Hoe het beste gebruik van uw tijd te maken?
VANAF het begin van zijn bestaan heeft de mens gebeurtenissen in de tijd gemeten. Niemand weet precies wat tijd is, maar het wordt tot de meest waardevolle verschijnselen gerekend waarvan de mens zich bewust is. Tijd die is verstreken, kan nooit worden teruggehaald.
Iedereen heeft elke dag dezelfde hoeveelheid tijd tot zijn beschikking. Tijd is echter dan pas waardevol wanneer men hem voor een goed doel benut. Veel mensen laten kostbare uren en dagen voorbijglijden zonder iets noemenswaards tot stand te brengen. Anderen trachten fanatiek elke minuut te benutten en veranderen slechts in nerveuze wrakken.
En u? Vindt u dat de tijd gemakkelijk voorbijslipt? Kunt u noodzakelijke werkzaamheden in de beschikbare tijd afmaken? Zou u een beter gebruik van uw tijd kunnen maken?
Het „verloren-tijd”-probleem oplossen
Wanneer u uur voor uur zou opschrijven wat u op een doorsnee-dag doet, zou u waarschijnlijk verbaasd staan over de hoeveelheid verloren tijd. Velen roepen uit: „Ik weet gewoon niet waar m’n tijd blijft.” Wat kan ons helpen het probleem van verloren tijd op te lossen? R. A. Mackenzie, een vooraanstaand bedrijfsadviseur, geeft als antwoord:
„Zelfbeheersing. Voor u de tijd kunt beheersen, moet u eerst uzelf beheersen. De resultaten maken het de moeite alleszins waard.”
Kan het misschien zijn dat uw probleem bij het begin ligt? Dat het te lang duurt voordat u begint? Velen verspillen ’s ochtends waardevolle minuten door onnodig lang in bed te doezelen of aan de ontbijttafel te treuzelen. En wanneer ze dan op hun werk arriveren, moeten ze nog allerlei persoonlijke zaken afhandelen voordat ze echt kunnen beginnen. Is dat uw gewoonte? Waarom zou u niet proberen elke dag vijftien minuten vroeger op te staan, uw kleren of tas al de avond tevoren klaar te maken of onmiddellijk aan het werk te gaan wanneer u op uw plaats van arbeid bent gearriveerd? Die kleine inspanning kan een heilzame uitwerking op uw hele dag hebben.
Onderbrekingen in de vorm van telefoongesprekken of onverwachte bezoeken zijn gemakkelijk in staat de goed overdachte plannen voor een welbestede dag in de war te schoppen. Overkomt u dat geregeld? Voel het dan niet als een onbeleefdheid mensen te zeggen dat u het druk hebt. Wanneer u dan specifiek vertelt wanneer u meer tijd aan hen kunt besteden, zijn ze verzekerd van uw belangstelling voor hen en na een poosje is uw hele kennissenkring eraan gewend dat er periodes zijn waarin u niet beschikbaar bent voor conversatie.
Vermoeidheid is een grote tijdrover. Wat kunt u daaraan doen? Misschien is alleen een verandering van tempo nodig, de overschakeling van geestelijke naar lichamelijke arbeid of omgekeerd. Houd in gedachten dat u per dag bepaalde energiepieken hebt. En hoewel die van persoon tot persoon variëren, hebben velen ontdekt dat hun produktiefste uren in de late ochtend of de vroege middag liggen. Wat doet u tijdens uw energiepieken?
Te veel nadruk op ontspanning kan waardevolle tijd roven, maar ook de ambitieuzen lopen gevaar tijd te verspillen. Sommigen trachten alles in één keer te doen en in plaats van systematisch te werk te gaan door elk karwei af te maken alvorens met het volgende verder te gaan, houden ze zich zonder enige lijn met de ene na de andere taak bezig, wat tot allerlei frustraties en spanningen leidt, zonder dat er veel tot stand wordt gebracht.
Bepaalde personen hebben ook de gewoonte meer verantwoordelijkheid op zich te nemen dan zij redelijkerwijs aan kunnen. Behoort u tot diegenen die klagen dat ze „geen nee kunnen zeggen”? Hoe onverstandig is dat! Het is nu eenmaal onmogelijk het beste gebruik van uw tijd te maken wanneer u zich door een stapel werk moet worstelen waarmee u nooit klaar zult komen.
