സ്‌നാ​ന​ത്തി​നു ശേഷം ഉണ്ടാ​യേ​ക്കാ​വുന്ന പ്രശ്‌ന​ങ്ങളെ എങ്ങനെ നേരി​ടാം?

1-2. സത്യത്തി​ലാ​യി​രി​ക്കു​മ്പോൾ ഉണ്ടാ​യേ​ക്കാ​വുന്ന പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരി​ടാൻ നമുക്ക്‌ എന്തെല്ലാം ചെയ്യാം? ഒരു ദൃഷ്ടാന്തം പറയുക.

സാത്താന്റെ ഈ ലോക​ത്തിൽ നമ്മൾ പ്രശ്‌നങ്ങൾ പ്രതീ​ക്ഷി​ക്കു​ന്നു. യേശു ശിഷ്യ​ന്മാ​രോ​ടു പറഞ്ഞു: “മാർഗ​ത​ട​സ്സങ്ങൾ ഉണ്ടാകു​ക​തന്നെ ചെയ്യും.” (മത്താ. 18:7) അതു​കൊണ്ട്‌, വിശ്വാ​സത്തെ തളർത്തി​ക്ക​ള​ഞ്ഞേ​ക്കാ​വുന്ന പ്രശ്‌ന​ങ്ങളെ നേരി​ടാൻ നമ്മൾ മുന്നമേ തയ്യാ​റെ​ടു​ക്കേ​ണ്ട​തുണ്ട്‌. അതിൽ സഹോ​ദ​ര​ങ്ങ​ളു​മാ​യുള്ള പ്രശ്‌ന​ങ്ങൾപ്പോ​ലും ഉൾപ്പെ​ട്ടേ​ക്കാം.

² ഇങ്ങനെ​യൊ​ന്നു ചിന്തി​ക്കുക. പ്രകൃ​തി​ദു​ര​ന്ത​ങ്ങളെ നേരി​ടു​ന്ന​തി​നാ​യി ഒരുങ്ങി​യി​രി​ക്കാൻ യഹോ​വ​യു​ടെ ജനത്തിന്‌ ഇടയ്‌ക്കി​ടെ ഓർമി​പ്പി​ക്കൽ കിട്ടാ​റുണ്ട്‌. അപ്പോൾ നമ്മൾ എന്താണു ചെയ്യാ​റു​ള്ളത്‌? ആദ്യം, നമ്മുടെ പ്രദേ​ശത്ത്‌ എന്തെല്ലാം ദുരന്ത​ങ്ങ​ളു​ണ്ടാ​കാൻ സാധ്യ​ത​യു​ണ്ടെന്നു മനസ്സി​ലാ​ക്കും. നമ്മൾ ആ പ്രദേ​ശത്ത്‌ പുതു​താ​യി വന്നവരാ​ണെ​ങ്കിൽ അങ്ങനെ ചെയ്യേ​ണ്ടതു കൂടുതൽ പ്രധാ​ന​മാണ്‌. അതു മനസ്സി​ലാ​യി​ക്ക​ഴി​ഞ്ഞാൽ അവ ഓരോ​ന്നും നേരി​ടാൻ വേണ്ട മുൻക​രു​ത​ലു​കൾ നമ്മളെ​ടു​ക്കും. (സുഭാ. 21:5) അതു​പോ​ലെ, സത്യത്തി​ലാ​യി​രി​ക്കു​മ്പോൾ ഉണ്ടാ​യേ​ക്കാ​വുന്ന വെല്ലു​വി​ളി​ക​ളെ​ക്കു​റിച്ച്‌ നമ്മൾ അറിഞ്ഞി​രി​ക്കു​ക​യും അവയെ നേരി​ടാൻ മുന്നമേ ഒരുങ്ങി​യി​രി​ക്കു​ക​യും വേണം. അങ്ങനെ ചെയ്യു​ന്നെ​ങ്കിൽ, പ്രശ്‌നങ്ങൾ വരു​മ്പോൾ അതു നമ്മളെ​യോ യഹോ​വ​യു​മാ​യുള്ള നമ്മുടെ ബന്ധത്തെ​യോ മോശ​മാ​യി ബാധി​ക്കില്ല. (സങ്കീ. 17:5) അതു​കൊണ്ട്‌, ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യ​ത​യുള്ള മൂന്നു പ്രശ്‌ന​ങ്ങ​ളെ​ക്കു​റി​ച്ചും അവ ഓരോ​ന്നും നേരി​ടാൻ എങ്ങനെ തയ്യാ​റെ​ടു​ക്കാ​മെ​ന്നും നോക്കാം.a

ഒരു സഹവി​ശ്വാ​സി നിങ്ങളെ വേദനി​പ്പി​ക്കു​ന്നു

3. സഭയിൽ നമ്മൾ എന്തു പ്രശ്‌നം നേരി​ട്ടേ​ക്കാം?

³ യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​ക​ളു​ടെ മീറ്റി​ങ്ങിൽ ആദ്യമാ​യി പങ്കെടു​ത്ത​പ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക്‌ എന്താണു തോന്നി​യത്‌? അന്ന്‌ സഹോ​ദ​ര​ങ്ങൾക്കി​ട​യി​ലെ സ്‌നേഹം കണ്ടപ്പോ​ഴാ​ണോ, ഇതാണ്‌ സത്യം എന്നു നിങ്ങൾ ഉറപ്പി​ച്ചത്‌? (യോഹ. 13:35; കൊലോ. 3:12) ബ്ലെങ്കയ്‌ക്കുംb അങ്ങനെ​ത​ന്നെ​യാ​ണു തോന്നി​യത്‌. എങ്കിലും അവൾ സ്‌നാ​ന​പ്പെട്ട്‌ അധികം കഴിയും​മുമ്പ്‌ അപ്രതീ​ക്ഷി​ത​മായ ഒരു സംഭവ​മു​ണ്ടാ​യി. ബ്ലെങ്ക പറയുന്നു: “ഒരു സഹോ​ദരി എന്നോടു വളരെ മോശ​മാ​യി പെരു​മാ​റി. ആ സഹോ​ദരി മറ്റുള്ള​വ​രെ​ക്കു​റി​ച്ചും മോശ​മായ കാര്യങ്ങൾ പറയു​ന്നതു ഞാൻ കേട്ടു. ഇതു ഞാൻ ഒട്ടും പ്രതീ​ക്ഷി​ച്ചില്ല. യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷികൾ സമാധാ​ന​പ്രി​യ​രും സ്‌നേ​ഹ​മു​ള്ള​വ​രും ആണെന്നാ​ണു ഞാൻ പഠിച്ചി​ട്ടു​ള്ളത്‌.” ശരിയാണ്‌, നമ്മുടെ സഹോ​ദ​രങ്ങൾ ജീവി​ത​ത്തിൽ ക്രിസ്‌തീ​യ​ഗു​ണങ്ങൾ വളർത്താൻ കഠിന​ശ്രമം ചെയ്യു​ന്ന​വ​രാണ്‌. എങ്കിലും അവരാ​രും പൂർണരല്ല. (എഫെ. 4:23, 24; 1 യോഹ. 1:8) അതു​കൊ​ണ്ടു​തന്നെ ചില​പ്പോൾ അവർ നിങ്ങളെ വേദനി​പ്പി​ക്കുന്ന എന്തെങ്കി​ലും പറയു​ക​യോ പ്രവർത്തി​ക്കു​ക​യോ ചെയ്‌തേ​ക്കാം. (യാക്കോ. 3:8) എന്നാൽ സഹോ​ദ​ര​ങ്ങ​ളിൽനിന്ന്‌ വേദനി​പ്പി​ക്കുന്ന പെരു​മാ​റ്റ​മു​ണ്ടാ​യ​തി​ന്റെ പേരിൽ ചിലർ യഹോ​വയെ സേവി​ക്കു​ന്നതു നിറു​ത്തി​യി​രി​ക്കു​ന്നു എന്നതാണു സങ്കടക​ര​മായ കാര്യം.

