Tpinġija taʼ Nies b’Fama Tajba u b’Fama Ħażina

MINN KITTIEB GĦAL STENBAĦ! FIL-​BRITANNJA

ĠIELI pprovajt tpinġi wiċċ taʼ bniedem? M’hijiex ħaġa faċli. Imma xi ngħidu jekk ikollok tpinġi lil xi ħadd li għadek kemm rajt l-​ewwel darba, u rajtu għal ftit minuti biss? Biex tkun iktar diffiċli, trid taħdem biss minn fuq dak li tiftakar dwar il-​fattizzi li rajt. Fl-​aħħarnett, it-​tpinġija tiegħek bil-​lapsijiet tal-​kulur, li tkun pinġejt minn moħħok, trid tkun lesta biex tidher fuq it-​televixin fi 30 minuta!

Għal ħafna minna, tkun xi ħaġa impossibbli li nilqgħu sfida bħal din. Imma, fil-​Britannja hemm numru żgħir taʼ rġiel u nisa li jispeċjalizzaw f’dan ix-​xogħol. Min huma? L-​artisti tal-​qorti.

Limitazzjonijiet Legali

Il-​kawżi fil-​qorti jiġbdu ħafna l-​attenzjoni tal-​pubbliku, u f’ħafna pajjiżi huwa komuni ħafna li dawn jixxandru fuq it-​televixin u jittiħdulhom ritratti. Imma fil-​Britannja mhux hekk. In-​nies huma projbiti għalkollox li “fi kwalunkwe qorti jipprovaw jagħmlu xi tpinġija jew xbieha taʼ ebda persuna”​—inkluż taʼ l-​imħallfin, il-​ġurati, jew ix-​xhieda kif ukoll taʼ dawk imressqin quddiem il-​qorti jew il-​priġunieri.a Hawnhekk tidħol is-​sengħa taʼ l-​artisti tal-​qorti, li juru lill-​mezzi tax-​xandir dak li jiġri fil-​qorti.

Biex nitgħallem iktar dwar dan ix-​xogħol affaxxinanti, żort wirja taʼ l-​arti f’Londra. F’sezzjoni popolari li kien hemm, iltqajt maʼ Beth, waħda minn dan il-​grupp speċjali t’artisti. “Kemm ikollok ħin biex tħares lejn wieħed li jitressaq quddiem il-​qorti?” kienet l-​ewwel mistoqsija tiegħi.

Il-​Ħin u Dak li Trid Tagħmel

“Meta priġunier ikun fl-​iżbarra matul l-​ewwel seduta, normalment hu jibqaʼ hemm għal xi żewġ minuti jew naqra iktar, imma dak ikun biżżejjed,” żguratni Beth. “Ikolli ħin biex nidentifika l-​karatteristiċi tar-​ras u l-​istil tax-​xagħar kif ukoll il-​forma taʼ l-​imnieħer, l-​għajnejn, ix-​xofftejn, u l-​ħalq. Irrid inżomm ġo moħħi wkoll il-​wisaʼ tal-​wiċċ, it-​tul tal-​moħħ, u d-​daqs tal-​qarquċa tal-​widna kif ukoll fattizzi oħrajn bħal xi daqna jew nuċċali. Wara dan biss jistaʼ jkolli l-​informazzjoni bażika għal tpinġija dettaljata.

“Xi drabi, ix-​xogħol tiegħi jsir iktar diffiċli. Per eżempju, f’każ reċenti, kien hemm 12-il raġel fl-​iżbarra! Veru, huma baqgħu hemm għal 15-il minuta, imma biex iddaħħal 12-il wiċċ fi tpinġija waħda trid ħafna konċentrazzjoni. Jien għandi dik li tissejjaħ memorja viżiva, imma kelli niżviluppaha maż-​żmien. X’ħin noħroġ mill-​awla, jekk nagħlaq għajnejja, irrid niftakar b’mod ċar l-​uċuħ li rajt.”

