23 NDA̱A̱ 29 TÍ NOVIEMBRE 2026
YAA 107 Ndióxi̱ kúʼvi̱-inira xínira miíyó
Na̱ nda̱kaxin Jehová koo su̱tu̱ náʼa̱ña ña̱ kúni̱ra xínira miíyó
“Nda̱a̱ ndáaka ta̱a ta̱ ndáka̱xinna ña̱ koora su̱tu̱ káʼnu, ndáka̱xinnara ña […] chindeétáʼanra xíʼin na̱ yiví” (HEB. 5:1).
ÑA̱ KA̱ʼA̱NYÓ XA̱ʼA̱
Ña̱ ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ na̱ su̱tu̱ na̱ nda̱kaxin Jehová, chindeétáʼanñá xíʼinyó ña̱ kuyatinkayó nu̱úra.
1. ¿Ndáaña ndíkaa̱ ndiʼi miíyó na̱ yiví nu̱ú?
NDIʼI miíyó na̱ yiví ndíkaa̱yó ndaʼa̱ ku̱a̱chi. ¿Nda̱chun? Xa̱ʼa̱ ña̱ sa̱yáʼa ta̱ Adán xíʼin ñá Eva ku̱a̱chi ndaʼa̱yó va̱ása kívi kuyatinyó nu̱ú Ndióxi̱ (Efes. 2:12; Col. 1:21). Ku̱a̱chi ña̱ kúúmiíyó sákuxíkaña miíyó nu̱ú Ndióxi̱ ta kǒo kívi kuyatinyó nu̱úra. Tá kǒo na̱ chindeétáʼan xíʼinyó kǒo ña̱ va̱ʼa ndakiʼinyó chí nu̱únínu. Jehová ke̱ʼéra iin ña̱ʼa xa̱ʼa̱yó ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanra xíʼinyó, ¿ndáaña kúú ña̱yóʼo?
2. ¿Ndáaña ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ nu̱ú artículo yóʼo?
2 Ña̱ va̱ʼa chindeétáʼan Jehová xíʼin na̱ yiví ña̱ va̱ʼa kuyatinna nu̱úra, nda̱kaxinra sava na̱ yiví ña̱ koona su̱tu̱. Tá tiempo na̱ israelita nda̱kaxinra sava na̱yóʼo ta saátu nda̱kaxinra sava na̱ cristiano ña̱ koona su̱tu̱ tá siglo nu̱ú ta saátu tiempo vitin. Nu̱ú artículo yóʼo kotoyó ndáa ki̱ʼva chi̱ndeétáʼan na̱ xi̱kuumií chiñu yóʼo xíʼin na̱ xi̱ndasakáʼnu Ndióxi̱ tiempo xi̱naʼá, ta saátu ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼanna xíʼinyó tiempo vitin ta ndáa ki̱ʼva chindeétáʼanna xíʼinyó chí nu̱únínu. Saátu kunda̱a̱-iniyó ña̱ ta̱xira chiñu yóʼo ndaʼa̱ sava na̱ íyo tiempo vitin ta ña̱yóʼo náʼa̱ña ña̱ kúʼvi̱-inira xínira miíyó.
¿NDÁA KI̱ʼVA XI̱CHINDEÉTÁʼAN NA̱ SU̱TU̱ XÍʼIN NA̱ ISRAELITA?
3. Nda̱a̱ táki̱ʼva káʼa̱n Hebreos 5:1, ¿ndáa ki̱ʼva xi̱chindeétáʼan na̱ su̱tu̱ xíʼin na̱ xi̱kuni̱ ndasakáʼnu Jehová? (Koto na̱ʼná).
3 Ta̱ apóstol Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra nda̱chun nda̱kaxin Jehová savana ña̱ koona su̱tu̱ chí ñuu Israel (kaʼvi Hebreos 5:1). Jehová xi̱kuni̱ra chindeétáʼanra xíʼin na̱ israelita ña̱ kuyatinna nu̱úra. Ta̱ su̱tu̱ káʼnu ta̱ nda̱kaxin mií Jehová xi̱kuumiíra iin chiñu ña̱ ndáyáʼviní, “ña̱ kachíñura nu̱ú Ndióxi̱ ta chindeétáʼanra xíʼin na̱ yiví”. Ta̱yóʼo xíʼin inkaka na̱ su̱tu̱ xi̱chindeétáʼanna xíʼin na̱ xi̱kuni̱ ndasakáʼnu Jehová ña̱ va̱ʼa kuyatinkana nu̱úra.
