Een stem uit de wildernis

Door Ontwaakt!-correspondent in Canada

HALLO! Mag ik mezelf voorstellen? Mijn naam is Ursus Horribilis; ik ben een grizzlybeer en hoofd van een afvaardiging van grizzlyberen. De reden waarom wij uw aandacht vragen, is dat er een groot gebrek aan communicatie tussen jullie mensen en ons, harige viervoeters, schijnt te bestaan. Onder ons beren heerst de gedachte dat de verstandhouding ten zeerste verbeterd zou kunnen worden door een vriendschappelijk gesprek. Mogen we binnenkomen? . . . Dank u.

Laten wij om te beginnen vaststellen dat wij weinig wrok tegen jullie mensen koesteren, hoewel jullie ons voortdurend hebben opgejaagd. Wij zouden graag vriendschap willen sluiten als jullie dat zouden willen. Het wanbegrip dat er tussen ons bestaat, komt niet van onze zijde, en wij geloven dat het er nu voor jullie ongeveer de tijd voor is geworden de kruitdamp te laten optrekken en een wat welwillender houding aan te nemen.

Laten wij ons verhaal bij het begin beginnen. Dan zullen jullie gemakkelijker kunnen inzien dat wij voor een rechtvaardige zaak strijden. Ten eerste is dit niet een kwestie die alleen ons, Canadese grizzly’s aangaat. Ons protest vertegenwoordigt de grieven en opgekropte gevoelens van het gehele dierenrijk, en wij brengen het over in de hoop dat jullie mensen met een schone lei zullen beginnen en ons dieren weer een betere kans zullen geven.

Hierbij erkennen wij dat jullie ons als bron van voedsel, kleding en onderdak mogen gebruiken, dat er daartoe bepaalde rechten aan jullie zijn verleend. Daar hebben we ook geen bezwaar tegen. Maar waarom die moedwillige afslachtingen? Sinds de tijd van Nimrod, de grote bloedvergieter, zijn er altijd wel enkelen onder jullie geweest die zich schijnbaar vast hadden voorgenomen ons tot het laatste ’dier’ uit te roeien.

Geschiedenis

Voor de industriële revolutie in de negentiende eeuw, toen de wapens nog met de hand werden vervaardigd, was de balans tussen ons beren en jullie mensen tamelijk in evenwicht; wij konden jullie in het algemeen wel ontlopen of te slim af zijn. Met de opkomst van het machinetijdperk kwam voor ons echter het begin van het einde; langzaam maar zeker dunden onze gelederen.

Sindsdien zijn er naar verluidt honderden soorten van vogels en viervoetige dieren onherstelbaar gedecimeerd of volledig uitgeroeid. Is het jullie voornemen hiermee door te gaan? Willen jullie ons werkelijk van de aardbodem verdelgen? Alsjeblieft, denk daar eens over na!

Tot ongeveer een honderd jaar geleden zwierven er miljoenen bizons over de reusachtige Noordamerikaanse vlakten. Deze dieren vormden een overvloedige bron van voedsel en benodigdheden voor de toenmalige bewoners. Ze zijn evenwel systematisch afgeslacht door beroepsjagers, die ze uit sport hebben gedood, die hun koppen als trofeeën hebben meegenomen en hun karkassen op de velden hebben laten rotten. Als niet enkele mensen bedacht waren geweest op natuurbehoud en tussenbeide waren gekomen, zou de Amerikaanse bizon nu uitgestorven zijn.

Zoals met de bizons, is het ook met de andere in het wild levende dieren gegaan: de mens vestigde zich op de continenten en joeg de verschillende diersoorten voor zich uit — sommige dieren konden zich aan de veranderingen aanpassen, andere werden echter uitgeroeid of naar de achterlanden verdreven, ver van hun natuurlijke woongebied vandaan.

Aanmatigende toeëigening

Voortdurend werd er meer land in cultuur gebracht — moerassen werden drooggelegd, vennetjes verdwenen; er werden keurige voren in de grond getrokken en overal waren mensen. De wilde dieren moesten verdwijnen. De Canadese kraanvogels, prairiehoenders en de Canadese ganzen werden te zamen met de ontelbare vluchten wilde eenden, die eens de lucht verduisterden, noordwaarts, steeds verder noordwaarts, gedreven, tot de toendra’s en de eeuwig bevroren vlakten.

