Jonge mensen vragen . . .
Waarom gaan alcoholgebruik en autorijden niet samen?
„TOEN ik naar huis reed, kreeg ik een black-out”, vertelt Mike over die avond dat hij te veel gedronken had. „Maar op een of andere manier wist ik thuis te komen. Toen ik de volgende ochtend opstond, zag ik dat de passagierskant van mijn auto zwaar beschadigd was, maar ik kon mij niets van een ongeluk herinneren! Ik reed wat rond om uit te zoeken wat er gebeurd was, en toen zag ik het. De grote stenen pilaar bij het kerkhof was geraakt en zat onder de verf van mijn auto. Ik moest er de avond tevoren behoorlijk hard tegenaan gereden zijn! Dat maakte me echt bang.”
Mike kwam er licht af — hij kon het navertellen. Helaas is dat met veel anderen niet het geval. „Rijden onder invloed is de voornaamste doodsoorzaak van jonge mensen tussen de 16 en 24 jaar”, zegt een conferentieverslag uit 1984. ’O, maar dat overkomt mij niet!’ denk je misschien. Maar dat heeft vermoedelijk al menig slachtoffer bij zichzelf gezegd! Zie ook het kader op bladzijde 20, „Het kan je wel degelijk overkomen!”
Maar als rijden onder invloed zo gevaarlijk is, waarom doen zoveel jonge mensen het dan?
Waarom jonge mensen drinken en dan toch autorijden
Als reden waarom jongeren drinken, wordt heel vaak druk van leeftijdgenoten genoemd. Maar sommige jongeren werpen hiertegen in: ’Mijn vrienden zetten mij niet onder druk om te drinken.’ De druk van leeftijdgenoten kan echter subtielere vormen aannemen dan je misschien denkt. Dikwijls zit hem de beïnvloeding niet in een rechtstreekse uitnodiging om iets te doen, maar laten jongeren zich beïnvloeden door wat zij denken dat hun leeftijdgenoten van hen vinden. Zoals het handboek Alcohol and Alcohol Safety door Peter Finn en Judith Platt uiteenzet: „De behoefte om erbij te horen, wordt door iedereen gevoeld, maar voor tieners is deze behoefte nog sterker, en ’eruit liggen’ kan bijzonder moeilijk te verwerken zijn. Het is geen wonder dat de druk van de groep dikwijls wordt beschouwd als een van de voornaamste verklaringen voor het drankgebruik van tieners.”
Maar waarom drinken zoveel jongeren terwijl zij daarna gaan rijden? ’Volwassenen doen het ook, dus waarom wij niet?’ antwoorden sommige jongeren. En het valt niet te ontkennen dat sommige volwassenen in dit opzicht een bijzonder slecht voorbeeld geven. Maar is dat een reden waarom jij iets zou doen wat zo gevaarlijk kan zijn?
’Maar wat kan het nu voor kwaad als je alleen een paar biertjes op hebt?’ vragen sommigen misschien. Daarmee komen wij aan een belangrijke reden waarom jongeren drinken en toch rijden — zij (en ook volwassenen!) zijn het slachtoffer van fabeltjes over de uitwerking van alcohol. Hier volgen er enkele:
FABELTJE: Je kunt veilig autorijden als je alleen een paar biertjes op hebt.
FEIT: „De alcohol in twee blikjes bier van [355 cc] die binnen een uur genuttigd werden kan de reactie van een automobilist met twee vijfde van een seconde vertragen — waardoor een auto met een snelheid van [89 kilometer] per uur nog [10,4 meter] doorrijdt — wellicht het verschil tussen bijna en echt een aanrijding.” — Development of a Traffic Safety and Alcohol Program for Senior Adults, door James L. Malfetti, Ed.D. en Darlene J. Winter, Ph.D.
FABELTJE: Met een bak sterke, zwarte koffie word je sneller weer nuchter.
FEIT: Koffie kan iemand wel wakkerder maken, maar hij blijft dronken. Het lichaam verbrandt de alcohol met een vaste snelheid, ongeacht hoeveel koffie men nuttigt. Tijd is het enige dat iemand helpt weer nuchter te worden.
FABELTJE: Je kunt best rijden zolang je je niet dronken voelt.
FEIT: Het is gevaarlijk op je gevoel af te gaan. Alcohol schept een illusie van welbehagen waardoor de drinker het gevoel heeft dat hij zichzelf meester is, terwijl in werkelijkheid zijn vermogens minder goed functioneren.
Hoewel het voor iedereen gevaarlijk is om alcoholgebruik en autorijden te laten samengaan, is het voor jongeren nog riskanter. Waarom?
Unieke risico’s
Gebrek aan ervaring is één factor. Als je bijvoorbeeld een vliegreis zou gaan maken, zou je dan liever een jonge, nieuwe piloot hebben of een doorgewinterde veteraan met vele jaren vliegervaring? Het antwoord ligt voor de hand. Maar waarom die voorkeur voor de ervaren piloot? Omdat je weet dat het waarschijnlijker is dat mensen fouten maken of zich op iets verkijken als een handeling nieuw voor hen is.
Hetzelfde geldt voor het rijden als je hebt gedronken. Een rapport over verkeersveiligheid en alcohol merkt dan ook op dat het rijgedrag van jongeren die drinken „sneller achteruitgaat dan dat van volwassenen, omdat rijden voor hen een nieuwere ervaring is, waarin zij minder routine hebben. Kortom, de meeste tieners zijn zowel onervaren automobilisten als onervaren drinkers, en nog onervarener in de combinatie van drinken en rijden”. — Senior Adults, Traffic Safety and Alcohol Program Leader’s Guide, door Darlene J. Winter, Ph.D.