Ku̱a̱chi ña̱ kúúmiíyó sákuxíkaña miíyó nu̱ú Jehová soo ta̱yóʼo nda̱kaxinra na̱ koo su̱tu̱ na̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo puente ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanna xíʼinyó ña̱ kuyatinyó nu̱úra (Koto párrafo 3).
4. ¿Ndáa ki̱ʼva xi̱xiniñúʼu Ndióxi̱ na̱ su̱tu̱ ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanna xíʼin na̱ yiví?
4 ¿Ndáa ki̱ʼva xi̱chindeétáʼan na̱ su̱tu̱ xíʼin na̱ israelita ña̱ kuyatinna nu̱ú Jehová ta ndasakáʼnunara nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ miíra? Ña̱ nu̱ú, na̱ su̱tu̱ yóʼo kúú na̱ xi̱xiniñúʼu Jehová ña̱ chindeétáʼanna xíʼin na̱ yiví ña̱ kuyatinkana nu̱úra. Malaquías 2:7 káchiña: “Ta̱ su̱tu̱ kúú ta̱ xíniñúʼu sanáʼa̱ xa̱ʼa̱ ña̱ xíni̱ra, na̱ ñuu xíniñúʼu nda̱ka̱tu̱ʼunnara xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n ley, ndiʼi tiempo xíniñúʼu kuxini̱ ta̱ su̱tu̱ xa̱ʼa̱ ley, saáchi ta̱yóʼo kúú ta̱ xíniñúʼu Jehová ta̱ xáʼndachíñu nu̱ú na̱ ángel ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ra”. Nda̱a̱ táki̱ʼva káʼa̱n versículo yóʼo na̱ su̱tu̱ kúú na̱ xi̱xiniñúʼu sanáʼa̱ na̱ ñuu xa̱ʼa̱ ley ta̱ Moisés, ta chindeétáʼanna xíʼinna ña̱ kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ña ta keʼéna ña̱ káʼa̱nña. Tá kúú, tá tiempo ta̱ Nehemías 13 na̱ levita chi̱ndeétáʼanna xíʼin ta̱ su̱tu̱ Esdras ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ ñuu ndáaña kúni̱ kachi ley ña̱ xi̱kaʼvina nu̱úna. Saá kúú ña̱ xi̱kunda̱a̱-ini na̱ ñuu ña̱ xi̱kaʼa̱n Ndióxi̱ tasaá kivi keʼéna ña̱yóʼo, ta xa̱ʼa̱ ña̱kán kivi kuyatinna nu̱úra (Neh. 8:2, 3, 6-8).
5. ¿Ndáaña xi̱keʼé na̱ su̱tu̱ xa̱ʼa̱ na̱ yiví ña̱ va̱ʼa koo káʼnu-ini Jehová xa̱ʼa̱na ta ndáaña sánáʼa̱ ña̱yóʼo miíyó xa̱ʼa̱ra?
5 Ña̱ u̱vi̱, na̱ su̱tu̱ xi̱kaʼa̱n-ndáʼvina xa̱ʼa̱ na̱ yiví nu̱ú Ndióxi̱, saáchi xi̱sokóna kití xa̱ʼa̱ na̱ ñuu ña̱ va̱ʼa ndoo ku̱a̱china. Na̱ israelita xi̱kunda̱a̱-inina ña̱ ndiʼi ki̱vi̱ xi̱kiʼvina ku̱a̱chi nu̱ú Ndióxi̱ ta xi̱xiniñúʼuna ña̱ koo káʼnu-ini Jehová xa̱ʼa̱na (Sal. 51:9). Na̱ su̱tu̱ xi̱chindeétáʼanna xíʼin na̱yóʼo tá xi̱sokóna kití nu̱ú Ndióxi̱. Sana na̱yóʼo va̱ʼaní xi̱kunina tá xi̱kunda̱a̱-inina ña̱ xi̱ ixakáʼnu-ini Ndióxi̱ xa̱ʼa̱na. Chiñu ña̱ xi̱keʼé na̱ su̱tu̱ xi̱na̱ʼa̱ña ña̱ xi̱kuʼvi̱ní-ini Jehová xi̱xinirana, xi̱kundáʼvi-inira xi̱xinirana, xi̱ndiʼi-inira xa̱ʼa̱na ta xi̱kuni̱ra ña̱ ná ka̱ku ndiʼi na̱ xi̱ndasakáʼnu miíra.
