Overrompeld door de dodelijke aardbeving!
Ooggetuigenverslag uit Mexico
„Ik werkte op de negende verdieping toen het gebouw begon te schudden. Ik leunde tegen de deur, die plotseling losschoot en boven op mij viel. Toen ik onder het puin uit probeerde te kruipen, zag ik mijn kinderen verspreid tussen het gruis liggen. Mijn oudste zoon, Jose, baadde in zijn bloed. Ik was ervan overtuigd dat mijn familie dood was!” — Jose Melendrez Sr.
HET was 19 september 1985. Om 7.19 uur in de ochtend werden de 18.000.000 inwoners van Mexico-Stad getroffen door een van de zwaarste aardbevingen van deze eeuw, met een magnitude van 8,1 op de schaal van Richter.
Voor velen is het tijdstip een geluk bij een ongeluk geweest. Een uur later en scholen en bedrijven waren vol mensen geweest, allemaal gebouwen die reusachtige begraafplaatsen hadden kunnen worden. Van de meer dan zevenhonderd gebouwen die in Mexico-Stad zijn ingestort, waren er minstens honderd scholen!
John Gavin, de ambassadeur van de VS, die de verwoestingen vanuit een helikopter heeft aanschouwd, zei: „Het zag eruit alsof een reusachtige voet op de gebouwen had getrapt.” In die gebouwen zaten duizenden mensen opgesloten — zowel doden als levenden! Volgens de Mexicaanse krant El Universal werden er gedurende de eerste vijftien dagen meer dan achtduizend lijken geborgen, maar de schattingen van het totaal aantal doden kwamen wel tot 35.000.
Meer dan 40.000 overlevenden werden in ziekenhuizen en crisiscentra behandeld. Lange rijen mensen stonden te wachten om de lijken te identificeren. Namen van slachtoffers werden voorgelezen op de televisie en de radio en in de kranten afgedrukt. Mannen, vrouwen en kinderen zwierven wanhopig door de straten — zij konden nergens heen. Minstens 400.000 personen werden in meerdere of mindere mate getroffen.
Opmerkelijke gevallen van overleving
Toen de aardbeving toesloeg, bevond Jose Melendrez’ vrouw zich in hun flat op de tiende verdieping, één etage hoger dan waar hij aan het werk was. Zij vertelt: „Ik was mijn zesjarige dochtertje Elizabeth aan het helpen zich klaar te maken voor school. Plotseling begon het gebouw te dreunen. Ik holde weg om mijn zoon Jose en zijn vrouw te waarschuwen en riep gelijktijdig naar mijn twee dochters Lourdes en Carmela. Zij namen Elizabeth mee naar het dakterras, en toen het gebouw instortte, greep ik de trapleuning beet. Toen de aardbeving ophield, bevond de tiende verdieping zich op de plaats van de derde!
Terwijl wij machteloos toekeken, stortte de vloer onder Jose en zijn vrouw in, waardoor zij nog dieper in de ravage terechtkwamen. Wij waren ervan overtuigd dat zij dood waren, vooral toen wij op de vijfde verdieping een boiler en een gastank gelijktijdig hoorden ontploffen. De 1500 kilo wegende gastank trof mijn zoon. Maar tot onze verbazing leefden zij nog!”
Merkwaardigerwijs heeft de hele familie Melendrez het overleefd, hoewel Jose junior ernstig gewond raakte. „Voor ons is het een bijzonder pijnlijke ervaring geweest”, verklaart Jose senior, „maar wij danken Jehovah God voor alle liefdevolle hulp die wij van onze christelijke broeders hebben gekregen.”
Gregorio Montes woonde met zijn gezin op de vierde verdieping van een gebouw van zeven verdiepingen. Hij vertelt: „Mary, mijn vrouw, was gewend vroeg op te staan om ons dochtertje Lupita naar school te brengen. Zij verlieten het gebouw omstreeks kwart over zeven, slechts enkele minuten voor de aardbeving. Mijn dochtertjes van vijf en zes en ik schrokken wakker toen het gebouw schudde. Alles bewoog! Maar zodra ik tot Jehovah begon te bidden, voelden wij ons kalm worden.
