Tĩĩa Matua ja Antũ Bangĩ

1-2. Nĩkĩ magiita jamwe matua jeetũ jethagĩrwa jarĩ mwanya na ja Akristũ bangĩ?

RĨ, ŨRAMENEERUA tontũ bwa ĩtua rĩnna rĩrĩa watuĩre? A ũgwe rĩ, ũragambithia mũtaana kana mwarĩ wa baaba tontũ bwa ĩtua rĩawe? Gũtĩ nkanja babaingĩ beetũ bagacokia ĩĩ kĩrĩ biũria biu.

² Nĩkĩ magiita jamwe matua jeetũ jethagĩrwa jarĩ mwanya na ja ataana na aarĩ ba baaba bangĩ? Tontũ twinthe tũtĩthũgaanagia ũmwe. O ũmwe weetũ nethagĩrwa na mwonere jwawe jwa mantũ. Njĩra yeetũ ya kũthũgaania nĩtongagĩĩrua nĩ ũntũĩre bwetũ, mũrerere jwetũ, na mantũ jarĩa tũcemanĩtie najo ũtũũrone. Amwe nou, tũtĩbuĩrĩte kũrekeeria mwanya jwetũ jũtũma tũrega kwĩthĩrwa na thĩĩrĩ na ũkiri kĩũthũranone.—Aef. 4:3.

3. Nĩatĩa rĩmwe tũũmba kũthithia rĩrĩa tũtĩgwĩtĩkanĩĩria na matua ja bangĩ?

³ Rĩrĩa mũtaana kana mwarĩ wa baaba atua ĩtua rĩrĩa tũtĩgwĩtĩkanĩĩria narĩo, kwombĩka tukaigua kũmwĩra arĩgarũre kana twomba kwĩra bangĩ ũrĩa tũkwigua bwegie ĩtua rĩu. Kwombĩka gĩtũmi gĩa kũthithia ũu nĩ tontũ nĩtũkũmũmakĩra. Nĩ twendete ataana na aarĩ ba baaba na nĩ twendaga bethĩrwa na kũgwĩrua. (Nju. 17:17) Kwou, tũtĩenda kwona bagĩtua ĩtua rĩrĩa bomba kwirira nyumene, kana rĩrĩa rĩũmba kũthũũkia ngwatanĩro yaao amwe na Jehova.

4-5. Nĩatĩa tũbuĩrĩte kũthithia rĩrĩa mũtaana kana mwarĩ wa baaba akwenda kũthithia ũntũ bũrĩ mwanya na ũrĩa tũrĩngĩenda?

⁴ Rĩ, kethĩra tũtĩgwĩtĩkanĩĩria na ĩtua rĩa mũtaana kana mwarĩ wa baaba, nĩtũbuĩrĩte kwaranĩria nawe bwegie ũntũ bũu? Magiita jamwe no tũthithie ũu, ĩndĩ magiita jangĩ tũtĩbuĩrĩte. Ngerekano, gũkeeja kwĩthĩrwa ũntũ bũrĩa akũthũgaania kũthithia nĩ bũkuuna waatho bwa Bibiria, tontũ nĩ tũmwendete, nĩ tũbuĩrĩte gũciũmia kũmũtethia nĩkenda agarũra mwonere jwawe. (Nju. 27:5, 6) Ĩndĩ rĩ, tũbuĩrĩte kũthithia atĩa gũkeeja kwĩthĩrwa ũntũ bũrĩa mũtaana kana mwarĩ wa baaba akwenda kũthithia bũtĩkuuna watho bwa Mũrungu, ĩndĩ neka bũrĩ mwanya na ũrĩa tũrĩngĩenda kũthithia? Ĩandĩko rĩetũ rĩa mũsingi nĩrĩgũcokia kĩũria kĩu. Rĩriuga: “Menya bũgambithia muntũ tontũ bwa kwĩthĩrwa na mwonere mwanya.”—Aro. 14:1, NWT.

⁵ Ĩndĩ, kinya tũkĩmenyaga ũu, no twone bũrĩ bũbũũmũ gũtĩĩa ĩtua rĩawe. Kĩthomone gĩkĩ, tũkaarĩĩria nĩkĩ tũbuĩrĩte gũtĩĩa matua ja bangĩ na ũrĩa tũũmba kũthithia ũu. Nĩ mantũ ta jarĩkũ jegie matua ja muntũ kĩũmbe jomba gũtũma tũgambithia ataana na aarĩ ba baaba? Gatũcũnkũũne mantũ jau.

MANTŨ JAMWE JARĨA JOMBA GŨTŨMA TŨGAMBITHIA BANGĨ

6-7. Nĩ mantũne ta jarĩkũ tũũmba kũgambithia bangĩ tontũ bwa matua jaao?

