Het Vrijheidsbeeld — Is de belofte waargemaakt?

ZE WERD in Frankrijk geboren, maar vestigde zich op tweejarige leeftijd in de Verenigde Staten. Nu is ze meer dan honderd jaar oud en heeft net voor een bedrag van vele miljoenen dollars een face-lift ondergaan. Over wie spreken wij? Niet over een letterlijke dame, maar over „Lady Liberty”, zoals het Vrijheidsbeeld, een van de beroemdste standbeelden ter wereld, wel wordt genoemd.

Met een hoogte van 46 meter is ze ook een van de grootste standbeelden ter wereld. Met het voetstuk meegerekend, verheft ze zich tot een hoogte van 93 meter, met blinde ogen uitkijkend over de baai van New York. In de afgelopen honderd jaar is ze een welkomstsymbool geweest voor miljoenen immigranten. Maar waarom zou het Vrijheidsbeeld uw belangstelling moeten hebben? Omdat hetgeen erdoor wordt gesymboliseerd — vrijheid — een ieder aangaat die thans leeft. Zelfs in dit vergevorderde jaar 1986 bestaat er lang niet in ieder land vrijheid en wordt ze in veel landen danig uitgehold.

Maar wat was het oorspronkelijke motief voor de schepping van het standbeeld? En waarom is 1986 een speciaal jaar voor haar? Staat haar „gouden deur” van gunstige gelegenheden nog altijd even wijd open en heeft die deur nog dezelfde gouden glans als vroeger?

Een bijzonder diner

In 1865 zat een groep Franse geleerden en staatslieden in Glatigny (Frankrijk) aan een diner aan als gasten van professor Édouard de Laboulaye, voorzitter van het Franse genootschap tegen de slavernij. Zij waren bewonderaars van de Amerikaanse grondwet en de politieke ontwikkeling die de Verenigde Staten hadden doorgemaakt. De gastheer stelde voor het Amerikaanse volk een geschenk te sturen als eerbewijs aan de Verenigde Staten en hun honderdjarige onafhankelijkheid van Groot-Brittannië, die in 1776 was bereikt.

De motieven van die liberale Fransen onder keizerlijk bewind waren echter niet geheel onbaatzuchtig. Charles Mercer merkte in zijn boek Statue of Liberty daarover op: „Hun idee had een propagandistische bedoeling en beoogde de steun te winnen van zowel de Fransen als de Amerikanen voor hun eigen politieke doel: de oprichting van de Derde Republiek [in Frankrijk].”

Een beeldhouwer met grote ideeën

Een van de ondersteuners van het idee was de beeldhouwer Auguste Bartholdi. Volgens het tijdschrift France had hij „reeds een voorliefde voor het kolossale ontwikkeld tijdens een reis naar het Midden-Oosten, waar hij diep onder de indruk was geraakt van de piramiden”. Hij vatte het plan op een vrouw te maken in een lang gewaad, met in haar rechterhand een vlammende toorts.

Het project werd telkens weer uitgesteld omdat het in het toenmalige keizerlijke Frankrijk in politiek opzicht niet opportuun was om de deugden van de opkomende Noordamerikaanse republiek te eren. Maar met de val van keizer Napoleon III in 1871 werd het idee van een geschenk aan de Verenigde Staten nieuw leven ingeblazen. In juli van dat jaar maakte Bartholdi een reis naar de Verenigde Staten en vond de naar zijn idee ideale plek voor het toekomstige standbeeld — een eilandje in de baai van New York genaamd Bedloe’s Island (sinds 1956 bekend als Liberty Island).

Maar Bartholdi’s visie op het land der vrijheid kwam niet met de werkelijkheid overeen. Charles Mercer geeft als commentaar: „Hoewel alle Amerikaanse zwarten onlangs vrij waren verklaard, waren bijna allen de slaaf van uitzichtloze armoede, was er weinig of geen werk en praktisch geen scholing. Vrouwen [in het algemeen] bezaten niet eens stemrecht.”