4. ഒരു സഹോ​ദ​ര​നോ സഹോ​ദ​രി​യോ നമ്മളെ വേദനി​പ്പി​ക്കു​മ്പോൾ വീണു​പോ​കാ​തി​രി​ക്കാൻ ഇപ്പോൾത്തന്നെ നമുക്ക്‌ എന്തു ചെയ്യാ​നാ​കും? (എഫെസ്യർ 4:32)

⁴ ഭാവി​യിൽ ഒരു സഹോ​ദ​ര​നോ സഹോ​ദ​രി​യോ നിങ്ങളെ വേദനി​പ്പി​ച്ചാൽ തളർന്നു​പോ​കാ​തി​രി​ക്കാൻ ഇപ്പോൾത്തന്നെ നിങ്ങൾക്ക്‌ എന്തു ചെയ്യാ​നാ​കും? എഫെസ്യർ 4:32-ലെ (വായി​ക്കുക.) ഉപദേശം അനുസ​രി​ക്കു​ന്നത്‌ ഒരു ശീലമാ​ക്കുക. ദയയും മനസ്സലി​വും ഉള്ളവരാ​യി​രി​ക്കാൻ പരമാ​വധി ശ്രമി​ക്കു​ന്നെ​ങ്കിൽ പല പ്രശ്‌ന​ങ്ങ​ളും നിങ്ങൾക്ക്‌ ഒഴിവാ​ക്കാ​നാ​കും. കൂടാതെ മറ്റുള്ളവർ എന്തെങ്കി​ലും തെറ്റു ചെയ്യു​മ്പോൾ അതു പെട്ടെന്നു ക്ഷമിക്കു​മെന്നു നിങ്ങൾക്കു ഇപ്പോൾത്തന്നെ തീരു​മാ​നി​ക്കാ​നാ​കും. അങ്ങനെ ചെയ്യാൻ നിങ്ങളെ എന്തു സഹായി​ക്കും? തെറ്റുകൾ ക്ഷമിച്ചു​കി​ട്ടാൻ നിങ്ങൾ എത്ര തവണ പ്രാർഥി​ക്കു​ന്നു​ണ്ടെ​ന്നും യഹോവ എത്ര ഉദാര​മാ​യാണ്‌ നിങ്ങ​ളോ​ടു ക്ഷമിക്കു​ന്ന​തെ​ന്നും ചിന്തി​ക്കുക. (മത്താ. 6:12) അതു മറ്റുള്ള​വ​രോ​ടു ക്ഷമിക്കു​ന്നതു കൂടുതൽ എളുപ്പ​മാ​ക്കി​ത്തീർക്കും.

5. ആരെങ്കി​ലും നമ്മളെ വിഷമി​പ്പി​ക്കു​മ്പോൾ ഏതു ബൈബിൾത​ത്ത്വം നമ്മളെ സഹായി​ക്കും? (സുഭാ​ഷി​തങ്ങൾ 19:11) (ചിത്ര​ങ്ങ​ളും കാണുക.)

⁵ സുഭാ​ഷി​തങ്ങൾ 19:11 വായി​ക്കുക. ആരെങ്കി​ലും നമ്മളെ വിഷമി​പ്പി​ക്കു​മ്പോൾ ഉൾക്കാഴ്‌ചc ഉണ്ടായി​രി​ക്കു​ന്നതു നമ്മുടെ കോപം തണുപ്പി​ക്കു​മെന്നു ബൈബിൾ പറയുന്നു. ഈ തത്ത്വം റീമയെ സഹായി​ച്ചു. സഹോ​ദരി സ്‌നാ​ന​പ്പെ​ട്ടിട്ട്‌ അധികം വർഷങ്ങ​ളാ​യി​ട്ടില്ല. റീമ പറയുന്നു: “സഹോ​ദ​രങ്ങൾ എന്നെ വേദനി​പ്പി​ക്കുന്ന എന്തെങ്കി​ലും പറയു​ക​യോ പ്രവർത്തി​ക്കു​ക​യോ ചെയ്യു​മ്പോൾ ഞാൻ സുഭാ​ഷി​തങ്ങൾ 19:11 ഓർക്കും. അവർ വളർന്നു​വന്ന പശ്ചാത്ത​ല​വും അവരുടെ ഇപ്പോ​ഴത്തെ സാഹച​ര്യ​വും അവർ എന്തു​കൊ​ണ്ടാ​യി​രി​ക്കും അങ്ങനെ പെരു​മാ​റി​യ​തെ​ന്നും ഞാൻ ചിന്തി​ക്കും. അവരുടെ കൂടെ വയൽസേ​വ​ന​ത്തി​നു പോകാ​നും ഞാൻ ശ്രമി​ക്കും. അതിലൂ​ടെ അവരെ കൂടുതൽ നന്നായി മനസ്സി​ലാ​ക്കാൻ എനിക്കു പറ്റുന്നു.” ഇതു നല്ലൊരു ഉപദേ​ശ​മാണ്‌. സഹോ​ദ​ര​ങ്ങളെ അടുത്ത​റി​യാൻ ഇപ്പോൾത്തന്നെ ശ്രമി​ക്കുക. സഹോ​ദ​ര​ങ്ങളെ നന്നായി അറിയാ​മെ​ങ്കിൽ, അവർ ഏതെങ്കി​ലും വിധത്തിൽ വേദനി​പ്പി​ച്ചാ​ലും നിങ്ങൾക്ക്‌ അവരോ​ടു ക്ഷമിക്കാൻ എളുപ്പ​മാ​യി​രി​ക്കും.

