Disco — Bestaat er reden voor behoedzaamheid?

lezers schrijven naar aanleiding van wat wij over disco publiceerden

IN DE uitgave van 22 maart 1979 heeft Awake!a zijn lezers gewaarschuwd op hun hoede te zijn voor disco. Er werd in aangetoond dat de essentie, de ziel, van disco wordt gevormd door ongebonden, „bevrijde” seksuele expressie.

Maar bestaat er werkelijk reden om zich te hoeden voor disco met zijn seksueel vrije levensstijl? Sommigen die de Ontwaakt!-artikelen lazen, zijn niet deze mening toegedaan.

„Ik ben een wedergeboren christen”, schreef iemand. „Ik vind echt niet dat disco’s zo slecht zijn als u ze afschildert!”

Een ander schreef: „Dansen, muziek en op zo’n avond van de ene disco naar de andere trekken, kan amusement zijn waar niets verkeerds aan is, en het lijkt helemaal niet op die onzin die Ontwaakt! erover schreef.”

Weer een ander schreef: „Ik heb net uw tijdschrift over disco’s gelezen, en volgens mij zijn de dingen die u zegt . . . erg veroordelend. U zegt dat disco’s niets anders zijn dan seks, hoererij, alles wat kwalijk is — u bent gek! In disco’s heerst een goede sfeer.”

Een aantal briefschrijvers hebben zich in deze trant geuit. Maar zien zij de hele kwestie in het juiste perspectief? In de eerste plaats veroordeelden de Ontwaakt!-artikelen niet alles wat „disco” heet. Ten tweede zijn er toch bepaalde belangrijke factoren die niemand van ons mag negeren.

Denk alstublieft eens over het volgende na. Volgens de bijbel is Satan de Duivel „de heerser van deze wereld”. Hij is „de god van dit samenstel van dingen” (Joh. 12:31; 2 Kor. 4:4). Aangezien ware christenen beseffen dat Satan deze wereld voor zijn eigen doeleinden aan het manipuleren is, moeten wij dan ook niet verwachten dat hij het amusement van deze wereld zal gebruiken in zijn pogingen mensen van de ware aanbidding af te keren?

Waardering voor de waarschuwing

Verreweg de meesten van degenen die schreven, gaven te kennen dat zij de kwestie in dit bijbelse licht zagen. Zij brachten waardering voor de Ontwaakt!-artikelen tot uitdrukking. Zowel jong als oud zeiden dat zij dankbaar waren gewaarschuwd te worden voor de mogelijke gevaren van regelmatig bezoek aan disco’s en het zien van discofilms als „Saturday Night Fever”. De volgende aanhalingen geven een goed idee van deze brieven:

Een 21-jarige uit Illinois schreef:

„Ik schrijf jullie om jullie heel erg te bedanken voor de gezonde bijbelse raad in de ’Awake!’ van 22 maart over disco’s. Wat over ’Saturday Night Fever’ werd gezegd, schokte mij.

Ik moet toegeven dat ik dan wel geen verlangen had om disco’s te bezoeken, maar wel vond ik het dansen en de muziek plezierig. Ik ben het er beslist mee eens dat ze een instelling bevorderen van ’kijk mij eens’, maar ik heb nooit gedacht dat dat zo belangrijk was. Nu besef ik echter hoe schadelijk een dergelijke instelling kan zijn.”

Uit Portland in Oregon kwam dit korte briefje:

„Ik wil jullie gewoon bedanken voor de informatie in de ’Awake!’ van 22 maart over disco. Voor die tijd ging het geestelijk bergafwaarts met mij. Maar toen ik Hebreeën 11:24-26 las, werden mijn batterijen weer opgeladen en veranderde mijn instelling tegenover het leven. Geen van de tijdelijke genietingen der zonde kan ooit opwegen tegen wat wij in Jehovah’s koninkrijk zullen oogsten. Nogmaals bedankt voor het feit dat jullie dit belangwekkende punt onder mijn aandacht hebben gebracht.”

