O! Mijn rug!
HEEFT u last van pijn in uw rug? U verkeert dan in een groot gezelschap. In de Verenigde Staten zitten naar schatting elk moment van de dag meer dan zeven miljoen mensen met rugklachten bij hun dokter, terwijl er elk jaar twee miljoen nieuwe lijders bijkomen. De meer dan een half miljoen personen die jaarlijks rugletsel oplopen, kosten hun werkgevers in totaal één miljard dollar. Volgens zeggen is rugpijn zelfs de op één na meest voorkomende reden waarom Amerikanen naar een dokter gaan.
Oorzaken van rugpijn
Aan welke oorzaken moet een pijnlijke rug worden toegeschreven? Waaraan is de toeneming van rugklachten te wijten? Wat kan men doen als men last heeft van rugpijn?
Een vooraanstaand orthopedisch chirurg (Dr. R. Addison) zei er het volgende over: „De rug van sommige mensen ziet er bij het onderzoek prachtig uit, maar ze hebben [vreselijke] pijn. Anderen lopen met de grootste misvormingen rond zonder een greintje last te hebben. Op zijn zachtst gezegd, is er in verband met rugpijn heel veel wat we niet weten.”
Na een recent onderzoek aan de vermaarde Amerikaanse Mayo-kliniek, waarbij 20.000 mensen met rugklachten waren betrokken, is men tot achtentwintig verschillende oorzaken van rugpijn gekomen. In het algemeen schijnt men ze echter in drie categorieën te kunnen indelen: Ten eerste kan de oorzaak van mechanische aard zijn, bijvoorbeeld wanneer een wervelkolom ten gevolge van een recent of reeds wat ouder ongeval, beschadigd is. Ook een plotselinge of snelle beweging kan de wervelkolom kwetsen, evenals — en dit is iets wat bij verpleegsters en huisvrouwen nogal eens oorzaken van rugklachten vormt — pogingen om iets zwaars op te tillen of naar iets te reiken dat ver weg staat. Dergelijke bewegingen kunnen tot irritatie leiden van het gevoelige weefsel dat de wervelkolom omgeeft.
Ten tweede kan er sprake zijn van „uitstraling van pijn”. Dat wil zeggen, dat hoewel de pijn in de rug kan worden gevoeld, een van de inwendige organen de oorzaak is. Ook syfilis, kanker of andere aandoeningen geven soms aanleiding tot rugpijn.
En ten derde kan rugpijn te wijten zijn aan een misvorming van de wervelkolom of andere rechtstreeks met de rug verband houdende kwalen, die aangeboren of in de loop van de jaren verworven zijn.
Een symptoom van de algehele lichamelijke gesteldheid?
Er zijn echter anderen, werkzaam op het terrein van de orthopedie, die rugklachten wel voor 20 percent aan bovengenoemde oorzaken willen toeschrijven, maar ze toch voornamelijk zien als een symptoom van de algehele lichamelijke gesteldheid. Volgens hen zijn bedrijfs- of auto-ongevallen, en de tillende, de rekkende en snelle of plotselinge bewegingen van de huisvrouw of verpleegster hoogstwaarschijnlijk slechts factoren die het proces versnellen. Ze zouden — aldus nog steeds deze doktoren — geen aanleiding hebben gegeven tot rugpijn als de algehele gezondheidstoestand van het slachtoffer bevredigend was geweest.
Volgens een recent leerboek, Clinical Treatment of Back and Neck Pain van de hand van Hans Kraus, hoogleraar aan de medische faculteit van de New York-universiteit, is de oorzaak van rugpijn voornamelijk gelegen in de levenswijze van de moderne mens in de „beschaafde” wereld. In een interview verklaarde Kraus: „Onze zittende en opgejaagde levenswijze berooft ons van lichamelijke activiteit en stelt ons tegelijkertijd bloot aan constante spanning.” Bij een onderzoek van meer dan 5000 patiënten met rugpijn, kwam men tot de ontdekking dat in 80 percent van de gevallen spierzwakte en overmatige spanningen „de wortel van het probleem vormen”.
Het feit dat de mens in het algemeen voortdurend minder lichamelijke activiteit ontplooit (en bijvoorbeeld al voor de boodschappen bij de kruidenier op de hoek de gezinsauto neemt) en zichzelf door het streven naar genoegens en bezit blootstelt aan een toenemende stroom van sensaties en spanningen, kan derhalve heel goed een factor zijn die de toeneming van het rugklachtenprobleem in de hand werkt. En als deze dingen inderdaad de wortels van het probleem vormen, is het gemakkelijk te begrijpen hoe het komt dat bepaalde goed uitziende wervelkolommen zoveel pijn veroorzaken en andere, die er slecht uitzien, geen enkel probleem opleveren. Het is dan veeleer de algemene gezondheidstoestand van de persoon dan de conditie van zijn wervelkolom waardoor de aanwezigheid van rugpijn wordt bepaald.
Wat u eraan kunt doen
Maar zelden is de situatie zo ernstig dat een operatie nodig is. Volgens Dr. H. L. Feffer, hoogleraar in de orthopedische chirurgie, worden er zelfs steeds minder rugoperaties verricht.
Als de rugpijn hevig is en door het een of andere ongeval is veroorzaakt, kan volledige of gedeeltelijke bedrust aan te bevelen zijn. Sommige orthopedisten zijn echter voorstanders van het gebruik van medicamenten, zoals bijvoorbeeld aspirine of een verdovingsmiddel voor uitwendig gebruik als chloorethyl, waarvan de toepassing onmiddellijk moet worden gevolgd door oefeningen om de spieren soepel te maken. Ook het inwrijven van de pijnlijke streek met ijs heeft vaak een gunstige uitwerking. Massage door een therapeut, orthopedist of chiropracticus kan verlichting schenken, evenals het toepassen van warmte, hetzij in de vorm van warmwaterverbanden of hete baden.
