titel ervan, „Diyin God Bizaad”, betekent „De Heilige God, Zijn Woord”. De Navajo-Indianen behoren tot de oorspronkelijke bewoners van de Verenigde Staten en vormen de grootste indianenstam van het land. Het vertalen van de King James Version in het Navajo leverde enkele ongewone taalkundige problemen op, zoals de vraag of Martha de oudere of de jongere zuster van Maria was (Lukas 10:38). Het Navajo heeft voor beide een woord. De groep vertalers kwam tot de conclusie dat zij de oudere zuster was omdat zij al het werk deed. „Het gemakkelijkst waren al die stukken die over schapen of lammeren gingen”, zei Faith Hill, een van de vertalers. „Navajo-Indianen weten alles van schapen.” Volgens het bericht in The New York Times noemden woordvoerders van de Navajo-stam de vertaling een zegen, zowel voor „het behoud van het geloof in de Grote Geest” als om de taal voor uitsterven te behoeden. Slechts enkelen van degenen die veertig jaar geleden aan het project begonnen, zijn nog in leven.
Eén per minuut
In Italië vindt elke minuut een abortus plaats, bericht de Londense Times. Van de meer dan 400.000 abortussen die elk jaar worden verricht, was ongeveer de helft illegaal. Regeringsinstanties bemerkten tot hun schrik dat de grootste groep van hen die abortus lieten plegen, werd gevormd door getrouwde vrouwen van 25 tot 34 jaar, met twee kinderen. „Een frappante tegenstelling met andere Europese landen, waar abortus gewoonlijk in verband wordt gebracht met ongehuwden”, aldus The Times.
Zorg voor te vroeg geboren baby’s
Negen maanden lang wordt een baby gekoesterd in de warme en gerieflijke baarmoeder, waar hij veilig beschut is. Wanneer een kind te vroeg geboren wordt en van het lichaam van zijn moeder wordt gescheiden, kan de groei drastisch afnemen. Om ervoor te zorgen dat deze baby’s normaal groeien, heeft een kinderziekenhuis in Argentinië een ongewone procedure ontwikkeld. Zo gauw de baby’s uit de couveuse kunnen, dragen verpleegsters (en de moeders, als zij daartoe in staat zijn) de baby’s in speciale schorten. De baby’s liggen hierin tegen de buik van de verpleegsters aangevleid, terwijl dezen gewoon hun werk kunnen blijven doen. „Dit vormt de beste benadering van het terugstoppen van de baby in de baarmoeder”, zegt dr. Marta Airala, een kinderarts die dezelfde techniek nu toepast in het Albion Community Hospital in Michigan (VS). Deze ’kangoeroe-baby’s’ nemen naar verluidt prompt in gewicht toe en maken het uitstekend.
Toeristen in de greep van de angst
De voortdurende dreiging van terroristische aanslagen maakt veel toeristen nogal huiverig. Vooral Amerikanen, die bij recente bedreigingen het voornaamste mikpunt waren, zijn voorzichtig. „Meer dan een miljoen Amerikanen hadden hun plannen om in 1986 Europa te bezoeken reeds laten varen na de serie kapingen en terroristische aanslagen van vorig jaar”, bericht U.S.News & World Report. „Boekingen voor bestemmingen rond de Middellandse Zee — vooral Egypte, Italië en Griekenland — zijn met 60 procent gedaald.” Zelfs doorgewinterde reizigers worden meegesleept door de vrees en bezorgdheid die stijgen naarmate het aantal incidenten — bomaanslagen, schietpartijen en kapingen — groter wordt. Reisagenten krijgen het verzoek reizen via andere routes te laten lopen ten einde luchthavens te vermijden waar aanslagen zijn gepleegd, of het reisplan te wijzigen en landen te kiezen die naar men denkt vrij zijn van terrorisme. Hoewel men het Midden-Oosten als een probleemgebied beschouwt, „hebben bezoekers zich niet laten afschrikken van een bezoek” aan Israël, verklaart U.S.News & World Report. „Een recordaantal van 1,4 miljoen mensen bezocht in 1985 het land.”
