Het geven van geschenken

„DANK u wel.” Deze woorden behoren tot de prettigste in elke taal, want er spreekt waardering uit voor een geschenk, een compliment of een gunst. En hoe meer aandacht en moeite er is besteed aan hetgeen wordt gegeven, hoe warmer de dank en hoe groter de waardering. Maar zoals u ongetwijfeld hebt opgemerkt, worden sommige geschenken dankbaar aanvaard terwijl andere misschien niet met enthousiasme worden ontvangen. Hoe komt dit? Eén factor is misschien de beweegreden van de gever. Een andere kan het geschenk zelf zijn; en dikwijls bepaalt de manier waarop het wordt aangeboden hoe het wordt ontvangen.

Onze beweegreden belangrijk

Geschenken dragen er veel toe bij om mensen tot elkaar te trekken en ze onderhouden de vriendschap omdat vriendelijkheid vriendelijkheid bewerkt. De beweegreden is echter vaak net zo belangrijk als het geschenk zelf. Wanneer hebt u voor het laatst uw beweegredenen voor het geven van geschenken onderzocht? Als u geschenken geeft, doet u dit dan meestal omdat u zich ertoe verplicht voelt, of geeft u werkelijk uit een gul hart? Geeft u grotendeels vanwege de gelegenheid, of uit belangstelling voor de persoon? Worden uw geschenken zonder bijbedoelingen gegeven of steekt er iets achter?

Vooral in de kersttijd worden er miljoenen aan geschenken uitgegeven. En hoewel deze tijd wordt geadverteerd als een tijd om vrolijk te zijn, zijn velen dan precies het tegenovergestelde. Sommigen steken zich in schulden om aan hun geschenken-verplichtingen te voldoen. Zij geven vaak omdat het de gewoonte is en niet omdat zij het werkelijk willen. Geen wonder dat zij aan het eind van de feestdagen financieel, lichamelijk en emotioneel meestal „uitgeput” zijn. Het geven heeft hun niet de vreugde geschonken die het had behoren te geven, aangezien het niet uit een gul hart kwam. Geschenken dienen in plaats daarvan uit een spontaan gevoel van hartelijkheid en vriendelijkheid jegens de ontvanger voort te spruiten en de twee dichter tot elkaar te brengen. Wij dienen ons vrij te voelen iemand iets te geven wanneer wij daartoe behoefte gevoelen en wij het ons kunnen veroorloven, en niet vanwege bepaalde datums op de kalender.

Praktische geschenken geven

Hebben wij ons er eenmaal van overtuigd dat onze beweegreden juist is, dan kunnen wij de soort van geschenken die wij geven en wat erdoor wordt bewerkstelligd aan een onderzoek onderwerpen. Zijn uw geschenken bijvoorbeeld praktisch? Met andere woorden, is hetgeen u geeft iets waarvan de ontvanger werkelijk een nuttig gebruik zal maken? Zal hij er maar één dag plezier van hebben of is het iets dat jarenlang met vreugde zal worden gebruikt? Zal het daarentegen misschien op een plank worden opgeborgen of in een la worden gestopt? De praktische waarde is iets dat overwogen moet worden, maar ze is geenszins de enige factor.

Nog iets om in gedachten te houden, is dat de prijs van een geschenk niet werkelijk een ware maatstaf voor de waarde ervan is. Iets goedkoops kan meer op prijs worden gesteld dan iets duurs dat niet nodig of gewenst is. Een kind kan met niet meer dan enkele kleurpotloden en een stuk papier een tekening maken. Die tekening zal door zijn ouders of grootouders echter niet naar de geldwaarde worden geschat. Zij zullen anderen vol trots zijn „meesterwerk” laten zien. Een trui door iemand gebreid van wie men houdt, kost misschien weinig om te maken, maar wordt wellicht meer gewaardeerd dan een dure trui die in een winkel is gekocht.

