Ontvoeringen — leven in de waagschaal!
NOOIT schijnt de waarde van één enkel mensenleven zwaarder te wegen dan bij een ontvoerings- of gijzelingsgeval. Familieleden, vrienden en soms hele landen raken geëlektriseerd door vrees voor het leven van de ontvoerde. Een stemming van hulpeloosheid en gefrustreerde woede overheerst. Er worden heldhaftige pogingen ondernomen om aan de eisen van de ontvoerders te voldoen. Geld wordt bijna waardeloos in vergelijking met de waarde van dat ene gegijzelde leven.
Typerend is wat dit betreft de volgende zienswijze die in een redactioneel commentaar van de New York Times verscheen: „Zolang het leven van de slachtoffers gevaar loopt, zijn pogingen om hen te redden van het allergrootste belang . . . Aan het redden van onschuldige mensenlevens dient de voorrang gegeven te worden.” Derhalve blijven de autoriteiten bij ontvoeringen ook gewoonlijk op de achtergrond om de delicate onderhandelingen over de vrijlating niet in gevaar te brengen. En wat een vreugde en opluchting wanneer het slachtoffer ongedeerd wordt vrijgelaten!
In de loop van enkele korte jaren is de wereld terechtgekomen in wat sommigen wel „het tijdperk van de terreur” hebben genoemd. Ontvoeringen en nu hun moderne tegenhanger — de gijzeling — doen zich thans plotseling over de gehele wereld voor. De eerste ontvoering in vijfendertig jaar in Argentinië vond plaats in 1968. In 1969 waren er nog eens twee. Maar tegen 1973 waren er al gemiddeld tien per week! Het bedrag dat men dat jaar aan losprijzen kwijt was, bedroeg in totaal meer dan ƒ 125 miljoen. Eén ontvoerde Amerikaanse zakenman bracht zijn ontvoerders alleen al meer dan ƒ 35 miljoen op.
„Zo ongeveer de enige groeiende bedrijfstak” op het door moeilijkheden gekwelde economische toneel in Italië is ontvoering”, zo merkte het tijdschrift Time schamper op. „Ontvoeren” is zelfs, zoals een Italiaans parlementslid verklaarde, „een zeer winstgevende onderneming geworden”. „In de afgelopen vijf jaar hebben ontvoerders ƒ 61 miljoen opgestreken, waarvan niet minder dan ƒ 20 miljoen alleen al in 1974.”
Ook andere landen op de wereldbol hebben binnen hun grenzen te kampen gekregen met een snelle toename in het aantal ontvoeringen en gijzelingen; het probleem heeft zelfs een internationaal karakter gekregen. Ontvoerders slaan nu bijna overal in de wereld hun slag. Waarom gebruiken zij deze methode?
Waarom ontvoeringen?
Wat veel autoriteiten al lang hadden gevreesd, is nu werkelijkheid geworden. Gefrustreerde politieke groeperingen die een horend oor zoeken, hebben ontdekt dat ontvoeren en gijzelen ideale politieke wapens zijn. Wanneer er levens op het spel staan, zo hebben zij ontdekt, is er nog maar weinig waartoe familieleden of overheidspersonen niet bereid zijn om die levens te redden. De moderne communicatiemiddelen maken deze incidenten bovendien nog tot wereldnieuws, waar ontelbare miljoenen op hun televisiescherm naar kijken. De zaak van de overvallers krijgt wereldomvattende aandacht, en dat op een veel doeltreffender wijze dan met welke hoeveelheid andere, minder opzienbarende methoden ook.
Voor politieke extremisten is het het belangrijkst dat de methode lijkt te werken. Hoe opzienbarender de actie, zo schijnt het hun toe, hoe waarschijnlijker het is dat de wereld hun grieven bespreekt en op hun politieke tegenstanders druk gaat uitoefenen. De pers geeft ruchtbaarheid aan hun zaak. Het succes van de ene groep stimuleert soortgelijke groepen in andere landen om zich van dezelfde methoden te bedienen. „Wanneer opzienbarende terreurmethoden succes hebben”, aldus de Sunday Press van Long Island, „zullen ze zich bijna zeker herhalen, en een zichzelf voedend verschijnsel is tot ontstaan gekomen.”
En na het succes van de politieke „opportunisten” te hebben gezien, slaan ook gewone misdadigers — op zoek naar een manier om met weinig risico gemakkelijk aan geld te komen — dezelfde weg in. „De laatste twee jaar hebben we nog geen enkele schade-eis vanwege een bankoverval hoeven te betalen”, aldus een verzekeringsman in Buenos Aires. „De overvallers zijn zich allemaal op ontvoeringen gaan toeleggen.”