Niet welkom
Bezoekers die een inreisvisum voor Saoedi-Arabië wensen, moeten een medisch rapport overleggen waaruit blijkt dat er in hun bloed geen sporen van AIDS aanwezig zijn. Het vereiste werd begin dit jaar van kracht „na de ontdekking van twee gevallen van AIDS in dat land”, meldt het Amerikaanse blad Parade Magazine. „In beide gevallen hadden de slachtoffers een transfusie ontvangen van bloed dat uit de VS afkomstig was.”
Vraag naar operaties zonder bloed
„Een voor Jehovah’s Getuigen ontwikkeld programma voor operaties zonder bloed zou wel eens veel meer patiënten kunnen aantrekken, patiënten die bang zijn voor besmetting met het immuundeficiëntiesyndroom [AIDS] via bloedtransfusies”, verklaart The Phoenix Gazette. „Hoewel de religieuze groepering de katalysator vormde voor het idee, zeggen geneesheren-directeuren dat er onder alle patiënten een toenemende vraag bestaat naar dergelijke operaties.” Bloedtransfusies worden door Jehovah’s Getuigen reeds lang geweigerd op grond van hun op de bijbel gebaseerde geloofsovertuiging. Maar de vrees om AIDS op te lopen is de reden die patiënten die geen Getuigen zijn, het meest noemen. Voor zulke mensen is het een geluk dat artsen die het standpunt van Jehovah’s Getuigen hebben gerespecteerd, alternatieve procedures hebben ontwikkeld. „Doordat wij ons sterker bewust zijn van de noodzaak bloedverlies tegen te gaan, zijn wij de chirurgie heel anders gaan benaderen”, zei dr. Richard Wright, die de leiding over het programma heeft. „Onze technieken zijn verbeterd, en wij zijn gewoon zorgvuldiger.”
Zonder herders achtergebleven
Ongeveer 80.000 rooms-katholieke priesters hebben sinds 1965 hun priesterambt vaarwelgezegd. Een kwart van de 200.000 parochies over de hele wereld heeft nu geen eigen priester meer en wordt bediend door priesters van elders, 1200 parochies worden bediend door leken, en 1100 zijn eenvoudig ’zonder herder’, bericht Kruispunt, een Nederlands rooms-katholiek tijdschrift. Hoe zijn de vooruitzichten voor de toekomst? „Deze situatie kan in de nabije toekomst een rampzalige omvang aannemen, wanneer men bedenkt, dat de gemiddelde leeftijd van de priesters momenteel al ergens rond de 55 jaar ligt”, aldus Kruispunt.
De bidsprinkhaan kan wel horen
Geleerden hebben ontdekt dat de eens voor doof gehouden bidsprinkhaan in werkelijkheid wel kan horen. Hoe? Door middel van een uniek enkelvoudig „oor” dat zich op het onderlijf van het insekt bevindt. Gewoonlijk hebben horende insekten twee oren, bericht het tijdschrift Science, wat ze het grootst mogelijke nut oplevert „voor het verkrijgen van informatie over de richting” van een bepaalde geluidsbron. Met één „oor” kan de sprinkhaan het ultrasone geluid dat hij opvangt, niet vertalen in richtingsinformatie. Experimenten tonen echter dat het sprinkhane-„oor” geluidssignalen kan opvangen die door de vleermuis, een natuurlijke vijand, worden uitgezonden, zodat de sprinkhaan „een plotselinge sterke verandering” in zijn normale vliegpatroon kan aanbrengen. Onderzoekers hebben de eenorige bidsprinkhaan betiteld als „een auditieve cycloop”.
