Een „alternatieve” reden om te kamperen
Door Ontwaakt!-correspondent in Ecuador
IN TAL van landen getuigt de „verkoopexplosie” van kampeeruitrustingen en -voertuigen van de populariteit van deze vorm van vrijetijdsbesteding en vakantie houden. Reeds menige stadsbewoner is tot de ontdekking gekomen dat een kampeertocht hem tijdelijk verlichting schenkt van de druk van het stadsleven en extra waardering opbouwt voor de schoonheid van de schepping. En . . . niet te vergeten, nieuwe waardering voor het comfort thuis. Dat laatste in aanmerking genomen, zijn er trouwens maar weinig mensen die graag van kamperen een permanente manier van leven zouden willen maken.
Wij kennen echter zeven jonge mensen die al meer dan een jaar in een geïsoleerde streek hier in het Andesgebergte in Zuid-Ecuador kamperen. En meer dan dat, die voorlopig ook nog niet van plan zijn hiermee op te houden. Hun aanwezigheid in dit zelden door toeristen bezochte gebied, heeft grote aandacht getrokken. Ook onze eigen nieuwsgierigheid werd gewekt en we besloten hen een bezoek te gaan brengen.
De dag is net aangebroken wanneer we bij hun kampplaats, in de buurt van het stadje Cariamanga, arriveren. Aan de voet van de omhoogtorenende Al Ahuaca zien we een kampeerwagen en een vouwcaravan staan, te zamen met een kleine Land Rover en een motorfiets. Alles op een grazige weide naast een beekje. Als de zon boven de beboste bergpieken stijgt, en met zijn welkome warmte de laaghangende nevel verdrijft, horen we beweging in de caravan, gevolgd door een gekletter van kookgerei in de keuken van de kampeerwagen. Spoedig geurt in onze neus het uitnodigende aroma van een ontbijt, vermengd met de aangename geur van het nog natte gras en de eucalyptusbomen. Ervan overtuigd dat de jongelui uit bed en aangekleed zijn, komen we dichterbij en maken onze aanwezigheid aan hen kenbaar.
Het begin van een ongewone tocht
We worden begroet door Carlos en zijn vrouw Cecilia, die ons daarna voorstellen aan Rigoberto en Santiago, mede-Ecuadorianen, en aan Mark, Gerd en Kemp, respectievelijk afkomstig van de Galápagos-eilanden, uit Duitsland en de Verenigde Staten. Bijna onmiddellijk voelen we ons aangetrokken door de duidelijke geest van vriendelijkheid die er onder de leden van deze internationale groep heerst. Tevens komen we onder de indruk van de actieve manier waarop zij hun kamp op orde brengen en zich klaarmaken voor hun dagtaak. Onze nieuwsgierigheid opmerkend, nodigen zij ons uit mee te gaan. We aarzelen geen moment dit aanbod aan te nemen en na niet al te lange tijd hotsen en botsen we mee op de achterbank van de Land Rover, onze kennismaking met deze nieuwe vrienden verstevigend en verrukt over het wisselende ruige berglandschap dat we goed in ons opnemen op weg naar een nog onbekende bestemming.
We hebben nog niet ver gereisd wanneer de jeep plotseling de kant van de weg induikt en stopt. Carlos springt eruit en vraagt of we het leuk vinden hem een eindje te vergezellen. Nieuwsgierig volgen we hem naar boven, langs een pad dat van de weg af nauwelijks zichtbaar is. We naderen een klein boerderijtje opgetrokken van kleistenen. De huiseigenaar brengt zijn blaffende hond tot bedaren, groet beleefd en neemt ons nieuwsgierig op. Zijn intelligente ogen lichten op van belangstelling wanneer hij het doel van onze komst begrijpt. Carlos biedt hem een studie uit de bijbel aan, voor het hele gezin en gratis aan huis. De boer is aangenaam verrast. Voor de eerste maal in zijn leven houdt hij een bijbel in zijn hand, terwijl hij nadenkt over ons aanbod. Na nog wat heen en weer gepraat, wordt afgesproken dat Carlos binnen een paar dagen zal terugkomen voor de eerste bijbelstudie. We zeggen gedag en keren terug naar de wachtende jeep.
