Daniel

2 Dan deziem lane so regn, Naboukodonozor ti fer plizir rev ek sa ti telman fatig li* ki li pa ti kapav dormi. 2 Alor lerwa ti donn lord pou fer apel bann pret ki fer mazik, bann ki invok bann lespri, bann longanis, ek bann Kaldeen* pou zot dir lerwa ki bann rev li’nn fer. Lerla, bann-la ti vini ek zot ti debout devan lerwa. 3 Lerla lerwa ti dir zot: “Mo’nn fer enn rev, ek sa pe fatig mwa* parski mo anvi kone seki mo’nn reve.” 4 Bann Kaldeen ti reponn lerwa dan lang Arameen:* “A lerwa, ki to viv pou touletan. Rakont to bann serviter to rev, ek nou pou interpret li.”

5 Lerwa ti reponn bann Kaldeen: “Ala mo dernie mo: Si zot pa fer mwa konn rev ki mo’nn fer, ek interpret li pou mwa, mo pou koup zot bout-bout ek mo pou fer zot lakaz vinn bann latrinn piblik.* 6 Me si zot dir mwa ki rev mo’nn fer ek interpret li pou mwa, mo pou donn zot bann kado, enn rekonpans ek enn gran loner. Alor dir mwa ki rev mo’nn fer ek interpret li.”

7 Zot ti dir enn deziem fwa: “Ki lerwa rakont so bann serviter so rev ek nou pou interpret li.”

8 Lerwa ti reponn: “Mo konn bien ki zot pe rod gagn plis letan, parski zot kone ki mo desizion final ete. 9 Si zot pa fer mwa konn rev-la, zot tou pou gagn enn sel ek mem pinision. Me zot inn tom dakor pou dir mwa enn kitsoz ki fos ek pou anbet mwa ziska ki sitiasion-la sanze. Alor dir mwa rev-la, ek mo pou kone ki zot kapav interpret li.”

10 Bann Kaldeen ti reponn lerwa: “Pena okenn zom lor later ki kapav fer seki lerwa pe demande, parski okenn gran lerwa ouswa okenn gouverner zame pa’nn demann bann pret ki fer mazik ouswa bann ki invok bann lespri ouswa bann Kaldeen pou fer enn kitsoz koumsa. 11 Seki lerwa pe demande li difisil, ek pena personn ki kapav fer sa apart bann bondie, ki pa res parmi bann dimounn.”

12 Kan lerwa ti tann sa, li ti bwi ar koler ek li ti donn lord pou detrir tou bann zom ki ena sazes dan Babilonn. 13 Kan ti fini donn sa lord-la, bann zom lerwa ti sorti pou al touy tou bann zom ki ena sazes. Zot ti osi rod Daniel ek so bann kamarad pou touy zot.

14 Dan sa moman-la, Daniel ti servi so bon zizman ek li ti fer atansion ar seki li dir kan li ti al koz ar Ariok, sef bann bodigard lerwa, ki ti’nn sorti pou al touy bann zom ki ena sazes dan Babilonn. 15 Li ti demann Ariok ki ti ofisie lerwa: “Kifer lerwa inn donn enn lord ki sever koumsa?” Lerla Ariok ti explik Daniel seki’nn arive. 16 Alor Daniel ti al get lerwa ek ti demann li pou donn li inpe letan pou ki li kapav interpret lerwa so rev.

17 Apre sa Daniel ti al kot li ek ti fer so bann kamarad Anania, Mishael, ek Azaria kone seki pe arive. 18 Li ti demann zot pou priye Bondie ki dan lesiel pou ki li montre so mizerikord* ek fer konn sa sekre-la. Koumsa Daniel ek so bann kamarad pa ti pou perdi zot lavi ansam ar bann lezot zom ki ena sazes dan Babilonn.

19 Lerla, pandan lanwit Bondie ti fer Daniel konn sa sekre-la dan enn vizion. Alor Daniel ti loue Bondie lesiel. 20 Daniel ti dir:

24 Lerla Daniel ti al get Ariok, limem ki lerwa ti donn responsabilite pou detrir bann zom ki ena sazes dan Babilonn, ek Daniel ti dir li: “Pa touy okenn zom ki ena sazes dan Babilonn. Amenn mwa devan lerwa, ek mo pou interpret lerwa so rev.”

25 Vit-vit Ariok ti amenn Daniel devan lerwa ek ti dir li: “Mo’nn trouv enn kikenn parmi bann ki’nn deporte depi Zida ek ki kapav interpret lerwa so rev.” 26 Lerwa ti dir Daniel, ki ti apel Belsatzar: “Eski vremem to kapav fer mwa konn rev ki mo’nn fer ek interpret li pou mwa?” 27 Daniel ti dir lerwa: “Okenn zom ki ena sazes, okenn zom ki invok bann lespri, okenn pret ki fer mazik, ouswa okenn astrolog pa kapav dir lerwa sa sekre ki li pe rod kone la. 28 Me ena enn Bondie dan lesiel, sa Kikenn Ki Fer Konn bann sekre la, ek se li ki’nn fer Lerwa Naboukodonozor kone ki pou arive dan bann dernie zour.* Ala to rev ek sa se bann vizion ki to’nn gagne kan to ti lor to lili:

29 “Twa, A lerwa, ler to ti lor to lili to’nn rev* seki pou arive dan lavenir ek sa Kikenn Ki Fer Konn bann sekre la inn fer twa kone seki pou arive. 30 Me mwa, se pa parski mo ena plis sazes ki lezot, ki’nn fer mwa konn sa sekre-la; okontrer, se pou interpret seki lerwa ti pe reve, pou ki to kapav konn bann panse ki ti ena dan to lespri.*

31 “Twa, A lerwa, to ti pe gete ek to’nn trouv enn stati ki bien-bien gran. Sa stati* ki ti extra gran ek ki ti pe bien briye la ti pe debout devan twa ek sa stati-la ti fer twa gagn bien per. 32 Latet sa stati-la ti fer ar enn bon kalite lor, so ches ek so bann lebra ti an-arzan, so vant ek so bann lakwis ti an kwiv, 33 so bann lazam ti an feray, ek so bann lipie ti’nn fer an feray ki’nn melanze ar larzil.** 34 Pandan ki to ti pe gete, finn detas enn ros. Me pa lame dimounn ki’nn fer sa. Lerla ros-la ti tap ar stati-la, kot so lipie ti an feray ek ar larzil ek ti kraz zot net. 35 Dan sa ler-la, feray-la, larzil-la, kwiv-la, larzan-la, ek lor-la zot tou ansam ti kraze net ek zot ti vinn parey kouma lapay ki lor plas kot bat dible pandan lete. Divan ti pran zot ti ale ziska ki nepli trouv zot tras. Me sa ros ki ti tap ar sa stati-la ti vinn enn gran montagn, ek li ti ranpli later antie.

36 “Ala rev ki to’nn fer, ek aster-la nou pou interpret li pou lerwa. 37 Twa, A lerwa, lerwa bann lerwa, twa ki Bondie lesiel inn donn rwayom, pwisans, lafors, ek laglwar, 38 ek inn donn lotorite lor bann zom partou kot zot reste, ek osi lor bann zanimo ki dan karo, lor bann zwazo ki dan lesiel ek ki’nn fer twa diriz lor zot tou, tomem sa latet ki an-or la.

39 “Me apre twa enn lot rwayom pou leve, me li, li pou pli feb ki twa; apre sa pou ena enn lot rwayom, enn trwaziem ek li, li an kwiv. Ek li pou regne lor later antie.

40 “Ek katriem rwayom la, li pou for kouma feray. Parski parey kouma feray kraz tou kitsoz ek fer zot vinn lapousier, wi, sa rwayom-la pou kraz tou sa bann rwayom-la ek li pou detrir zot net.

41 “Ek kouma to’nn trouve ki lipie-la ek bann ledwa lipie la ti fer ar feray ki melanze ar larzil,* rwayom-la pou divize; me enn parti rwayom-la pou for parey kouma feray, parski parey kouma to’nn trouve feray-la inn melanze ar larzil mou. 42 Ek kouma so bann ledwa lipie ti an feray ki’nn melanze ar larzil,* enn parti sa rwayom-la pou for ek enn parti pou feb. 43 Parey kouma to’nn trouv feray ki’nn melanze ar larzil ki mou, dan mem fason zot pou melanze avek lepep;* me zot pa pou kol zot ar zot kamarad parey kouma feray pa melanz avek larzil.

44 “Dan lepok sa bann lerwa-la, Bondie ki dan lesiel pou etabli enn rwayom ki zame pa pou detrir. Ek pa pou donn sa rwayom-la okenn lot pep. Li pou kraz tou sa bann rwayom-la ek li pou detrir* zot, ek li tousel ki pou regne pou touletan. 45 Tousala pou arive parski to’nn trouv enn ros ki’nn detase depi lor montagn. Me pa lame dimounn ki’nn fer sa ek li’nn kraz feray-la, kwiv-la, larzil-la, larzan-la, ek lor-la. Bondie Ki Gran finn fer lerwa kone ki pou arive dan lavenir. Sa rev-la li vre ek sa bann levennman-la pou arive exakteman kouma inn interpret li.”

46 Lerla, Lerwa Naboukodonozor ti tom azenou devan Daniel ek so figir ti tous later. Li ti fer sa pou montre enn gran respe anver Daniel. Apre sa li ti donn lord pou donn Daniel enn kado ek pou bril lansan pou li. 47 Lerwa ti dir Daniel: “Vremem zot Bondie li Bondie bann bondie, Segner bann lerwa, ek sa Kikenn Ki Fer Konn bann sekre la, parski to’nn kapav fer konn sa sekre-la.” 48 Lerla lerwa ti donn Daniel enn gran pozision ek boukou zoli kado. Li ti osi fer li diriz lor tou bann distrik dan Babilonn ek ti etabli li kouma enn o-fonksioner lor tou bann zom ki ena sazes dan Babilonn. 49 Ek Daniel li, li ti demann lerwa pou fer Shadrak, Meshak, ek Abed-Nego siperviz travay ki ti fer dan distrik Babilonn ek lerwa ti fer sa. Me Daniel li, li ti servi dan lakour lerwa.