Wees ook nooit bang anderen een helpende hand te laten bieden. Huisvrouwen bijvoorbeeld kunnen een hele serie minder belangrijke karweitjes aan hun kinderen overlaten. Zelfs kleuters zijn al in staat hun kleren op te bergen, vuile borden naar het aanrecht te brengen, hun kamer netjes te houden en boodschappen te doen. Het zal u bovendien tot de ontdekking brengen dat kinderen gelukkiger zijn wanneer ze iets doen; terwijl lange periodes van inactiviteit hen ongedurig maken.
Doeleinden zijn „tijdspaarders”
Is het u wel eens opgevallen hoeveel mensen jaren van hun leven verdoen met het „rondhangen” in cafés, op straathoeken, in speelzalen of aan allerlei ontspanningsactiviteiten? Wat ontbreekt er in het leven van deze mensen? Waardevolle doeleinden. Door van tevoren te weten wat u wilt doen en van tevoren plannen te maken om de doeleinden te bereiken die u zich hebt gesteld, zult u geholpen worden een beter gebruik van uw tijd te maken.
Wat zijn uw doeleinden in het leven? Hebt u dat wel eens overdacht? Neem, wanneer u dat doet, de wijze bijbelse raad in Prediker 5:10 ter harte: „Iemand die enkel het zilver liefheeft, zal van zilver niet verzadigd worden, noch wie maar ook die rijkdom liefheeft, van inkomsten. Ook dit is ijdelheid.” Spreuken 16:16 stelt geestelijke doeleinden boven materiële doeleinden met de woorden: „Het verkrijgen van wijsheid — o hoeveel beter is het dan goud! En het verkrijgen van verstand is verkieslijker dan zilver.” Het beste gebruik van uw tijd maken, betekent daarom ook ’de gelegen tijd uit te kopen’ voor bijbelstudie, hetgeen de enige bron van goddelijke wijsheid en begrip is. — Ef. 5:16.
Wanneer u eenmaal uw belangrijkste doeleinden hebt vastgesteld, schrijf dan ook de voortschrijdende stappen op die naar elk ervan leiden, met inbegrip van de eerste stap die u in de nabije toekomst wilt nemen. Herlees dan wat u hebt opgeschreven. Onderzoek of er stappen kunnen worden weggelaten. Ze van tevoren wegschrappen kan u tijd besparen voor andere dingen die noodzakelijk gedaan moeten worden.
Gebruik dezelfde methoden voor meer onmiddellijke doeleinden op uw werk of in het gezin. Neem bijvoorbeeld dat u uw huis van binnen wilt opschilderen. In zijn geheel bezien, kan dit zo’n groot karwei lijken dat u er nooit aan begint. Breekt u het echter in enkele afzonderlijke stappen af, bijvoorbeeld één vertrek per keer, dan zal het veel gemakkelijker lijken. En elke voltooide stap vormt weer een extra aansporing om door te gaan.
Ongetwijfeld zullen bepaalde doeleinden belangrijker zijn dan andere. Vergewis u ervan dat u de belangrijkste taken eerst doet. En sla ook acht op de volgende raad die werd gegeven in de publikatie How to Organize Your Time (Hoe uw tijd te organiseren): „U kunt slechts één ding tegelijk doen. Wanneer u dat ene tracht te doen en u tegelijkertijd zorgen maakt over andere taken . . . zult u langer bezig zijn met wat u doet en nog verder achterop raken.”
Tijdslimieten stellen kan heilzaam zijn
Professor C. N. Parkinson formuleerde eens bij wijze van spot zijn wet: „Werk heeft de eigenschap dat het zo uitdijt dat alle beschikbare tijd erdoor wordt opgeslokt.” Ongetwijfeld hebt u de werking van die „wet” ook in uw eigen leven wel ervaren; wanneer u een hele dag had om iets klaar te krijgen, dan was u er waarschijnlijk ook de hele dag mee bezig, terwijl wanneer u onder druk had gestaan om het klaar te krijgen, u er misschien maar een paar uur over had gedaan. Velen hebben ontdekt dat een beter gebruik van hun tijd slechts mogelijk is door zichzelf redelijke tijdslimieten te stellen. J. D. Cooper schrijft in How to Get More in Less Time (Hoe meer gedaan te krijgen in minder tijd):
„Aan werken onder druk zijn voordelen verbonden. U komt in een actieve stemming waardoor ’rand’-activiteiten minder worden en we minder onderbrekingen toestaan . . . Uw snelheid gaat omhoog, u wordt besluitvoller. U besmet anderen met uw werkdrift en ontmoedigt hen u te storen of u op andere wijze in uw werksnelheid te belemmeren.”