Waarom zo’n reis?
Na terugkomst zijn we het erover eens dat dit een van de ongewoonste kampeertochten uit ons leven is. Onze vrienden stemmen er glimlachend mee in dat maar weinig mensen een kampeerwagen of caravan voor dit doel zouden gebruiken. Zij waren hier niet gekomen om vakantie te houden, maar om te werken, om mensen te zoeken in plaats van ze te ontwijken. Dus dat is de manier waarop zij alle dagen van hun verblijf hier besteden.
Mark, die achter het stuur zit, vertelt nog verder: „Als Jehovah’s Getuigen hier in Ecuador zijn wij erin geïnteresseerd in alle delen van het land de mensen met de dringende bijbelse boodschap, ’het goede nieuws van het koninkrijk’, te bereiken. Nog maar een jaar geleden was dit zuidelijke deel van de provincie Loja, dat een gebied van omstreeks 300 vierkante kilometer beslaat en meer dan honderdduizend inwoners telt, maagdelijk gebied voor zover het onze predikingsactiviteiten betrof. En toen we hadden gehoord over het succesvolle gebruik van kampeerwagens door groepen Getuigen in Peru, die in dezelfde soort van geïsoleerde bergstreken prediken als wij, besloten we hier hetzelfde te gaan doen.”
„Ons doel”, zo vervolgde hij, „was niet in de eerste plaats gericht op het verspreiden van bijbelse lectuur . . . maar het oprichten van huisbijbelstudies en eventueel het organiseren van nieuwe gemeenten . . . Vandaar ook dat wij vaak maandenlang min of meer permanent bij één bepaalde woonplaats blijven kamperen en dat kamp dan als basis gebruiken van waaruit we op geregelde basis naar andere dorpen in het gebied reizen. We leiden meer dan honderd bijbelstudies, terwijl er op de grotere vergaderingen die we in de steden houden, gemiddeld rond de vijftig personen aanwezig zijn.”
„Wie zorgt voor de uitrusting en hoe bestrijden jullie jullie onkosten?” wilden we weten.
Privé-geldschenkingen hebben de meeste aanschaffingen mogelijk gemaakt, zo krijgen we te horen, waartoe ook behoort de aankoop van de kampeerwagen en de caravan, die hier in Ecuador speciaal met het oog op dit unieke doel zijn gebouwd en ontworpen. Vijf van deze uit zeven personen bestaande groep van reizende volle-tijdpredikers staan bij het Ecuadoriaanse bijkantoor van het Wachttorengenootschap ingeschreven als „speciale pioniers” en ontvangen uit dien hoofde een kleine maandelijkse toelage om in hun levensonderhoud te voorzien.
Ongemakken — voor een goed doel
Denkend aan het extra werk in verband met koken en huishouden, vragen we ons af hoe Cecilia dat redt. Ze verzekert ons echter dat iedereen zijn toegewezen taken heeft, waaronder ook één kookdag in de week, en ze voegt eraan toe, dat zij nooit meer dan haar deel aan het huishouden hoeft te doen. Haar man wijst erop dat haar aanwezigheid bij veel vrouwen de doorslag heeft gegeven om een bijbelstudie te aanvaarden en vergaderingen te bezoeken.
Ieder in de groep heeft zijn eigen ongemakken te verduren gehad voor het goede doel waarvoor ze hier zijn — anderen geestelijk te kunnen helpen. Om in dit werk te kunnen blijven, moeten er dingen worden geleerd. Enkele leden van de groep hebben bijvoorbeeld de eerste weken moeten leren koken, terwijl de rest met een goed humeur hun resultaten verdroeg en aanmoedigingen gaf. Ook andere bekwaamheden moesten worden geleerd. Gerd bereed het eerste paard in zijn leven. Anderen leerden autorijden of de motorfiets besturen. En iedereen deed veel kennis op over autotechniek.