De volgende passages zijn afkomstig uit een brief van een jong persoon in Albuquerque in New Mexico:

„In een tijd dat ik twijfels had over mijn activiteiten en gewoonten op gebied van amusement kwam het artikel uit en — voor mij althans — verschafte het duidelijkheid ten aanzien van het ’grijze’ vlak. Maar daarmee eindigde de zaak niet, alsof de jeugd niets heeft om naar uit te zien. . . .

Het is helemaal geen ’keurslijf’ als wij God willen dienen op zijn manier, al betekent dat wel spot van mensen die menen dat ’wij te ver gaan’. Wat het voor mij bewerkte, was dat het mij bevrijdde van twijfels of aarzeling ten aanzien van de keus die ik deed op het vlak van amusement. Ik ben werkelijk dankbaar voor dit verhelderende materiaal.”

Een zeer openhartige brief ontvingen wij van een jongen in Californië. Hij schreef onder andere:

’Ik ben 17 en ben als een van Jehovah’s Getuigen opgevoed. Ik leerde de disco’s voor het eerst kennen via mijn neef, die een heel goede danser was. Ik vond disco echt iets geweldigs. Ik ben naar „Saturday Night Fever” geweest en op den duur leerde ik al die danspassen. Ik kon ze net zo goed uitvoeren als Travolta. Ik begon stiekem naar schoolfeestjes te gaan en ik won eerste prijzen in disco-danswedstrijden. Waar ik ook maar kwam, baarde ik zoveel opzien dat ik de dansvloer voor mijzelf had en dat was een geweldig gevoel om te weten dat iedereen met ontzag naar mijn dansen stond te kijken. Al gauw had ik een vriendin — ook een Getuige, uit een andere gemeente — die net zo goed kon dansen als ik, maar dat was dan ook alles wat wij gemeenschappelijk hadden. Daar kwam ook gauw weer een eind aan maar ik ging nog steeds door met dansen.

Toen schreven jullie die artikelen over disco en ik was er kapot van. Ik bedoel, ik heb de bijbelse waarheid lief, maar ik vond het vreselijk om afstand te moeten doen van mijn enige hobby of van iets dat mij gelukkig maakte. Ik deed het wel wat kalmer aan, maar ik stopte niet. Toen kwam het districtscongres waar disco werd besproken en de lezing over disco’s op een van onze vergaderingen. De spreker zei dat de reden voor de tijdschriftenartikelen en de congresonderdelen over disco was dat sommigen nog steeds niet doorhadden waar het om ging, en ik wist dat dit op mij sloeg. Dus ging ik mijn discobezoek echt drastisch beperken. Toen ging ik naar de film „Hurricane” en daar zag ik een stamritueel uitvoeren. Het was exact wat ik deed. Toen ik dat zag, werd ik er misselijk van. Daarom hield ik echt op met disco.

Ik had verhalen gehoord van mensen die op de dansvloer hoererij hadden gepleegd, en ik ben er zelf na aan toe geweest. Ik ben zo blij dat ik met die manier van leven heb gebroken. Ik geloof dat wij een goede groep jongeren hebben die Jehovah eerlijk liefhebben. Wij hebben allemaal van tijd tot tijd aanmoediging nodig en daarom heb ik deze brief gestuurd. Nogmaals bedankt.’

Een leerlinge aan een middelbare school in Michigan legde uit hoeveel profijt zij persoonlijk van de artikelen had gehad, en verklaarde toen:

„De ’Awake!’ was ook een heel goed instrument voor getuigenis op school. Het is moeilijk om jonge mensen te vinden die nog nadenken over God of zelfs over de problemen van de wereld van vandaag. Zij leven voor het heden en maken zich niet druk om de dag van morgen. Het disco-tijdschrift schoot dus precies in de roos.

de film ’Saturday Night Fever’ opmerkelijk en zij waren het er ook mee eens dat de film wat taalgebruik en moraal betreft, werkelijk walgelijk was. Ook waren zij verrast te vernemen wat er allemaal bij disco betrokken is, en zij zagen er de redelijkheid van in zich niet bloot te stellen aan de schadelijke lichten en geluidsniveaus die ons lichaam kunnen schaden.

Daarom, geliefde broeders, wilde ik jullie laten weten hoeveel waardering wij hebben voor de informatie over disco. Wij zijn heel dankbaar dat Jehovah ons voedsel te rechter tijd blijft verschaffen en ons zowel geestelijk als lichamelijk gezond houdt.