Sommige geschenken hebben een zekere gevoelswaarde doordat ze dienen als een herinnering aan de attentheid van de gever. Een man kan zijn vrouw bijvoorbeeld een broodrooster geven die zij nodig heeft. Het is wellicht een praktisch geschenk dat het hele gezin kan gebruiken. Zij dankt hem er natuurlijk voor. Toch kan het zijn dat zij het niet zo waardeert als iets persoonlijks, zoals een broche, een halsketting of een kledingstuk. Als zij zoiets draagt zal het haar namelijk altijd aan haar man herinneren en zij zal er jarenlang plezier van hebben. Kunt u zich niet een persoonlijk geschenk herinneren dat uw huwelijkspartner u een tijd geleden heeft gegeven?

Niet alle vrouwen zijn echter hetzelfde. Het kan zijn dat sommigen een praktisch huishoudelijk geschenk boven een persoonlijk geschenk verkiezen. Dit maakt hen evenwel niet minder vrouwelijk. Hun praktische zijde wordt er alleen maar door belicht. Een man dient dus alle facetten van zijn vrouw in aanmerking te nemen als hij geschenken voor haar uitkiest. En hetzelfde geldt voor een vrouw als zij een geschenk voor haar man kiest.

Bij het geven is hoffelijkheid noodzakelijk, en ook als men geschenken krijgt, of ze nu van familie of van vrienden afkomstig zijn. Er worden tussen vrienden zoveel kleine attenties uitgewisseld die niet terugbetaald kunnen worden. Als een vriend u bijvoorbeeld geregeld een dienst bewijst, dankt u hem er dan oprecht voor? Beschouwt u de dienst na verloop van tijd misschien als vanzelfsprekend? Oprechte waardering kunt u op velerlei manieren tonen. Er zijn ook manieren waarop u iemand onopzettelijk kunt beledigen als u niet oppast. Als u bezwaar maakt tegen zijn edelmoedigheid en met nadruk verzekert dat hij het eigenlijk niet moet doen of dat het terugbetaald moet worden, kan er een onaangename situatie ontstaan en kan de vreugde van het geven hem voor een groot deel worden ontnomen. Niemand heeft natuurlijk de bedoeling dit te doen, maar toch gebeurt het soms.

Geschenken aan en van kinderen

Volwassenen nemen geschenken soms onverschillig in ontvangst, maar kinderen doen dat zelden. Zij vinden het heerlijk om geschenken te krijgen. Voor zover het geschenken aan kinderen betreft, kunnen de ouders natuurlijk het beste beoordelen wat hun kinderen nodig hebben en wat zij het fijnste vinden. Hun geschenken zijn dus vaak praktisch.

Degenen die niet rechtstreeks tot het gezin behoren, vinden het wel eens moeilijk geschenken uit te kiezen. Daarom laten zij hun keus meestal op speelgoed vallen als zij in twijfel verkeren. Dit houdt een kind in de uren dat het niet slaapt niet alleen bezig, maar als het speelgoed goed is gekozen, kan het veel tot de geestelijke en lichamelijke ontwikkeling van het kind bijdragen. Sommig speelgoed is ontworpen om zijn verstandelijk denken te ontwikkelen. Driewielers en autopeds zijn goed om de coördinatie van zijn spieren te ontwikkelen. Ander speelgoed vergroot zijn handigheid, stimuleert zijn verbeelding en kweekt zijn creativiteit aan. Speelgoedtelefoontjes, poppen, kleurpotloden, klei, bouwblokken en puzzels passen in deze categorie. Aangezien speelgoed een rol speelt in de ontwikkeling van de zienswijzen van een kind, kan speelgoed dat op geweld is gericht — geweren, tanks, granaten en dat soort van dingen — blijvend kwaad tot gevolg hebben. Niemand wil degenen voor wie hij genegenheid koestert toch immers kwaad doen?