Op dat moment begonnen hele ramen te breken en naar buiten te vliegen! De muren vielen om. Nu hoorde ik doodsbange vrouwen en kinderen gillen. Terwijl mijn twee dochtertjes rustig op het bed zaten, bleef ik op mijn knieën tot Jehovah bidden.
Plotseling — onder al het geschreeuw en het zwaaien van het gebouw en het ronddwarrelende stof — stortte het gebouw in elkaar! Het was alsof wij in een lift naar beneden gingen! Hoewel een van mijn dochtertjes op dat moment kalm tegen mij zei: ’Pappie, nu is Armageddon er’, verzekerde ik haar dat het dat nog niet was.
Een ogenblik was het stil — alles was donker en stoffig. De ruimte tussen de zoldering en de vloer in onze flat was nu nog maar ongeveer vijftig centimeter! Gevangen tussen het puin zag ik mijn dochters onder de brokstukken en glasscherven liggen. Maar zij waren ongedeerd — zelfs zonder een schrammetje!
Mijn vrouw, Mary, en Lupita zagen vanwaar zij op straat stonden, het gebouw vallen. Zij waren ervan overtuigd dat wij dood waren. Maar van de 32 gezinnen die in het flatgebouw woonden, behoorden wij tot de weinigen die het hadden overleefd!”
De zestienjarige Judith Ramirez was al op school toen de aardbeving losbarstte. „De leraar was de klas al aan het dicteren”, zei ze. „Plotseling voelde ik het hele gebouw zwaaien alsof ik midden op zee op een schip zat. Er brak paniek uit. Leerlingen probeerden het gebouw uit te komen door ramen te breken en deuren in te slaan.
Vanuit een raam op de tweede verdieping kon ik zien dat de helft van het gebouw ingestort was, met ongeveer vijfhonderd leerlingen en leden van de staf nog erin! Ik was bang dat ook onze kant van het gebouw zou instorten. Aangezien de trap verdwenen was, gingen wij via een tunnel die voor ons werd gemaakt, de school uit. Toen wij ons eindelijk uit de puinhopen bevrijdden, zagen wij gebouwen in brand staan, en een chaos op straat.”
Te hulp!
Kort nadat de aardbeving had toegeslagen, trof de Mexicaanse regering maatregelen om aan de situatie het hoofd te bieden. De politie, brandweer en andere ambtenaren bundelden hun krachtsinspanningen om zo veel mogelijk levens te redden. Ongeveer 2800 mariniers namen aan het reddingswerk deel, te zamen met tienduizenden anderen. Ook is er door soldaten gepatrouilleerd met het oog op mogelijke plunderingen. Meer dan 22.000 slachtoffers werden opgenomen in opvangcentra en -kampen.
Vliegtuigen vol met levensbehoeften en reddingsmaterieel kwamen uit bijna vijftig landen. Honderden buitenlandse experts kwamen als vrijwilligers hulp verlenen. De samenwerking van zoveel duizenden mensen werd door de nieuwsmedia in de gehele wereld verslagen. Als gevolg van deze verenigde krachtsinspanning waren binnen tien dagen na de aardbeving 3266 personen gered, en werden ten minste 17.000 vermisten ten slotte opgespoord. Maar het was niet gemakkelijk een overlevende te redden.
Gevaarlijke reddingspogingen
Meer dan een week na de aardbeving werden er in de ruïnes nog kreten van mensen gehoord! Eén jonge vrijwilliger ging er eenvoudig bij zitten, legde het hoofd op zijn armen en barstte in huilen uit. Hij voelde zich zo machteloos. De redders durfden vaak het puin niet weg te halen uit vrees dat het gebouw zou instorten, en dit maakte de vertwijfeling nog erger.
