Niet alle „koopjes” zijn echte koopjes

’EEN gratis auto als u een nieuw huis van ons koopt.’ Zo luidde de advertentie van de makelaar. Maar toen een vertegenwoordiger van een consumentenorganisatie opbelde en zei dat hij geen belangstelling had voor de auto, bood de verkoper hem het huis aan tegen een reductie van $2100. Was de auto dus gratis? Neen, de prijs ervan was bij die van het nieuwe huis ingecalculeerd. Degene die een nieuw huis kocht in de veronderstelling dat hij er een koopje aan had wegens de „gratis” auto, werd eenvoudig bedrogen.

Een „koopje” is iets dat voor de koper een waarde heeft die de prijs ervan verre overtreft. Huisvrouwen zijn echte koopjesjagers en terecht, want zij moeten zo goed mogelijk met het inkomen van hun man zien rond te komen. Voor wie op koopjes uit is, geldt echter het oude gezegde: „De koper zij op zijn hoede.” Hier zijn twee redenen voor. Niet alleen loopt u kans uitgebuit te worden, maar als u niet oppast, kan uw verlangen een koopje te halen of „iets voor niets” te krijgen, tot een onverstandige koop leiden.

Veel voorkomende bedrieglijke praktijken

Kopers trekken door iets „gratis” aan te bieden maar in werkelijkheid de prijs op te drijven, komt algemeen voor. Dit wordt dikwijls door meubelzaken gedaan. Zo bood een winkel in Amerika een gratis naaimachine aan met een „modern nylonschuimrubber divanbed” voor $130, terwijl maanden later het divanbed alleen voor $38 te koop werd aangeboden.

Nog een valstrik waarvoor koopjesjagers op hun hoede moeten zijn, is de aanbieding van artikelen tegen „grossiersprijs”. Dit moet natuurlijk in het normale geval een aanzienlijke besparing betekenen want hierbij wordt de winst van de kleinhandelaar uitgeschakeld. Maar als er artikelen tegen „grossiersprijs” worden aangeboden, is dit vaak een lokmiddel om kopers naar de winkel te krijgen. Men doet er dus verstandig aan eerst in andere winkels rond te kijken en zich op de hoogte te stellen van prijzen en waarden, anders zou men in werkelijkheid wel eens meer kunnen betalen dan de gewone kleinhandelsprijs.

„Gefingeerde prijskaartjes” vormen nog een middel dat wordt gebruikt om klanten in de waan te brengen dat zij een koopje aan iets hebben, als dat in werkelijkheid niet het geval is. Sommige gerenommeerde fabrikanten drukken op hun verpakkingsmateriaal de aanbevolen kleinhandelsprijs. Andere daarentegen zetten op hun artikelen een veel hogere prijs dan de werkelijke waarde ervan bedraagt, zodat de verkoper het gemakkelijk aan de man kan brengen: ’Kijk, eigenlijk kost dit horloge ƒ 150, maar u kunt het krijgen voor ƒ 75.’ In werkelijkheid is het misschien slechts ƒ 60 waard.

Ook de beschrijving van een artikel kan bedrieglijk zijn. Een juwelier adverteerde eens een solitaire „gave” één-karaats diamant voor ƒ 1500. Dit zou beslist een koopje zijn geweest. Een onderzoek toonde echter aan dat de diamant verre van gaaf was maar vol barstjes zat. Een regeringsinstantie werd hiervan in kennis gesteld en de juwelier kreeg bevel dergelijke diamanten niet meer als gaaf te adverteren. Het zou getuigen van voorzichtigheid als men bij de aankoop van dingen als een diamant of een horloge, enige basis heeft voor vertrouwen in de verkoper.

Men dient ook grote zorg te betrachten als men tekent voor de betaling van een artikel. Vergewis u ervan dat op het contract werkelijk alle voorwaarden van de overeenkomst staan vermeld. Vaak doet een verkoper beloften of vermeldt hij condities die niet in het contract zijn opgenomen. Al zulke verklaringen zijn van twijfelachtige waarde, en als men op grond van zulke verklaringen iets koopt, kan het heel goed zijn dat het koopje dat men dacht te krijgen, helemaal geen koopje is. Lees zorgvuldig alle klein gedrukte lettertjes zodat u volledig begrijpt waar u aan toe bent. Bedenk dat een handtekening wettelijk bindend is, maar de belofte van een verkoper niet!

