Een blik op de wereld

Wapens en mensenrechten

◆ Een van de toonaangevende Boliviaanse kranten, El Diario, gaf commentaar op het feit dat verscheidene landen zich opwerpen als voorvechters voor de mensenrechten, maar terzelfder tijd wapens verkopen aan degenen die ze gebruiken om er de mensenrechten mee te onderdrukken. De krant zei: „Die landen die wapens en munitie leverden, hebben op paradoxale wijze trachten te verhullen . . . dat ze wereldleveranciers zijn van nu juist die instrumenten die gebruikt worden bij onwettige acties tegen de mensenrechten. Ze zijn juist degenen die de benodigdheden leveren om het menselijke wezen met een revolver, een machinegeweer of een geweer te verwonden, te doden, te bedreigen, te onderwerpen, of te verdrijven.” El Diario merkte op dat verscheidene vooraanstaande naties „het tot een politieke beginselverklaring maakten om de onschendbaarheid van de mens te beschermen; maar terzelfder tijd vergaten ze niet verdragen voor wapenleveranties te sluiten . . . met de kopers die tegen de onderdanen van de verkoper streden. Voor die regeringen heiligt geld alles en later is er altijd nog gelegenheid om pleidooien voor de mensenrechten te houden”.

Vader wellicht medeschuldig

◆ „Foetaal alcoholsyndroom” is de term die men gebruikt ter aanduiding van het patroon van aangeboren afwijkingen bij baby’s van wie de moeder een alcoholiste is. Bij zulke kinderen kunnen zwakzinnigheid en lichamelijke misvormingen optreden. Eén onderzoeker schat dat 43 procent van de aan alcohol verslaafde moeders een dergelijk kind ter wereld brengt. Maar hoe staat het met de kinderen die geboren worden aan vrouwen die geen alcoholiste zijn, maar wier man alcoholist is? Dr. Eleanor Reiff-Ross is verbonden aan de verpleegstersopleiding van de Universiteit van Maryland en zij zegt hierover: „Wanneer de vader alcoholist is, zijn de symptomen van het syndroom bij de geboorte niet zo duidelijk, omdat het gewicht en de lengte van de foetus gewoonlijk binnen de normale grenzen liggen. Pas daarna, een aantal jaren later, wordt duidelijk dat het kind emotionele en psychologische gebreken heeft.” De geneeskundige beklemtoonde dat de schade ten gevolge van het foetaal alcoholsyndroom niet ongedaan gemaakt kan worden, maar „de tragedie is dat het te voorkomen is”.

Satellietnavigatie

◆ Eeuwenlang hebben zeevaarders geworsteld met het probleem van de navigatie op zee. Tegenwoordig maken steeds meer schepen gebruik van een computer die navigatiegegevens verwerkt die afkomstig zijn van rond de aarde cirkelende satellieten. Een scheepskapitein zei: „Dit is de werkelijkheid geworden droom van de navigator. De sextant heeft afgedaan.” De vaartcoördinator van een transportbedrijf dat gebruik maakt van containerschepen, verklaarde: „De mate van verbetering is ongelooflijk.” Schepen besparen nu kostbare brandstof doordat de noodzaak om al zigzaggend ten gevolge van onnodige koerswijzigingen navigatiefouten te corrigeren, tot het verleden behoort. Vissersboten kunnen precies bepalen naar welke plaats ze moeten terugkeren om een goede vangst te hebben. Zo zegt The Wall Street Journal: „Zelfs de goedkoopste installaties geven voortdurend bijgewerkte lengte- en breedtecoördinaten, tot op zo’n 200 meter nauwkeurig. Voor zeilers die de traditionele sextant gebruiken om hun positie te bepalen door de zon of sterren te ’schieten’, was algemeen een fout van twee mijl aanvaardbaar.” En op bewolkte dagen, wanneer de zon en de sterren niet zichtbaar zijn, leidde de „gegist bestek”-methode vaak tot veel grotere fouten. Een satellietontvanginstallatie, die tien jaar geleden zo’n ƒ 175.000 kostte, kost nu nog geen ƒ 12.500 en de betrouwbaarheid is geweldig verbeterd.

Inconsequent

◆ „Roken is een duidelijk, immer aanwezig en bewezen gevaar dat ieder jaar 320.000 Amerikanen aan een hartkwaal, kanker en emfyseem laat sterven”, aldus Reginald Rhein jr., redacteur van Medical World News. Hij merkte echter op dat zowel de federale regering als het Amerikaans Medisch Genootschap (AMA) luidkeels de gevaren van roken bekend maken, terwijl ze terzelfder tijd „in alle stilte de produktie van sigaretten ondersteunen”. Rhein zei dat op de jaarvergadering van de AMA in Chicago de afgevaardigden opkwamen tegen de federale subsidies voor tabakskwekers, maar dat zij toen „als een blad aan de boom omdraaiden en weigerden de Raad van Commissarissen op te dragen om uit het pensioenfonds van het genootschap voor $1,4 miljoen aan aandelen tabaksindustrie af te stoten”. De redacteur vroeg vervolgens: „Wie zal het genootschap — of zelfs afzonderlijke artsen — nu nog serieus nemen?”

Tomaten van afvalwarmte

◆ In een acht hectare grote kas in Yorkshire (Engeland) wordt jaarlijks zo’n 2000 ton tomaten geoogst door gebruik te maken van de afvalwarmte van een nabijgelegen, met kolen gestookte elektriciteitscentrale. Dit is het eerste belangrijke commerciële gebruik van deze energiebron in Engeland, en het project bespaart ongeveer 420.000 liter stookolie per hectare per jaar. Deze enorme kas wordt verwarmd door het water dat is gebruikt voor het koelen van de condensoren van de turbines in de elektriciteitscentrale. Het verhitte water wordt door grote pijpleidingen het kascomplex binnengevoerd en dan door warmtewisselaars gepompt die met ventilatoren de warme lucht door de kas blazen.

De daklozen van New York

◆ Sarah Connell is ambtenares bij de dienst voor geestelijke volksgezondheid van de staat New York. Over de moeilijkheden waarmee Amerika’s grootste stad te kampen heeft, zei zij: „Als iemand mij zou vragen wat thans het grootste afzonderlijke probleem in de stad New York is, zou ik zeggen dat daar geen twijfel over bestaat: de daklozen.” Hoewel anderen misschien zeggen dat misdaad, werkeloosheid of het verpauperen van stadswijken grotere problemen zijn, is het geschatte aantal van 36.000 dakloze mannen en vrouwen in New York toch geen kleinigheid. En dit aantal schijnt toe te nemen. Deze daklozen treft men niet langer alleen in de Bowery of andere arme stadswijken, maar ze zwerven rond door de stad, met haveloze klerenbundeltjes of kapotte boodschappentassen. Enkele redenen voor de toename: het verscherpen van de vereisten om in aanmerking te komen voor een sociale uitkering; het verlies van meer dan 25.000 kamers door de sluiting van hotels die zich richtten op huisvesting van alleenstaanden; en de strengere toelatingseisen voor opname in psychiatrische inrichtingen, wat betekent dat meer geestelijk gestoorden dakloos zijn. Een andere ontwikkeling is dat een deel van de daklozen gevormd wordt door jonge mannen van in de twintig of dertig die mevrouw Connell „een nieuwe generatie van stadsnomaden” noemde.