Anderzijds heerste er telkens vreugde wanneer er een overlevende werd gered. „Ik heb de voldoening gesmaakt negen personen te redden”, zei Juan Labastida. Hij was meegekomen met een reddingsploeg uit de Verenigde Staten. „Hoewel het ons aan uitermate belangrijk materiaal ontbrak,” verklaarde hij, „kropen wij op goed geluk de bergen puin in. Gemakkelijk was het niet.”
Hij beschreef hoe zij twee levens hadden gered: „Toen wij aankwamen bij de ruïnes van een restaurant, gebruikten wij een speciaal elektronisch apparaat om trillingen op te sporen. Het apparaat is zo gevoelig dat het zelfs trillingen van de energie van het menselijk lichaam waarneemt. Zonder dat apparaat hadden wij misschien nooit ontdekt dat er vier personen binnen opgesloten zaten! Met behulp van een lange brandslang leidden wij water en zuurstof naar de provisiekamer van het restaurant, waar twee mannen en twee vrouwen dagenlang opgesloten hadden gezeten.
Terwijl het reddingsteam buiten de ruïne stond te wachten, begonnen een expert uit Frankrijk en ik ons een weg naar binnen te banen. Hetzelfde elektronische apparaat kon ook trillingen — tekenen van zwakte — in de muren en vloeren waarnemen terwijl wij onderweg waren. Wij hadden geleerd de muren en vloeren met onze handen aan te raken. Als het gebouw op het punt stond in te storten zouden wij een tintelend gevoel krijgen ten gevolge van het stof dat langs de binnenkant van de muren viel. Het duurde zeven uur voor wij de overlevenden bereikten.
Tegen de tijd dat wij bij hen kwamen, waren de twee mannen gestorven. De beide vrouwen waren klinisch dood, maar wij dienden hun mond-op-mondbeademing en hartmassage toe tot zij een kwartier later bijkwamen! Ja, onze moeite werd beloond!”
Maar was het nu allemaal voorbij?
„Vrijdagavond, de dag na de aardbeving,” verklaarde een lid van het bijkantoor van het Wachttorengenootschap in Mexico, „werd mij de woning van Sergio Moran op de eerste verdieping getoond. De muren waren gescheurd en de zware plafonds en vloeren waren verzwakt. Verbazend genoeg had het gebouw de aardbeving doorstaan, hoewel veel gebouwen eromheen waren ingestort en dode en gewonde slachtoffers onder hun puin hadden begraven.
De sfeer in de omgeving was somber en gespannen. De hele dag waren er ambulances af- en aangesneld. Vlak om de hoek stond een lange rij mensen te wachten om de lijken van vrienden en familie te identificeren. Ik had net de hele dag te voet het centrum in de stad verkend. Veel straten waren met touwen afgezet omdat er grote gebouwen overhelden en elk moment schenen te kunnen omvallen. Als je het hulpgeroep hoorde van mensen die nog in de puinhopen gevangenzaten, was het moeilijk je tranen te bedwingen.
Plotseling, terwijl ik met Sergio Moran stond te praten, kwam er een tweede aardbeving! Eerst heerste er een doodse stilte. Ik vroeg mij af: ’Zou ik het mij maar verbeeld hebben?’ Toen gingen de lichten uit. Klokken bleven staan op 7.38 uur n.m. — ongeveer 36 uur na de eerste aardbeving. Het gebouw waar ik was, begon heen en weer te zwaaien. Alle twijfel was uit mijn geest verdwenen. Het begon weer helemaal opnieuw!
Nog steeds op de eerste verdieping schuifelden wij naar de deuropening en zetten ons schrap tussen de deurposten. Wij baden vurig tot Jehovah om hulp. Terwijl het gebouw zwaaide, hoorden wij een doordringend gepiep van het dak en de dakbalken komen. Ik had gezien hoe het huis eraan toe was en was er dan ook van overtuigd dat het gebouw zou instorten! Maar het bleef overeind en wij bereikten veilig de straat, waar wij begroet werden met chaos, gegil en onzekerheid.