Vol enthousiasme ging Bartholdi voort met zijn plannen voor een indrukwekkend standbeeld. Toen die plannen vaste vorm begonnen aan te nemen, werd duidelijk dat hij symbolen van de vrijmetselaars in zijn ontwerp had verwerkt — de toorts, het boek in haar linkerhand en de zevenpuntige diadeem rond haar hoofd zijn enkele voorbeelden. Dit was misschien niet zo verwonderlijk aangezien hij zelf vrijmetselaar was.a

Geboren in Frankrijk, grootgebracht in de Verenigde Staten

Voor de verwezenlijking van Bartholdi’s plannen werd er een andere vermaarde Fransman binnen het team gehaald — Gustave Eiffel, die later beroemd werd door zijn Eiffeltoren in Parijs. Hij ontwierp het ijzeren geraamte dat tot steun zou dienen voor de ruim 91 ton wegende koperen huid en toga van Lady Liberty.

Tegen 1884 was het standbeeld Vrijheid tot licht der wereld, zoals het oorspronkelijk heette, in zijn volle lengte verrezen boven de Parijse ateliers waar het was gebouwd. Op 4 juli van dat jaar werd het officieel aangeboden aan de Amerikaanse ambassadeur in Parijs.

Maar nu moest het getransporteerd worden naar het nieuwe thuisland — net zoals miljoenen anderen zou Lady Liberty een immigrante worden. Het beeld werd ontmanteld en in 200 kratten verpakt en verscheept naar New York. Op 28 oktober 1886 werd het Vrijheidsbeeld onthuld op Bedloe’s Island.

Nieuwe romp en een face-lift

Tegen 1984 hadden bijna honderd jaar van wind, regen en onweer hun sporen op het beeld achtergelaten. Dit had tot gevolg dat het voor het publiek werd gesloten zodat er tijdig reparaties konden worden uitgevoerd om de heropening te kunnen laten samenvallen met de viering van Onafhankelijkheidsdag op 4 juli 1986.

Twee jaar lang stond Newyorks verwelkomende dame in de steigers terwijl deskundigen uit Frankrijk en de Verenigde Staten haar een onderhoudsbeurt en een face-lift gaven. Alle inwendige ijzeren steunbalken zijn vervangen door 1700 roestvrijstalen balken. Franse handwerkslieden hebben op de nieuwe toorts met grote zorgvuldigheid 425 gram 24-karaats bladgoud aangebracht. Dit betekende dat zij een oppervlakte van 17 vierkante meter met goud hebben moeten overdekken, het bladgoud met pincetten hanterend en per keer stukjes van slechts tien à vijftien vierkante centimeter bewerkend!

Ook zijn er andere verbeteringen aangebracht om het beeld beter toegankelijk te maken voor de jaarlijkse twee miljoen bezoekers uit de hele wereld. Het beeld heeft nu de hoogste hydraulische lift van Noord-Amerika, reikend tot een hoogte van dertig meter, en hiermee worden bezoekers in een glazen liftcabine naar de top van het voetstuk gebracht. Van daar uit klimt men via een wenteltrap naar het hoofd van het beeld.

De zeven punten van de kroon, die de zeven zeeën en de zeven continenten vertegenwoordigen, zijn gerestaureerd en verstevigd. Volgens The New York Times moest een van deze 2,70 meter lange punten worden verplaatst omdat de punt door de huid van de opgeheven rechterarm prikte wanneer het beeld in de wind heen en weer bewoog!

Festiviteiten rond het honderdjarig bestaan in 1986

Waarom is de honderdste verjaardag van Lady Liberty van wereldbelang? Lee A. Iacocca, voorzitter van de Statue of Liberty-​Ellis Island Stichting, verklaarde: „De vrijheidsidealen die door het beeld worden vertegenwoordigd, hebben een universele betekenis, en dit zal een gebeurtenis zijn die in de hele wereld zal worden gezien en gehoord.” Hij legde uit dat de plannen voor een „Vrijheidsweekend 1986” (3-6 juli) een reeks festiviteiten zullen omvatten die zelfs staatshoofden naar New York zullen brengen.

De feestelijkheden zullen onder andere een enorm flottielje van marineschepen samenbrengen, terwijl ook veel zeilschepen zullen meedoen. Marine-eenheden van op zijn minst 117 landen zijn uitgenodigd om deel te nemen aan een Internationale Vlootschouw. Bovendien zijn 141 naties uitgenodigd om hun grote zeilschepen te sturen.

Het eeuwfeest zal ook worden gevierd met muziek en vuurwerk. Dit vuurwerk, dat wordt afgestoken vanaf dertig platbodems in de haven, zal de nachtelijke hemel vullen.

