Hoe christenen disco dienen te bezien
IS HET voor christenen verstandig disco’s te bezoeken? Doen zij er verstandig aan films als Saturday Night Fever te gaan zien? In veel gezinnen zijn dit soort vragen onderwerp van gesprek geweest en heeft men er beslist niet lichtvaardig over gedacht.
Sommige christelijke opzieners hebben vanaf het podium over deze kwesties gesproken, zelfs wel voor een groot gehoor op een congres. Gewoonlijk hebben zij christenen op de gevaren gewezen als zij naar zulke gelegenheden zouden gaan. Hoe beschouwt u die raad? Beschouwt u dergelijke christelijke opzieners als ’plezier-bedervers’, personen die zich nodeloos bezorgd maken over wat hun medechristenen in de ontspanningssfeer doen?
Wat anderen aanraden
Wel, wat is de raad van personen die disco uit de eerste hand kennen — de uitgevers van Discoworld? Een vijftienjarige uit Chicago, in de Amerikaanse staat Illinois, schreef het tijdschrift: „Ik ging naar disco’s totdat twee weken geleden een van de leraren van mijn school me betrapte en het mijn vader vertelde. Ik ben van plan er weer mee te beginnen nadat de bui is overgedreven. Want voor mij is de heerlijkste ontspanning dansen op de klanken van DISCO”.
Discoworld drukte de brief van het meisje af in zijn uitgave van mei 1977, met dit antwoord eronder:
„Beste Lidia,
Dat een meisje van jouw leeftijd disco’s bezoekt, is echt geen goed idee. Er bestaan harde werkelijkheden in de wereld van vandaag en als je met een daarvan geconfronteerd wordt, zou dat jou en je familie voor een dilemma kunnen plaatsen. Ik weet zeker dat je thuis een platenspeler hebt en genoeg platen om zoveel te kunnen dansen als je hartje begeert. Als je behoefte hebt aan een heleboel anderen om je heen, nodig dan je vriendenkring uit.”
„Harde werkelijkheden . . . een dilemma”?
Met welke „harde werkelijkheden in de wereld van vandaag” kan iemand geconfronteerd worden door disco’s te bezoeken? Hoe zou dit een „dilemma” voor een meisje en haar familie tot gevolg kunnen hebben?
De fundamenteelste harde werkelijkheid is dat de ziel — de essentie zelf — van disco de vrijheid van seksuele expressie is. De atmosfeer in dergelijke gelegenheden is erop gericht remmingen af te zwakken. Iemand die nu een van Jehovah’s Getuigen is, maar die vroeger drugs gebruikte en naar disco’s ging, zei: „Er waren tijden dat ik in een discotheek higher werd dan na gebruik van drugs, ten gevolge van het effect van de stroboscopische lichten, het pulseren van de muziek en de hypnotische atmosfeer.”
Een andere Getuige die helaas uitgesloten moest worden uit de christelijke gemeente omdat hij volledig werd meegesleept door de disco-ervaring en allerlei hoererij bedreef, gaf later toe: „Het is een jungle. Zelfs als je er met je vrouw naar toe gaat en op een prettige manier wat wilt dansen, is zij in de gedachten van de mannen die daar aanwezig zijn, al ontkleed en verkracht voordat je haar op de dansvloer hebt gebracht.”
De harde werkelijkheden bestaan dus hierin dat het gaan naar disco’s iemand blootstelt aan op seks gerichte contacten alsook aan een atmosfeer die zijn of haar seksuele normen verzwakt. Natuurlijk is dat ook juist wat velen, misschien zelfs de meerderheid, zoeken. Een ware christen slaat echter acht op het apostolische gebod: „Ontvliedt de hoererij” (1 Kor. 6:18). Maar wees eerlijk, hoe kan een christen nu werkelijk acht slaan op dit gebod en tegelijkertijd een geregelde bezoeker van disco’s zijn?
In immoraliteit verwikkeld raken is geen louter theoretische mogelijkheid. Het is een heel reële mogelijkheid. Geregeld komen er berichten binnen dat het degenen overkomt die naar disco’s gaan. En wat is vaak het gevolg? Het is maar al te bekend — ongewenste zwangerschappen, geslachtsziekten, uiteengevallen gezinnen, emotionele problemen, vrees, verwarring, om niet te spreken van een slecht geweten. De confrontatie met dergelijke harde werkelijkheden kan inderdaad een dilemma veroorzaken, ja, een werkelijk ellendige situatie voor de persoon in kwestie en zijn of haar familie.
Waar leven wij voor?
Christenen moeten een bijzonder belangrijk feit onder de ogen zien: Niet alles wat aangenaam is, is goed: God kan zelfs ontstemd zijn over dingen waarvan wij genieten. Denk aan Mozes in de oudheid, over wie de bijbel zegt: „Door geloof heeft Mozes, toen hij opgegroeid was, geweigerd de zoon van de dochter van Farao genoemd te worden en verkoos hij liever met het volk van God slecht behandeld te worden dan de tijdelijke genieting der zonde te hebben, . . . want hij hield het oog oplettend gericht op de beloning.” — Hebr. 11:24-26.