Sommigen geloven dat deze tendens alleen omgebogen kan worden door aan ontvoeringen niet meer zoveel publiciteit te geven. „Publiciteit is er alleen maar de oorzaak van dat in het brein van [een gestoord persoon] een zelfde idee wortel schiet”, aldus een Amerikaanse politiefunctionaris. Het feit dat zulke verschijnselen in een golf komen nadat één bepaald incident veel publiciteit heeft ontvangen, lijkt deze mening te bevestigen. Anderen vrezen echter voor een aantasting van de persvrijheid. „Onderdrukking van nieuws, zelfs dat van de meest schokkende aard, is de rechterhand van de tirannie”, zo schreef een redacteur in U.S. News & World Report.
Door sommigen is al de suggestie gedaan het tot een misdrijf te verklaren aan ontvoerders de gevraagde losprijs te betalen. De „familie of wie maar ook die de losprijs betaalt, is gewoon aan het adverteren dat ontvoeren geld oplevert”, aldus een vooraanstaande Amerikaanse regeringsadviseur. „Onbewust betrekken zij daarmee talloze onschuldigen bij nieuwe daden van terreur.”
Maar er zijn ook anderen die zeggen: Bedenk wat de consequenties van zo’n maatregel zijn. Zouden de pijnlijk bedroefde verwanten van de gijzelaar nog ooit de overheid waarschuwen als er zo’n wet bestond? Zouden zij niet geneigd zijn de zaak zelf af te handelen om hun geliefde te redden, en de overheid daarbij geheel buiten spel laten? Dwangmaatregelen zouden volgens sommigen daarom nog meer kwaad kunnen stichten.
„Belegerd”
De onmacht van de officiële regeringen om aan het rijzende getij van politieke en misdadige ontvoeringen een eind te maken, heeft onder de voornaamste doelwitten van dergelijke acties — de rijken der aarde en de belangrijke vertegenwoordigers van grote buitenlandse bedrijven — een klimaat van vrees geschapen. Ontvoerders zijn tot de ontdekking gekomen dat de firma waarbij een belangrijke functionaris werkt, een soort van „vervangende familie” vormt die een nog hogere losprijs afgedwongen kan worden dan de familie van een rijkaard.
Toch blijven ook de rijken der aarde gevaar lopen. „Het gevoel belegerd te zijn, overheerst thans bij de miljonairsfamilies die de plaatselijke gemeenschap in Monterrey (in de Amerikaanse staat Mexico) domineren”, zo bericht de New York Times. Zij hebben zich „geruisloos uit de sociale omgang teruggetrokken”. Vaste levensgewoonten zijn gewijzigd. Potentiële slachtoffers zijn niet meer vrij om te gaan of te staan waar zij willen. Dagelijkse schema’s moeten voortdurend gewijzigd worden en dagelijkse routes voortdurend veranderd — alles om maar vaste gewoonten te vermijden waar ontvoerders naar uitzien. Enkele welvarende mensen in Noord-Italië schijnen hun kinderen in Zwitserland op school te laten gaan, in de hoop dat dezen daar veilig zullen zijn.
Op sommige plaatsen zijn woonhuizen in forten veranderd, met veiligheidsglas in de ramen, met ommuringen voorzien van prikkeldraad, de hele nacht schijnwerpers aan en patrouillerende gewapende wachten, terwijl de auto’s zijn gepantserd tegen kogels. Velen huren lijfwachten uitgerust met de modernste wapens. „Vrees overschaduwt alles”, zo vertelde een Amerikaanse zakenman in Argentinië, „ik besteed meer tijd aan veiligheidsmaatregelen dan aan [de zaak].” Een ander maakte de opmerking: „Het kost mijn bedrijf $5000 per maand enkel om mijzelf en mijn gezin te beschermen.”
Dus afgezien van de rechtstreekse losprijs die betaald moet worden, scheppen ontvoeringen en gijzelingen nog een extra geldelijke last in de vorm van beschermingskosten. Privé-veiligheidsdiensten die voor lijfwachten en andere soorten van bescherming kunnen zorgen, berichten over de gehele wereld een flink toegenomen omzet. Verzekeringen tegen ontvoeringen worden aan de lopende band afgesloten. Eén belangrijke internationale verzekeringsmaatschappij is onlangs met een verzekering op de markt gekomen waarbij de uitkering één miljoen bedraagt, tegen een premie van $500 per jaar en een „eigen risico” van $2500. Verzekerde personen zouden natuurlijk het voornaamste doelwit van ontvoerders worden, ware het niet dat hun namen door de verzekeringsbedrijven angstvallig geheim worden gehouden.