NA̱ SU̱TU̱ NA̱ NI̱XI̱YO TIEMPO XI̱NAʼÁ, NA̱ ÍYO TIEMPO VITIN XÍʼIN NA̱ KOO CHÍNUNÍNU
6. ¿Nda̱chun xi̱kaʼa̱n Jehová su̱tu̱ xíʼin sava na̱ ta̱a tá kuma̱níka ndaka̱xinra na̱ koo su̱tu̱ chí ñuu Israel?
6 Jehová kúni̱ra vií kutáʼanra xíʼin na̱ ndásakáʼnu miíra. Tiempo tá ya̱chi̱ tá kúma̱níka ndaka̱xin Jehová na̱ koo su̱tu̱ nu̱ú na̱ israelita, ta̱a ta̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ veʼera kúú ta̱ xi̱sokó kití xa̱ʼa̱ ku̱a̱chira xíʼin xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi na̱ veʼera. Tá kúú, tá ki̱ta ta̱ Noé ti̱xin tú arca ni̱so̱kóra iin kití nu̱ú Jehová ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ra ña̱ táxira tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ra xa̱ʼa̱ ña̱ sa̱kákurana (Gén. 8:20). Ta̱ Abrahán i̱xava̱ʼara altar ña̱ va̱ʼa so̱kóra kití nu̱ú Jehová (Gén. 12:7, 8). Ta̱ Job xi̱kuumiíra costumbre ña̱ xi̱sokóra kití nu̱ú Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ na̱ veʼera (Job 1:5). Tá kúma̱níka ndaka̱xin Jehová na̱ koo su̱tu̱ chí ñuu Israel, xa̱a̱ ya̱chi̱kaví xi̱kaʼa̱n Biblia xa̱ʼa̱ na̱ su̱tu̱ ta na̱yóʼo xi̱kuu na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ veʼena. Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo: “Na̱ su̱tu̱ [na̱yóʼo xi̱kuu na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ veʼena], na̱ kúyatin ni̱ʼi nu̱ú Jehová xíniñúʼu ndasayi̱i̱na miína, tasaá va̱ása kaʼní Jehová miína” (Éx. 19:22).
7. ¿Ndáata xi̱kuu ta̱ Melquisedec ta ndáa ki̱ʼva xi̱kitáʼan ña̱ xi̱keʼé ta̱yóʼo xíʼin ta̱ Mesías?
7 Ta̱ nu̱ú xi̱kaʼa̱n Biblia xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kuura su̱tu̱ xi̱kuu ta̱ Melquisedec (Gén. 14:18). Ta̱yóʼo xi̱kuura su̱tu̱ ta saátu rey. Tá ni̱ya̱ʼa tiempo Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ta̱ Mesías xa̱a̱ra koora su̱tu̱ ta saátu rey nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo ta̱ Melquisedec. Soo ña̱ kaʼndachíñu ta̱ Mesías ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ʼa taxiña ndaʼa̱ na̱ yiví (Sal. 110:4; Heb. 7:17).
8. ¿Ndáana xi̱kuu na̱ su̱tu̱ chí ñuu Israel ta ndáa chiñu xi̱keʼéna?