Sommigen zullen misschien bang zijn onder de druk van een tijdslimiet te werken. Maar door aan elke fase van een werk ook een redelijke limiet te stellen, kan de einddruk worden verminderd, ze wordt dan als het ware over het hele karwei uitgesmeerd. Iemand die dit doet, helpt zichzelf binnen de beschikbare tijd te blijven. En wat een opluchting niet alles in de laatste minuten haastig en zenuwachtig te hoeven afmaken!
Wees bij het bepalen van tijdslimieten echter niet al te star. Herzie ze wanneer ze onbereikbaar blijken. En vergeet ook niet wat tijd te reserveren voor onverwachte tegenslagen en onderbrekingen. De reeds eerder aangehaalde bedrijfsadviseur Mackenzie doet de aanbeveling 20 percent van een dag niet te plannen, „gewoon om aan niet voorziene omstandigheden het hoofd te kunnen bieden”.
Houd ook in gedachten dat het beste gebruik van de tijd evenmin wordt gemaakt door elke minuut grondig aan iets te besteden. E. Johnston, een adviseur voor bedrijfsleiders, schreef: „Iedereen dient elke dag op een bepaald moment enige tijd af te trekken om absoluut niets te doen. Ja — helemaal niets.” Momenten van ontspanning zijn onmisbaar. Ze verfrissen zowel het lichaam als de geest en stellen mensen in staat met verhoogde belangstelling en inzet hun werk te hervatten.
Vaak over het hoofd geziene bronnen van tijd
Mensen die het beste gebruik van hun tijd wensen te maken, doen er ook goed aan bepaalde bronnen van extra tijd niet over het hoofd te zien. Neem er eens enkele: Veel mensen in de geïndustrialiseerde samenleving beschikken over ongeveer veertig minuten tussen de tijd dat zij opstaan en naar hun werk gaan; wanneer ze van hun werk thuis komen hebben ze nog eens vier tot vijf uur vóór ze gaan slapen. Dat komt neer op een totaal van zo’n twintig uur per week. Twee dagen vrij per weekend geeft een totaal van ongeveer drie vrije maanden per jaar.
Natuurlijk wordt een groot deel van die tijd al besteed aan kleden, eten, slapen of gezinsactiviteiten. Maar zou een deel ervan niet besteed kunnen worden aan het lezen van noodzakelijk materiaal, aan gras maaien of andere karweitjes en taken die aandacht verdienen?
Ook de tijd die aan wachten wordt besteed, wordt gemakkelijk over het hoofd gezien. Elke dag zitten of staan er duizenden mensen te wachten tot ze „aan de beurt zijn” of met het openbaar vervoer mee kunnen. In een artikel getiteld „Trek profijt van verloren momenten” maakte de schrijfster de opmerking:
„Geen van ons zou er aan denken de centen, stuivers en dubbeltjes weg te gooien die zich in zijn portemonnaie ophopen. Maar bijna allemaal gooien we wel met het grootste gemak de kleine tijdhoeveelheden weg — vijf minuten hier, een kwartier daar — die zich per dag ophopen. Ik schat dat ik het afgelopen jaar wel een volledige werkdag in de wachtkamer van de tandarts heb doorgebracht met het doelloos rondbladeren in oude tijdschriften.”
De schrijfster van bovengenoemd artikel werd een „wachttijd-benutster”, die haar wachttijd ging besteden aan het schrijven van brieven en de verzorging van andere correspondentie. Ze was opgetogen over de resultaten.
Hoe kunt u het beste profijt van uw tijd trekken? Stel uzelf waardevolle doeleinden en werk er stap voor stap naar toe; geef uzelf een stimulans door op tijd te beginnen en uzelf voor elk werkstadium een realistische tijdslimiet te stellen. Zelfdiscipline en een goede organisatie zullen u bovendien helpen uw meest produktieve uren goed te besteden. En vergeet ook niet uw bron van verloren ogenblikken en uren aan te spreken.