Een brug genoemd naar Vasco da Gama
DOOR ONTWAAKT!-CORRESPONDENT IN PORTUGAL
DE PORTUGESE kranten stonden bol van het nieuws — een van de langste bruggen van Europa was zojuist met een fraai vertoon van vuurwerk geopend. Op 29 maart 1998 vond de opening plaats van de 17,2 kilometer lange Vasco da Gama-brug. De nieuwe brug is genoemd naar de Portugese zeevaarder die in de vijftiende eeuw de zeeroute van West-Europa naar India opende en opent nieuwe routes naar het geïndustrialiseerde noorden van het land, de witte stranden van de Algarve in het zuiden, en Spanje.
De brug, de op vier na langste ter wereld, overspant de rivier de Taag vanuit Portugals hoofdstad Lissabon naar de plaats Montijo op de zuidelijke oever. Haar 826 meter lange hanggedeelte biedt 45 meter lager doorgang aan grote zeeschepen.
Een feestelijk begin
De openingsceremonie begon eigenlijk als een groot feest, een week voordat de brug officieel in gebruik werd genomen. Op zondag 22 maart kende het enthousiasme geen grenzen toen 15.000 personen waren uitgenodigd voor een traditioneel Portugese maaltijd van feijoada, ofte wel bonenstoofpot. Waar zouden al die mensen eten? Natuurlijk, op de nieuwe brug! Wat een schouwspel, deze tafel van vijf kilometer lang! De maaltijd was een succes en de mensen waardeerden het gebaar.
Een toenemende behoefte
Waarom was zo’n brug nodig? Sinds 1966 had Lissabon de „25 april”-hangbrug gebruikt, die 1013 meter lang is. Gemiddeld gingen er zo’n 130.000 voertuigen per dag overheen. Kunt u zich de opstopping tijdens de spits en de weekends voorstellen? Het was niet ongewoon als forensen er een of twee uur over deden om de brug tussen Lissabon en het zuiden van Portugal over te steken. Er was dus behoefte aan een alternatief. De zes rijstroken van de nieuwe brug, die ongeveer dertien kilometer verder stroomopwaarts ligt, hebben enige verlichting gebracht. De brug is zo ontworpen dat wanneer het aantal van 52.000 voertuigen per dag wordt bereikt, er in beide rijrichtingen een extra rijstrook kan worden toegevoegd. Men hoopt dat het verkeer vlot zal doorstromen bij een maximumsnelheid van 100 kilometer per uur.
De brug oversteken
Gaat u eens met ons mee wanneer wij de brug vanuit het zuiden, in Montijo, oprijden. Na het land en het moeras achter ons te hebben gelaten, bevinden wij ons nu op het Taag-gedeelte van tien kilometer lengte. Het is vloed en we zijn helemaal door water omgeven. Het antislipwegdek en de 1500 pilaren die de brug over haar volle lengte ondersteunen, geven een veilig gevoel.
Wij komen nu bij het hanggedeelte van de brug. Deze overspanning wordt gedragen door draagkabels die vanaf de top van de twee 150 meter hoge torens uitwaaieren. De fundamenten van de steunpijlers zijn in de grond gedreven tot een diepte van 50 tot 65 meter. Voor nog meer veiligheid werd de brug zo gebouwd dat ze bestand is tegen windstoten tot wel 220 kilometer per uur en aardschokken die vier en een half keer zo hevig zijn als de aardbeving die in 1755 een groot deel van Lissabon vernielde.
Als wij aan het eind van de Vasco da Gama-brug komen, wuiven de palmbomen aan de noordoostelijke rand van Lissabon ons toe. Wanneer wij dat willen, kunnen wij nu verderrijden naar de snelweg die ons naar het noorden van het land voert. De nieuwe brug maakt het mogelijk om via een goed snelwegennet van de Algarve in het zuiden naar de provincie Minho in het noorden te reizen, zonder dat men zich door het chaotische verkeer van Lissabon hoeft te worstelen!
Veiligheidsmaatregelen
Bij de constructie van deze brug werd speciale aandacht besteed aan veiligheidsmaatregelen. Simpele autopech zou een grote verkeersopstopping kunnen veroorzaken. Maar met de 87 videocamera’s die strategisch op de brug en haar toegangen zijn geplaatst, worden alle onregelmatigheden in het verkeer doorgegeven aan monitors op het politiebureau en in de verkeerscentrale. Wanneer er een voertuig stopt, gaat er in de controlekamer een alarm af.
Bovendien zijn er over de hele lengte van zeventien kilometer om de 400 meter SOS-telefoons geplaatst, in totaal 36 paar. Hoe werkt het alarmsysteem? Er rijden regelmatig speciale voertuigen op de brug om in eventueel gerezen behoeften te voorzien, waaronder het blussen van branden en wegslepen.
En als het weer drastisch verandert? Twee weerstations meten de snelheid, kracht en richting van de wind, houden weersomstandigheden en conditie van de weg in de gaten en passen snelheidsbeperkingen aan de atmosferische omstandigheden aan.
De schoonheid van de symmetrische lijnen wordt nog versterkt door de nachtelijke verlichting, die bestaat uit 1200 lampen boven de weg.
Ecologische uitdagingen
Het was geen gemakkelijke opgave te beslissen waar de nieuwe brug uiteindelijk moest komen. Welke factoren waren erbij betrokken?
De ecologische betekenis van de plaats leverde een grote uitdaging op. Dit kwam omdat de brug een vogelreservaat doorkruist, dat aan een van de grootste estuaria van West-Europa ligt. Er moesten uitgebreide onderzoeken worden verricht in verband met de bescherming van de flora, vissen, vogels, archeologische vondsten, de kwaliteit van water en lucht, en honderden hectaren zoutpannen. Waarom trekt de monding van de Taag zo veel vogels aan? Het gebied is een van de belangrijkste vochtige streken van Portugal en Europa, wat het tot een ideale broedplaats maakt voor internationaal beschermde trekvogels, waaronder de steltkluut, de strandplevier en de dwergstern. In de herfst- en wintertijd gebruiken duizenden vogels dit zoutmoeras als toevluchtsoord bij hoogwater.
Er moest rekening gehouden worden met al lang bestaande broedplaatsen van vissen. Dit betekende dat men er ook op moest letten de vissen zo min mogelijk te storen. Drieduizend vissen, voornamelijk tong en zeebaars, kregen een merkje zodat men de broedplaatsen in de gaten kon houden.
Plotseling lag deze rustige natuurlijke habitat dicht bij de stad. In welke mate zal het milieu worden aangetast? Men hoopt dat de maatregelen die zijn genomen voor het behoud van de waardevolle zuidelijke oever, de natuurlijke rijkdommen van het reservaat zo veel mogelijk zullen beschermen.
De Vasco da Gama-brug is werkelijk een grote prestatie qua technische vooruitgang, bouwkundige schoonheid en symmetrie. Portugal kan met recht trots zijn op de brug die Vasco da Gama’s naam draagt!
[Kaarten/Illustratie op blz. 15]
(Zie publicatie voor volledig gezette tekst)
PORTUGAL
SPANJE
[Kaart]
Lissabon
Montijo
Vasco da Gama-brug
[Verantwoording]
Courtesy of Lusoponte/Sonomage