8 Tá nda̱kaxin Jehová na̱ Israel ña̱ koona na̱ ñuura ta̱xira ley ta̱ Moisés ndaʼa̱na, nu̱ú ña̱yóʼo xi̱kaʼa̱nña ndáaña xi̱xiniñúʼu keʼé na̱ su̱tu̱. Nda̱kaxinra ta̱ Aarón ñani ta̱ Moisés xíʼin na̱ ki̱xi ti̱xin veʼera ña̱ koona su̱tu̱ (Éx. 40:12-15). Chiñu ña̱ xi̱kuumiína kúú ña̱ xi̱sokóna kití xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Israel, sava yichi̱ xi̱keʼénaña xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ ñuu ta saátu xi̱keʼénaña xa̱ʼa̱ iin tá iin na̱ yiví. Ña̱ va̱ʼa vií keʼéna chiñu yóʼo Jehová nda̱kaxinra sava na̱ levita ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanna xíʼinna. Káxiní xi̱kaʼa̱n Jehová xíʼinna ndáa ki̱ʼva xi̱xiniñúʼu so̱kóna kití, ndáa xa̱ʼa̱ xi̱keʼénaña ta ndáa ki̱ʼva xi̱xiniñúʼu so̱kónarí. Ña̱ xi̱keʼé na̱ su̱tu̱ yóʼo chí ñuu Israel nda̱na̱ʼa̱ña ña̱ koo chí nu̱únínu. Ná kotoyó ndáaña kúú ña̱yóʼo.
9, 10. ¿Ndáana xa̱a̱ koo su̱tu̱ na̱ kaʼndachíñu xíʼin ta̱ Jesús ti̱xin mil ku̱i̱ya̱?
9 Tá nda̱kuchi ta̱ Jesús ni̱xa̱a̱ra ndu̱ura Su̱tu̱ Káʼnu ta nani saá ki̱xáʼara chíndeétáʼanra xíʼin na̱ yiví ña̱ kuyatinna nu̱ú Jehová ta ndasakáʼnunara (Heb. 8:1). Tá ni̱ya̱ʼa loʼo tiempo ni̱xi̱ʼi̱ra xa̱ʼa̱yó. Ña̱ ke̱ʼéra yóʼo ndáyáʼvikaña nu̱ú ña̱ xi̱sokó na̱ su̱tu̱ chí ñuu Israel. ¿Nda̱chun ndáyáʼvikaña? Saáchi va̱ása níxi̱kivi ndoo ndiʼi ku̱a̱china xíʼin kití tí xi̱sokóna soo ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús kiviva ndoo ndiʼi ku̱a̱chiyó. Tiempo vitin ta̱ Jesús kúúkavara Su̱tu̱ Káʼnu ta káʼa̱n-ndáʼvira xa̱ʼa̱yó xíʼin Ndióxi̱ (Heb. 9:24). Tá ná kaʼndachíñu Reino Ndióxi̱ nu̱ú ñuʼú yóʼo, na̱ 144,000 xa̱a̱na koona rey xíʼin su̱tu̱ ta inkáchi kaʼndachíñuna xíʼin ta̱ Jesús ta̱ kúú Su̱tu̱ Káʼnu (1 Ped. 1:3, 4; 2:9). Jehová xíʼin ta̱ Jesús ta saátu na̱ 144,000 chindeétáʼanna xíʼin na̱ yiví ña̱ ndoo ndiʼi ku̱a̱china ta ndasalivina nu̱ú ñuʼú yóʼo. Xa̱a̱ kúni̱níyó ña̱ ki̱xaa̱ ki̱vi̱ kán.
10 Nda̱a̱ táki̱ʼva kúnda̱a̱-iniyó xa̱a̱ ya̱chi̱ví ki̱xáʼa ndáka̱xin Jehová na̱ koo su̱tu̱ ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanna xíʼinyó ña̱ kuyatinyó nu̱úra. Tá xi̱sokó na̱ su̱tu̱ kití nu̱ú Ndióxi̱, ña̱yóʼo xi̱chindeétáʼanña xíʼin na̱ israelita ña̱ ndakaʼánna ña̱ xi̱xiniñúʼuna inkaka ña̱ ndáyáʼvi ña̱ va̱ʼa ka̱kuna. Ti̱xin mil ku̱i̱ya̱ ña̱ kaʼndachíñu ta̱ Jesús xíʼin na̱ 144,000, na̱yóʼo kookavana su̱tu̱ nda̱a̱ ná va̱ása kuumiíka na̱ yiví ku̱a̱chi. Tasaá kǒoka ña̱ sakúxíka miíyó nu̱ú Jehová tasaá kǒo chindeétáʼanka na̱ su̱tu̱ xíʼinyó. Ndiʼi ña̱ sa̱kúaʼayó xa̱ʼa̱ na̱ su̱tu̱ chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ ná ku̱ʼvi̱ka-iniyó kuniyó Jehová. Ná kotoyó ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼan ña̱yóʼo xíʼinyó.