Ik hoop dat jullie, zo Jehovah wil, nog meer van deze bijzonder interessante artikelen publiceren. Want ze vormen niet alleen een hulp en een leidraad voor ons als christenen, maar ze vallen ook in de smaak bij vele jonge mensen die gaan inzien hoe belangrijk het is nu een rein leven te leiden en dan de wonderbaarlijke hoop te koesteren voor eeuwig in vrede te leven.”

Brieven doen de gevaren nog sterker uitkomen

Sommige lezers sloten bij hun brieven ervaringen en persberichten in die een duidelijk licht werpen op het onchristelijke gedrag dat in vele disco’s zo sterk overheerst. Zo stuurde een lezer in Californië een kranteknipsel in uit de Parade van 6 mei 1979. Onder het kopje „Gevaarlijke dans” wordt daar gezegd:

„Politiefunctionarissen noemen de ’Freak’, die als een vloedgolf onze disco’s overspoelt, de gevaarlijkste nieuwe dans sinds lange tijd. Sommigen noemen hem ’de dans des doods’ of ’de seksdans’, anderen de ’dans van de minnenijd’ of ’de ongeluksdans’.

Toen Jim Moore in Detroit met zijn meisje de Freak danste, heeft een gebelgde jonge man, genaamd Jimmie Rogers, hem naar verluidt driemaal in de borst geschoten. Tegen Rogers is een aanklacht van moord ingediend.

In dezelfde stad is Oscar Ross ervan beschuldigd zijn jonge vrouw Sharon te hebben doodgeschoten nadat hij haar in het huis van een buurman de Freak had zien dansen.

De Freak wordt gedanst door partners die hun knieën buigen, hun benen wijd uitspreiden en met draaiende heupen op elkaar afkomen totdat zij elkaar raken. Op dit punt bewegen sommige koppels zich weer uiteen terwijl anderen improviseren.”

Een brief van een lezer in Engeland bevatte een knipsel uit de Londense Daily Mail van 2 mei 1979. Onder de kop „Disco mag niet nog meer doden eisen”, zei de krant:

„Nadat met de dood van een student afgelopen week het aantal discomoorden in Londen in vier maanden tot zeven is gestegen, wordt er op actie aangedrongen om het discogeweld een halt toe te roepen.

De heer Bryan Cassidy, vice-voorzitter van de commissie voor openbare diensten en veiligheid van de Greater London Council, zei gisteren: ’Ik ben ontzet over het stijgende aantal doden en ernstig gewonden als gevolg van geweld in sommige disco-lokaliteiten.’ . . .

Een 17-jarige jongen werd doodgestoken nadat hij zijn meisje had meegenomen naar een disco om hun verloving te vieren. . . .

De heer Cassidy zei: ’Het lijdt geen twijfel dat disco een veelbelovende business is waar een grote groei in zit, maar wij kunnen niet toestaan dat daarmee ook het geweld groeit.

Ik ben er zeker van dat seks de achtergrond vormt voor veel van het geweld in onze clubs, en dat daarbij ook invloed uitgaat van de zware beat van de muziek die gewoon lijfelijk voelbaar is.’”

Ja, er is een overvloed aan bewijzen dat disco’s in het algemeen geen plaatsen zijn voor ’amusement waar niets verkeerds aan is’, tenminste niet naar de maatstaven die ware christenen aanleggen.

Is alles wat „disco” heet, slecht?

Zeggen wij nu dat alle gelegenheden of dingen waar wellicht het woord „disco” opgeplakt is, slecht zijn? Neen, want er is zoveel — voedsel, kleding en restaurants — waarvoor men het etiket „disco” is gaan gebruiken omdat dat woord zo populair is. Evenmin is alle discomuziek of al het dansen noodzakelijkerwijs seksueel suggestief of immoreel. Het Ontwaakt!-artikel van vorig jaar merkte dan ook op: „Disco betekent gewoon muziek en dansen, en daaraan kan iedere gewenste vorm gegeven worden.”