Honderden jaren lang hebben de oorspronkelijke bewoners van Amerika, de Indianen, in vrede met de hen omringende dieren samengeleefd. Zij doodden om te eten en lieten heel wat over voor de toekomst. Maar niet de blanke jager; in het wilde weg schoot hij dieren neer, niet vanwege zijn behoeften, maar om aan de nooit eindigende vraag op de wereldmarkten te voldoen — uit winstoogmerk.

Prins Philip schreef in zijn boek Wildlife Crises: „Diepzeevissen is een typisch voorbeeld van de algemene exploitatie van de in het wild levende diersoorten. Hetzelfde geldt voor het vangen van wilde krokodillen of luipaarden omwille van hun huid. Dit komt zonder meer neer op een primitief spelletje grabbelen — zoveel mogelijk binnenhalen zolang het nog goed gaat in het domme geloof dat er een onuitputtelijke voorraad is.” De grabbelton heeft echter een bodem, en jullie geleerden en wijze mannen zouden hiervan nota moeten nemen voordat er onherstelbare schade in de natuur is aangericht.

Denk eens aan wat jullie al hebben gedaan! De stalen vallen die jullie hebben gebruikt om grizzlyberen te vangen, hadden dubbele veren en waren soms wel één meter tachtig hoog. Sommige wogen wel zesendertig kilo en waren voorzien van met uitstekende klinknagels bezette beugels, waartussen beenderen verbrijzeld konden worden. Nu gebruiken jagers helikopters en vliegtuigen om ons zonder mededogen op te sporen. Verwachten jullie nog dat er één van ons in leven zal blijven als wij zo met onze rug tegen de muur gedreven worden?

Wij zijn er wel eens van beschuldigd verscheurende dieren, gevaarlijke doders te zijn. De bewijzen hebben echter aangetoond dat wij een dergelijk gedrag doorgaans alleen maar aan de dag leggen als wij ernstig worden bedreigd en dan nog is het hoofdzakelijk uit angst, op grond van reeds opgedane, bittere ervaringen met de mens, dat wij in het geweer komen. Onder ons zijn er niet veel die opzettelijk een directe confrontatie met de mens zoeken; als ons de keus wordt gelaten, zoeken wij altijd een goed heenkomen. Geven jullie ons ongelijk?

Lees eens het verschrikkelijke verslag over de wijze waarop wij behandeld zijn, zoals een van jullie eigen geschiedschrijvers dit heeft weergegeven in het boek The World of the Grizzly Bear:

„In het oude (Amerikaanse) Westen werd er een zware roofbouw gepleegd op de wildstand. De dieren hadden veel vijanden en weinig vrienden. De onwetendheid en onkunde op dit gebied was dermate algemeen dat zelfs de katholieke kerken de rechten van de dieren niet erkenden. Wreedheid werd niet alleen goedgepraat, maar zelfs aangemoedigd. Op heiligedagen en ’s zondags werden zowel op Spaanse missieposten als elders dierengevechten gehouden (tussen vastgebonden grizzlyberen en stieren). Priesters en kerkleden dromden samen om te genieten van deze bloedige schouwspelen, zoals de Romeinen plezier hadden in de afslachting van de vroege christenen.”

Dezelfde schrijver vervolgt met te zeggen:

„Bijkans alle zogenaamd kwaadaardige exemplaren waren beren die op de een of andere wijze door de mens waren verminkt. Bloody Paws (Bloedige Klauw), een grizzlybeer uit Wyoming, bleek nadat hij was gedood drie oude kogelwonden te bezitten. Old Mose in Colorado was erin geslaagd uit een stalen val te ontsnappen, maar moest twee tenen tussen de stalen beugels achterlaten. Three Toes (Drie Tenen) had eveneens twee tenen verloren in een val. Red Robber (Rode Rover) was een Utah-beer: Toen de jagers hem vilden, ontdekten zij twee oude kogelwonden, een ingegroeide pijlpunt in zijn rug en vele littekens op zijn kop, nek, borst en zijden. Bandit (Bandiet), een Oregon-grizzly die in Idaho werd gedood, had een verse kogelwond hoog op de bult van zijn linkerschouder. Een in Idaho gedode grizzly had een verse kogelwond boven in zijn romp en een ander in het vlezige deel van zijn rug.”

Eén jager heeft eens verteld hoe hij een grizzlymoeder met haar twee jongen zag. Hij schoot op de moeder, waarop zij hem aanviel. In het gevecht dat daarna volgde, sneed hij met zijn jachtmes haar buik open en toen zij zoveel bloed had verloren dat zij niet meer overeind kon staan, strompelde ze terug naar haar jongen en liefkoosde deze voor de laatste maal teder in een laatste poging ze te troosten tot zij dood was. De jager bekende: „Ik had er spijt van op zo’n liefdevolle moeder te hebben geschoten.”

