Jonge mensen vragen . . .

Draait het hele leven om ’vooruitkomen’?

„WE MOETEN voor onszelf zorgen”, zegt een 16-jarige die part-time werk verricht als hulpkok in de Amerikaanse stad Boston. „Niemand anders doet het voor je — politici niet, niemand. Het belangrijkste is dat je op je zaakjes let, een baantje hebt en weet wat je aan het eind van de week met je cheque kan doen.”

Aan het andere eind van het land, in Californië, vertelt Johanna, die pas van school is gekomen: „Het lijkt wel alsof iedereen die ik ken, een part-time baantje heeft om er een auto op na te kunnen houden. Natuurlijk kom je overal veel gemakkelijker met een auto, maar al die uren werk! En waarvoor? Niet voor een doel op lange termijn, zoals een schoolopleiding. Alleen om een auto te kunnen hebben.”

Al vroeg meedoen met het ’opbieden’

Steeds meer jongeren in de welvarende landen schijnen tegenwoordig een baantje te hebben. Aan werk is niets verkeerds, maar, zoals Johanna vroeg, welk doel op lange termijn is ermee gediend? Ben je als jongere bereid te werken om jullie gezin te helpen ondersteunen? Dat is voortreffelijk en getuigt van onzelfzuchtigheid. Werk je om waardevolle ervaring op te doen in het vak dat je als beroep kiest? Dat kan verstandig zijn. Maar als je alleen werkt voor je auto of je platen of allerlei dure sociale verplichtingen, hoe verstandig of onzelfzuchtig is dat?

Een leraar heeft onlangs eens een onderzoekje verricht naar de bijbaantjes van 148 Amerikaanse leerlingen uit gegoede middenstandsmilieus. Zevenenzeventig procent had een part-time baantje, terwijl die baantjes gemiddeld iedere week 20 uur van de tijd van de leerlingen opslokten. De meeste leerlingen gaven toe dat hun schoolwerk te lijden had onder hun part-time werk. Maar waarom al die baantjes?

„Slechts 24 procent van de leerlingen die ik interviewde, gaf te kennen dat zij werkten om te sparen voor een universitaire opleiding of voor toekomstige behoeften; bovendien antwoordde slechts één leerling dat geld van een part-time baantje aan het gezinsbudget ten goede kwam”, merkte de leraar op. Waar wordt het geld aan uitgegeven? „Het meeste wordt besteed aan de lang niet eenvoudige materialistische verlangens van de scholieren.”

Het gevolg is dat tieners al vroeg gaan meedoen met het ’verplichte opbieden’. „Het zijn net ouwe kerels”, zegt een schooldecaan in Michigan, „die proberen hun auto af te betalen en gelijke tred te houden met de buren. Ze schijnen nooit te bereiken wat ze dan bereiken willen.” Is dat wat jou ook overkomt?

Praktische raad

Een erkende autoriteit op het gebied van de menselijke aard heeft zich eens beziggehouden met de kwestie van werk. Hij verzamelde zijn informatie over dit onderwerp niet uit de tweede hand, maar, zoals hij zei: „Ik bouwde mij huizen; ik plantte mij wijngaarden. Ik legde mij tuinen en parken aan, en ik plantte daarin allerlei vruchtbomen. Ik legde mij watervijvers aan, om daarmee het woud, waarin bomen opschoten, te bevloeien.” — Pred. 2:4-6.

Na uit de eerste hand kennis over werk te hebben opgedaan, maakte deze wijze man een aantal evenwichtige opmerkingen:

Punt 1 — Mensen zijn gemaakt om te werken, wij hebben werk nodig. „Zie! Het beste dat ik voor mij heb gezien . . . is dat men ete en drinke en het goede ziet voor al zijn harde werk . . . want dat is zijn deel.” — Pred. 5:18.

Punt 2 — Werk gemotiveerd door materialistische verlangens maakt niet gelukkig. „Iemand die enkel het zilver liefheeft, zal van zilver niet verzadigd worden, noch wie maar ook die rijkdom liefheeft, van inkomsten” (Pred. 5:10). Als je op jonge leeftijd een sterk verlangen naar materiële dingen ontwikkelt, mag je je erop voorbereiden dat je je leven lang ongelukkig bent en ontevreden met wat je hebt.

Nancy kan getuigen van de waarheid van dit bijbelse beginsel. „Mijn ouders waren uit elkaar gegaan”, zei zij. „Wij hadden het thuis niet royaal, en ik dacht altijd dat als ik maar een heleboel geld zou hebben wanneer ik volwassen was, ik dan gelukkig zou zijn. Mijn levensdoel was veel geld verdienen.