Gezien de menselijke aard is het begrijpelijk dat de verkoper altijd geneigd is zijn artikel meer aan te prijzen dan het verdient. Of het kan zijn dat hij de koper moedwillig tracht te bedotten, vooral als deze niet zo wereldwijs schijnt te zijn. Zo stond er in een handelstijdschrift dat de verstandige koper „de feiten scheidt van de rest van het gepraat van de verkoper”. Voorbeelden van zaken die zwichten voor de verleiding hun waar overmatig aan te prijzen of hun produkten verkeerd voor te stellen, en van eventuele acties van regeringswege tegen dergelijke zaken, verschijnen geregeld in consumentengidsen.

Dit wil niet zeggen dat alle industrieën en zaken doortrokken zijn van oneerlijke praktijken. Veel zakenlieden onderschrijven het beginsel „eerlijk duurt het langst”. Maar heel vaak lijkt het alsof men dit niet als de beste stelregel beschouwt! Daarom hebben consumententijdschriften zo’n grote verspreiding en zijn consumentenadviesbureaus zulke populaire instellingen geworden.

Maar het zou wel eens uw fout kunnen zijn

Een Newyorkse politieagent merkte eens op dat mensen die door een gewetenloze verkoper zijn bedrogen, de zaak zelden bij de politie aangeven omdat dan aan het licht zou komen hoe onnozel zij zijn geweest of dat zij zelfs bereid waren aan een twijfelachtige transactie mee te doen. Als u dus op een echt koopje uit bent, moet u niet alleen op de andere partij, de verkoper, letten maar ook op uzelf, de koper. Het is heel gemakkelijk u door emoties te laten leiden wanneer een verkoper u begint te vleien of wanneer hij een ongehoord koopje schijnt aan te bieden. Eigenbelang kan heel gemakkelijk iemands onderscheidingsvermogen verblinden of iemands gezonde oordeel verkeerd beïnvloeden. Het is een natuurlijke zaak dat iemand er prat op gaat een koopje in de wacht te hebben gesleept, hetgeen aan een oude geïnspireerde spreuk herinnert: „’Een slechte koop!’ zegt de koper tot de verkoper, maar hij gaat weg om zich erop te beroemen.” — Spr. 20:14, New English Bible.

Een „koopje” is kennelijk geen echt koopje als de lagere prijs ten koste gaat van de kwaliteit. Zo kan men in New York voor $1,59 een halve „gallon” (1,9 liter) ijs kopen waarin, zo wordt gegarandeerd, alleen natuurlijke produkten zoals vruchten, suiker, melk en room zijn verwerkt. Daarentegen kan men ook voor $0,79 een halve „gallon” kopen die niet is gegarandeerd en waarin volgens de beschrijving op de verpakking essences, kleurstoffen en wat al niet verwerkt zijn. De belangstelling die men voor zijn gezondheid heeft, zou in dit geval misschien bepalen welke van de twee het koopje is.

Hetzelfde beginsel gaat op bij de aanschaf van duurdere dingen. Bij het kopen van kleren dient u niet alleen op de stof te letten maar ook op de wijze waarop het kledingstuk is gemaakt. U dient in de regel te verwachten dat u meer zult moeten betalen voor zuivere wol dan voor wol vermengd met polyester, terwijl laatstgenoemde stof doorgaans weer duurder is dan rayon of kunstzijde. Let ook op het stiksel, de wijze waarop de patronen doorlopen, hoe knoopsgaten zijn afgewerkt, wat voor ritssluiting er is gebruikt, alsook op de kwaliteit van de knopen. Voor kleding geldt: Goedkoop is duurkoop.