Het viel ons al gauw op dat de wegen meestal nauw, smal, ongeplaveid en niet altijd goed onderhouden zijn. Rigoberto, een ervaren automonteur, schijnt dan ook constant reparaties aan een van de auto’s te moeten verrichten naast de 150 uur die hij elke maand aan het predikingswerk besteedt.
Soms vormt de toestand van de wegen een bron van groot gevaar. Eenmaal is de jeep op een smal, hellend stukje weg zelfs omgeslagen, zodat Rigoberto aan zijn veiligheidsgordel kwam te bengelen, terwijl de wagen nog slechts door één rotspunt, die door de autoruit stak, werd behoed voor een val in een honderd meter diepe kloof!
Inspanningen beloond
Enkelen van hun geïnteresseerde bijbelstudenten wonen in streken die slechts te paard of te voet bereikbaar zijn. De inspanningen om met hen in contact te komen, kunnen echter zeer lonend zijn.
Voor het bereiken van een van die groepen personen, moeten zij bijvoorbeeld drie uur rijden met de jeep of de motorfiets, gevolgd door een trektocht van twee tot vijf uur, afhankelijk van de conditie van de trekker en het pad. En dan moet er nog een rivier worden overgestoken. Wij vroegen Mark ons iets te vertellen over een van zijn tochten naar die familie.
„Toen we vertrokken”, zo vertelde hij, „waren de wegen één modderpoel . . . Ten slotte konden we niet verder met de auto; we parkeerden hem bij een huis en gingen te voet verder. We trokken ongeveer vijf kilometer langs de rivier en spraken onderweg met iedereen die we maar tegenkwamen, over de bijbel. Na de lunch bij een kleine winkel aan de waterkant, waadden we de rivier door en begonnen aan de rest van onze tocht, naar wij dachten nog ongeveer vier uur. Het begon te regenen en we werden allemaal tot op onze huid nat. Maar wat erger was, de duisternis viel al in voor we op onze plaats van bestemming waren gearriveerd. Het werd inktzwart. Zonder de inheemse Getuige die als onze gids diende, zouden we onherroepelijk zijn verdwaald. Je kon werkelijk geen hand voor ogen meer zien. . . .
Tegen de tijd dat we aankwamen, lag iedereen al in bed, maar ik zal nooit vergeten hoe gastvrij we door deze nederige mensen werden ontvangen. De moeder stond op en maakte eten voor ons klaar en we werden uitgenodigd die nacht te blijven slapen, hoewel er in dat kleine huis nauwelijks een kamer was. Twee van ons maakten het zich gemakkelijk op de vloer, hun natte kleren nog aan, en ik zocht een droog plaatsje op de zolder waar het hooi werd opgeslagen. De volgende dag bestudeerden we met dit gretig luisterende gezin de bijbel, terwijl we ook getuigenis gaven aan de buren in de omgeving. We besloten nog een nacht te blijven en dan de dag daarop weer de terugreis te aanvaarden.”
Ook die terugreis verliep niet zonder problemen. Maar de inspanningen bleken rijkelijk beloond want deze geïsoleerde familie toonde grote waardering voor de bijbel. Na verloop van tijd werden zij door twee nonnen en twee catechisten bezocht, die waren gekomen om deze „dwalende” familie weer „op het rechte pad” te brengen. Mark vertelde wat er gebeurde: „Eén van de jongemannen van het gezin liet aan de hand van de katholieke bijbel zien dat het gebruik van beelden verkeerd was. Daarop zei de non dat de kerken het gebruik van beelden niet meer aanmoedigden en dat alleen de erg onwetende katholieken er nog gebruik van maakten. Toen liet echter een van de aanwezige luisteraars een protest horen. Hij had de twee nonnen vergezeld en had net de dag daarvoor dezelfde non tegen een ander gezin horen zeggen dat het prima was om beelden te gebruiken. Hij was onaangenaam verrast door dit soort van dubbele moraal. Kort daarna gingen de nonnen weg en er werd geen verdere moeite meer gedaan deze ’dwalende’ familie te ’helpen’.”