6. സഭയിൽ നല്ല കൂട്ടു​കാ​രെ കിട്ടാൻ നമുക്ക്‌ എന്തു ചെയ്യാം?

⁶ അങ്ങനെ​യെ​ങ്കിൽ സഹോ​ദ​ര​ങ്ങ​ളു​മാ​യി നല്ലൊരു ബന്ധമു​ണ്ടാ​യി​രി​ക്കാൻ നിങ്ങളെ എന്തു സഹായി​ക്കും? അവരെ അടുത്ത്‌ അറിയു​മ്പോൾ അവരുടെ നല്ല ഗുണങ്ങൾ ശ്രദ്ധി​ക്കുക. (സുഭാ​ഷി​തങ്ങൾ 10:12 താരത​മ്യം ചെയ്യുക; റോമ. 12:10; ഫിലി. 2:2, 3) അങ്ങനെ ചെയ്‌തതു പുതു​താ​യി സ്‌നാ​ന​മേറ്റ മാർക്ക്‌ സഹോ​ദ​രനെ എങ്ങനെ​യാ​ണു സഹായി​ച്ച​തെന്നു നോക്കാം. സഭയിലെ സഹോ​ദ​ര​ങ്ങ​ളോ​ടൊ​പ്പം കൂടുതൽ സമയം ചെലവ​ഴി​ച്ച​പ്പോൾ അദ്ദേഹം അവരുടെ കുറവു​കൾ കണ്ടുതു​ടങ്ങി. അപ്പോ​ഴും, യഹോ​വ​യു​മാ​യും സഹോ​ദ​ര​ങ്ങ​ളു​മാ​യും നല്ല ബന്ധം നിലനി​റു​ത്താൻ അദ്ദേഹത്തെ എന്താണു സഹായി​ച്ചത്‌? സഹോ​ദരൻ പറയുന്നു: “ലോക​ത്തിൽ പലരും ചെയ്യുന്ന വലിയ​വ​ലിയ തെറ്റു​കൾവെച്ച്‌ നോക്കു​മ്പോൾ സഹോ​ദ​രങ്ങൾ വരുത്തുന്ന തെറ്റുകൾ എത്ര ചെറു​താ​ണെന്നു ഞാൻ ചിന്തിച്ചു. അവരുടെ കുറവു​ക​ളെ​ക്കു​റിച്ച്‌ എപ്പോ​ഴും ചിന്തി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടി​രി​ക്ക​രു​തെന്നു ഞാൻ മനസ്സി​ലാ​ക്കി. അതു​കൊണ്ട്‌ സഹോ​ദ​ര​ങ്ങ​ളു​ടെ നല്ല ഗുണങ്ങൾ ശ്രദ്ധി​ക്കാൻ ഞാൻ കൂടുതൽ ശ്രമിച്ചു.” അങ്ങനെ ചെയ്യു​ന്നെ​ങ്കിൽ നിങ്ങൾക്കും സഭയിൽ നല്ല സൗഹൃ​ദങ്ങൾ ആസ്വദി​ക്കാ​നാ​കും.

പിന്നിൽ ഉപേക്ഷിച്ച കാര്യ​ങ്ങ​ളോ​ടു വീണ്ടും ആഗ്രഹം തോന്നു​ന്നു

7. നമ്മൾ പിന്നിൽ ഉപേക്ഷിച്ച കാര്യ​ങ്ങ​ളോ​ടു വീണ്ടും ആഗ്രഹം തോന്നാൻ എന്ത്‌ ഇടയാ​ക്കി​യേ​ക്കാം?

⁷ സത്യം പഠിച്ച​പ്പോൾ സാത്താന്റെ ഈ ലോക​ത്തിൽനിന്ന്‌ വിട്ടു​പോ​രാൻ നിങ്ങൾക്ക്‌ ഉറപ്പാ​യും സന്തോ​ഷ​മാ​യി​രു​ന്നി​രി​ക്കും. ‘അതി​ലേ​ക്കൊ​ക്കെ തിരി​ച്ചു​പോ​കാൻ ആരെങ്കി​ലും ആഗ്രഹി​ക്കു​മോ?’ എന്നു നിങ്ങൾ ചിന്തി​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ടാ​കാം. എന്നാൽ പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരി​ടു​മ്പോൾ ഒരുപക്ഷേ നിങ്ങൾ പഴയകാ​ല​ത്തെ​ക്കു​റിച്ച്‌ ഓർത്തേ​ക്കും. യഹോ​വയെ സേവി​ക്കാ​നാ​യി ഉപേക്ഷിച്ച ചില കാര്യങ്ങൾ ഇപ്പോ​ഴും ഉണ്ടായി​രു​ന്നെ​ങ്കിൽ എന്നു​പോ​ലും നിങ്ങൾ ആഗ്രഹി​ച്ചേ​ക്കാം. (സംഖ്യ 11:4-6 താരത​മ്യം ചെയ്യുക.) വലിയ പേര്‌ നേടി​ക്കൊ​ടു​ക്കുന്ന ജോലി​യു​ണ്ടാ​യി​രുന്ന ചില സഹോ​ദ​രങ്ങൾ അതു തങ്ങളുടെ ഒരുപാട്‌ സമയം കവർന്നെ​ടു​ക്കു​ന്ന​തു​കൊണ്ട്‌ ആ ജോലി വേണ്ടെ​ന്നു​വെച്ചു. ഇനി ചിലർ ബൈബിൾ പഠിക്കാൻ തുടങ്ങി​യ​പ്പോൾ സുഹൃ​ത്തു​ക്കൾ അവരെ വിട്ടു​പോ​യി. വേറെ ചില സഹോ​ദ​രങ്ങൾ തങ്ങൾക്കു സന്തോഷം തന്നിരുന്ന ചില മോശം ശീലങ്ങൾ ആഴത്തിൽ വേരു​റ​ച്ച​താ​യി​ട്ടും ഉപേക്ഷി​ക്കാൻ തയ്യാറാ​യി. ഇതു​പോ​ലെ പിന്നിൽ ഉപേക്ഷിച്ച കാര്യ​ങ്ങ​ളോ​ടുള്ള ആഗ്രഹം കാരണം ഒരു ക്രിസ്‌ത്യാ​നി യഹോ​വ​യിൽനിന്ന്‌ അകന്നു​പോ​യാൽ അത്‌ എത്ര വേദനി​പ്പി​ക്കുന്ന കാര്യ​മാ​യി​രി​ക്കും! നമുക്ക്‌ അങ്ങനെ സംഭവി​ക്കാ​തി​രി​ക്കാൻ ഇപ്പോഴേ എങ്ങനെ ഒരുങ്ങാം?

