Zijn eerlijkheid en hard werken werkelijk lonend?
IN DEZE wereld grijpt oneerlijkheid steeds meer om zich heen. De bijbel staat echter op het gebied van eerlijkheid geen uitzonderingen toe. „De Heer haat mensen die oneerlijke gewichten en maten gebruiken” (Spr. 20:10, Today’s English Version). Hoewel de bijbel erkent dat het oneerlijke mensen in materieel opzicht voorspoedig kan gaan, waarschuwt dit boek ons ook dat we ons hierdoor niet moeten laten misleiden, zodat we gaan denken dat wetteloosheid lonend is (Ps. 73:3-28). Volgens de Schrift zijn eerlijkheid en vlijtigheid onontbeerlijk voor een gelukkig, tevreden leven. En herhaaldelijk hebben hedendaagse ervaringen bewezen dat eerlijk, hard werk voor brood op de tafel kan zorgen.
Eerlijk wegen
Een huisvader uit West-Australië vertelde hierover: „Mijn vrouw en ik beheerden een slachthuis en een slagerij. We hadden geen problemen met de aanvoer van slachtvee. De mensen vonden het plezierig met ons handel te drijven, want ze wisten dat we bij het wegen van hun vee eerlijk te werk gingen. Zelfs toen andere slachthuizen nog maar met moeite aan vee konden komen en zelfs 500 kilometer ver dieren moesten halen, waren wij nog in staat plaatselijk te kopen. In die tijd leverden we vlees aan tal van slagers in de nabijgelegen stad Geraldton. Daar we deze bestellingen na sluitingstijd afleverden, werden ons de sleutels van alle winkels gegeven, zodat we erin konden en het vlees in de vriescel konden opslaan.
Toen we de zaak in 1975 verkochten, hielden de nieuwe eigenaars onze maatstaven van eerlijkheid niet hoog. Twee jaar later waren ze in ernstige financiële moeilijkheden. De plaatselijke boeren wilden niet meer aan hen verkopen, zodat ook zij ver van huis hun vee moesten halen, en uiteindelijk zelfs verplicht waren hun zaak van de hand te doen. De plaatselijke boeren vertelden ons dat het een sombere dag voor hen was, toen wij onze zaak verkochten, omdat ze het op prijs stelden eerlijke mensen te hebben aan wie ze hun vee konden verkopen.”
Insgelijks onthult een marktvoorval in Accra (Ghana) dat eerlijkheid lonend is. Zonder dat de marktvrouwen dit wisten, woog een boer uit Agona Swedru zijn groenten voordat hij ze naar de markt bracht. Toen liet hij, zoals gebruikelijk, de marktvrouwen zelf wegen voordat ze zijn produkten kochten. Daarbij bemerkte hij dat slechts één persoon eerlijk was. En de volgende keer stond hij slechts aan de eerlijke vrouw toe zijn groenten voor haarzelf te wegen. Van toen af kreeg zij de voorrang.
Dit maakte de andere vrouwen woedend, omdat ze nu moesten wachten tot de boer klaar was met het zelf wegen van de groenten, in plaats dat hij dit door hen liet doen. Ze beschuldigden hem van vriendjespolitiek. Zijn antwoord kwam hierop neer: ’Zij is eerlijk, maar jullie niet. Daarom moet ik jullie op een andere manier behandelen.’
Andere belangrijke bijbelse beginselen
De toepassing van nog andere bijbelse beginselen zou het verschil kunnen betekenen tussen eten of honger lijden. Enkele van deze beginselen zijn de volgende: „Wie steelt, stele niet meer, maar laat hij liever hard werken, door met zijn handen goed werk te doen” (Ef. 4:28). „Wie met lakse hand werkt, zal over weinig middelen beschikken” (Spr. 10:4). „De luiaard is begerig, maar hij krijgt niets; de wensen van de ijverigen worden rijkelijk vervuld.” — Spr. 13:4, Willibrordvertaling.
Dieven lijden werkelijk
Arthur van Saskatchewan (Canada) was iemand die de waarde van zulke schriftuurlijke beginselen door schade en schande leerde kennen. Beide handen om zijn kop koffie houdend, vertelt hij:
„Ik kan niet anders dan dankbaar zijn voor de enorme verandering die nog maar vier jaar geleden in mijn leven begon. Van de eerste 36 jaar van mijn leven bracht ik er in totaal 15 achter tralies door. En wat had ik aan het eind van die periode in economisch, materieel en geestelijk opzicht? Niets!