Het kan aangenaam, ja best plezierig zijn om op te trekken met een stel mensen dat alleen voor genoegens leeft, op de losse manier die zo kenmerkend is voor de disco-levensstijl. Maar werpt die levenswijze echt blijvende voordelen af? Heeft Gods dienstknecht Mozes een dergelijke levensstijl gekozen? Neen, omdat Mozes liefde had voor Jehovah en de beloning verlangde die God aanbood, weigerde hij die tijdelijke genieting van de zonde.
Onlangs werd een vrouwelijke Getuige van midden twintig, die vroeger verwikkeld was geweest in een moreel losbandige, op drugs gerichte levenswijze, gevraagd naar haar vroegere manier van leven. „Ik kan niet zeggen dat het niet leuk was”, antwoordde zij. „Ik ben er niet mee opgehouden dergelijke dingen te doen omdat ze niet leuk waren — hoewel ik onbewust een bepaalde onzekerheid en gemis aan geluk voelde — maar ik ben opgehouden omdat ik ging leren wat Jehovah behaagt en ik boven alles hem wilde behagen.”
Wat is dus werkelijk belangrijk voor ons? Is het het najagen van tijdelijke genoegens, iets wat geen blijvend voordeel afwerpt, maar ons zelfs tegenover harde werkelijkheden kan plaatsen? Of is het het behagen van Jehovah, het verwerven van zijn goedkeuring en van eeuwig leven in zijn rechtvaardige nieuwe samenstel? Waar is uw hart?
Het is interessant dat Clemens van Alexandrië, een christen uit de tweede eeuw, over dit onderwerp van werelds amusement schreef: „Niemand die bij zijn verstand is, zal ooit de voorkeur geven aan wat aangenaam is boven wat goed is.” Mogen wij als christenen niet eenvoudig dat als amusement kiezen, wat wij als aangenaam, plezierig, beschouwen, maar mag onze keus vooral bepaald worden door wat goed is.
Muziek en dansen — voorzichtigheid is geboden
Sommige christenen zouden zich echter te kort gedaan kunnen voelen, alsof zij iets mislopen. ’Niet alle disco’s zijn zo slecht’, zouden zij kunnen aanvoeren. ’Wat is er verkeerd aan om wat plezier te hebben?’
Zoals eerder gezegd, kan de naam disco voor heel verschillende gelegenheden gebruikt worden. Sommige „disco’s” zijn wellicht restaurants waarbij de muziek en het dansen misschien zelfs min of meer bijzaak zijn, of tijdens de normale etenstijden niet eens aan bod komen. Dergelijke gelegenheden en misschien ook nog andere, bieden wellicht een vorm van muziek en dansen die christenen aanvaardbaar kunnen achten. Maar deze „disco’s” weerspiegelen dan ook niet de disco-levensstijl die botst met de stelregels van het ware christendom.
Jehovah God veroordeelt amusement beslist niet. Zijn woord spreekt met instemming over muziek en dansen (2 Sam. 6:14; Ps. 87:7; 149:3; Matth. 11:17; Luk. 15:25). Maar omdat ware christenen beseffen welke heel reële gevaren aanwezig zijn wanneer zij in zulke dingen meedoen met personen die Jehovah’s wetten niet respecteren, verkiezen velen het wijselijk om hiervan alleen of in het gezelschap van medechristenen te genieten. Maar neemt dit noodzakelijkerwijs alle kans op het ontstaan van moeilijkheden weg? Neen, dat is niet zo. Muziek bijvoorbeeld kan zelfs schadelijk zijn voor iemand die alleen is terwijl hij of zij zit te luisteren. Deze opmerkingen van een vrouw die nu een Getuige is, illustreren dit:
„Populair waren songs over plezier en vrijheid. Doen ’waar je zin in hebt’ en ’waarbij je je lekker voelt’ werd afgeschilderd als dé manier om te leven. Omdat ik voortdurend toeliet dat deze gedachten in mijn geest en mijn hart werden gebracht, werd ik diepgaand beïnvloed door mijn muziek-’vrienden’. Hoewel ik nooit persoonlijk met hen sprak, gingen zij tot mijn intiemste metgezellen behoren. Mijn klasgenoten en ik raakten bijna evenzeer vertrouwd met onze favoriete musici als met onze directe buren!
Omdat ik geen meisje meer was, maar, toch nog niet echt een vrouw, vloeide ik over van emoties, fantasie en idealisme. Daarom raakten mijn gevoelens en kijk gemakkelijk ’afgestemd’ op die van mijn muziek-’vrienden’. Vertolkten hun songs ’verdriet’, dan huilde ook ik inwendig. Als zij ’lachten’, lachte ik. Het duurde niet lang of deze krachtige invloed op mijn gevoelens berokkende mij heel wat schade.