8. അബ്രാ​ഹാ​മി​ന്റെ​യും സാറയു​ടെ​യും മാതൃ​ക​യിൽനിന്ന്‌ നമുക്ക്‌ എന്തു പഠിക്കാം?

⁸ പിന്നിൽ ഉപേക്ഷിച്ച കാര്യ​ങ്ങ​ളോട്‌ ആഗ്രഹം തോന്നാ​മാ​യി​രുന്ന വിശ്വ​സ്‌ത​രായ പല ദൈവ​ദാ​സ​രെ​ക്കു​റി​ച്ചും ബൈബി​ളിൽ പറയു​ന്നുണ്ട്‌. ഉദാഹ​ര​ണ​ത്തിന്‌, അബ്രാ​ഹാ​മും സാറയും യഹോവ കൊടുത്ത നിർദേശം അനുസ​രി​ച്ച​തി​നെ​ക്കു​റിച്ച്‌ ചിന്തി​ക്കുക. ശക്തമായ മതിലു​കൾകൊണ്ട്‌ സുരക്ഷി​ത​മാ​ക്കിയ ഊർ നഗരം വിട്ട്‌ കൂടാ​ര​ങ്ങ​ളിൽ താമസി​ക്കാൻ അവർ തയ്യാറാ​യി. (എബ്രാ. 11:8, 9) ഊർ ദേശത്തെ സുഖസൗ​ക​ര്യ​ങ്ങൾ ഇടയ്‌ക്കൊ​ക്കെ അവരുടെ ഓർമ​യി​ലേക്കു വന്നിട്ടു​ണ്ടാ​കാം. എന്നാൽ ആ സൗകര്യ​ങ്ങ​ളെ​ക്കു​റി​ച്ചാ​യി​രു​ന്നു എപ്പോ​ഴും “അവരുടെ ചിന്ത​യെ​ങ്കിൽ” ഊർ ദേശ​ത്തേക്കു തിരി​ച്ചു​പോ​കാൻ അവർ തീരു​മാ​നി​ച്ചേനേ. എന്നാൽ അബ്രാ​ഹാ​മും സാറയും അങ്ങനെ ചെയ്‌തില്ല. പകരം യഹോവ വാഗ്‌ദാ​നം ചെയ്‌ത അനു​ഗ്ര​ഹ​ങ്ങ​ളെ​ക്കു​റി​ച്ചാ​യി​രു​ന്നു അവരുടെ ചിന്ത.—എബ്രാ. 11:15, 16.

9. താൻ വിട്ടു​കളഞ്ഞ കാര്യ​ങ്ങ​ളെ​ക്കു​റിച്ച്‌ പൗലോസ്‌ അപ്പോ​സ്‌ത​ലന്‌ എന്താണു തോന്നി​യത്‌? (ഫിലി​പ്പി​യർ 3:7, 8, 13)

⁹ യഹോ​വയെ ശരിയായ രീതി​യിൽ സേവി​ക്കാൻ ജീവി​ത​ത്തിൽ പല മാറ്റങ്ങ​ളും വരുത്തിയ ഒരു വ്യക്തി​യാണ്‌ പൗലോസ്‌ അപ്പോ​സ്‌തലൻ. ഒരു ക്രിസ്‌ത്യാ​നി​യാ​കു​ന്ന​തി​നു മുമ്പ്‌ അദ്ദേഹം, എല്ലാവ​രും വളരെ ആദരി​ച്ചി​രുന്ന ഗമാലി​യേൽ എന്ന നിയമ അധ്യാ​പ​കന്റെ കീഴി​ലാണ്‌ പഠിച്ചത്‌. (പ്രവൃ. 22:3) ജൂതമ​ത​ത്തിൽ ഒരു പ്രമു​ഖ​സ്ഥാ​നം നേടാ​നുള്ള അവസരം പൗലോ​സി​നു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. (ഗലാ. 1:13, 14) എന്നാൽ സന്തോ​ഷ​വാർത്ത സ്വീക​രി​ച്ച​പ്പോൾ അതെല്ലാം അദ്ദേഹം വിട്ടു​ക​ളഞ്ഞു. ഇങ്ങനെ​യൊ​രു മാറ്റം വരുത്തി​യ​ശേഷം പൗലോ​സി​നു ജീവിതം എപ്പോ​ഴും എളുപ്പ​മാ​യി​രു​ന്നോ? ഒരിക്ക​ലും അല്ല. അദ്ദേഹ​ത്തി​നു ധാരാളം അടി​കൊ​ണ്ടു, ജയിലി​ലാ​ക്ക​പ്പെട്ടു, സ്വന്തം കൂട്ടരായ ജൂതന്മാ​രു​ടെ വെറുപ്പ്‌ നേരി​ടേ​ണ്ടി​യും വന്നു. (2 കൊരി. 11:23-26) എന്നാൽ, ഈ പ്രശ്‌ന​ങ്ങ​ളെ​ക്കു​റിച്ച്‌ മാത്രം ചിന്തി​ക്കു​ക​യും തന്റെ ഇപ്പോ​ഴത്തെ ജീവി​തത്തെ മുൻകാ​ല​വു​മാ​യി തട്ടിച്ചു​നോ​ക്കു​ക​യും ചെയ്‌തി​രു​ന്നെ​ങ്കിൽ പഴയ ജീവി​ത​മാ​യി​രു​ന്നു നല്ലതെന്നു പൗലോ​സി​നു തോന്നി​യേനേ. എന്നാൽ അദ്ദേഹം അങ്ങനെ ചെയ്‌തില്ല. പകരം ക്രിസ്‌തു​വി​നെ സേവി​ക്കാൻ തനിക്കു കിട്ടിയ വലിയ അവസര​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചും ഭാവി​യിൽ കിട്ടാൻപോ​കുന്ന അനു​ഗ്ര​ഹ​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചും പൗലോസ്‌ എപ്പോ​ഴും ചിന്തിച്ചു. ഈ അനു​ഗ്ര​ഹങ്ങൾ താൻ ചെയ്‌ത ഏതൊരു ത്യാഗ​ത്തെ​ക്കാ​ളും വളരെ വില​യേ​റി​യ​താ​ണെന്ന്‌ അദ്ദേഹ​ത്തിന്‌ ഉറച്ച ബോധ്യ​മു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു.—ഫിലി​പ്പി​യർ 3:7, 8, 13 വായി​ക്കുക.