Gelukkig trof de tweede golf het gebied niet zo zwaar als de eerste aardbeving. In de twaalf dagen na de eerste aardbeving werden er ten minste 73 trillingen gemeld met magnitudes van 3,5 tot 7,3 op de schaal van Richter!”
„Er zullen grote aardbevingen zijn”
Christus Jezus noemde „aardbevingen” die zich „in de ene plaats na de andere” zouden voordoen, als een van de onderdelen van het „teken” dat te kennen zou geven dat wij in „het besluit van het samenstel van dingen” leven (Matthéüs 24:3, 7). Hij had het niet over geringe trillingen; hij verklaarde daarentegen: „Er zullen grote aardbevingen zijn” (Lukas 21:11). De recente ramp in Mexico — te zamen met de meer dan zeshonderd grote aardbevingen die zich sedert 1914 hebben voorgedaan — versterkt dus de realiteit van de bijbelse profetie die in onze tijd in vervulling gaat.
Jehovah’s Getuigen in Mexico hebben — hoewel voor een ogenblik overrompeld — waardering voor de vertroostende woorden van Christus Jezus: „Als nu deze dingen [de verschillende onderdelen van het teken] beginnen te geschieden, richt u dan rechtop en heft uw hoofd omhoog, omdat uw bevrijding nabijkomt” (Lukas 21:28). Ja, wij hebben de verzekering van een gelukkiger toekomst. In Gods komende nieuwe samenstel van dingen zal zijn volk beschermd worden tegen aardbevingen en andere soortgelijke rampen. — Openbaring 21:3, 4.
Ten minste 38 getuigen van Jehovah en personen die met hen verbonden waren, hebben bij deze tragedie het leven gelaten. Ook is er aanzienlijke materiële schade. Minstens 146 gezinnen van Jehovah’s Getuigen zijn hun huis kwijtgeraakt. Zoals de bijbel opmerkt, kunnen door „tijd en onvoorziene gebeurtenissen” droevige omstandigheden een ieder van ons treffen. — Prediker 9:11.
Liefdevolle hulp
Er werd door Jehovah’s Getuigen echter onmiddellijk actie ondernomen om alle Getuigen in de getroffen gebieden op te sporen. „Het was geweldig zo’n liefdevolle bezorgdheid voor ons te zien”, vertelt Victor Castellanos. Er werd meer dan 5000 kilogram voedsel ontvangen en aan alle getroffenen uitgereikt. Gezinnen van Getuigen in gebieden die niet getroffen waren, hebben hun huis en hun materiële bezittingen gedeeld met hun dakloze christelijke broeders en zusters.
Juan Chavez, zijn vrouw en twee van zijn kinderen, die levend uit hun verwoeste huis te voorschijn waren gekomen, reden naar de plaatselijke school om hun twee andere kinderen te zoeken. Toen het gezin van zes personen thuiskwam, zagen zij rondom hun huis een grote groep christelijke broeders — onder wie een reizende opziener en plaatselijke ouderlingen.
„Zij dachten dat wij nog in het puin gevangenzaten en wilden ons helpen!” vertelt mevrouw Chavez. „Het was verbazingwekkend! Sommigen van de Getuigen die waren gekomen om ons te helpen, hadden wij zelfs nog nooit ontmoet.”
Ja, hoewel de dodelijke aardbeving littekens in Mexico heeft achtergelaten, heeft het geloof en de moed van Jehovah’s Getuigen daar niet onder de gebeurtenis geleden. Zoals de eerdergenoemde mevrouw Melendrez zegt: „Wij allen hebben van de gelegenheid gebruik gemaakt om de Koninkrijkshoop bekend te maken aan iedereen met wie wij in contact komen. De aardbeving heeft ons er niet toe gebracht onze inspanningen om Jehovah te dienen op te geven. Integendeel, wij voelen ons sterker van geloof en vastberadener dan ooit.”
[Illustraties op blz. 22]
Jose Melendrez Sr., zijn vrouw en het gebouw waar zij woonden
[Illustraties op blz. 23]
Judith Ramirez overleefde het instorten van de CONALEP-school