Uw kinderen een andere taal leren

IN ONZE hedendaagse, zo rusteloze wereld kan het heel goed zijn dat u morgen naaste buren krijgt die een voor u vreemde taal spreken. In alle delen van de wereld zijn er mensen die om politieke, economische en sociale redenen, of ook wel om hun opleiding voort te zetten, in een ander land gaan wonen. Misschien is er in de plaats waar u woont al een bevolkingsdeel dat een andere taal spreekt. Oost, West, Noord en Zuid ontmoeten elkaar werkelijk als nooit tevoren. Als uw kinderen dus thuiskomen met de opgewonden mededeling: „Pappie! Mammie! Er is een nieuw kind om mee te spelen en die praat heel anders dan wij”, zou u er eens ernstig over kunnen gaan denken uw kinderen een andere taal te leren spreken.

’Wie? Ik?’ protesteert u misschien. ’Ik spreek mijn eigen taal niet eens goed.’

Maar denk nu eens even aan het volgende feit voordat u uw geest helemaal afsluit voor dit idee: Praten met anderstaligen is een van de beste „leermethodes” die er bestaan. Als u kennis met hen maakt, hun gastvrijheid betoont, zult u ook iets van hun taal kunnen leren en dit zal u helpen uw kinderen te onderwijzen. Heel wat liefhebbers van vreemde talen, die niet uw mogelijkheden bezitten om met die taal in contact te komen, zouden wat graag met u van plaats ruilen! Wanneer zij in hun eentje moeten studeren, valt het hun dikwijls heel moeilijk het gevoel voor de taal dat de bewoners van het land zelf hebben, te pakken te krijgen.

Stap één bij het onderwijs aan uw kinderen zou dus heel goed kunnen zijn . . .

Kennis maken

Toen het schip dat de christelijke apostel Paulus en 275 andere personen vervoerde, schipbreuk leed op het eiland Malta, betoonden, zo zegt het verslag „de mensen, die een vreemde taal spraken, . . . ons buitengewone menslievendheid” (Handelingen 27:37; 28:1, 2). Hoewel deze Maltezers geen Grieks, de internationale voertaal in het Romeinse Rijk, spraken, wisten zij wat gestrande medemensen nodig zouden hebben. Evenzo zou een oprecht verlangen om vreemdelingen van de eerste levensbehoeften te voorzien de taalbarrière kunnen doorbreken en zelfs voor beide partijen kunnen uitlopen op een taalles. Zijn zij pas uit het buitenland gekomen? Misschien hebben zij behoefte aan lakens, dekens, handdoeken, potten en pannen, tot hun eigen spullen er zijn. Hier ligt een kans voor u om de woorden voor deze voorwerpen in hun taal te leren en hun de overeenkomstige woorden in uw eigen taal te leren, als zij die nog niet kennen.

Eerst kunnen u en uw nieuwe buren, óók de kinderen, er echt plezier in hebben elkaar te leren hoe de gewone dagelijkse dingen in elkaars taal heten. Deur. Raam. Hoed. Schoen. Boek. Later, als uw gezin bij elkaar zit, zult u vermoedelijk de woorden die u geleerd hebt nog eens doornemen. Uw woordenschat blijft groeien, u bent ’leer-mee’-onderwijzers van uw kinderen geworden. Even belangrijk is het dat uw waardering voor het feit dat God „uit één mens elke natie van mensen gemaakt” heeft, eveneens toeneemt (Handelingen 17:26). Enkele ontmoetingen zijn al voldoende om u ervan te overtuigen dat alle mensen dezelfde fysieke behoeften hebben en er op dezelfde manier naar verlangen dat hun medemensen hen in hun waarde zullen laten. Dit is een les van onschatbare waarde, die u als nevenprodukt bij het leren van een andere taal aan uw kroost kunt overdragen.

Natuurlijk, als er in uw gemeenschap al een vreemdtalige bevolkingsgroep is, kan het zijn dat anderen, van hun eigen nationaliteit, al in hun eerste levensbehoeften hebben voorzien. Dan zult u misschien vindingrijk moeten zijn om kennis te maken. Maar misschien kunt u via de scholen, de plaats waar u werkt, verschillende organisaties in uw gemeenschap of in winkels kennis maken met iemand wiens moedertaal een andere is dan de uwe. Jehovah’s Getuigen en hun kinderen komen dikwijls in contact met anderstalige mensen doordat zij van huis tot huis gaan om over de bijbel te spreken.

Leren hoe het allemaal in elkaar past

Om een andere taal goed te leren gebruiken, zult u iets meer nodig hebben dan een lijst van zelfstandige naamwoorden en een paar werkwoorden. U zult moeten leren begrijpen (voelen) hoe die taal met al zijn onderdelen in elkaar past. U zult willen gaan aanvoelen welke woordcombinaties natuurlijk klinken en welke eigenaardig of zelfs komisch zijn voor iemand die de taal van huis uit spreekt. Het zou praktisch zijn in uw gesprekken zo veel mogelijk idiomatische uitdrukkingen te gebruiken; ze zijn zowel een uitdaging als een stimulans voor de geest. Een idiomatische uitdrukking is een uitdrukking die typerend is voor een bepaalde taal en die men niet kan begrijpen door hem letterlijk, woord voor woord te vertalen. Er moet een uitdrukking voor gevonden worden die in de andere taal hetzelfde betekent.

Ook iets heel belangrijks om aan te denken is dit: In veel talen wordt van jonge mensen verwacht dat zij bij de zelfstandige naamwoorden, voornaamwoorden en werkwoorden vormen gebruiken die getuigen van respect voor de andere persoon in overeenstemming met diens leeftijd en plaats in de samenleving. Als die vormen in uw eigen taal niet bestaan, moet u uw kinderen die les beslist liefdevol bijbrengen. Een kind dat die beleefdheidsvormen niet in acht zou nemen, zou gebrek aan respect worden aangewreven.