Ook bij de aanschaf van meubilair dient u zorgvuldig op de kwaliteit te letten. Pas op voor sensationele aanbiedingen. Oppervlakkig beschouwd kan een drie-kamerameublement voor ruim duizend gulden een koopje zijn, maar is het dat nog als het na zes maanden uit elkaar begint te vallen? Men doet waarschijnlijk een betere koop als men meer betaalt voor de meubilering van slechts één kamer. Neem er de tijd voor het meubilair goed te bekijken en te zien hoe het is gemaakt.

Wanneer „koopjes” echte koopjes zijn

Er bestaan wel degelijk koopjes, maar om daar aan te komen, moet men meer doen dan slechts een koopje te willen halen. Wees niet onnozel, naïef of lichtgelovig door uw emoties de boventoon te laten voeren. Neem er de tijd voor iets te weten te komen omtrent het artikel dat u nodig hebt. Een aangekondigd koopje kan soms heel goed een koopje zijn als het aan het eind van een seizoen wordt aangeboden of is afgeprijsd omdat het in de etalage heeft gehangen en verlegen is of als de variëteit niet meer gangbaar is. Als een gerenommeerde zaak reclame maakt voor een opruiming, zullen er hoogst waarschijnlijk koopjes aangeboden worden. Maar dan moet u er wel heel vroeg bij zijn om werkelijk iets goeds te krijgen, en zorg ervoor dat wat u koopt, iets is dat u bevalt en dat u nodig hebt.

Wanneer het op voedsel aankomt, zult u dikwijls bemerken dat lagere prijzen niet per se op een veel lagere kwaliteit hoeven te duiden. Wellicht zult u ook bemerken dat diepvriesgroente, gezien de tijdsbesparing en het feit dat men geen afval heeft, een koopje is vergeleken met verse groente, behalve misschien wanneer er op de markt een groot aanbod van het bewuste produkt is. Misschien hebt u voorkeur voor een goed merk tonijn of zalm wegens de hoge kwaliteit ervan, maar waarschijnlijk zult u er ook meer voor betalen. Sommige supermarkten hebben hun eigen merk, dat beslist niet veel voor andere merken onderdoet en toch aanzienlijk lager in prijs ligt. Als u witte eieren goedkoper kunt krijgen dan bruine eieren, zou ook dat een koopje kunnen zijn, mits er natuurlijk geen verschil in grootte is.

Nog iets waar rekening mee gehouden moet worden, is het genoegen of plezier dat men van het gekochte heeft, of het nu voedsel, kleding of meubilair betreft. U moet het prettig vinden een kostuum, een jurk, een sjaal, een overhemd of een das te dragen. Als u een bepaald kledingstuk met veel plezier draagt of een bepaald meubelstuk met veel plezier gebruikt, dan is het een koopje geweest ook al was het op het moment dat u het kocht nu niet bepaald goedkoop. Bedenk dat de prijs gauw vergeten is, maar de voldoening en het plezier blijven. Er was eens een jongeman die alleen maar kleding in de uitverkoop kocht en toch de kostuums van zijn vrienden altijd meer bewonderde dan de zijne. Wat was de oorzaak? Hij bekommerde zich meer om de prijs, terwijl zij zich bekommerden om het weefsel, het patroon, de kleur en de kwaliteit. Achteraf beschouwd, waren zijn „koopjes” dus helemaal niet zulke geweldige koopjes.

Er moet werkelijk met veel factoren rekening worden gehouden als u „koopjes” wilt halen die werkelijk koopjes zijn. U moet niet alleen op uw hoede zijn voor de beweringen en tactiek van de verkoper maar ook voor uw eigen zwakheid en uw verlangen „iets voor niets” te krijgen, opdat u geen onverstandige koop doet. Denk aan de kwestie van kwaliteit alsook aan het plezier dat u van het door u gekochte moet hebben.

De meeste mensen moeten hun geld met vaardigheid en hard werken verdienen. Als zij ook vaardig te werk gaan bij het uitgeven ervan, zal het gezegde opgaan „een stuiver gespaard is er twee gewonnen”.