Na te hebben beschouwd wat u aan uw rugpijn kunt doen, zult u misschien ook tot de ontdekking zijn gekomen dat bepaalde psychosomatische factoren aandacht verdienen. Raakt u te veel geïrriteerd door de mensen onder wie of met wie u werkt? U zult dan moeten leren toleranter en welwillender tegenover de tekortkomingen van anderen te staan. Hetzelfde geldt natuurlijk als bij u thuis de toestand soms gespannen is.
Of bent u zo ambitieus dat u blijft doorwerken zonder voldoende rust en vakantie te genieten? U zult dan moeten leren het langzamer aan te gaan doen en met minder genoegen te nemen. Of hebt u te kampen met de zorg iets op een bepaalde tijd klaar te moeten hebben? Tracht ook dit aspect van uw werk objectief, kalm en verstandelijk in plaats van emotioneel te bekijken. Frustraties kunnen rugpijn veroorzaken.
Bovendien is het mogelijk dat uw rugpijn, zoals één arts het stelde, te wijten is aan „een verwende levenswijze met zachte stoelen en zachte bedden”. In het algemeen gesproken is een stoel met een stevig, hard kussen en rechte rug het beste voor iemand die zittend werk verricht.
Hetzelfde geldt wanneer u auto rijdt. Maakt u een lange tocht? Stop dan om de twee à drie uur, stap uit, rek u uit en maak een wandelingetje. U zult er uw rug een groot plezier mee doen!
Nu wat uw slaapgewoonten betreft: Slaapt u op een oud matras dat in het midden doorzakt? Zo ja, dan kunt u daarop de schuld van uw rugklachten schuiven. Of slaapt u graag op een zacht matras? Ook dat kan rugpijn in de hand werken. Niet weinigen zijn tot de ontdekking gekomen dat harde stoelen en een hard, veerloos matras op een stevige plank, bevorderlijk zijn voor een gezonde rug.
Belangrijk is ook onze houding — niet alleen wanneer u loopt, maar ook wanneer u werkt. Tenzij u er een gewoonte van maakt rechtop te lopen, schouders naar achteren en kin vooruit — natuurlijk ook weer niet zo stram als een plank — vraagt u om rugmoeilijkheden. Maakt u er een gewoonte van onnodig verwrongen of voorovergebogen voor uw werk te zitten? Vermijd dat dan zoveel mogelijk. En vereisen uw werkzaamheden dat u lange tijden achtereen staat, zie dan uit naar gelegenheden om u even uit te rekken en een stukje rond te lopen.
Nu we toch bij het onderwerp lichaamsbeweging zijn aangeland, bepaalde orthopedisten leggen hierop sterk de nadruk, vooral voor diegenen die zittend werk verrichten. Vaak zijn het voormalige atleten, die nu door een zittende levenswijze helse rugpijnen hebben. Immers, hun robuuste lichaam vormt thans een veel te zware last voor hun door verzwakte spieren ondersteunde wervelkolom. Orthopedisch chirurg Dr. H. P. Bauer stelde vast: „Aan een groot aantal rugproblemen kan met een goed oefenprogramma een eind worden gemaakt. Vaak kunnen oefeningen zelfs die rugklachten genezen waarvoor mensen speciale steungordels dragen of naar chiropractici en chirurgen gaan.”
Mogelijk zult u ontdekken dat onderstaande oefeningen, die ten doel hebben de spieren van de buikstreek te versterken, niet alleen op uw rug maar op uw hele gezondheid een heilzame uitwerking hebben. De oefeningen die Dr. Feffer onder meer aanbeveelt, zijn de volgende:
„Ga plat op uw rug liggen, met de knieën gebogen en de voeten plat op de vloer, de armen gekruist over de borst. Hef nu hoofd en schouders van de grond. Kom op tot zitstand. Houd de rug rond en de buikspieren gespannen. Laat uzelf weer langzaam zakken.
Ga op de grond zitten, met de benen naar voren gestrekt. Trek uw buik in. Reik met de handen naar voren en probeer al verend uw tenen aan te raken.
Ga in een stoel zitten, met de handen aan de kant. Buig uw hoofd naar uw knieën en trek onder het naar beneden gaan uw maag in. Zorg dat het zwaartepunt van uw lichaam bij uw heupen blijft. Ontspan bij het opkomen langzaam uw buikspieren.”
Het spreekt haast voor zich dat het belangrijkste is, geregeld te oefenen. Wilt u werkelijk profijt van de oefening trekken, besteed er dan elke dag een paar minuten aan.
Schenk ook aandacht aan uw dieet. Het is zonder meer duidelijk dat wanneer u leeft op onvolwaardige, onevenwichtige voeding, u geen gezond lichaam kunt opbouwen en in stand houden. U zult moeten minderen als u te zwaar bent. Maar minder dan om uw gezondheid, en niet alleen terwille van een aantrekkelijk figuur. U kunt uzelf rugpijn bezorgen door te weinig te eten!
Het aloude spreekwoord: „Voorkomen is beter dan genezen”, kan in zijn volle omvang op het rugklachtenprobleem worden toegepast. Indien vroeg genoeg opgevolgd, zullen bovenstaande suggesties u helpen voorkomen dat eventuele rugpijn voor u ontaardt in een kwaal van de eerste orde, of, zoals orthopedisch chirurg Dr. D. K. McElroy het stelde: „Bepaalde mensen worden met een zwakke rug geboren en bij hen zullen met het toenemen van de leeftijd onherroepelijk bepaalde problemen rijzen, maar het merendeel van de rugklachten kan door een verstandige levenswijze vermeden worden.”