Als u ernst begint te maken met uw studie, gaat u beslist op zoek naar een eenvoudige grammatica en misschien een cursus met grammofoonplaten of geluidsbanden. Veel van uw anderstalige naasten zullen waardering hebben voor uw inspanningen om de taal te leren en zullen u graag aanmoedigen door met u te praten. Misschien kunt u hun als tegenprestatie leren uw taal onder de knie te krijgen. Met levende sprekers hebt u een belangrijke prikkel om een taal onder de knie te krijgen — de gelegenheid om te oefenen. De taalkundige Mario Pei schrijft dat „u leert spreken door uw mond open te doen en te spreken, niet door te gaan zitten blokken en erover na te denken. U leert verstaan door met open oren te luisteren, door te speuren naar elke mogelijke aanwijzing, door steeds opnieuw te proberen als het in het begin niet wil lukken, tot u ten slotte zover bent dat u iedere boodschap weet te ontraadselen”.

U leert spreken door te spreken. Hoewel grammofoonplaten een heel nuttige hulp kunnen zijn, is een ernstig nadeel ervan dat ze u geen antwoord kunnen geven. Om een echt gesprek te kunnen voeren, moet u met echte mensen praten. Als u dus buren hebt die een andere taal spreken, wees dan niet terughoudend.

Gelegenheden om te oefenen

Intussen spelen uw kinderen misschien met kinderen uit verschillende taalgroepen. Immigrantenkinderen schijnen de neiging te hebben de voornaamste taal van een land met zo weinig mogelijk accent te leren spreken, terwijl zij de taal van hun ouders opzettelijk verwaarlozen. Dikwijls ook verkiezen tijdelijke gasten in een land de landstaal te spreken om zoveel mogelijk te kunnen oefenen voordat zij weer naar huis gaan. De snelheid waarmee zij (geholpen door de bevolking van het land zelf) vloeiend leren spreken, geeft u er een indruk van hoe snel uw kinderen met soortgelijke hulp zouden kunnen leren.

Als u uw kinderen geleerd hebt mensen van alle natiën en talen te respecteren, zullen zij niet vinden dat hun taal, wanneer die door de meerderheid in de gemeenschap wordt gesproken, de beste is. Daarom zullen zij hun school- en speelkameraadjes misschien weten aan te moedigen hen te helpen hun taal te leren. Sommige taalstudenten hebben een afspraak gemaakt om de ene keer de taal van de een en de volgende keer de taal van de ander te spreken. Op die manier worden beide partijen geholpen.

Als dat gebeurt, wordt in zekere zin de situatie zelf de leermeester. Uw rol als ouder komt om de hoek kijken doordat u voorziet in gelegenheden voor gezonde omgang. Gelegenheden waar het gezin bij elkaar komt, kunnen worden gebruikt om te vergelijken wat elk geleerd heeft, om het door te nemen en te oefenen.

Er is nog iets dat zal helpen de belangstelling van het gezin levend te houden.

Taalprojecten

Als het gezin het buitenlandse alfabet geleerd heeft, kan het spellingsspelletjes gaan doen. Als de kinderen de getallen onder de knie hebben, kunnen zij hun rekenvaardigheid demonstreren. Als het gezin van muziek houdt, kunnen eenvoudige volksliedjes met goed in het gehoor liggende wijsjes de taalles verlevendigen. Als u uw woordenschat per onderwerp uitbreidt, dient dat niet alleen als geheugensteuntje maar ook als stimulans voor de conversatie. U zou kunnen denken aan de volgende woordgroepen: lichaamsdelen, kledingstukken, emoties en abstracte hoedanigheden, afmetingen, vormen, weefsels, kleuren, richtingen, bekende dieren en vogels, de delen van een huis en de meubels, en de gebruikelijke vervoermiddelen. Zeker, in een goede grammatica komen veel van deze woorden al voor. Maar uw gezin zal ongetwijfeld zijn eigen woordenschat willen opbouwen, een woordenschat die voortspruit uit uw eigen belangstelling en levenservaringen.

Naarmate de spreekvaardigheid van de kinderen toeneemt, zult u gesprekken met hen kunnen voeren over zowel persoonlijke ervaringen als onderwerpen uit het nieuws. Mensen die van de bijbel houden, zullen vele gelukkige uren kunnen besteden aan het lezen en bespreken van de Schrift. Als u restaurants bezoekt waar u met de beheerder en de kelners in uw tweede taal kunt spreken en inkopen doet in winkels waar die taal wordt gesproken en gehoord, krijgt het gezin nog een stimulans om vorderingen te maken. En natuurlijk zult u blij zijn dat u besloten hebt uw taalvleugels uit te slaan wanneer u vrienden die uw nieuwe taal spreken bij u thuis kunt uitnodigen voor een maaltijd.

Het is duidelijk dat het verschillende voordelen heeft uw kinderen een andere taal te leren. Het gehele gezin oefent zijn verstandelijke vermogens en wordt geholpen de overtuiging te verdiepen dat alle mensen inderdaad slechts één menselijke familie vormen. Gelijktijdig wordt u nader tot elkaar gebracht door samen aan een langlopend project bezig te zijn. U baant de weg voor een heel nieuwe vriendenwereld. U leert waardering krijgen voor een andere cultuur en achtergrond. Uw gevoel voor humor gaat erop vooruit als u leert om uzelf te lachen. Dit zijn slechts enkele van de vreugden die u ten deel zullen vallen wanneer u uw kinderen een andere taal leert.

[Illustratie op blz. 20]

Kinderen leren gewoonlijk met gemak een andere taal