Bovendien bestaat er een grote vraag naar „anti-ontvoeringshonden”. Eén Italiaanse kennelhouder die verdedigingshonden aflevert met een dodelijke beet, vertelde: „Ik heb al afgerichte Duitse herders aan topfunctionarissen van bedrijven, industriëlen, acteurs, doktoren en advocaten verkocht, en de vraag groeit nog steeds.” Deze honden, die ƒ 4000 tot ƒ 12.000 per exemplaar kosten, zijn erop afgericht om iedereen die hun meester lastig valt aan te vallen. Volgens de africhter kunnen ze de aanvaller doden indien deze niet aflaat. Eén Californische firma heeft al honderden bewakingshonden tegen ƒ 6250 per stuk verkocht.
Maar is men met al die voorzorgsmaatregelen veilig? Een politiefunctionaris die het onderzoek in handen heeft van een ophefmakend ontvoeringsgeval in Amerika, gaf het volgende ontnuchterende commentaar: „U moet begrijpen dat wanneer men werkelijk iemand wil ontvoeren, er niet veel is dat wie maar ook daartegen kan doen.”
Zo gaf ook een Amerikaanse diplomaat die in Mexico is ontvoerd en daarna, toen aan de eisen van zijn ontvoerders was voldaan, weer is vrijgelaten, de volgende raad aan studenten op de Amerikaanse Hogere Opleidingsschool voor Internationale Bedrijfsleiding: „Heel wat mensen stellen vragen over het dragen van vuurwapens, etc. Volgens mij is dat belachelijk en dwaas. De overmeestering en ontwapening gaat zo snel in zijn werk, dat het je alleen maar kan schaden.”
Politieke activisten schijnen geneigd te zijn dit meest krachtige wapen van hen tot het uiterste te gebruiken. Een woordvoerder van een internationale veiligheidsdienst heeft al voorspeld dat zijn bedrijf, het bedrijf van de toekomst is: „Nog nooit tevoren in de geschiedenis van de mensheid hebben we de soorten van geweld gezien, de dierlijke vormen van gedrag, die we weldra in onze samenleving zullen gaan waarnemen.” Stellig wordt de mensheid zich „het toenemen der wetteloosheid” gewaar, waardoor volgens de voorzegging van de bijbel „de laatste dagen” van dit falende wereldomvattende „samenstel van dingen” gekenmerkt zou worden. — Matth. 24:3, 12; 2 Tim. 3:1.
Een evenwichtige kijk op de waarde van het leven
Er is trouwens nog iets anders om over na te denken: Vindt u het niet vreemd dat men zo bewogen raakt als het gaat om het leven van ontvoerde of gegijzelde mensen, maar dat talloze anderen die in het dagelijks leven met de dood worden bedreigd, bijna onopgemerkt blijven?
Denk aan de miljoenen die op dit moment langzaam sterven van de honger — wat maakt hun leven minder waardevol? Abortus berooft nog steeds talloze ongeborenen van het leven; ontelbaren over de gehele aarde worden niet alleen ontvoerd, maar ook vermoord. En wat te denken van de myriaden die in de oorlogen van deze generatie reeds op de slagvelden gevallen zijn? Over het uitblussen van hun levenslicht wordt nauwelijks een woord gerept.
Politiek, misdaad en het thans heersende morele klimaat hebben het leven tot een goedkoop artikel gemaakt, terwijl vreemd genoeg de bedreiging van slechts enkele mensenlevens een golf van woede verwekt. Of zoals iemand het eens onder woorden bracht: „Men is bereid miljoenen te geven om een mensenleven te redden, maar slechts weinig op te brengen voor het redden van miljoenen mensenlevens!” Blijkt uit zulk een scheefgetrokken waardebepaling niet dat er met het huidige wereldomvattende samenstel van dingen waaruit deze waardebepaling is ontsproten, iets grondig mis is?
Dat is ook de reden waarom alleen door middel van de complete wereldverandering die God heeft beloofd, ’s mensen kijk op het leven weer in evenwicht gebracht kan worden. Die verandering zal noodzakelijkerwijs zo ingrijpend Zijn dat de bijbel spreekt over een „nieuwe aarde”, een nieuwe mensenmaatschappij onder een nieuw regeringsbestel — wanneer de „vroegere aarde” en haar goedkope kijk op het leven zullen zijn „voorbijgegaan”. Dan zal de waardebepaling van de grote Levengever ten aanzien van het leven gelden — terwijl hij tevens zal zorgen dat het langverwachte moment in de menselijke geschiedenis aanbreekt waarop ’de dood er niet meer zal zijn’. — Openb. 21:1-5; 2 Petr. 3:13.