“Kemm jiħodlok ħin biex tagħmel riċerka taʼ xi fatti dwar in-​nies li tkun se tiltaqaʼ magħhom il-​qorti?” komplejt nistaqsi. It-​tweġiba taʼ Beth verament skantatni.

“Kuntrarju għal riporter, jien ma nagħmel l-​ebda riċerka. Nasal il-​qorti mingħajr ma nkun fassalt xejn f’moħħi dwar il-​każ, u nagħmel kull sforz biex ma npoġġi l-​ebda interpretazzjoni minn tiegħi f’xogħli. Jien nipprova nagħmel ħilti biex nifforma stampa taʼ dak li jiġri fil-​qorti, fejn l-​espressjonijiet jinbidlu minn ġurnata għall-​oħra. Irrid inżomm f’moħħi li l-​ġurati jistgħu jaraw it-​tpinġijiet tiegħi, kemm fuq it-​televixin kif ukoll f’xi gazzetta nazzjonali, u ma rridx ninfluwenza lil xi wieħed minnhom biex jgħid, ‘Ara x’espressjoni taʼ ħati għandu dan!’ F’dan l-​aspett importanti, l-​arti fil-​qorti hija differenti ħafna mill-​pittura taʼ persuna.”

“Il-​Waqt”

Meta staqsejt lil Beth x’kien is-​sigriet tas-​suċċess tagħha hi wieġbet: “Jien infittex dak il-​waqt partikulari li jiġbor l-​atmosfera kollha tal-​proċess. Per eżempju, meta wieħed akkużat ħeba wiċċu f’idejh, dik il-​mossa tant ġabret il-​każ kollu kontrih tajjeb. Darb’oħra, l-​espressjoni fuq wiċċ waħda mara meta staqsewha, ‘Inti omm tajba?’ kienet tweġiba aħjar mir-​risposta li tat. Bl-​istess manjiera, xi maktur jimsaħ xi demgħa jistaʼ juri emozzjonijiet ġewwinija.

“Artist tal-​qorti jrid ukoll jinkludi l-​atmosfera tal-​qorti li tiġbor fiha lill-​imħallef, l-​avukati, l-​uffiċjali tal-​qorti, kif ukoll il-​kotba, id-​dawl, u l-​għamara. Stampa kompluta bħal din hija xi ħaġa li l-​maġġorparti tan-​nies qatt ma se jirnexxilhom jarawha huma stess b’għajnejhom, allura tinteressahom. Fejn nagħmilhom it-​tpinġijiet tiegħi? Kultant fil-​kamra li tintuża mill-​ġurnalisti, imma iktar iva milli le, inħobb inpoġġi bil-​qiegħda xi mkien fuq taraġ għall-​kwiet. Imma mbagħad inkun irrid niġri lura biex inżid iktar uċuħ maʼ l-​istampa li nkun għamilt meta jgħajtu lil xi xhud ġdid jew meta l-​avukat tad-​difiża jkellem lill-​qorti.” Bi tbissima, Beth kompliet: “Iva, u naf ukoll li ħafna mit-​tpinġijiet tiegħi issa jinsabu mdendlin fl-​uffiċċji taʼ l-​avukati.”

Kollni interess, jien bdejt inħares lejn it-​tpinġijiet li kellha fil-​wirja. Kollha bdew ifakkruni tant ċar f’każijiet tal-​qorti li jinvolvu nies kemm b’fama tajba kif ukoll b’fama ħażina li kont qrajt dwarhom f’dawn l-​aħħar snin. Wara xi għaxar minuti, x’ħin bdejt illesti biex nitlaq, b’qalb tajba Beth newlitli tpinġija bil-​lapsijiet tal-​kulur. Kienet tiegħi.

[Nota taʼ taħt]

[Stampi f’paġna 22, 23]

Tpinġija t’awla u kif dehret f’gazzetta (xellug)

[Sors]

© The Guardian