Veranderingen in Amerikaanse bankbiljetten
De Amerikaanse regering heeft besloten twee veranderingen aan te brengen in haar papiergeld — de eerste grote veranderingen sinds 1929. Eén nieuwigheid is een in het papier geweven „veiligheidsdraad” zoals het Ministerie van Financiën het noemt. De draad is gemaakt van polyester en zal het opschrift „USA” herhalen, gevolgd door het geldbedrag in woorden voor biljetten onder de $20 en in cijfers voor biljetten van $20 en hoger. Het opschrift zal zichtbaar worden wanneer het biljet tegen het licht van de zon of een lamp wordt gehouden, maar is niet te zien wanneer licht erop weerkaatst zoals in kopieerapparaten gebeurt. De andere verandering is de toevoeging van de woorden „United States of America” rond de beeldenaar in een zodanig klein lettertype dat het niet door kopieerapparaten kan worden weergegeven. Waarom deze veranderingen? Omdat men vreest dat een nieuwe generatie kopieermachines die kleurenreprodukties van hoge kwaliteit kunnen maken, iemand in de verleiding zouden kunnen brengen vals geld te gaan maken. Totdat de oude bankbiljetten door slijtage zijn verdwenen, zullen zowel de oude als de nieuwe biljetten als wettige betaalmiddelen naast elkaar blijven bestaan. Ook hoopt men dat de kans op vervalsingen van de oude bankbiljetten zal verminderen doordat het publiek door de veranderingen opmerkzamer zal worden en het geld nauwkeuriger zal bekijken. De nieuwe bankbiljetten zullen over ongeveer een jaar in roulatie worden gebracht.
Waardevolle lichaamsbeweging
Wilt u langer leven? Neem dan lichaamsbeweging, zeggen onderzoekers. Volgens een verslag in The New England Journal of Medicine kunnen volwassenen door regelmatig wat bescheiden lichaamsbeweging te nemen — zoals trappenlopen, wandelen of wat sporten, waarbij wekelijks 2000 of meer calorieën worden verbruikt — hun levensverwachting aanzienlijk verhogen. Het langdurige onderzoek van zo’n 17.000 mannen, allen oud-studenten van Harvard, toonde aan dat lichamelijke activiteit zelfs een overgeërfde aanleg voor een vroegtijdige dood alsook enkele dodelijke gevolgen van een te hoge bloeddruk en roken kan tenietdoen. Tweeduizend calorieën laten zich bijvoorbeeld verstoken in een wandeling van 32 km in een stevig tempo.
Populaire rommel
Vijfendertig jaar heeft een Amerikaanse kauwgomfabrikant plaatjes met foto’s van honkbalspelers geproduceerd. Op deze geliefde ruilobjecten voor kinderen prijken nu afstotelijke stripfiguren die de ’vuilnisbakkinderen’ heten. Hoewel de plaatjes op sommige scholen verboden zijn en veel volwassenen ze walglijk, stuitend, smerig, bedenkelijk en wreed vinden, zijn ze niettemin zeer in trek bij jongeren. „Ik vind ze leuk omdat ze zo grof zijn”, verklaarde een achtjarige. „Wij gaan met onze produkten met de tijd mee”, zei een woordvoerder van de firma die de plaatjes produceert. „Bekijk de stripboeken en films maar eens, er is geen verschil.” Het zijn niet alleen de afbeeldingen — met namen zoals Schizo Freek, Walgelijke Willy, Beestachtige Billy, Fiasco Fred, Sara Slijm, Smerige Siem en Riolen Robbie — die zo controversieel zijn. Op de achterkant staan eervolle vermeldingen als „Bullebakmedaille”, „Lompheidsprijs”, „Schoremprijs” en „Gluiperd eersteklas” voor gedrag dat ver buiten alle sociaal aanvaardbare normen ligt. „Ze zijn alleen maar bedoeld als grap”, zei de woordvoerder.
Een steeds lager peil
In de portemonnee zaten slechts $8 en enkele creditcards. Het vijftienjarige kantoormeisje dat nog maar net aan haar eerste baantje was begonnen, had haar portemonnee in een telefooncel laten liggen. Toen zij enkele minuten later terugkwam, was de portemonnee verdwenen. Twee dagen later, zo bericht The West Australian, kreeg zij een telefoontje van een meisje dat zei: „Mijn vriend heeft je portemonnee gevonden. Hij heeft de $8 eruit genomen en hij wil nog $5 als je de portemonnee terug wilt hebben.” Slechts nadat het extra geld was betaald in het huis van een derde, werd de portemonnee terugbezorgd.