Xogħol Mhux tas-Soltu Imma li Tant Hu għal Qalbi
IL-ĦOSS tal-magna tad-dgħajsa armata apposta għax-xogħol tiegħi jikser il-ħemda taʼ fil-għodu jiena u ħiereġ mill-port taʼ Gibson. Kollox għadu kwiet. Imma qed jisbaħ, u sar il-ħin biex noħroġ infittex il-“priża” tiegħi.
Mal-kosta tal-punent tal-Kanada, ħafna impjiegi għandhom x’jaqsmu mal-foresti u l-qtugħ tas-siġar, u l-istess huwa xogħli. Madankollu, ftit impjiegi huma strambi daqs tiegħi. Xogħli hu li niġbor iz-zkuk tas-siġar li jkunu ntilfu waqt il-proċess tax-xogħol. Dan m’huwiex xi xogħol ġdid. Fil-fatt, il-familji taʼ xi wħud minna ilhom f’dan ix-xogħol għal erbaʼ ġenerazzjonijiet. Tistaʼ tgħid li aħna konna diġà qed nirriċiklaw qabel ma daħlet din il-moda! Jien naħdem fl-inħawi taʼ Howe Sound u l-Istrett taʼ Georgia, bejn il-gżira taʼ Vancouver u l-kosta tal-British Columbia. Dan ir-reġjun huwa biss parti mid-Distrett tal-Ġbir taz-Zkuk f’Vancouver.
Wieħed mill-metodi prinċipali kif il-kumpaniji li jqaċċtu s-siġar iġorru z-zkuk minn post għal ieħor huwa billi jiġbru z-zkuk flimkien bejn żewġ ilqugħ f’wiċċ l-ilma. Mod ieħor huwa bl-użu taċ-ċattri. It-trasport taz-zkuk fl-ilma huwa mod effettiv u ekonomiku. U grazzi għall-Oċean Paċifiku, hawn ilma kemm trid hawnhekk. Madankollu, hemm ħafna fatturi li jikkomplikaw xi ftit dan il-proċess. Ir-riħ u l-marea tal-baħar jinbidlu malajr, u ġieli tqum xi maltempata f’ħakka t’għajn. Minħabba f’hekk jintilfu ħafna zkuk x’ħin joħorġu minn bejn l-ilqugħ. Huwa hawn fejn nidħlu aħna bix-xogħol tagħna.
Il-Ġbir taz-Zkuk li Jintilfu
Il-ħaddiema li għandhom il-liċenzja biss jistgħu jiġbru z-zkuk tajbin għas-suq li joħorġu minn bejn l-ilqugħ jew li jaqgħu minn fuq iċ-ċattri. Dawn il-ħaddiema jridu jħallsu l-liċenzja kull sena, u l-ewwel darba li jħallsuha, kull wieħed jingħata tip taʼ martell kbir biex jittimbra bin-numru partikulari tal-liċenzja tiegħu. Jistaʼ jinġabar kwalunkwe zokk li jinstab jgħum f’wiċċ l-ilma jew li jitlaʼ x-xatt, basta ma jkunx iktar ’il ġewwa mill-ogħla livell tal-marea tal-baħar. L-ewwel ma nagħmlu hu li nittimbraw iz-zokk bin-numru tal-liċenzja tagħna.
Neħtieġu wkoll dgħajsa armata sew. Din m’għandhiex x’taqsam mad-dgħajjes li jintużaw għal xi dawra fuq il-baħar. Aħna nużaw dgħajjes żgħar raffi u b’saħħithom li jvarjaw minn dgħajjes b’muturi tal-poppa sa laneċ taʼ l-irmonk, imma kollha jkunu maħdumin sod. Mal-pruwa jitwaħħlu snien tal-ħadid li jintużaw biex jimbottaw iz-zkuk, u magħna dejjem inġorru provvista adegwata taʼ ħbula ħoxnin, twal madwar 4 metri b’ganċ tal-ħadid imqabbad mat-tarf. Meta nsibu zokk li jgħodd għalina, indaħħlu sew il-ganċ ġoz-zokk u nqabbdu l-ħabel maʼ pilastru apposta fuq id-dgħajsa biex nirmonkawh minnu. Magħna nġorru wkoll it-tagħmir neċessarju kollu għas-sigurtà.
