De eenorige bidsprinkhaan

Vele eeuwen geleden was in Griekse legenden sprake van de geduchte cyclopen, eenogige reuzen die in een ver land woonden. Deze misvormde monsters bestonden alleen in de vruchtbare fantasie van mensen.

Wetenschappers zijn onlangs echter gestuit op een menigte eenorige dieren — vlak voor hun neus. Het zijn de bidsprinkhanen.

Hoe komt het dat het geheim van de bidsprinkhaan pas nu aan het licht is gekomen? Wetenschappers zijn er lang van uitgegaan dat de bidsprinkhaan doof moest zijn, daar hij helemaal geen geluid maakt en niet op geluid reageert zoals andere insekten. Om de zaak nog verwarrender te maken, bevindt het oor van de bidsprinkhaan zich niet op zijn kop, waar u het zou verwachten. In het blad Natural History wordt uitgelegd dat het oor „een diepe spleet van ongeveer een millimeter lang” is aan de onderkant van het lichaam van de bidsprinkhaan.

Is het niet wat lastig slechts één oor te hebben op zo’n onwaarschijnlijke plaats? Nu, wij mensen gebruiken onze twee oren om te bepalen waar een geluid vandaan komt. De bidsprinkhaan kan het blijkbaar zonder dat vermogen stellen. Zijn gehoor is bedoeld om hem voor levensbedreigende situaties te waarschuwen. De bidsprinkhaan bezit een ingebouwde sonardetector.

Het oor van de bidsprinkhaan is afgestemd op ultrasone geluiden, vooral de geluiden die vleermuizen maken terwijl ze op insekten als de bidsprinkhaan jagen. Natural History bericht dat wetenschappers waargenomen hebben dat de bidsprinkhaan er snel tussenuit knijpt wanneer er een vleermuis nadert, dank zij het scherpe ultrasone gehoor van de bidsprinkhaan. Maar hoe ontkomt de bidsprinkhaan aan een vleermuis, die drie of vier keer zo snel kan vliegen als zijn prooi?

Als de bidsprinkhaan het ultrasone gevaarsignaal opvangt — gewoonlijk wanneer de vleermuis binnen een radius van ongeveer tien meter is — gaat hij in een fractie van een seconde over tot een steile duikvlucht. Blijkbaar doet hij dit door zich opzettelijk zijdelings te laten wegglijden, een verdedigingsmanoeuvre die lijkt op een door moderne gevechtspiloten toegepaste strategie. In Natural History werd zelfs opgemerkt dat de bidsprinkhaan „een gevorderde les in luchtgevechtsstrategieën geeft”.

Hoe heeft de bidsprinkhaan die ’gevorderde luchtgevechtsstrategie’ geleerd? Wie heeft zijn ultrasone gehoororgaan ontworpen? Het logische antwoord is beslist dat wat de patriarch Job gaf: „Wie onder al deze weet niet heel goed dat Jehovah’s hand zelf dit heeft gedaan?” — Job 12:9.