En wat kan ik nu zeggen, nadat ik de afgelopen vier jaar in overeenstemming met bijbelse beginselen ijverig heb gewerkt? Wel, Jehovah heeft me werkelijk gezegend. Ik heb een huis, een vaste baan, een lieve vrouw en een zoontje, waar ik met vaderlijke trots van houd. Toch gaat het niet altijd even gemakkelijk. Het verleden sterft maar langzaam. Ik houd me voortdurend bepaalde bijbelse raad voor ogen, zoals: ’Dat niemand van u echter lijde als een . . . dief’ en: ’Wie steelt, stele niet meer, maar laat hij liever hard werken.’ Ja, iemand kan als een dief lijden. Ik deed het in elk geval wel, hoewel ik dat toen nog niet volledig besefte.” — 1 Petr. 4:15; Ef. 4:28.
„Een vriend en ik” zo gaat Arthur verder, „pleegden eens een inbraak in een kledingzaak en namen voor ongeveer ƒ 20.000 aan kleding mee om te verkopen. We ontvingen voor die gestolen goederen maar ƒ 3000. Voordat de dag om was, had ik het allemaal aan drinken en andere bezigheden verspild, en ik had zelfs niet genoeg geld voor de taxi om me thuis te brengen.” Wat deed hij? Arthur voegt eraan toe: „Ik gaf de taxichauffeur mijn horloge dat mijn eigen moeder me gegeven had — als pand, totdat ik de ƒ 6,– die ik hem schuldig was, betaald had. Ik heb het horloge nooit opgeëist. Hoe laag kan iemand zinken met betrekking tot zijn gevoel van eigenwaarde of zijn gevoelens voor anderen? Erg laag zoals u kunt zien. Toen ik een keer geld nodig had, stal ik zelfs het televisietoestel van mijn eigen moeder!”
Hoe staat het echter met dieven die aan de rechterlijke autoriteiten weten te ontkomen? Redden zij zich werkelijk met hun wetteloosheid? Laten we eens het geval bekijken van blonde Alfie van de Britse Eilanden. Vijf jaar lang leefde hij van diefstal. Maar wat waren de resultaten? „Hoe meer ik stal”, zo verklaart hij, „hoe meer ik elk normbesef verloor. Ik putte geen vreugde uit de bezittingen die ik had, omdat ik er zo gemakkelijk aangekomen was. Op een keer scheurde ik tijdens een ruzie met mijn moeder over een biljet van £ 5 [ongeveer ƒ 20], het bewuste bankbiljet in kleine stukjes” Ik vond het zo dwaas dat we zouden moeten twisten over iets zo onbeduidends. Als iemand me een geschenk gaf wat misschien slechts één of een paar pond waard was, betekende dat niets voor mij. Een leven in de misdaad brengt je de ene dag bergen geld, en de andere dag zit je zonder een snee brood! Dat had zijn oorzaak. Als ik nog maar £ 20 op zak had, ging ik gewoon uit om het uit te geven aan iets wat ik niet nodig had, omdat ik meende toch weer spoedig voldoende bij elkaar gestolen te zullen hebben. Dan was ik gewoonlijk een tijdje platzak en afhankelijk van het onderhoud van mijn familie.”
Eerlijkheid en ijver schenken succes
Wat een verschil vormt dit met hen die eerlijke en ijverige werkers zijn! Dat zo’n gedrag wel voor brood op tafel kan zorgen is duidelijk bewezen bij het exploiteren van een verkoopdienst die van de grond kwam in Toronto, Canada. Deze zaak had ongeveer 15 jaar geleden een heel bescheiden begin. De eerste werknemer was een van Jehovah’s Getuigen. Spoedig werd er een tweede Getuige aan toegevoegd. De invloed van deze twee Getuigen zorgde ervoor dat de firma in praktijk bracht wat de Schrift aanbeveelt: „Wij [wensen] ons in alle dingen eerlijk . . . te gedragen” (Hebr. 13:18). Naarmate de reputatie van het personeel van deze zaak wijd en zijd bekend raakte, nam het aantal klanten toe. De zaak breidde zich snel uit en vertakte zich over alle 10 provincies van Canada. De ijver en eerlijkheid van de werknemers hield de uitgaven laag en verhoogde de winsten. Een paar jaar geleden werd de firma overgenomen door een grote internationale handelsmaatschappij, die wenste dat dezelfde werknemers in dienst bleven. De zaak voorziet in werk voor ongeveer 80 man en werkt vanuit verscheidene warenhuizen en kantoren over geheel Canada.
