Brooklyns onvergelijkelijke brug

Tienduizenden opgewonden mensen verdringen zich in de straten en begroeten met applaus de defilerende groepen, pronkwagens en muziekkorpsen die in één grote feestelijke parade langstrekken! Op de East River ligt een flottielje havenboten die met scheepstoeters en spuitende waterkanonnen voor een huldebetoon zorgen! Er zijn tentoonstellingen. Een klank-en-lichtspel. Vlaggen. Kraampjes. Vuurwerk!

Wat is er aan de hand? Het is 24 mei 1983 en de stad New York viert de 100ste verjaardag van de opening van de Brooklyn Bridge. Maar waarom zo veel drukte om een brug?

„BABYLON had haar hangende tuinen, Egypte zijn piramide, Athene haar Acropolis, Rome haar Atheneum, en zo heeft Brooklyn haar brug.” Dit waren de woorden die een trotse winkelier in zijn etalage zette toen de Brooklyn Bridge in 1883 voor het eerst voor het verkeer werd opengesteld. Het enthousiasme bij het publiek kende geen grenzen.

De openingsceremoniën zouden niet licht vergeten worden. Op die heldere, zonnige 24ste mei leidde Chester A. Arthur, president van de Verenigde Staten, de grote optocht over de verhoogde promenade van de brug. Die avond werd de hemel verlicht door 14 ton vuurwerk.

„De grootste brug die er bestaat, . . . de grootste bouwkundige prestatie van het continent, en van de eeuw.” Zo luidde de voorspelling van de ontwerper, de Duitse immigrant John Roebling. En hij kreeg gelijk.

Misschien is dat de voornaamste reden waarom de feestelijkheden in verband met het honderdjarig bestaan zo veel mensen trokken. Per slot van rekening was de Grote Brug een mijlpaal in de bouwkunde geweest. Bovendien is ze nog steeds intact. Per auto en te voet gaan er elke dag 150.000 mensen over. En hoewel velen daar nauwelijks bij stilstaan als zij van deze oeververbinding gebruik maken, werden zij hiertoe op 24 mei gedwongen — de brug was het grootste deel van de dag afgesloten! Maar de 18.000 deelnemers tellende optocht mocht er wel over.

Een kostbaar project

Wie had kunnen weten wat deze brug in termen van tijd, geld en mensenlevens zou gaan kosten? John Roebling zelf zou het eerste slachtoffer worden. Toen hij met de Fulton Ferry een voorbereidend onderzoek ter plaatse instelde, werd zijn voet verbrijzeld tussen paalwerk waar een binnenkomende veerboot tegenaan stootte. Hij stierf drie weken later aan tetanus.

Dan was er de caissonziekte.a Wat was dat? Destijds wist niemand dat nog. Maar arbeiders in de caissons, de kistachtige bouwsels onder water voor het graven van de fundamenten van de toren, maakten steeds vaker melding van pijn in hun gewrichten en van duizeligheid en braken. Toen men op grotere diepte ging werken, deden zich een aantal sterfgevallen voor.

John Roeblings zoon Washington volgde zijn vader op als hoofdingenieur. Maar het duurde geen drie jaar of zijn gezondheid was verwoest door caissonziekte in combinatie met overwerktheid. Ten laatste werd hij zo zwak dat hij niet eens meer een bezoek kon brengen aan de plaats waar de brug werd gebouwd. Hij leidde het grootste deel van het project vanuit een huis aan de nabijgelegen Columbia Heights.

Het voltooien van een dergelijke brug was een geweldige prestatie! Men werkte met paard en wagen, hamer, beitel en stoomkracht — niet met het werkbesparende materiaal waarover wij thans beschikken. Het heeft veertien moeizame jaren gekost om de brug te bouwen, negen jaar langer dan voorzien was. En de kosten bedroegen ruim 15 miljoen dollar, ruim tweemaal de oorspronkelijke raming. De bouw eiste twintig mensenlevens. Maar het eindresultaat was een monument dat zijn tijd jaren vooruit was.