NA̱ KÚÚ SU̱TU̱ CHÍNDEÉTÁʼANNA XÍʼINYÓ ÑA̱ KU̱ʼVI̱KA-INIYÓ KUNIYÓ JEHOVÁ
11. Xa̱ʼa̱ ña̱ ndáka̱xin Jehová na̱ koo su̱tu̱, ¿ndáaña sánáʼa̱ña miíyó xa̱ʼa̱ra?
11 Ña̱ ndáka̱xin Jehová na̱ koo su̱tu̱ náʼa̱ña ña̱ kúni̱ra ná kooyó migora. Nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱ndaa̱-iniyó, ku̱a̱chi ña̱ kúúmiíyó sákuxíkaña miíyó nu̱úra. Soo Jehová kúni̱ra ná kuyatinyó nu̱úra ndiʼi tiempo tasaá kindo̱o-inira xíʼin ña̱ kéʼéyó, kooyó migora ta ndatavára miíyó ndaʼa̱ ku̱a̱chi xíʼin ña̱ xíʼi̱yó (2 Cor. 5:18). Kúnda̱a̱-inira ña̱ su̱ví miíyó níndaka̱xin kuumií ku̱a̱chi chi ña̱ sa̱yáʼana ndaʼa̱vayó kúúña. Xa̱ʼa̱ ña̱ kúndáʼviní-inira xínira miíyó ke̱ʼéra iin ña̱ ndáyáʼviní xa̱ʼa̱yó ña̱ va̱ʼa kuyatinyó nu̱úra ta sakúsi̱íyó-inira. Tá ndákanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kúni̱kayó xíniyóra.
12. Xa̱ʼa̱ ña̱ kúú ta̱ Jesús Su̱tu̱ Káʼnu ta káʼa̱nra xa̱ʼa̱yó xíʼin Jehová, ¿ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼan ña̱yóʼo xíʼinyó? (Hebreos 7:25; koto na̱ʼná).
12 Ta̱ Jesús kúni̱ra ña̱ kooyó migo Jehová. Xa̱ʼa̱ ña̱ kúúra Su̱tu̱ Káʼnu káʼa̱n ndáʼvira xa̱ʼa̱yó xíʼin yivára tá kéʼéyó iin ña̱ va̱ása va̱ʼa (1 Juan 2:1; kaʼvi Hebreos 7:25). ¿Ndáa ña̱ʼa kúú ña̱ kíʼinra kuenta xíʼin tá káʼa̱nra xa̱ʼa̱yó xíʼin yivára? Sana kíʼinra kuenta xíʼin ki̱ʼva ña̱ xa̱ʼnuyó, ndáa kue̱ʼe̱ kúú ña̱ kúúmiíyó ta ndáaña ndóʼoyó. Saátu kíʼinra kuenta xíʼin ña̱ va̱ʼa ña̱ kúúmiíyó, ña̱ va̱ʼa ña̱ kéʼéyó xíʼin ndiʼi chiñu ña̱ xa̱a̱ kéʼéyó nu̱ú Jehová. Ndiʼi tiempo kíʼinra kuenta xíʼin ña̱ ndákanixi̱níyó xíʼin ña̱ ndóʼoyó, kíʼinra kuenta xíʼin oración ña̱ kéʼéyó nu̱ú Jehová ña̱ va̱ʼa ixakáʼnu-inira xa̱ʼa̱yó ta saátu ña̱ chíkaa̱yó ndee̱ ña̱ keʼéyó ña̱ va̱ʼa. Kivi kandíxayó ña̱ va̱ʼaní-ini Jehová ta íyo tu̱ʼvara ña̱ ixakáʼnu-inira xa̱ʼa̱yó, ta xíniso̱ʼora ndiʼi ña̱ káʼa̱n ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó (Sal. 86:5). Mií Jehová kúú ta̱ ta̱xi chiñu ndaʼa̱ ta̱ Jesús ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱yó.
Ta̱ Jesús ta̱ kúú Su̱tu̱ Káʼnu, kíʼinra kuenta xíʼin ña̱ va̱ʼa ña̱ kúúmiíyó ta ndáa xa̱ʼa̱ kéʼéyóña. Saátu kíʼinra kuenta xíʼin oración ña̱ kéʼéyó nu̱ú Jehová ña̱ va̱ʼa ixakáʼnu-inira xa̱ʼa̱yó xíʼin ña̱ chíkaa̱yó ndee̱ ña̱ keʼéyó ña̱ va̱ʼa (Koto párrafo 12).
13. Nda̱a̱ táki̱ʼva káʼa̱n Hebreos 4:16, ¿ndáa inka ña̱ va̱ʼa ndákiʼinyó xa̱ʼa̱ ña̱ kúú ta̱ Jesús Su̱tu̱ Káʼnu?
13 Jehová kúni̱ra ná ka̱ʼa̱nyó xíʼinra xa̱ʼa̱ ña̱ ndóʼoyó (kaʼvi Hebreos 4:16). Xa̱ʼa̱ ña̱ kúú ta̱ Jesús Su̱tu̱ Káʼnu kivi ka̱ʼa̱nyó xíʼin Jehová xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ndóʼoyó. Ta̱yóʼo kúsi̱íní-inira tá káʼa̱nyó xíʼinra, chi saá náʼa̱yó ña̱ ndáa-iniyóra ta kúni̱yó ña̱ ná chindeétáʼanra xíʼinyó. Sava yichi̱ íxayo̱ʼvi̱ña xíʼinyó ña̱ ka̱ʼa̱nyó xíʼinra xa̱ʼa̱ ña̱ ndóʼoyó á sana ndíʼi̱-iniyó ta kǒo kúnda̱a̱-iniyó ndáaña ka̱ʼa̱nyó xíʼinra (Rom. 8:26). Ni saá ndóʼoyó, kúnda̱a̱va-inira xíʼin ña̱ ndóʼoyó, xíniso̱ʼora ña̱ káʼa̱nyó xíʼinra ta chíndeétáʼanra xíʼinyó. Ná kǒo kaka-iniyó ña̱ ka̱ʼa̱nyó xíʼin Jehová xa̱ʼa̱ nda̱a̱ ndáaka ña̱ sándi̱ʼi-iniyó.
14. ¿Nda̱chun va̱ʼa kúnda̱a̱-iniyó ña̱ kúni̱ Jehová kutakuyó ndiʼi tiempo?
14 Jehová kúni̱ra ña̱ kutakuyó ndiʼi tiempo (Ezeq. 33:11). Nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ku̱ndaa̱-iniyó, kití tí xi̱sokóna tiempo xi̱naʼá va̱ása níxi̱ndakatarí ndiʼi ku̱a̱chi na̱ xi̱ndasakáʼnu Ndióxi̱ (Heb. 7:19). Soo xi̱chindeétáʼanña xíʼin na̱ israelita ña̱ kunda̱a̱-inina ña̱ xi̱xiniñúʼuna iin ña̱ ndáyáʼvika, ña̱ kuvi ta̱ Jesús xa̱ʼa̱na. Ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ra xa̱ʼa̱yó chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ ndoo ndiʼi ku̱a̱chiyó ta kivi kutakuyó ndiʼi tiempo. Táxiníyó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéra ña̱yóʼo xa̱ʼa̱yó ña̱ va̱ʼa sakákura miíyó (1 Juan 4:10).
15. Ña̱ nda̱kaxin Jehová na̱ koo su̱tu̱, ¿ndáa ki̱ʼva náʼa̱ ña̱yóʼo ña̱ kúni̱ra xínira miíyó?