Gewicht kan ook een factor zijn — jonge mensen wegen over het algemeen minder dan volwassenen. Hoe minder iemand weegt, des te minder vloeistof zit er in zijn lichaam om de alcohol die hij nuttigt te verdunnen. Ter illustratie: Stel dat je twee even grote suikerklontjes neemt en het ene oplost in een heel klein glaasje limonade en het andere in een grote beker limonade. De hoeveelheid suiker zou in beide gevallen gelijk zijn, maar de concentratie in het kleine glaasje zou hoger zijn. Zo is ook de alcoholconcentratie hoger in iemand die minder weegt. En hoe hoger de alcoholconcentratie in je bloedstroom is, des te benevelder word je.
Wat ga je doen?
Aangezien zoveel problemen met alcohol samenhangen, doen jonge mensen die zich onthouden van het drinken van alcohol, daar verstandig aan. Met mate drinken is echter niet verkeerd, vooropgesteld dat men er de wettelijke leeftijd voor heeft. (Zie Psalm 104:15; 1 Timótheüs 5:23; Spreuken 23:31.) Maar drinken en rijden is een heel ander verhaal. Wat ga jij doen?
De bijbel geeft de wijze raad: „Schrander is degene die de rampspoed heeft gezien en zich vervolgens verbergt, maar de onervarenen zijn doorgelopen en moeten de straf ondergaan” (Spreuken 22:3). Gezien de gevaren van het combineren van drinken en rijden, ben je „schrander” als je jezelf plechtig belooft dat je de twee niet zult combineren. Zo kun je jezelf behoeden voor nodeloze „rampspoed” — verwondingen ten gevolge van een auto-ongeval waardoor je voor altijd verminkt bent of die je zelfs het leven kosten.
En je kunt ook het leven van anderen sparen. Je ziet jezelf misschien niet als een moordenaar. Maar als je alcohol combineert met autorijden, wordt de kans dat je iemand anders doodt drastisch vergroot. „De bestuurder, passagiers, voetgangers en mensen in andere auto’s zijn allen evenzeer het potentiële slachtoffer van de bestuurder onder invloed”, zegt Just Along for the Ride, een publikatie van Amerikaanse verzekeraars. Waarom zou je het risico lopen dat je bloedschuld op je laadt? — Vergelijk Exodus 21:29; Spreuken 6:16, 17.
Wat je niet over het hoofd mag zien, is de wet in het land waar je woont. In veel gebieden is het rijden onder invloed in strijd met de wet. Op veel plaatsen geldt ook een wettelijke minimumleeftijd voor het drinken van alcohol, en de bijbel zegt ons dat wij de regeringsautoriteiten moeten gehoorzamen (Romeinen 13:1; Titus 3:1). Op die manier kun je niet alleen boetes of gevangenisstraf voorkomen, maar ook vermijden dat je je Gods misnoegen op de hals haalt. — Romeinen 13:2-5.
Behalve zelf niet te rijden als je alcohol hebt genuttigd, zijn er nog andere dingen die je kunt doen om jezelf en anderen te vrijwaren voor een verkeersongeluk dat met alcoholgebruik te maken heeft: (1) Ga niet in een auto zitten bij een bestuurder die gedronken heeft. Het leven is een geschenk van God (Romeinen 6:23). Waarom zou je zo’n kostbaar geschenk in de handen leggen van iemand die gedronken heeft? (2) Laat een vriend niet rijden als hij gedronken heeft. Misschien windt hij zich erover op, maar aan de andere kant zal hij wat je gedaan hebt misschien waarderen als hij weer tot bezinning komt. — Vergelijk Psalm 141:5.
„De gedachte dat ik die avond iemand had kunnen doden, maakt me werkelijk bang”, zegt Mike. „Tot op de huidige dag word ik bang als ik ’s avonds moet rijden, omdat ik weet dat er automobilisten op de weg zitten die er net zo aan toe zijn als ik toen was.” Mike drinkt helemaal niet meer als hij nog moet rijden. Hoe staat het met jou? Waag het er niet op met de gedachte: ’Dat overkomt mij niet.’ Heb de moed om anders te zijn. Beloof jezelf dat je alcohol en autorijden niet zult combineren. En wat anderen ook zeggen of doen, houd je dan aan die belofte.
[Kader op blz. 20]
Het kan je wel degelijk overkomen!
Dikwijls verschijnen er berichten in het nieuws over verkeersongevallen waarbij alcohol in het spel was. Het is gemakkelijk te denken: ’Dat overkomt mij niet!’ Maar zulke tragedies komen veel vaker voor dan je misschien zou denken. Beschouw eens enkele ontnuchterende feiten over jongeren die alcohol combineren met autorijden:
„In de meeste delen van de wereld neemt het alcoholgebruik door jonge mensen toe. . . . Verkeersongevallen, waarbij veelal alcohol in het spel is, vormen een van de voornaamste doodsoorzaken en oorzaken van blijvend letsel bij jonge mensen.” — World Health.
„In [de VS] is elke tien seconden, in minder tijd dat het kost een drankje in te schenken, een tiener betrokken bij een ongeval waarbij alcohol in het spel is.” — Het tijdschrift Aide.
„Voor een tiener is de kans viermaal zo groot dat hij een aanrijding krijgt waarbij alcohol in het spel is, als voor iedere andere automobilist. . . . Hoewel de levensverwachting voor de meeste mensen in [de VS] toeneemt, geldt dat niet voor de 15- tot 24-jarigen.” — Just Along for the Ride.
Bedenk dus voordat je overweegt auto te rijden na alcoholgebruik — het kan je wel degelijk overkomen!
[Illustratie op blz. 19]
Waartoe alcohol bij snelverkeer dikwijls leidt
[Verantwoording]
H. Armstrong Roberts