10. ഏതു കാര്യ​ങ്ങ​ളെ​ക്കു​റിച്ച്‌ നമ്മൾ പതിവാ​യി ചിന്തി​ക്കണം? (മർക്കോസ്‌ 10:29, 30) (ചിത്ര​ങ്ങ​ളും കാണുക.)

¹⁰ എന്താണ്‌ നമുക്കുള്ള പാഠം? ഒരു ക്രിസ്‌ത്യാ​നി​യാ​കുന്ന സമയത്ത്‌ വിട്ടു​കളഞ്ഞ കാര്യ​ങ്ങ​ളെ​ക്കു​റിച്ച്‌ നിങ്ങൾ എപ്പോ​ഴെ​ങ്കി​ലും ചിന്തി​ക്കു​ന്നെ​ങ്കിൽ, എന്തു​കൊ​ണ്ടാണ്‌ അതെല്ലാം വേണ്ടെ​ന്നു​വെ​ച്ച​തെ​ന്നും​കൂ​ടെ ചിന്തി​ക്കുക. (സഭാ. 7:10) അതു​പോ​ലെ നിങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച കാര്യ​ങ്ങ​ളെ​ക്കാ​ളും മൂല്യ​മുള്ള എത്ര​യെത്ര അനു​ഗ്ര​ഹങ്ങൾ നിങ്ങൾക്ക്‌ ഇപ്പോ​ഴു​ണ്ടെ​ന്നും ഓർക്കാം. പ്രപഞ്ച​ത്തി​ന്റെ പരമാ​ധി​കാ​രി​യായ യഹോ​വ​യു​മാ​യി നിങ്ങൾക്ക്‌ അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്‌. (സുഭാ. 3:32) സ്‌നേ​ഹ​മുള്ള ഒരു ആത്മീയ​കു​ടും​ബത്തെ നിങ്ങൾക്കു ലഭിച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു. (മർക്കോസ്‌ 10:29, 30 വായി​ക്കുക.) അതു​പോ​ലെ മനോ​ഹ​ര​മായ ഒരു ഭാവി​യും നിങ്ങൾക്കു മുന്നി​ലുണ്ട്‌. (യശ. 65:21-23) യഹോ​വയെ സേവി​ക്കു​ന്ന​തു​കൊണ്ട്‌ കിട്ടുന്ന ഈ അനു​ഗ്ര​ഹ​ങ്ങ​ളെ​ക്കു​റിച്ച്‌ പതിവാ​യി ചിന്തി​ക്കു​ന്നെ​ങ്കിൽ, പിന്നിൽ ഉപേക്ഷിച്ച കാര്യ​ങ്ങ​ളോ​ടു നിങ്ങൾക്കു വീണ്ടും ആഗ്രഹം തോന്നാ​നുള്ള സാധ്യത വളരെ കുറവാണ്‌.

11. റോസ്‌മേ​രി​യു​ടെ അനുഭ​വ​ത്തിൽനിന്ന്‌ നിങ്ങൾ എന്താണു പഠിച്ചത്‌?