Dit geïsoleerde gezin predikt nu tot hun buren over wat zij hebben geleerd. Onlangs hebben de drie die studeerden, een grote vergadering van Jehovah’s Getuigen in Cuenca bijgewoond, waar zij als symbool van hun opdracht aan Jehovah werden gedoopt. Een van hen, de zeventien jaar oude Santiago, maakt nu deel uit van deze reizende groep van Jehovah’s Getuigen.
Ook een plaatselijke priester deed onlangs moeite de Getuigen „aan de kaak te stellen”. Hij had met dat doel een groep van 120 mensen om zich heen verzameld. Het bovengenoemde gezin kwam ook en liet aan de hand van de katholieke bijbel zien dat het verkeerd was beelden te gebruiken. Toen de discussie overging op het gebruik van religieuze titels, zei de priester dat hij er geen bezwaar tegen had wanneer de Getuigen hem met „mijnheer” in plaats van „pastoor” aanspraken. Toen hem werd gevraagd of dat ook voor alle aanwezigen gold, was de priester sprakeloos en zei dat hij de vergadering had bijeengeroepen om de mensen te waarschuwen tegen de Evangelisten en niet tegen Jehovah’s Getuigen. Dat veroorzaakte groot tumult, aangezien veel van zijn volgelingen hem slechte dingen over ons hadden horen zeggen. Na die vergadering begonnen een aantal buren van het geïnteresseerde gezin, die voorheen tegen de Getuigen gekant waren geweest, belangstelling voor de bijbelse waarheid te tonen. Een van hen, die had gezegd dat hij de bijbel van het gezin in maïspap zou koken en hem dan door de Getuigen zou laten opeten, maakte na die vergadering met de priester zijn verontschuldiging en begon de bijbel te bestuderen.
Tijdens de verdere duur van ons interessante bezoek vergezellen we onze jonge gastheren naar diverse adressen. De meeste mensen die we treffen, zijn oplettend, vriendelijk, kunnen lezen en willen meer van de bijbel weten. Eén oudere man gaf als commentaar dat hij er al zijn hele leven op had gewacht tot er iemand zou komen om hem te helpen de bijbel te begrijpen. Voor we het beseffen, zijn er al vele uren verstreken en is het reeds laat in de middag wanneer we voor het avondeten naar de kampeerwagen terugkeren.
Een eind aan ons interessante bezoek
Terwijl Kemp met grote vakkundigheid de maaltijd bereidt, wordt op de achtergrond op een gitaar getokkeld. We horen hoe Santiago eens Rigoberto plus bagage uit een rivier heeft gered nadat hij die zonder hulp had proberen over te steken en door de snelle stroom onderuit was geslagen. En dan die keer dat er een sterke aardbeving was! Een van de Getuigen besloot in de jeep te wachten terwijl de andere twee naar een nabijgelegen woning liepen. Plotseling begon de jeep hevig te schudden. De wachtende probeerde wanhopig uit de auto te komen, terwijl die heftig van de ene naar de andere kant werd geworpen. „Een aardbeving!” dacht hij. Toen hij er ten slotte uit was, stond daar zijn „aardbeving” — een groot varken dat zijn flanken schuurde aan de achterbumper van de jeep!
Na de maaltijd helpen we met het wassen van de borden en nemen dan ongaarne afscheid. Prettige herinneringen nemen we mee. Het enthousiasme van onze nieuwe vrienden en hun bereidheid aan ongemakken, en zelfs ontberingen het hoofd te bieden, doet ons denken aan de vroege christenen. Ook die werkten hard en toonden belangstelling voor alles wat tot de snelle verbreiding van het goede nieuws zou kunnen bijdragen. Zij behoorden daarom tot de eerste gebruikers van de moderne boekvorm, die een doeltreffend middel bleek om de geschreven boodschap van de bijbel te verbreiden en voor dat doel al snel de omvangrijke rollen verving. En zo zagen we hoe ook in onze moderne tijd een modern middel, in de vorm van een kampeerwagen, is aangepast om hedendaagse predikers van het goede nieuws te helpen hetzelfde doel te bereiken.