Daarom voegde de eerder genoemde Ontwaakt! eraan toe: „Sommige ’disco’s’ zijn wellicht restaurants waarbij de muziek en het dansen misschien zelfs min of meer bijzaak zijn, of tijdens de normale etenstijden niet eens aan bod komen. Dergelijke gelegenheden en misschien ook nog andere, bieden wellicht een vorm van muziek en dansen die christenen aanvaardbaar kunnen achten. Maar deze ’disco’s’ weerspiegelen dan ook niet de disco-levensstijl die botst met de stelregels van het ware christendom.”

De persoonlijke ondervinding van Benny Golson, een ouderling in een gemeente in Los Angeles, Californië, onderstreept dat er alle reden is om voor disco en zijn immorele levensstijl op onze hoede te zijn. Gedurende de week dat een reizende vertegenwoordiger van het Wachttorengenootschap de gemeente bezocht, hield Benny een lezing die gebaseerd was op de Awake! van 22 maart over disco. Hij had de stof van zijn lezing van tevoren op schrift gesteld en wij laten hieronder gedeelten eruit volgen.

„Ik was het er eerst niet mee eens”

IK BEN een songwriter en musicus. Ik heb opnamen gemaakt en gespeeld met de jazzbands van Dizzy Gillespie, Art Blakey, Lionel Hampton, Benny Goodman en Earl Bostic. Ik heb muziek geschreven voor bekende artiesten als Peggy Lee, Eartha Kitt, Connie Francis, Ella Fitzgerald, Diana Ross en voor televisieshows als Mission Impossible, The Partridge Family, M*A*S*H en Mannix. Toen ik dus in het begin van dit jaar [1979] hoorde dat Awake! materiaal over disco’s zou brengen, wachtte ik daar met spanning op.

Toen ten slotte de uitgave van 22 maart van de Awake! kwam, las ik hem ogenblikkelijk. Ik moet zeggen dat de inhoud mij verontrustte. Ik was het er niet mee eens; ik schreef van iedere bladzijde de marges helemaal vol met mijn opmerkingen. De gedachte dat homoseksuelen invloed uitoefenen op disco, was volledig absurd. Ik was ervan overtuigd dat ik het Wachttorengenootschap een brief zou moeten schrijven over de kwestie. Maar ik nam een verstandige beslissing zonder dat ik toen besefte hoe verstandig dat wel was. Ik besloot eerst de platenindustrie waarvan ik deel uitmaakte, wat zorgvuldiger onder de loep te nemen. Toen ik dat ging doen, kreeg ik schok op schok te verwerken.

Wat ik ontdekte

Een vriend van mij, een Getuige, had zojuist een album voltooid voor een belangrijk platenlabel in Los Angeles; hij had het zich echter niet in discostijl voorgesteld. Een homoseksueel bij de platenmaatschappij begon aan de eindvorm te werken. Hij wilde de 24-spoors recording (de afzonderlijke ongemengde opnamen) mee terugnemen naar New York om ze daar opnieuw te mixen en dan misschien de grote trom, de bekkens en de elektrische bas „naar voren” te halen (te accentueren) en zo de dwingende discobeat tot stand te brengen. Dit alles was tegen de wens van mijn vriend. Maar zij vonden het tenminste goed dat hij ook terugging naar New York.

Toen zij in de studio in New York aankwamen, bleek de homoseksueel uit Los Angeles daar door nog twee homoseksuelen opgewacht te worden. Mijn vriend, de Getuige, moest ettelijke malen gedurende de ’re-mix’ de studio uitlopen om niet „te ontploffen”. Uiteindelijk wilde het toch niet lukken met de discomix, zodat hij toen de vrije hand kreeg om door te gaan met zijn oorspronkelijke idee.

Een kennis van mij die geen Getuige is, heeft onlangs met precies hetzelfde probleem te maken gehad bij een andere grote platenmaatschappij. Hij had juist een album voltooid (geen disco) voor een al vele jaren populaire vocale groep en de maatschappij zag niets in de mix. Ook in dit geval wilde men dat hij terugging naar New York waar de homoseksuelen wachtten.