¹¹ ഉപേക്ഷിച്ച കാര്യ​ങ്ങ​ളോട്‌ വീണ്ടും ആഗ്രഹം തോന്നാ​തി​രി​ക്കാൻ റോസ്‌മേരി സഹോ​ദരി എന്താണു ചെയ്‌ത​തെന്നു നോക്കാം. ഏകദേശം 50 വയസ്സു​ള്ള​പ്പോ​ഴാണ്‌ സഹോ​ദരി സ്‌നാ​ന​മേ​റ്റത്‌. സഹോ​ദരി പറയുന്നു: “ആദ്യ​മൊ​ക്കെ ക്രിസ്‌തു​മസ്സ്‌ ആഘോഷം ഞാൻ മിസ്സ്‌ ചെയ്യു​മാ​യി​രു​ന്നു. കുടും​ബ​ത്തോ​ടൊ​പ്പം ഒരുപാ​ടു സന്തോ​ഷി​ച്ചി​രുന്ന സമയങ്ങ​ളാ​യി​രു​ന്നു അതെല്ലാം. പ്രിയ​പ്പെ​ട്ട​വർക്കു സമ്മാനം നൽകു​ന്നത്‌ എനിക്ക്‌ ഒത്തിരി ഇഷ്ടമാ​യി​രു​ന്നു. ക്രിസ്‌തു​മസ്സ്‌ ട്രീയ്‌ക്ക്‌ ചുറ്റും വന്നുള്ള കുട്ടി​ക​ളു​ടെ കളിക​ളും സമ്മാന​പ്പൊ​തി​കൾ തുറക്കു​മ്പോൾ അവരുടെ മുഖത്ത്‌ വിരി​യുന്ന സന്തോ​ഷ​വും ഒക്കെ കാണു​ന്നതു ഞാൻ വളരെ​യ​ധി​കം ആസ്വദി​ച്ചി​രു​ന്നു.” നഷ്ടബോ​ധം തോന്നാ​തി​രി​ക്കാൻ സഹോ​ദരി എന്താണു ചെയ്‌തത്‌? റോസ്‌മേരി പറയുന്നു: “എല്ലാ വർഷവും ക്രിസ്‌തു​മ​സ്സി​നു പകരം വേറെ​യൊ​രു ദിവസം ഞാൻ കുടും​ബാം​ഗ​ങ്ങ​ളെ​യെ​ല്ലാം കൂട്ടി​വ​രു​ത്തു​ക​യും അവർക്കു സമ്മാനങ്ങൾ കൊടു​ക്കു​ക​യും ചെയ്യും. അവരെ​യൊ​ക്കെ എനിക്ക്‌ എത്ര ഇഷ്ടമാ​ണെന്നു ഞാൻ മറക്കാതെ അവരോ​ടു പറയും.” തന്റെ മറ്റൊരു വിഷമ​ത്തെ​ക്കു​റിച്ച്‌ സഹോ​ദരി പറയുന്നു: “സത്യം പഠിച്ച​പ്പോൾ പഴയ സുഹൃ​ത്തു​ക്കൾ എന്നെ ഉപേക്ഷി​ച്ചു​പോ​യി. ഇടയ്‌ക്കൊ​ക്കെ ഞാൻ അവരെ​യും മിസ്സ്‌ ചെയ്യും. അപ്പോൾ ഒരു ഒറ്റപ്പെടൽ തോന്നും.”d ആ വിഷമം മറിക​ട​ക്കാൻ സഹോ​ദരി എന്താണു ചെയ്‌തത്‌? സഭയിലെ വ്യത്യസ്‌ത സഹോ​ദ​രി​മാ​രോ​ടൊ​പ്പം ശുശ്രൂ​ഷ​യ്‌ക്കു പോകാൻ പ്ലാൻ ചെയ്‌തു. സഹോ​ദരി പറയുന്നു: “അങ്ങനെ ചെയ്‌ത​തി​ലൂ​ടെ പുതിയ നല്ല കൂട്ടു​കാ​രെ എനിക്കു കിട്ടി. അവരെ എനിക്ക്‌ ഒരുപാട്‌ ഇഷ്ടമാണ്‌.” സഹോ​ദ​രി​യു​ടെ അനുഭ​വ​ത്തിൽനിന്ന്‌ നമുക്ക്‌ എന്തു പഠിക്കാം? സത്യം പഠിക്കു​ന്ന​തി​നു മുമ്പ്‌ സന്തോഷം തന്നിരുന്ന പല കാര്യ​ങ്ങ​ളെ​ക്കു​റി​ച്ചും ഓർത്ത്‌ നിങ്ങൾക്ക്‌ ഇപ്പോൾ ചെറിയ നഷ്ടബോ​ധം തോന്നാ​നി​ട​യുണ്ട്‌. എന്നാൽ അവയ്‌ക്കു പകരം അതി​നെ​ക്കാ​ളെ​ല്ലാം മെച്ചപ്പെട്ട, യഥാർഥ​സ​ന്തോ​ഷം തരുന്ന മറ്റു കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ നിങ്ങൾക്കു പറ്റും. (ഫിലി. 4:8, 9) എന്തുത​ന്നെ​യാ​യാ​ലും, നഷ്ടപ്പെ​ടു​ത്തി​യ​തി​ലും പല മടങ്ങ്‌ നിങ്ങൾക്കു യഹോവ തിരി​ച്ചു​ത​രു​മെന്ന്‌ ഉറപ്പു​ണ്ടാ​യി​രി​ക്കുക.

മറ്റുള്ളവർ യഹോ​വയെ ഉപേക്ഷി​ക്കു​ന്നു

12. ഉൾക്കൊ​ള്ളാൻ കൂടുതൽ ബുദ്ധി​മുട്ട്‌ തോന്നി​യേ​ക്കാ​വുന്ന ഏതു പ്രശ്‌നം സഭയിൽ ഉണ്ടാ​യേ​ക്കാം?

¹² ഒരു സാക്ഷി​യാ​യ​പ്പോൾ ഈ ദുഷ്ട​ലോ​ക​ത്തിൽനിന്ന്‌ വിട്ടു​പോ​രാ​നും, സത്യം പഠിപ്പി​ക്കു​ക​യും അതിനു ചേർച്ച​യിൽ ജീവി​ക്കു​ക​യും ചെയ്യുന്ന ഒരു കൂട്ട​ത്തോ​ടൊ​പ്പം ചേരാ​നും നിങ്ങൾക്കു കഴിഞ്ഞു; അന്ന്‌ നിങ്ങൾക്കു വലിയ ആശ്വാസം തോന്നി​ക്കാ​ണും. (യശ. 65:14) എന്നാൽ ചില​പ്പോൾ സഭയിൽ ആരെങ്കി​ലു​മൊ​ക്കെ ഗുരു​ത​ര​മായ തെറ്റു ചെയ്‌തെന്നു നിങ്ങൾ കേട്ടേ​ക്കാം. അവരിൽ പശ്ചാത്ത​പി​ക്കാ​ത്ത​വരെ സഭയിൽനിന്ന്‌ നീക്കു​ക​പോ​ലും ചെയ്‌തേ​ക്കാം. (1 കൊരി. 5:13) അത്തര​മൊ​രു സംഭവം സമർ സഹോ​ദ​രി​യെ എങ്ങനെ ബാധി​ച്ചെന്നു നോക്കാം. സഹോ​ദരി പറയുന്നു: “ഞാൻ സ്‌നാ​ന​മേറ്റ്‌ കുറച്ച്‌ കഴിഞ്ഞ​പ്പോൾത്തന്നെ, ഒരു മൂപ്പൻ ഗുരു​ത​ര​മാ​യൊ​രു തെറ്റു ചെയ്‌തെ​ന്നും അദ്ദേഹത്തെ സഭയിൽനിന്ന്‌ നീക്കം ചെയ്‌തെ​ന്നും ഞാൻ കേട്ടു. അത്‌ എന്റെ വിശ്വാ​സത്തെ ശരിക്കും പിടി​ച്ചു​ലച്ചു. കാരണം ഒരു മൂപ്പന്‌ എങ്ങനെ​യാണ്‌ യഹോ​വ​യ്‌ക്കും സഭയ്‌ക്കും എതിരെ ഇങ്ങനെ​യൊ​രു പാപം ചെയ്യാൻ കഴിയുക എന്നു ഞാൻ ചിന്തിച്ചു.” നമ്മുടെ സഹോ​ദ​രങ്ങൾ യഹോ​വയെ സ്‌നേ​ഹി​ക്കു​ക​യും യഹോ​വ​യോ​ടു വിശ്വ​സ്‌ത​രാ​യി​രി​ക്കാൻ ശ്രമി​ക്കു​ക​യും ചെയ്യു​ന്ന​വ​രാ​ണെന്ന്‌ ഉറപ്പാണ്‌. (1 കൊരി. 13:4, 7) എങ്കിലും നമ്മൾ യാഥാർഥ്യ​ബോ​ധം ഉള്ളവരാ​യി​രി​ക്കണം. ഓരോ വർഷവും സഭയിൽനിന്ന്‌ ചിലർ ഇങ്ങനെ നീക്കം ചെയ്യ​പ്പെ​ടു​ന്നുണ്ട്‌. നല്ല അടുപ്പ​മുള്ള ഒരാളോ അല്ലെങ്കിൽ നമ്മൾ ഒരുപാ​ടു ബഹുമാ​നി​ക്കുന്ന ഒരാളോ ആണ്‌ യഹോ​വയെ ഉപേക്ഷി​ക്കു​ന്ന​തെ​ങ്കിൽ, അതു ഉൾക്കൊ​ള്ളാൻ നമുക്കു കൂടുതൽ ബുദ്ധി​മു​ട്ടാ​യി​രി​ക്കും.