Ter herinnering aan Lady Liberty’s welkomstboodschap aan de wereld zullen op het nabijgelegen Ellis Island 5000 nieuwe Amerikaanse staatsburgers door de Opperrechter van de Verenigde Staten beëdigd worden. Terzelfder tijd zullen 20.000 anderen in verschillende grote steden elders in het land hun eed van trouw afleggen, terwijl alle gebeurtenissen per satelliet verbonden zullen zijn.

Niettemin doen juist deze plechtigheden enkele interessante vragen rijzen. Hoeveel langer kan Lady Liberty haar „gouden deur” wijd open houden voor immigranten? Kan ze zich nog steeds veroorloven de ’arme, opeengedrongen massa’s’ van de wereld uit te nodigen?

De boodschap van vrijheid — en de realiteit

Sinds 1886, aldus U.S.News & World Report, „zijn bijna veertig miljoen immigranten ’de gouden deur’ binnengegaan en ten slotte Amerikanen geworden”. De meesten hebben zich een plaats weten te veroveren in deze dynamische natie. Vanuit zuiver materialistisch oogpunt bezien lijken sommigen alles te hebben bereikt doordat zij miljonairs zijn geworden. Maar er is een keerzijde aan de medaille.

Naast de op legale wijze binnengekomen immigranten zijn er momenteel miljoenen illegale vreemdelingen. Waarom stromen deze mensenmassa’s naar de Verenigde Staten? John Crewdson schreef daarover in zijn boek The Tarnished Door: „Of ze zo’n rol nu ambiëren of niet, de Verenigde Staten zijn met hun sterke democratische tradities en ongeëvenaarde rijkdom voorbestemd een steeds aantrekkelijker toevluchtsoord te worden voor degenen die politieke of economische onderdrukking ontvluchten.”

Deze vreemdelingen komen voornamelijk uit Mexico en Midden- en Zuid-Amerika. Maar in veel gevallen komen zij van de ene vorm van armoede in een ander soort armoede terecht. Velen wonen in van ongedierte vergeven huizen die de meeste geboren Amerikanen niet zouden accepteren. Zij aanvaarden de laagstbetaalde en minste baantjes. Waarom blijven zij dan in zwermen de Amerikaanse grenzen oversteken en nemen zij genoegen met deze omstandigheden?

In haar boek Immigration geeft de schrijfster Lydia Anderson een antwoord op die vraag: „Illegalen komen — net als andere immigranten — omdat . . . het in Amerika nog altijd beter is dan in de wereld die zij achterlaten. Er bestaat een grote kloof tussen de economie van de Verenigde Staten en die van Derde-Wereldlanden, Mexico en Zuid-Amerika. . . . Immigranten kunnen hier vaak in een dag verdienen waar zij thuis een week of meer voor nodig hebben — als er al banen zijn.”

Een Amerikaanse grenswacht zei ronduit: „Zij sterven daar gewoon van de honger. Zij hebben er alles bij te winnen [door naar de Verenigde Staten te komen] en niets te verliezen. Als naast een rijk land een arm land ligt, krijg je problemen met illegale vreemdelingen” (The Tarnished Door). Met andere woorden, ondanks de armoede in de Verenigde Staten zijn de omstandigheden nog altijd beter dan die waarin zij eerst verkeerden.

Immigratie per openbare verkoping

In 1986 schittert een opgeknapt Vrijheidsbeeld meer dan ooit, en noodt nog steeds de vermoeiden, de armen en de daklozen hun toevlucht te zoeken op haar kust — maar met één verschil. Momenteel gaan er hevige protesten op tegen het Amerikaanse immigratiebeleid. Volgens sommigen is het beleid te liberaal, anderen vinden het te strak. Terwijl enkele katholieke en protestantse geestelijken toevlucht verschaffen aan illegale vreemdelingen, gaan er ook stemmen op voor strengere controles. De welkomstboodschap van Lady Liberty komt dus enigszins verminkt en onduidelijk over.