Kinderen dienen niet alleen geschenken te krijgen, maar ook te geven. Hoe staat het met uw kinderen? Worden zij ertoe aangemoedigd aan anderen te geven? Als zij kunnen naaien, breien, schilderen of koken, geven zij dan ooit iets ten geschenke wat zij zelf hebben gemaakt? Hebben zij speciale talenten? Op jonge leeftijd kan hun worden geleerd dat dit werkelijk gaven van de Schepper zijn die vrijelijk met anderen dienen te worden gedeeld en niet vastgehouden moeten worden om er munt uit te slaan. Een geborduurde zakdoek, een gebreide pannelap, een schilderstukje of een schaal zelfgebakken koekjes verschaffen uitstekende mogelijkheden om hen er een begin mee te laten maken anderen iets te geven. Hun gevoel van eigenwaarde en zelfrespect wordt er mede door opgebouwd. Waarom zouden zij beroofd worden van het geluk dat geven schenkt? Ja, verstandige ouders beseffen dat niet alleen dat wat zij hun kinderen geven of voor hen doen, doch ook dat wat zij hun geleerd hebben voor zichzelf en anderen te doen, hen zal helpen zich tot volwassenen met verantwoordelijkheidsgevoel te ontwikkelen en gelukkig te worden.

Tijd — een zeer waardevolle gift

Velen geven liever stoffelijke geschenken dan iets van hun tijd aan anderen te besteden. Vaak wordt tijd echter hoger aangeslagen. Welke liefhebbende vrouw acht niet de tijd die zij met haar man alleen is dierbaar? Zo kunnen ook kinderen, omringd door een kamer vol speelgoed, zich toch eenzaam voelen als hun ouders geen tijd aan hen besteden. Zichzelf aan anderen geven is wellicht tijdrovender, doch zij die dit doen, vinden de resultaten veel bevredigender. Is het niet zo dat gezinnen die tijd samen doorbrengen, meestal niet licht uiteenvallen?

Er zijn talloze dingen die de gezinsleden samen kunnen doen. Waarom zou u niet naar een plaatselijk museum, een drukkerij of een park gaan? Gaat u eens een boottochtje maken, een dagje naar het strand of naar een meer, gaat u eens picknicken of wandelen in de bossen. Kweek gezamenlijk waardering aan voor de gaven van God — het leven, voedsel, kleding, onderdak en alle kleine dingen die tot het geluk bijdragen.

In menig gezin moeten veranderingen worden aangebracht om elkaar royaler van dat kostbare geschenk, namelijk tijd, te geven. Sommige ouders zien hun kinderen zelden omdat zij hen de straat op, naar de bioscoop of het huis van een buurman sturen in plaats van tijd met hen door te brengen. Anderen laten hun kinderen wellicht niet op straat spelen, waar de misdaad welig tiert, maar laten hen wel een groot deel van de dag voor de T.V. doorbrengen, waar zij onafgebroken met misdaad en geweld worden gevoed, eenvoudig omdat de kinderen erdoor beziggehouden worden. Hoeveel beter zou het zijn hun in de jaren waarin zij nog niet naar school gaan, voor te lezen, te leren tekenen en te leren in huis wat te helpen. Help hen goede, nette gewoonten aan te kweken die zij als zij volwassen worden, met zich zullen meenemen. Tijd die u met uw kinderen doorbrengt, levert in de toekomst hoge rente op.

Ook aan familieleden en vrienden kan men van zijn tijd geven, en vooral door ouderen wordt dit geschenk gewaardeerd. Welke bejaarde vader of moeder geeft de voorkeur aan een stoffelijk geschenk boven een persoonlijk bezoek van zijn kinderen? Er is heel weinig voor nodig om tot het geluk van oudere personen bij te dragen: Een onverwacht bezoek, een onverwacht telefoontje van buiten de stad, een hartelijke brief. Waarom zou u het niet proberen?

Ja, er wordt veel vreugde geput uit het krijgen van geschenken, vooral als wij anderen met milde hand en van harte geven en daarbij in gedachten houden dat het geschenken moeten zijn waar zij wat aan hebben en waar zij blij mee zullen zijn. Jezus Christus bracht het passend onder woorden toen hij zei: „Het is gelukkiger te geven dan te ontvangen.” — Hand. 20:35.

[Illustratie op blz. 15]

Aan uw kinderen enige tijd besteden is een van de meest waardevolle geschenken