Wieħed li jkun għadu ġdid f’dan il-mestier malajr jinduna li dan ix-xogħol huwa iktar ikkomplikat milli jidher għall-ewwel. Ix-xogħol jibda mas-sebħ, f’kull tip taʼ temp u matul is-sena kollha. Fix-xitwa, ġieli jkollna nkissru s-silġ sempliċement biex noħorġu mill-port.
Fejn insibuhom iz-zkuk? Ħafna jiddependi minn żewġ fatturi prinċipali: il-marea tal-baħar u r-riħ. Ħaddiem taʼ l-esperjenza fil-ġbir taz-zkuk jikkonsulta tabella bil-ħinijiet u l-livell tal-marea qabel ma joħroġ għax-xogħol fil-għodu. Iktar ma l-baħar ikun mimli, iktar jinġabru zkuk. Barra minn hekk, meta l-baħar ikun mimli, ikun eħfef għalina biex niġbdu z-zkuk li jkunu max-xatt.
Huwa dejjem importanti li wieħed joqgħod attent għall-ajru. Aħna l-ħin kollu niċċekkjaw kif ikun ir-riħ, is-sema, u ċ-ċaqliq tas-sħab, u niċċekkjaw ukoll il-kulur taʼ l-ilma. Riħ mix-xlokk iġib miegħu x-xita, filwaqt li riħ mill-punent ġeneralment ifisser li se jkun bnazzi imma bil-baħar imqalleb. Riħ grigal, meqjus mill-Indjani tal-post bħala riħ qawwi, fix-xitwa jindika kesħa kbira, baħar imqalleb, borra, u zkuk mitlufin—almenu hekk nisperaw.
Mument eċċitanti huwa meta nigganċjaw zokk li jkun qed jgħum f’wiċċ l-ilma, imma l-eċċitament veru jiġi meta niġbdu z-zkuk minn max-xatt. Eżatt taħt wiċċ l-ilma, jistaʼ jkun hemm blat moħbi u jekk naħbtu miegħu jistaʼ jagħmel ħafna ħsara lil żaqq id-dgħajsa. Irridu noqogħdu b’sebaʼ għajnejn.
Wara li niġbru z-zkuk, nirmonkawhom sa postijiet kennija apposta u norbtuhom hemmhekk. Imbagħad, darba fil-ġimgħa ngħaddu minn dawn il-postijiet u nirmonkaw iz-zkuk kollha, minn 50 sa 100 wieħed. Minn hemm nibqgħu sejrin bihom lejn l-istazzjonijiet fejn jintiżnu u jiġi kalkulat il-valur tagħhom fis-suq. Imbagħad nitħallsu skond il-valur taz-zkuk li nkunu ġbarna.
Dan għandu mnejn jidher mod sabiħ kif taqlaʼ l-għajxien tiegħek, imma oqgħod attent! Xogħol bħal dan ma jgħoddx għall-beżżiegħa. Jinvolvi ħafna perikli u riskji. Tistaʼ tipperikola ħajtek jekk ma tiħux it-temp bis-serjetà. B’xorti tajba, fl-inħawi taʼ Howe Sound hemm ħafna postijiet fejn nistgħu nistkennu sakemm ibatti l-maltemp. Riskju ieħor: Jekk ħaddiem jaljena rasu u jaqaʼ fl-ilma friżat fix-xitwa, f’temp taʼ ftit minuti jistaʼ jmut. U tiftakarhom dawk il-ħbula bil-ganċ fit-tarf? Sewwa, jekk il-ganċ ma jkunx qabad sew maz-zokk, il-ħabel jistaʼ jinqalaʼ u l-ganċ jispara lura għal ġod-dgħajsa. B’xorti tajba, ftit huma l-ħaddiema li xi darba ntlaqtu minn dawn il-ganċijiet—imma din tkun esperjenza li żgur qatt ma jinsewha.
