Een van-links-naar-rechts-cijferaar

„Hoeveel is 48.241 maal 35.482?”

„1.711.687.162”, antwoordt een jonge man aan het ene eind van het podium nog voordat de vrouw aan de andere kant alle cijfers op een rekenmachine heeft kunnen aanslaan. Als het apparaat uiteindelijk hetzelfde antwoord geeft, belonen de toehoorders hem met een applaus.

„569.733 gedeeld door 832?”

„684,77524 met een rest van 0,00032.” Opnieuw heeft de jonge man, alleen met gebruikmaking van zijn vingers, als eerste het antwoord, en kan de rekenmachine het alleen maar bevestigen.

Deze wedstrijd vond in mei 1978 plaats aan de Chinese Universiteit van Wetenschap en Technologie, en het rekenwonder was de 24-jarige Sji Fengsjou uit de Chinese provincie Sjanxi. „Op vraag na vraag uit het publiek”, zo meldt „China Reconstructs”, „had de man het antwoord eerder.”

Sji Fengsjou ontwikkelde zijn verbazingwekkende techniek louter door voortdurende oefening en vindingrijkheid. Reeds op de dorpsschool vroeg hij zich af waarom mensen een getal van links naar rechts lezen, maar berekeningen van rechts naar links uitvoeren. Zou het niet veel eenvoudiger zijn als alles op dezelfde wijze werd gedaan? Dit bracht hem ertoe een snelle manier van hoofdrekenen te zoeken.

Door van links naar rechts te werken kon Sji het antwoord bekendmaken naarmate hij elk volgend cijfer bepaalde — beslist een voordeel bij hoofdrekenen. Maar de sleutel tot zijn succes was gelegen in zijn ingenieuze behandeling van wat in de gewone van-rechts-naar-linksmethode van school ’onthouden’ wordt genoemd. Gaat u nu eens 36 uit uw hoofd van links naar rechts met 2 vermenigvuldigen. Het eerste cijfer van het antwoord is niet 6 (2 x 3) maar 7, want er komt nog een 1 uit de volgende bewerking (2 x 6 = 12) bij. Het antwoord is dus 72. Uitgaande van dit eenvoudige idee stelde Sji vast dat elke keer dat een cijfer met twee wordt vermenigvuldigd, het produkt met 1 moet worden vermeerderd als het volgende cijfer 5 of hoger is. Daarna werkte hij de regels voor de cijfers 3 tot en met 9 uit, en spoedig waren zulke berekeningen eenvoudig een spelletje voor hem. Tegen de tijd dat hij de lagere school verliet, kon hij reeds berekeningen uitvoeren met getallen van meer cijfers, zoals hij tijdens de wedstrijd deed.

Later ontwikkelde Sji ook methoden om bewerkingen zoals machtsverheffen en worteltrekken en zelfs logaritmische en trigonometrische functies uit het hoofd uit te voeren. Het verhaal gaat dat hij zich oefende door kentekennummers te kwadrateren, dat wil zeggen het getal met zichzelf te vermenigvuldigen. Een autokenteken is in China een getal van zeven cijfers. Kunt u zich voorstellen dat u op straat staat en probeert het kwadraat uit te rekenen van een getal van zeven cijfers? In het begin was de auto al lang weg voordat hij met het antwoord klaar was. Maar na veel oefenen had hij zijn antwoord zodra de auto hem gepasseerd was.

Het duurde niet lang of hij trok de aandacht van deskundigen. Uiteindelijk werd zijn werk gepubliceerd in een boek met de titel „Snelle berekeningen”, dat in heel China erg populair werd.

Mensen zoals Sji zijn zeldzaam, maar het toont tot welke enorme prestaties de menselijke hersenen in staat zijn. Toegegeven, niet ieder van ons is erin geïnteresseerd een „menselijke rekenmachine” als Sji Fengsjou te worden, maar denk u eens in wat wij al niet kunnen leren en waarvan wij kunnen genieten als wij onbeperkt — tot in alle eeuwigheid — de tijd krijgen, een vooruitzicht dat de bijbel belooft aan degenen die de ware God liefhebben.