Eerlijkheid en ijver hebben ook Diamond uit Nigeria geholpen brood op tafel te brengen. Het was zijn baan om goederen in vrachtwagens te laden, opdat ze vervoerd konden worden naar de winkels van de firma of naar distributiecentra. Zijn opzichter, die de plichtsgetrouwheid van Diamond opmerkte, wees hem een verantwoordelijker baan toe, namelijk als ’bijrijder’ op de vrachtwagen die zendingen bij klanten bezorgde. In tegenstelling tot de vorige bijrijder weigerde Diamond samen met de chauffeur een deel van de goederen achterover te drukken. Vanwege zijn eerlijkheid werd Diamond uiteindelijk naar de winkel overgeplaatst, waar hij belast werd met het in- en uitboeken van de koopwaar, en aan het stelen kwam een eind. Zijn werkgevers stelden zoveel vertrouwen in hem dat, telkens bij zaken waar een grote geldsom mee gemoeid was, de verantwoordelijkheid hiervoor gewoonlijk aan Diamond werd toevertrouwd in plaats van aan zijn onmiddellijke superieur. Het opmerkelijke aan deze eerlijke man is dat hij nooit formeel onderwijs heeft genoten. Maar zijn getrouw vasthouden aan bijbelse beginselen is in de ogen van zijn werkgevers van veel grotere waarde. In feite neemt Diamond een positie van vertrouwen en verantwoordelijkheid in, die hoger is dan die van zijn meer ontwikkelde collega’s. Alleen hij tekent de papieren die het verzenden van goederen uit de winkel machtigen.
Eerlijkheid opent gelegenheden voor werk
Vaak opent een reputatie van eerlijkheid en ijver gelegenheden voor werk die anders gesloten zouden blijven. In Australië heeft Thursday Island één van de hoogste werkloosheidscijfers van het land. Mensen die beschikbaar zijn voor werk, zijn er in overvloed. Toch zocht een bankdirecteur daar een speciaal gezin uit voor de schoonmaakwerkzaamheden. Waarom? Ze stonden bij iedereen bekend als eerlijke mensen. In Zweden verkiezen firma’s die weinig vacatures hebben, Jehovah’s Getuigen in dienst te nemen vanwege hun goede reputatie als werkers. De personeelschef van een firma met 1400 werknemers vroeg zelfs of het mogelijk zou zijn advertenties voor werk te plaatsen in het belangrijkste tijdschrift dat door Jehovah’s Getuigen wordt gebruikt, De Wachttoren. Zelfs in het noorden van Zweden, waar werk schaars is, is werkloosheid onder Jehovah’s Getuigen praktisch onbekend.
In de hele wereld wordt duidelijk de voorkeur gegeven aan eerlijke, gewetensvolle werkers. Veel mensen betalen graag voor kwaliteitswerk. In sommige streken zijn vakkundige schilders, elektriciens, monteurs en andere ambachtslieden nu en dan zo bezet, dat ze wegens tijdgebrek bepaalde opdrachten niet eens kunnen aanvaarden.
Het weigeren van werk — onbevredigend en schadelijk
Hoewel sommige personen gekozen hebben voor een leven op kosten van de staat, is hun schijnbaar gemakkelijke leven niet werkelijk lonend. Ze vervelen zich vaak en geven op onverstandige wijze geld uit aan gokken, alcoholische dranken en dergelijke. Personen die beschikbare banen weigeren te aanvaarden en in de W.W. blijven lopen, worden vaak nerveus en pessimistisch. Ze hebben de neiging grotere luiheid en slordige gewoonten te ontwikkelen. Anderen worden van mening dat ze ook recht hebben op andere zaken. Velen die niet voor hun geld hoeven te werken, verliezen hun zelfrespect en tonen erg weinig waardering voor hun eigen bezittingen en de eigendommen van anderen.
In wat voor tragische omstandigheden iemand terecht kan komen die weigert hard te werken, blijkt uit het geval van een jongeman die in de cacao-produktie werkzaam was. Enkele jaren werkte hij energiek. Maar toen groeide bij deze man en zijn collega’s de mening dat het beneden hun waardigheid was emmers water aan te dragen voor de kweek van cacao-zaailingen. Ten slotte nam deze jongeman ontslag en begon te gokken. Zijn vrienden raadden hem aan naar zijn vroegere baas terug te gaan, maar hij weigerde dit. Toen hij op een dag weer aan het gokken was, brak er ruzie uit. Tijdens de worsteling stak de jongeman één van zijn vrienden dood en nu zit hij een gevangenisstraf uit. Hoeveel beter zou het voor hem geweest zijn om te blijven werken!
We moeten er nooit de waarde van onderschatten een goede naam op te bouwen als een eerlijk, betrouwbaar en ijverig werker. Zelfs in landen waar goede banen schaars zijn en het jaarlijks inkomen per hoofd van de bevolking erg laag is, vergaat het de eerlijke, ijverige werker veel beter dan anderen. Misschien bezit hij niet veel, maar gewoonlijk heeft hij de fundamentele levensbehoeften en smaakt hij de voldoening voedsel te eten, dat hij zelf verdiend heeft. Ja, het nakomen van de bijbelse richtlijnen betreffende eerlijkheid en ijver kan voor brood op onze tafel zorgen en ons ervoor behoeden ons zelfrespect te verliezen.
[Illustratie op blz. 9]
nu beschikbare BANEN