Sodisfazzjon Persunali u Ġid għall-Ambjent
Għala nħobb nagħmlu dan ix-xogħol? Il-medda baħar f’Howe Sound hija mfittxija ħafna għall-vaganzi, u n-nies jiġu hawn bid-dgħajjes tal-qlugħ u l-kenuri tagħhom. Peress li hawn ħafna gżejjer, wieħed jistaʼ jsib mijiet taʼ djar tal-villeġġjatura u għaldaqstant ħafna inġenji tal-baħar. Matul il-ġurnata, diversi vapuri jaħdmu bejn il-gżejjer iż-żgħar u l-art prinċipali biex iġorru lin-nies u lit-turisti. Meta tqis il-periklu li joħolqu dawn iz-zkuk mitlufin f’wiċċ l-ilma, tistaʼ tirrealizza kemm huwa importanti x-xogħol tagħna.
Meta niġbru dawn iz-zkuk mitlufin, inkunu qed ngħinu biex id-dgħajjes ibaħħru fis-sigurtà. Xi zkuk li jkunu ilhom ħafna żmien fl-ilma jibdew jegħrqu. Xi drabi, iz-zokk jibqagħlu biss ftit ċentimetri jidhru ’l fuq mill-ilma, u dan joħloq periklu serju għall-baħħara. Madankollu, dan ikun zokk li jgħodd għalina biex niġbruh u nbigħuh. Billi nagħmlu hekk, inkunu qed inżidu s-sigurtà fil-baħar u ngħinu wkoll biex inżommu l-ambjent nadif.
Għalija dan ix-xogħol huwa eċċitanti u affaxxinanti. L-ebda ġurnata ma hi bħall-oħra. Meta nkun fuq il-baħar, il-panorama li jkolli dawramejt tinbidel kull minuta. Fix-xitwa ġieli rajt tlugħ ix-xemx tant taʼ l-għaġeb li s-silġ taʼ fuq il-muntanji jidher ileqq fir-roża. F’mumenti bħal dawn, l-arja kiesħa u mielħa ma nibdilha maʼ xejn.
Hawnhekk niltaqgħu maʼ ħafna annimali salvaġġi. Ġieli rajt lontri, ballottri, bumerini kbar, u viżibilju taʼ foki. Rajt ajkli jaqbdu l-ħut u ċriev jgħumu minn gżira għal oħra lil hinn mill-kosta. X’dehra taʼ l-għaġeb meta tara denfil jilgħab fir-rima tad-dgħajsa, jew qtajjaʼ taʼ balieni griżi jew xi orki għaddejjin ilventi minn ġol-mewġ!
Missier missieri beda jaħdem f’dan ix-xogħol fis-snin tletin. Hu għadda lil uliedu s-subien din l-imħabba li kellu għall-baħar u għax-xogħol tal-ġbir mix-xtut t’affarijiet utli jew li jistgħu jinbiegħu. Imbagħad, missieri għadda din l-imħabba u r-rispett għal dan ix-xogħol lilna t-tfal. Meta kbirt, jien ukoll għażilt li nagħmel dan ix-xogħol. M’għandniex xi ngħidu, dan m’huwiex l-iktar xogħol importanti f’ħajti. Is-servizz tiegħi lil Alla jiġi l-ewwel—u jġibli ħafna iktar barkiet. Imma jien kelli wkoll ix-xorti li jkolli xogħol sekulari tant għal qalbi—u dan issa ili ngawdih għal kważi 50 sena. Għadni sa llum ħerqan biex immur infittex iz-zkuk.
Xi drabi l-familja tiegħi tiġi miegħi wkoll. F’xi lejla sħuna sajfija, ġieli noħorġu kollha u mmorru f’xi bajja nfittxu z-zkuk. Trid tarana nirmonkawhom lejn il-port bix-xemx nieżla warajna, il-gawwi jgħajjat fuq rasna, bir-rima tad-dgħajsa tleqq warajna, u d-dawl ipetpet fuq ix-xatt. Tassew tħossok fil-paċi u qrib tal-Ħallieq. Naħseb li din hija l-akbar raġuni għala nħobb ix-xogħol tiegħi.—Kontribwit.
[Stampa f’paġna 26]
Ħaddiem qed jorbot zokk li sab
[Stampi f’paġna 26]
Niltaqgħu maʼ ħafna annimali salvaġġi waqt ix-xogħol tagħna
[Stampa f’paġna 27]
L-istazzjon taʼ Howe Sound, fejn nieħdu z-zkuk li nsibu, jibqaʼ jaħdem anki fix-xitwa