15 Na̱ nda̱kaxin Jehová koo su̱tu̱ náʼa̱ña ña̱ kúni̱níra xínira miíyó. Nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Jesús, saátu xíniñúʼu nda̱kú koo ini na̱ nda̱kaxin Ndióxi̱ nda̱a̱ ná ku̱ʼu̱nna chí ndiví (Filip. 2:8; Apoc. 2:10). Ta va̱ása xíniñúʼu kaka-inina xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Tá ná kaʼndachíñuna ti̱xin mil ku̱i̱ya̱ xa̱a̱na koona na̱ su̱tu̱ na̱ va̱ʼaní-ini, ta nda̱kúní koo inina. Ta chindeétáʼanna xíʼinyó ña̱ ndakiʼinyó ña̱ va̱ʼa ta va̱ása kuumiíkayó ku̱a̱chi. Ta̱ Cristo xíʼin na̱ 144,000 keʼéna chiñu ña̱ ndáyáʼvi yóʼo nda̱a̱ ná ndulivi nu̱ú ñuʼú ta ndiʼi na̱ yiví kǒoka ku̱a̱chi kuumiína nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱kuni̱ mií Jehová (Apoc. 22:1, 2).
16. ¿Ndáa ki̱ʼva náʼa̱ Hebreos 4:15 nu̱úyó, ña̱ va̱ʼaní kundaa ta̱ Jesús ta̱ kúú Su̱tu̱ Káʼnu miíyó?
16 Ta̱ Cristo, ta̱ kúú Su̱tu̱ Káʼnu, kúnda̱a̱-inira xíʼin tu̱ndóʼo ña̱ yáʼayó nu̱ú saáchi saá ndo̱ʼo miíra (kaʼvi Hebreos 4:15). ¿Á xa̱a̱ kúnaún sava yichi̱? Saá ndo̱ʼo ta̱ Jesús (Juan 4:6). ¿Á xa̱a̱ ni̱ya̱ʼún nu̱ú so̱ko ta xi̱kuni̱ún koʼún ti̱kui̱í? Saátu ndo̱ʼo ta̱ Jesús (Mat. 4:2; Juan 19:28). ¿Á sava yichi̱ kúsi̱kindaana yóʼó ta sásina nu̱ún xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxaún? Nda̱a̱ ta̱ Jesús ndo̱ʼo ña̱yóʼo (Is. 50:6; Juan 15:20). ¿Á xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱ iin na̱ veʼún? Ta̱ Jesús ni̱xi̱ʼi̱ migora ta̱ Lázaro ta saátu yivá ndáʼvira ta̱ José. Kivi kandíxayó ta̱ kúú Su̱tu̱ Káʼnu va̱ʼaní kundaara miíyó, saáchi xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ndo̱ʼora kúnda̱a̱-inira xíʼin ña̱ ndóʼoyó ta xíni̱ra ndáa ki̱ʼva chindeétáʼanra xíʼinyó.
17. ¿Nda̱chun kivi kandíxayó na̱ ku̱ʼu̱n chí ndiví ta koona su̱tu̱ va̱ʼaní kunda̱a̱-inina xíʼin ña̱ ndóʼoyó?
17 Na̱ 144,000 va̱ʼaní kunda̱a̱-inina xíʼin ña̱ ndóʼoyó ta chindeétáʼanna xíʼin ta̱ Jesús ña̱ ndakatana ku̱a̱chiyó. Saátu na̱yóʼo xi̱kuumiína ku̱a̱chi tá ni̱xi̱yona nu̱ú ñuʼú yóʼo. Ña̱kán kúnda̱a̱-inina xíʼin ña̱ ndóʼoyó tá kéʼéyó ña̱ va̱ása va̱ʼa, tá ndákava-iniyó á tá xóʼvi̱yó xa̱ʼa̱ ña̱ kúúmiíyó iin kue̱ʼe̱. Na̱yóʼo xi̱kuuna ta̱a xíʼin ñaʼá, na̱ xa̱a̱ síín síín ñuu, xa̱a̱ síín culturana ta xa̱a̱ síín ku̱i̱ya̱ ni̱xi̱yona. Nda̱a̱ ndáaka ña̱ ndóʼoyó, na̱ nda̱kaxin Ndióxi̱ sava na̱yóʼo kunda̱a̱-inina xíʼin ki̱ʼva ña̱ ndóʼo miíyó.