Ik wilde romantische liefde ondervinden, overladen worden met de genegenheid die de musici schenen te hebben. Mijn geweten, verzwakt door deze wereldse manier van denken, vormde toen geen bescherming voor mij toen ik afspraakjes begon te maken. Ik experimenteerde met marihuana en LSD om het gevoel te hebben ’erbij te horen’. Zonder dat ik mij daarvan bewust was, waren mijn daden beïnvloed door de verlangens die mijn muziek-’vrienden’ mij hadden ingegeven. Wanneer een vriendje niet de ’ware’ liefde bleek te zijn, hoopte ik een ander te vinden. Waar was die gelukzalige verhouding die de songs hadden beschreven? Ik kwam van de ene verhouding in de andere. Mijn vriendjes konden niet beantwoorden aan het beeld dat ik in gedachten gevormd had voor hen. Dus bracht ik uren, dagen soms, in tranen en frustratie door.”
Muziek beïnvloedt ons. En veel van de hedendaagse discomuziek kan een nadelige uitwerking hebben. Gebruik dus onderscheidingsvermogen wanneer u naar muziek luistert. Ook dansen, zelfs met medechristenen, kan mogelijke risico’s opleveren. Wanneer personen nauw in contact zijn met leden van het andere geslacht, en dat in de „romantische” atmosfeer van muziek en dansen, kunnen er gemakkelijk gevoelens worden opgewekt. En vooral wanneer goede motieven ontbreken, kunnen werkelijke moeilijkheden ontstaan.
Een dergelijk gebrek aan juiste beweegredenen bleek in de eerste eeuw een probleem te zijn bij de „liefdemaaltijden” die de vroege christenen hielden. Deze feestmalen waren kennelijk gelegenheden waarbij men in de gezelligheidssfeer bijeenkwam om te kunnen genieten van goed eten en opbouwende omgang. Maar personen die het aan goede motieven ontbrak, oefenden een verderfelijke invloed uit en klaarblijkelijk veranderden zij deze heilzame bijeenkomsten in luidruchtige, rumoerige plaatsen van genotzucht. — Jud. 12; 2 Petr. 2:13, 14.
Soortgelijke situaties hebben zich ontwikkeld tijdens gezellige avondjes van christenen in de moderne tijd. Het introduceren van ongepaste discomuziek en dansen heeft zijn deel daartoe bijgedragen. Wij moeten opletten dat dit niet gebeurt, en op onze hoede zijn dat er geen personen met onjuiste beweegredenen binnenglippen en voordeel trekken van dergelijke gelegenheden om anderen te verderven. Niet alleen christelijke ouderlingen maar allen, jong en oud, moeten de verantwoordelijkheid voelen ervoor te zorgen dat zelfs niet het minste spoortje van de disco-levensstijl zich onder Gods reine, heilige volk kan openbaren.
Als christenen moeten wij acht slaan op de vermaning van de apostel Petrus: „Daar Christus dan in het vlees heeft geleden, zo wapent ook gij u met dezelfde gezindheid . . . Want het is voldoende dat gij in de voorbijgegane tijd de wil van de natiën hebt volbracht, toen gij u overgaaft aan daden van losbandig gedrag, wellusten, overdaad van wijn, brasserijen, drinkpartijen en onwettige afgoderijen. Omdat gij niet langer met hen deze weg bewandelt naar dezelfde lage poel van liederlijkheid, staan zij vreemd te kijken en gaan zij voort schimpend over u te spreken. Maar deze mensen zullen rekenschap geven aan degene die gereed staat om de levenden en de doden te oordelen.” — 1 Petr. 4:1-5.
De laatste wals?
In tegenstelling tot de mensen van dit snel zinkende samenstel, die geen hoop hebben, hebben christenen een werkelijk doel en weten zij waarvoor zij leven. Laten wij dit feit weerspiegelen door de gezonde, rechtschapen manier waarop wij leven. Verwerp het discomilieu! Het is leeg en ziek, en het vormt alleen maar een bewijs te meer dat het einde van dit samenstel nabij is. Zonder het te beseffen belichtte de antropoloog Jamake Highwater dat feit door te zeggen:
„Dansen vormt de duidelijkste aanwijzing voor de denkwijzen die de beschaving voortbrengt, omdat wij niet kunnen liegen in de manier waarop wij ons bewegen. . . . (het discomilieu) weerspiegelt een angst op een of ander niveau dat het na ons afgelopen is en dat dit de laatste wals is. Wanneer ik Studio 54 [een heel bekende Newyorkse disco] bezoek, doet dat mij denken aan wat ik mij van de laatste dans op de Titanic voorstel.”