Verstoring en gevangenneming

Jullie reusachtige dammen beteugelen onze rivieren, jullie mammoetbulldozers wijzigen de glooiingen van ons natuurlijke terrein en vernielen onze holen en schuilplaatsen. Jullie olieverontreinigingen en bestrijdingsmiddelen brengen schade toe aan onze voedselgebieden en vernietigen onze bronnen van bestaan. En de afval van jullie steden, mijnen, fabrieken en smelterijen vervuilen onze stromen en maken ons het leven ondraaglijk. Jullie geven ons geen enkele kans om in leven te blijven!

Wat zijn jullie gedachteloos en meedogenloos geweest! Onze pelzen hebben jullie genomen om jullie mooie dames te kleden, en onze koppen hebben jullie als trofeeën opgehangen in jullie biljart- en ontvangkamers. Hoe achteloos en wreed zijn jullie te werk gegaan bij jullie afslachting van miljoenen weerloze zeehondenmoeders met hun pasgeboren jongen op de ijsschotsen in zee! Ook de reuzenalk, de niet-vliegende zeevogel, hebben jullie jagers tot het laatste exemplaar uitgeroeid ter wille van zijn dure veren. Wij grizzly’s geloven dat jullie menselijker hadden kunnen zijn.

Weten jullie bovendien wat het betekent om dagenlang verstijfd van de kou met gebroken beenderen in doodsangst in een val te moeten wachten op de genadeslag van een jager? Wij stomme dieren hebben weinig advocaten om onze zaak te bepleiten en wij hebben geen medische faciliteiten voor onze gewonden, die langzaam moeten zien weg te kruipen en in stille ellende moeten sterven. Wij erkennen dat jullie het recht hebben op ons te jagen, maar alsjeblieft, doe dit met meer overleg — of gebruik een camera!

En getuigt het van empathie als jullie ons in kleine dierentuinkooien opsluiten om aangegaapt te worden? Hoe denken jullie dat wij ons daar voelen? Zouden jullie graag met ons van plaats willen ruilen?

Wat zal de toekomst brengen?

Wij dieren kennen geen grondwettelijke rechten en plichten; wij hebben van zulke zaken geen begrip. De mens evenwel schrijft zichzelf een hogere intelligentie toe en beweert de bewaarder van rechtvaardige wetten te zijn. Bijgevolg moeten jullie met een begrip en verantwoordelijkheidsgevoel begiftigd zijn die onze geestelijke vermogens verre te boven gaan. Indien dat zo is, zouden wij willen dat jullie dit ook in de praktijk lieten blijken.

Natuurlijk moeten wij eerlijkheidshalve toegeven dat jullie niet allemaal schuldig zijn. Velen onder jullie zijn erg vriendelijk voor ons geweest, en daar zijn wij dankbaar voor. Maar hoofdzakelijk zijn wij grizzly’s van mening dat zeker niet wij alleen een „grisly” (akelige) reputatie hebben opgebouwd! Het had allemaal zo anders kunnen zijn.

Wij brengen deze kwestie onder jullie aandacht omdat bij het achterwege blijven van een verandering jullie huidige handelwijze heel goed de totale vernietiging van alle leven en de ruïnering van de gehele aarde tot gevolg zou kunnen hebben. En werkelijk, wij maken ons daar ernstig bezorgd over. Wij houden van de aarde als ons tehuis, en als jullie mensen jullie zelfzucht lieten varen, zouden wij haar graag met jullie delen. Wat zouden jullie ervan vinden om te verhuizen en meer ruimte aan ons af te staan?

Op het gebied van natuurbehoud zijn reeds progressieve stappen gedaan, maar de resultaten zijn nog onvoldoende. Er zijn over de hele aarde grote gebieden die ongeschikt zijn voor de vestiging van industrieën of voor de beoefening van landbouw. Zulke terreinen zouden in uitgestrekte reservaten veranderd kunnen worden, waar dieren in vrijheid zouden kunnen leven en waar jullie mensen een evenwichtige controle op onze aantallen zouden kunnen uitoefenen, en waar wij, op onze beurt, jullie in onze eigen omgeving zouden kunnen ontvangen. Begrijpen jullie waar het om gaat?

Komaan mensen, laten wij elkaar een poot geven en vrienden zijn.