De manager van een artiest die ik ken en van wie platen worden opgenomen, zei dat er de laatste tijd in New York ’wat probleempjes met disco’ zijn. Dit is omdat de homoseksuelen die zich aaneen hebben gesloten, de discjockeys proberen te dwingen om in hun programma’s die muziek te spelen die de keus van de homoseksuelen is. De discjockeys stoten zich hieraan en verzetten zich ook in zekere mate. Het publiek schreeuwt natuurlijk om disco.

Ik heb werkelijk niet beseft hoe slecht de morele sfeer in de disco’s is. In het gebied van Los Angeles is een club die een „Pajama Disco Nite” heeft waarop iedereen in nachtgewaad verschijnt. De vrouwen proberen elkaar te overtreffen en dragen dunne, doorzichtige, ruimvallende negligés. De club is afgeladen op die avonden.

Disco is inderdaad meer gaan betekenen dan muziek en dansen. „Het is een bepaalde levensstijl”, merkte een kennis onlangs op. En hij heeft gelijk, disco-mode — T-shirts, strakke, glimmende, nauwsluitende broeken, laaguitgesneden doorkijkblouses, rokken die onder het dansen wijd gaan uitslaan en onderkleding onthullen die niet meer is dan een bikini, en allerlei maskerade-achtige opschik — overspoelen de markt. Laten wij ook de discolichten niet vergeten, of de „hippe” manier waarop iemand zich gedraagt.

Christenen moeten op hun hoede blijven

Het is waar dat bepaalde soorten dansen op zichzelf niet verwerpelijk zijn. Maar wanneer het dansen en de muziek gekoppeld zijn met wisselende en zeer dubieuze „decors”, verandert dat de hele zaak drastisch.

De bijbel zegt: „Ontvliedt de hoererij” (1 Kor. 6:18). Wij denken graag dat zo iets niet in onze gedachten speelt, en misschien is dat ook niet het geval. Niettemin zijn velen die belijden christenen te zijn, toch aan dit soort verlangen ten prooi gevallen. Wat is er dan gebeurd? Zij hebben zich laten „bewerken” in die richting. Zij hebben zich stap voor stap laten leiden naar de gevolgen van die soort verlangens — en hebben hoererij bedreven.

Mensen hebben een heel merkwaardige neiging. Zij denken gewoonlijk dat ongunstige dingen alleen anderen overkomen. Wanneer het hun overkomt, hoort men hen in verbijstering uitroepen: „Ik heb nooit gedacht dat het mij kon gebeuren.” Maar dat kan inderdaad; het overkomt zelfs personen die zeggen God lief te hebben. Heel wat meer dan wij denken, zijn door disco in een of andere treurige situatie verwikkeld geraakt. Dat verlangen om „er helemaal in op te gaan” (een integrerend deel te worden van wat er gaande is), heeft reeds tot de ondergang van velen geleid, alleen maar omdat het in het begin zo onschadelijk en zo leuk leek.

Jehovah veroordeelt ontspanning niet. Hij wil dat Zijn volk gelukkig is en van het leven en van bepaalde vreugden geniet, maar wij moeten wel een volk zijn met onderscheidingsvermogen. Zo zouden wij ons voordat wij gaan dansen, moeten afvragen: „Is het muziek om op te dansen of is het muziek om door geprikkeld te worden? Brengen de muziek en het dansen ons in de stemming voor bepaalde ’genoegens’ — genoegens die een uitvloeisel zijn van de inleidende toenaderingen tijdens het dansen, namelijk seksuele uitingen in donkere plaatsen?”

Wat ben ik blij dat ik die brief aan het Wachttorengenootschap nooit heb geschreven! Nu ik wat nauwkeuriger heb beschouwd wat er zo in de platenindustrie omgaat, besef ik hoe naïef ik was.

Het Ontwaakt!-artikel over disco zei: „Dansen vormt de duidelijkste aanwijzing voor de denkwijzen die de beschaving voortbrengt, omdat wij niet kunnen liegen in de manier waarop wij ons bewegen.”

Hoe beweegt u zich? Met Jehovah of tegen Hem? — Ingezonden.

[Voetnoten]

[Inzet op blz. 12]

’Ik heb nooit gedacht dat het mij kon gebeuren.’