13. നമുക്ക്‌ അടുപ്പ​മുള്ള ഒരാൾ യഹോ​വയെ ഉപേക്ഷി​ച്ചാ​ലും നമ്മുടെ വിശ്വാ​സം തണുത്തു​പോ​കാ​തി​രി​ക്കാൻ ഇപ്പോൾത്തന്നെ എന്തു ചെയ്യാ​നാ​കും?

¹³ വളരെ അടുപ്പ​മുള്ള ഒരാൾ യഹോ​വയെ ഉപേക്ഷി​ച്ചാ​ലും നിങ്ങളു​ടെ വിശ്വാ​സം തണുത്തു​പോ​കാ​തി​രി​ക്കാൻ ഇപ്പോൾത്തന്നെ എന്തു ചെയ്യാ​നാ​കും? യഹോ​വ​യു​മാ​യുള്ള നിങ്ങളു​ടെ വ്യക്തി​പ​ര​മായ ബന്ധം ശക്തമാ​ക്കു​ന്ന​തിൽ തുടരുക. (യാക്കോ. 4:8) ദൈവ​വു​മാ​യുള്ള നിങ്ങളു​ടെ ബന്ധം മറ്റൊ​രാ​ളു​ടെ വിശ്വ​സ്‌ത​തയെ ആശ്രയി​ച്ചാ​യി​രി​ക്ക​രുത്‌. ഉദാഹ​ര​ണ​ത്തിന്‌, കുടും​ബ​ത്തോ​ടൊ​പ്പ​വും സഭയോ​ടൊ​പ്പ​വും ഒരുമിച്ച്‌ നമ്മൾ ദൈവത്തെ ആരാധി​ക്കാ​റു​ണ്ടെ​ങ്കി​ലും നമുക്ക്‌ ഓരോ​രു​ത്തർക്കും വ്യക്തി​പ​ര​മാ​യി പ്രാർഥി​ക്കു​ക​യും ബൈബിൾ വായി​ക്കു​ക​യും ചെയ്യുന്ന ശീലമു​ണ്ടാ​യി​രി​ക്കണം.—സങ്കീ. 1:2; 62:8.

14. അപ്പോ​സ്‌ത​ല​നായ പത്രോ​സി​ന്റെ മാതൃ​ക​യിൽനിന്ന്‌ നമ്മൾ എന്താണു പഠിക്കു​ന്നത്‌? (യോഹ​ന്നാൻ 6:66-68)

¹⁴ അപ്പോ​സ്‌ത​ല​നായ പത്രോ​സി​ന്റെ മാതൃക നോക്കാം. ഒരിക്കൽ യേശു പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ മനസ്സി​ലാ​കാ​തെ​വ​ന്ന​പ്പോൾ പല ശിഷ്യ​ന്മാ​രും യേശു​വി​നെ വിട്ടു​പോ​യി. പത്രോ​സി​നും യേശു പറഞ്ഞതു പൂർണ​മാ​യും മനസ്സി​ലാ​യില്ല. എങ്കിലും അദ്ദേഹം വിശ്വ​സ്‌ത​നാ​യി നിന്നു. (യോഹ​ന്നാൻ 6:66-68 വായി​ക്കുക.) മറ്റുള്ളവർ ചെയ്യുന്ന കാര്യ​ങ്ങ​ളി​ലല്ല, യേശു പഠിപ്പിച്ച സത്യത്തി​ന്റെ വചനങ്ങ​ളി​ലാണ്‌ പത്രോസ്‌ ശ്രദ്ധി​ച്ചത്‌. അതു​കൊ​ണ്ടു​തന്നെ പത്രോ​സി​ന്റെ വിശ്വാ​സം ഇളകി​പ്പോ​യില്ല. ഇന്നും മറ്റുള്ള​വ​രു​ടെ പ്രവൃ​ത്തി​കൾ, യഹോ​വ​യു​ടെ സംഘട​ന​യു​ടെ സഹായ​ത്താൽ നിങ്ങൾ പഠിച്ച സത്യത്തി​ന്റെ മൂല്യം കുറച്ചു​ക​ള​യു​ന്നില്ല. അതു​കൊണ്ട്‌ ആ സത്യത്തിൽ പിടി​യു​റ​പ്പി​ക്കുക. മുമ്പ്‌ കണ്ട സമർ പറയുന്നു: “ഒരാൾ തെറ്റ്‌ ചെയ്‌തെ​ന്നു​വെച്ച്‌ സഭയി​ലുള്ള എല്ലാവ​രും അങ്ങനെ​യാ​ണെ​ന്നോ സംഘടന പഠിപ്പി​ക്കു​ന്നതു തെറ്റാ​ണെ​ന്നോ അർഥമില്ല. അതു​പോ​ലെ യഹോവ ഒരിക്ക​ലും ആളുകൾ ചെയ്യുന്ന തെറ്റുകൾ അംഗീ​ക​രി​ക്കു​ന്നു​മില്ല.”

15. എമിലി​യു​ടെ അനുഭ​വ​ത്തിൽനിന്ന്‌ നിങ്ങൾ എന്താണു പഠിക്കു​ന്നത്‌?