Het lukte me. Al spoedig vond ik een baan die hoewel in ethisch opzicht niet goed te keuren, mij wel in staat stelde $50.000 per jaar te verdienen plus nog vakanties en zakenreisjes. In materieel opzicht had ik alles wat ik maar kon wensen — een sjieke wagen, kleren, maar met dat alles was ik niet gelukkig.

Ik was ongelukkig met mijn persoonlijke leven, en al mijn bezittingen waren geen troost voor me. Ik voelde me gevangen. Hoe meer geld ik verdiende, hoe meer ik uitgaf, totdat ik ten slotte een schuld had van $80.000!

Ik had familieleden die Jehovah’s Getuigen waren, en ik zag dat zij gelukkiger waren dan ik, hoewel zij veel minder bezittingen hadden. Ik wilde dat geluk, maar het scheen hopeloos. Ik wist dat ik ander werk zou moeten vinden wanneer ik een Getuige werd, en hoe zou ik dan mijn schulden kunnen betalen? Zelfs al betaalde ik de schulden af, hoe zou ik echt gelukkig kunnen zijn zonder geld?

Na jaren bijbelstudie overwon ik uiteindelijk mijn tabaksgewoonte, en dat overtuigde mij ervan dat ik mijn leven met Jehovah’s hulp werkelijk kon veranderen. Ik hield dus op met het soort werk dat ik eerst deed, verkocht mijn auto en andere waardevolle zaken en werd gedoopt als een getuige van Jehovah. Ik moet tegenwoordig van heel wat minder rondkomen, maar ik ben veel gelukkiger! Mijn bezittingen hebben me nooit gelukkig gemaakt. Ware vrienden te hebben en Jehovah God te kennen als een werkelijke persoon die om me geeft, heeft alles veranderd.”

Punt 3 — Ten slotte, werk mag niet gemotiveerd worden door een geest van wedijver en een verlangen anderen in de schaduw te stellen. „Ikzelf heb al het harde werk en al de bekwaamheid in het werk gezien, dat het de wedijver betekent van de een tegenover de ander; ook dit is ijdelheid en een najagen van de wind” (Pred. 4:4). Misschien ken je jonge mensen die zich nietswaardig voelen omdat ze er niet in zijn geslaagd toegelaten te worden tot een of andere opleiding waaraan veel prestige verbonden is, of niet zijn verkozen voor een bepaald sportteam op school. De concurrentie op deze gebieden kan intens zijn. Voor de enkelen die slagen zijn er velen die verliezen. Is het dan wel verstandig daar je hele ’ziel en zaligheid’ aan te verpanden?

De bijbel — een praktisch boek

Je hebt misschien wel geraden dat de autoriteit van wie deze reële en evenwichtige opmerkingen over werk afkomstig waren, Salomo was. Het boek Prediker dat hij onder goddelijke inspiratie schreef, maakt deel uit van de bijbel. Wist je dat de bijbel zo’n praktisch boek is?

Als je op school gaat en in de verleiding komt part-time werk aan te nemen zonder dat het werkelijk nodig is, denk dan aan dit advies van Salomo: „Voor alles is er een vastgestelde tijd, ja, een tijd voor elke aangelegenheid onder de hemel” (Pred. 3:1). Vraag jezelf af: Wat moet ik in deze tijd van mijn leven doen? Is je jeugd de tijd om auto’s, stereo-installaties, kleren en kaartjes voor concerten te vergaren, of is het de tijd om kennis te vergaren? Wat zal je op de lange duur meer baten — een verzameling platen of de bekwaamheid goed te lezen en duidelijk te schrijven? En nog belangrijker, waarom neem je er niet de tijd voor je ontwikkeling te verbreden met kennis van de bijbel? Het toepassen van de raad ten aanzien van levensproblemen die je daar aantreft zal waardevoller blijken te zijn dan alle bezittingen die je ooit zou kunnen verwerven. — Spr. 8:12-21.

[Illustraties op blz. 20]

„De meeste geïnterviewde leerlingen gaven toe dat hun schoolwerk te lijden had onder hun part-time werk. Is het dat waard?”

[Illustratie op blz. 21]

„Het zijn net ouwe kerels, die proberen hun auto af te betalen en gelijke tred te houden met de buren. Ze schijnen nooit te bereiken wat ze dan bereiken willen”

[Illustratie op blz. 22]

„Ik was ongelukkig met mijn persoonlijke leven, en al mijn bezittingen waren geen troost voor me”