18. ¿Ndáaña sa̱kúaʼayó xa̱ʼa̱ Jehová nu̱ú artículo yóʼo ta ndáaña ndákanixi̱níún xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo?
18 Ndiʼi ña̱ sa̱kúaʼayó xa̱ʼa̱ na̱ su̱tu̱ sánáʼa̱ña miíyó ña̱ kúni̱ní Jehová xínira miíyó, kúnda̱a̱-inira xíʼin ña̱ ndóʼoyó ta kúndáʼvi-inira xínira miíyó. Kǒo kéʼéra nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé ta̱ Ndi̱va̱ʼa chi ta̱yóʼo ndiʼi tiempo káʼa̱nra ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱yó (Apoc. 12:10). Nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ku̱ndaa̱-iniyó, xa̱a̱ ku̱a̱ʼání ña̱ʼa ke̱ʼé Jehová ña̱ va̱ʼa kuyatinyó nu̱úra tasaá kivi kandíxayó ña̱ kúsi̱í-inira xíʼin ña̱ kéʼéyó ta kivi kooyó migora. ¿Ndáaña ndákanixi̱níún xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo? ¿Á su̱ví ña̱ nda̱a̱ kíʼún kuenta ña̱ kúʼvi̱ka-iniún xíniúnra ta saátu kúʼvi̱-inira xínira miíún ta íyo tu̱ʼvara ña̱ koo káʼnu-inira xa̱ʼún?
19. ¿Ndáa ki̱ʼva xíto Jehová miíyó tá ndákava-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ kúúmiíyó ku̱a̱chi?
19 Sava yichi̱ ndákanixi̱níyó ña̱ va̱ása kúʼvi̱-ini Jehová xínira miíyó xa̱ʼa̱ ña̱ kíʼviyó ku̱a̱chi. Ña̱ sa̱kúaʼayó nu̱ú artículo yóʼo xa̱ʼa̱ na̱ su̱tu̱ sánáʼa̱ña miíyó ña̱ kúnda̱a̱va-ini Jehová xíʼin ña̱ ndóʼoyó. Ta̱yóʼo xíni̱ra ña̱ ku̱vaʼayó xíʼin ñuʼú (Sal. 103:14). Jehová va̱ása xítora ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéyó chi ña̱ xítora kúú ña̱ va̱ʼa kéʼéyó ta ndáa na̱ yiví kooyó chí nu̱únínu. Tá ndákava-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéyó, ná ndakaʼányó chi Jehová káʼnukavara nu̱ú níma̱yó ta kúnda̱a̱-inira xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa (1 Juan 3:20).
20. ¿Nda̱chun táxiyó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kaxinra na̱ koo su̱tu̱ ta ndáa ki̱ʼva na̱ʼa̱yó ña̱yóʼo?
20 Na̱ nda̱kaxin Jehová koo su̱tu̱ chíndeétáʼanna xíʼinyó ña̱ ndasakáʼnuyóra ni kúúyó na̱ yiví ku̱a̱chi. Jehová kúni̱ra ña̱ ndiʼi miíyó na̱ yiví ku̱a̱chi ná xa̱a̱yó vií kutáʼanyó xíʼinra ta xa̱ʼa̱ ña̱kán nda̱kaxinra na̱ su̱tu̱ ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanna xíʼinyó. Kivi na̱ʼa̱yó ña̱ táxiyó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ra tá ná keʼéyó ña̱ káʼa̱n Hebreos 4:16, ña̱yóʼo káchiña: “Ná kǒo kaka-iniyó ña̱ kuyatinyó nu̱ú íyo Ndióxi̱ ña̱ xáʼndachíñura, chi ta̱yóʼo kúú ta̱ náʼa̱ ña̱ va̱ʼaní-inira xíʼinyó ta kúndáʼvi-inira xínira miíyó, tasaá kúú ña̱ kivi na̱ʼa̱ra ña̱ va̱ʼaní-inira xíʼinyó mií tiempo ña̱ xíniñúʼuyóña”.
YAA 16 Ná ndasakáʼnuyó Jehová xa̱ʼa̱ se̱ʼera