¹⁵ എമിലി സഹോ​ദ​രി​യു​ടെ അനുഭവം നോക്കാം. സഹോ​ദരി സ്‌നാ​ന​പ്പെട്ട്‌ വെറും ഒരാഴ്‌ച കഴിഞ്ഞ​പ്പോൾ സഹോ​ദ​രി​യു​ടെ അമ്മ കുടും​ബത്തെ ഉപേക്ഷി​ച്ചു​പോ​കു​ക​യും അങ്ങനെ സഭയിൽനിന്ന്‌ നീക്കം ചെയ്യ​പ്പെ​ടു​ക​യും ചെയ്‌തു. എമിലി പറയുന്നു: “അമ്മ ഇങ്ങനെ ചെയ്യു​മെന്നു ഞാൻ സ്വപ്‌ന​ത്തിൽപ്പോ​ലും വിചാ​രി​ച്ചില്ല. എനിക്കു ജീവി​ത​ത്തി​ലു​ണ്ടായ ഏറ്റവും വലിയ പ്രശ്‌ന​മാ​യി​രു​ന്നു അത്‌. അമ്മയെ ഞാൻ ഒരുപാട്‌ മിസ്സ്‌ ചെയ്യു​ന്നുണ്ട്‌.” തന്നെ സഹായി​ച്ചത്‌ എന്താ​ണെന്നു എമിലി പറയുന്നു: “ഞാൻ ഒറ്റയ്‌ക്കല്ല. പപ്പയുടെ മാത്രമല്ല, സഭയിലെ സഹോ​ദ​ര​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും സ്‌നേ​ഹ​വും പിന്തു​ണ​യും എനിക്കുണ്ട്‌. അവർ എനി​ക്കൊ​രു കുടും​ബം​പോ​ലെ​യാണ്‌. നമ്മൾ എല്ലാവ​രും എന്തെങ്കി​ലു​മൊ​ക്കെ പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരി​ടു​ന്നുണ്ട്‌. അതു​കൊ​ണ്ടു​തന്നെ സഹോ​ദ​ര​ങ്ങ​ളു​മാ​യി നല്ല അടുപ്പം ഉണ്ടായി​രി​ക്കു​ക​യും പരസ്‌പരം പ്രോ​ത്സാ​ഹി​പ്പി​ക്കു​ക​യും ചെയ്യേ​ണ്ടതു വളരെ പ്രധാ​ന​മാണ്‌.” (1 പത്രോ. 5:9) സഹോ​ദ​ര​ങ്ങ​ളു​മാ​യി അടുക്കാൻ, നമ്മുടെ ജീവി​ത​ത്തിൽ ഒരു പ്രശ്‌ന​മു​ണ്ടാ​കു​ന്ന​തു​വരെ കാത്തി​രി​ക്കേ​ണ്ട​തില്ല. അതിനുള്ള ശ്രമം ഇപ്പോൾത്തന്നെ തുടങ്ങുക. അങ്ങനെ​യാ​കു​മ്പോൾ പ്രശ്‌ന​ങ്ങ​ളു​ടെ സമയത്ത്‌ ഒറ്റയ്‌ക്കാ​യ​താ​യി തോന്നാ​നുള്ള സാധ്യത കുറവാണ്‌.

16. നമ്മൾ എന്ത്‌ ഓർക്കണം? (ചിത്ര​വും കാണുക.)

¹⁶ യഹോവ താൻ സ്‌നേ​ഹി​ക്കു​ന്ന​വർക്കാണ്‌ ശിക്ഷണം കൊടു​ക്കു​ന്നത്‌ എന്ന കാര്യ​വും നമ്മൾ ഓർക്കണം. (എബ്രാ. 12:6) സഭയിൽനിന്ന്‌ നീക്കം ചെയ്യ​പ്പെ​ടുന്ന എല്ലാവ​രും തന്നി​ലേക്കു മടങ്ങി​വ​രണം എന്നാണ്‌ യഹോ​വ​യു​ടെ ആഗ്രഹം. (2 പത്രോ. 3:9) അതു​കൊണ്ട്‌, നിങ്ങളു​ടെ പ്രിയ​പ്പെട്ട ആരെങ്കി​ലും സഭയിൽനിന്ന്‌ നീക്കം ചെയ്യ​പ്പെ​ട്ടാൽ യഹോ​വ​യി​ലേക്കു തിരി​ച്ചു​വ​രാൻ അവരെ സഹായി​ക്കു​ന്ന​തി​നു മൂപ്പന്മാർ പരമാ​വധി ശ്രമി​ക്കു​മെന്ന്‌ ഉറപ്പു​ണ്ടാ​യി​രി​ക്കുക.—2 തിമൊ. 2:24, 25.

17. നമുക്ക്‌ ഏതു കാര്യ​ത്തിൽ ഉറപ്പു​ണ്ടാ​യി​രി​ക്കാം?

¹⁷ സ്‌നാ​ന​ത്തി​നു ശേഷം നേരി​ട്ടേ​ക്കാ​വുന്ന ചില പ്രശ്‌ന​ങ്ങ​ളെ​ക്കു​റിച്ച്‌ മാത്ര​മാണ്‌ നമ്മൾ ഇതുവരെ ചർച്ച ചെയ്‌തത്‌. ചിലതു വലിയ പ്രശ്‌ന​ങ്ങ​ളാ​യി തോന്നി​യേ​ക്കാം; എങ്കിലും പേടി​ക്കേ​ണ്ട​തില്ല. അവയെ നേരി​ടു​ന്ന​തി​നു മുന്നമേ ഒരുങ്ങി​യി​രി​ക്കാൻ നമുക്കു ചെയ്യാ​നാ​കുന്ന പല കാര്യ​ങ്ങ​ളുണ്ട്‌. മാത്രമല്ല, ദൈവ​മായ യഹോവ നമ്മുടെ സഹായ​ത്തി​നാ​യി എപ്പോ​ഴും കൂടെ​യു​ണ്ടാ​കു​മെ​ന്നും മറക്കരുത്‌. യഹോവ ഇതുവരെ നിങ്ങളെ സഹായി​ച്ചു. ഇനി മുന്നോ​ട്ടും, എന്നും നിങ്ങളെ സഹായി​ക്കാൻ ആഗ്രഹി​ക്കു​ക​യും ചെയ്യുന്നു! (1 പത്രോ. 5:10) ഏതൊരു പ്രശ്‌ന​ത്തെ​യും നേരി​ടാ​നും സഹിച്ചു​നിൽക്കാ​നും ആവശ്യ​മായ ശക്തി ദൈവം നിങ്ങൾക്കു തരും. യഹോ​വ​യു​ടെ സഹായം തുടർന്നും സ്വീക​രി​ക്കു​ന്നെ​ങ്കിൽ നിങ്ങളെ യഹോ​വ​യിൽനിന്ന്‌ അകറ്റാൻ യാതൊ​ന്നി​നും, ഒരിക്ക​ലും കഴിയില്ല.—സങ്കീ. 119:165; റോമ. 8:38, 39.