Het was de grootste hangbrug ter wereld, ruim anderhalve kilometer lang. De grootste overspanning, gedragen door stalen kabels — een methode die men nog niet eerder gebruikt had — had een ongekende lengte van 485 meter — de helft langer dan alles wat men voordien geprobeerd had. De twee granieten torens, elk met indrukwekkende gotische poorten, waren de grootste bouwsels van menselijke origine in Noord-Amerika.

Wat een brug!

Tegenwoordig komt dit bouwwerk niet meer als zo’n gedurfd staaltje van bouwkunde over. Er zijn nu grotere bruggen met veel langere overspanningen. Tegen de achtergrond van de veel hogere wolkenkrabbers van glas en staal ziet de brug er eigenlijk wat ouderwets — maar wel statig — uit. Maar ondanks alle technologische en architectonische vooruitgang die sinds haar openstelling is geboekt, heeft niets in de 20ste eeuw toch dat effect op de toeschouwer als de oude Brooklyn Bridge.

Dit vertrouwde herkenningspunt is te zien geweest op toneeldecors en filmdoek, heeft geïnspireerd tot songs en dichterlijke ontboezemingen, is al talloze malen bij wijze van grap „verkocht” — een heel oude grap inmiddels — en heeft menige neerslachtige ziel tot zelfmoord verlokt. In voor- en tegenspoed: de Brooklyn Bridge heeft een onuitwisbaar stempel op de geschiedenis gedrukt. En dat heeft New York gevierd.

Een avond om nooit te vergeten

De viering begon echter pas goed toen de avond over de stad viel. Tegen die tijd hadden honderden boten zich een ligplaats in de buurt van de brug gezocht. Ruim twee miljoen Newyorkers stonden samen met mensen van buiten de stad langs beide oevers van de East River. Het was een verbazingwekkend vreedzame menigte, die geduldig wachtte terwijl een speciaal klank-en-lichtspel de geschiedenis van de brug uitbeeldde, tot verrukking van degenen die binnen gehoorsafstand stonden.

Toen kwam het hoogtepunt! In 28 minuten werd voor 200.000 dollar aan vuurwerk afgeschoten. De hemel stond in vuur en vlam toen er 9600 vuurpijlen boven de haven uiteenspatten. Het lawaai was zo groot dat gebouwen in de buurt stonden te schudden. Nog nooit had New York zo’n schouwspel gezien. Een jong meisje zei: „Hier zal ik mijn kinderen over vertellen, hoe het de mensen in de stad eventjes gelukkig — erg gelukkig — maakte.”

Toen de menigte zich verspreidde en het zachte briesje de lucht zuiverde van rook en buskruit, stond de Brooklyn Bridge daar in alle rust, klaar om opnieuw het verkeer te dragen.

[Voetnoten]

[Kader/Illustratie op blz. 18]

Een kijkje vanaf de brug

Als u vanuit Manhattan over de Brooklyn Bridge komt, moeten u rechts wel twee indrukwekkende gebouwen opvallen waarop het woord „Watchtower” staat. Slaat u de eerste zijstraat in, dan bent u op de Brooklyn Heights, waaraan het hoofdbureau is gelegen van de Watch Tower Bible and Tract Society, die in 1884, net een jaar na de voltooiing van de Brooklyn Bridge, rechtspersoonlijkheid kreeg.

Op slechts enkele honderden meters van de Brooklyn Bridge — waarvan de stenen en kabels getuigen van de wijsheid van haar bouwers — getuigt dit gebouwencomplex van de vervulling van een profetie uitgesproken door de Stichter van het christendom, Jezus Christus. Jehovah’s Getuigen prediken nu in samenwerking met het Wachttorengenootschap dit „goede nieuws van het koninkrijk” wereldwijd, zoals Jezus lang geleden voorzei. — Matthéüs 24:14.

[Illustraties op blz. 16, 17]

1883

1983