Julian L. Simon bijvoorbeeld van de Heritage Foundation (een conservatief onderzoeksinstituut in Washington D.C.) lanceerde onlangs een radicaal voorstel in een artikel in The New York Times: „Verkoop het immigratierecht bij opbod.” Hij is er een voorstander van dat immigratie open moet staan voor de hoogstbiedenden onder degenen die volgens de jaarlijkse immigrantenquota mogen binnenkomen. Kopers, zo zegt Simon, zouden ook toestemming moeten krijgen om „nu binnen te komen en later — te zamen met hun inkomstenbelasting — te betalen. Uitblijven van betaling zou kunnen leiden tot uitwijzing”. Hij beweert dat dit systeem zeer voordelig voor de Verenigde Staten zou zijn aangezien „het vooral mensen zou identificeren die zeer grote capaciteiten hebben voor het produceren van goederen met een hoge economische waarde”.

Wat voor mensen zouden door dit idee worden aangetrokken? Julian Simon schrijft: „De ambitieuzen, voor wie Amerika een grote, rijke markt is waarin veel geld kan worden verdiend.” Zijn plan zou strengere sancties vereisen tegen elke illegale vreemdeling. Dit beleid stemt nauwelijks overeen met de woorden van Emma Lazarus: „Geef mij uw vermoeiden, uw armen, . . . het ellendig uitschot van uw volle kust.” Integendeel, de boodschap die hier weerklinkt, is: ’Geef mij uw ambitieuzen en geschoolden, en houd uw armen en onderdrukten zelf.’

De bron van ware vrijheid

Wat zijn de grondoorzaken van dit enorme immigratieprobleem? John Crewdson antwoordt: „De druk van armoede en bevolkingsgroei over de hele wereld of louter de onvermijdelijkheid van hongersnood, politieke onderdrukking en burgeroorlog.” Deze problemen zijn er al eeuwenlang, en geen enkel politiek stelsel is in staat geweest een blijvende oplossing te brengen. Daarom is de vraag: Uit welke bron kunnen wij ware vrijheid verwachten — vrijheid van armoede, van onderdrukking, van ziekte en dood?

Geen land of politieke filosofie heeft het volledige antwoord op de noden van de mensheid. Waarom niet? Omdat hier hetzelfde beginsel van toepassing is als Petrus toepaste op afvallige christenen: „Terwijl zij hun vrijheid beloven, zijn zij zelf slaven van het verderf” (2 Petrus 2:19). „De vader van de leugen”, Satan, heeft het huidige wereldstelsel in zijn macht. De politieke heerschappij onder Satans onzichtbare bestuur is door en door corrupt. Vrijheid, ethiek en moraliteit worden geofferd op het altaar van politiek opportunisme en zelfzuchtig winstbejag. — Johannes 8:44; 1 Johannes 5:19.

In tegenstelling daarmee verklaarde Jezus Christus 1900 jaar geleden: „Gij zult de waarheid kennen en de waarheid zal u vrijmaken.” Deze woorden bezitten vandaag nog dezelfde kracht. Maar op welke waarheid doelde Jezus? Zijn antwoord aan Pontius Pilatus geeft ons een aanwijzing, namelijk: „Gij zegt zelf dat ik een koning ben. Hiertoe ben ik geboren en hiertoe ben ik in de wereld gekomen, om getuigenis af te leggen van de waarheid. Een ieder die aan de zijde van de waarheid staat, luistert naar mijn stem.” — Johannes 8:32; 18:37.

Die waarheid houdt verband met Gods beloofde regering door Christus. In een visioen zag de profeet Daniël dat de Messías, de „mensenzoon”, voor God werd gebracht. En de bijbel zegt: „En hem [de Messías] werd heerschappij en waardigheid en een koninkrijk gegeven, opdat de volken, nationale groepen en talen alle hém zouden dienen. Zijn heerschappij is een heerschappij van onbepaalde duur, die niet zal voorbijgaan.” — Daniël 7:13, 14.

Daar zal ware vrijheid worden gevonden — in Jezus Christus en onder zijn door God ingestelde Koninkrijksregering! Spoedig zal zijn rechtvaardige heerschappij een eind maken aan alle onderdrukking, ziekte en dood hier op aarde. Het is beslist de moeite waard om over een dergelijke vrijheid meer te weten te komen. — Matthéüs 6:9, 10; Openbaring 21:3, 4.

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 15]

Het Vrijheidsbeeld en de wolkenkrabbers van Manhattan

[Verantwoording]

New York Convention & Visitors Bureau

[Illustratieverantwoording op blz. 12]

New York Convention & Visitors Bureau