⁶ O ta ũrĩa twagweta, mũrerere jwetũ na mantũ jarĩa tũcionerete ũtũũrone jomba gũtũma tũgwatĩĩra mwonere jwetũ kwerekera mantũ manna. No tũthũgaanie atĩ kinya antũ bangĩ barĩ na maoni ta jeetũ. Ĩndĩ ũmma nĩ atĩ bangĩ no bethĩrwe bakĩonaga mantũ na njĩra mwanya. Thũgaanĩria ngerekano iji. Ngerekano ya 1: Thũgaanĩria mũtaana wa baaba ũrĩa mbere ya airitana ũmma ĩthe naanyunyaga ncoobi mono. Ntukũ ĩmwe barĩ na ataana na aarĩ ba baaba akoona bakĩnyua ncoobi. Bũu bũgatũma athũũra mono na akabeera ũntũ bũu bakũthithia bũtĩbui. Ngerekano ya 2: Thũgaanĩria mwarĩ wa baaba ũrajĩtue mono acoka abua. Nyumene akamenya mwarĩ wa baaba ũngĩ najĩtue nĩ mũrimo o ta jũrĩa ararĩ naju. Tontũ nakwenda kũmũtethia, akamũkinyĩĩria gũtumĩra njĩra ya ũrigitani o ta ĩrĩa we aratumĩĩre. Mbuga no amwĩre atumĩre biakũrĩa bia mũthemba mũnna kana ndawa cia cibitarĩ kana cia mĩtĩ. Ngerekano ya 3: Thũgaanĩria mũtaana wa baaba ũrĩa wagwatanagĩra na ndini ya ũrongo mbere airitana ũmma. Tontũ bũu, namenete mono mantũ jegie ndini ya ũrongo. Ntukũ ĩmwe akamenya mũtaana kana mwarĩ wa baaba naretĩte mathiko kanisene, na ũntũ bũu bũkamũthũũria mono.a

⁷ Ngerekano ya 4: Mũtaana wa baaba ũmwe atwĩre aijĩ tĩ bwega antũ arũme gũkũria mareru kana aarĩ ba baaba gwĩkĩra mĩguto betĩte mĩcemanione, igomanone kana ũtungatĩrine. Kinya kethĩra nakũmenya ũgarũrũku bwetũ bwegie mantũ jau, no etaga na mbere kwĩra bangĩ atĩ Mũkristũ atĩbuĩrĩte gũkũria mareru na atĩ aarĩ ba baaba batĩbuĩrĩte gwĩkĩra mĩguto betĩte mĩcemanione, igomanone kana ũtungatĩrine. Ngerekano ya 5: Mũkũrũ ũmwe wa kĩũthũrano naijĩ mũtaana wa baaba ũrĩa wetĩre kwongeera mathomo na ũntũ bũu bũratũma atiga gũtumĩkĩra Jehova. Nyumene akamenya atĩ mũtaana wa baaba ũngĩ ũmwĩthĩ kĩũthũranone kĩao nakwenda gwĩta kwongeera mathomo. Tontũ nakũmũmakĩra akageria gũkinyĩĩria mũtaana wa baaba ũu na aciari baawe bagarũre ĩtua rĩao.

8. (a) Nĩ mantũ ta jarĩkũ jomba gũtũma mũciari ameneeria aciari bangĩ? (b) Kũmeneeria bangĩ tontũ bwa matua jaao kũũmba kwĩthĩrwa na maumĩĩra jarĩkũ kĩũthũranone?

⁸ Thũgaanĩria ngerekano ĩjĩ yegie aciari. Ngerekano ya 6: Ũrĩ mũciari nũciũmagia kũrera aana baaku na ‘kũbooneria ũrĩa bathingatanĩkia na Mwathani.’ (Aef. 6:4) Mbuga womba kwona aciari bangĩ kĩũthũranone teka bakũnanũra aana baao mono. Kwombĩka nĩbetĩkagĩĩria aana baao gũkinya nja gũtuki, gũcetha mĩcetho ya thimũ, kana bakabetĩkĩĩria kwĩthĩrwa na thimũ barĩ baniini. Buũ bwomba gũtũma mwana waaku aigua teka ũkũmwinyĩĩria mono. Oomba gũkũũria: “Nĩkĩ ũtĩnthithagĩria ta aciari ba ngʼania?” Ũntũ ta bũũ bwomba gũtũma wambia kũmeneeria aciari bau. Nĩ mma, rĩrĩa twona Mũkristũ ũngĩ agĩtua matua mwanya na jeetũ, ũntũ bũu bwomba gũtũma tũkarega gwĩtĩkanĩĩria nawe. Ngerekano, twomba gũcumbũka twona ũrĩa atumagĩra mbeca ciawe, into birĩa agũraga, kana mantũ ja kwigwĩria jarĩa athuuraga. Ĩndĩ nĩ tũbuĩrĩte kũriikana atĩ, tũtĩbuĩrĩte gwĩtĩkĩĩria mwonere jwetũ jwa mantũ jũtũma twaga thĩĩrĩ kĩũthũranone.

9. Nĩ ũntũ bũrĩkũ tũbuĩrĩte kũriikana? (Tega kinya mbica.)

⁹ Akristũ baĩrĩ no batue matua mwanya jegie ũntũ bũmwe, ĩndĩ ũu tĩ kuuga ũmwe waao atĩtuĩte ĩtua rĩrĩega. (Aro. 14:5) Kinya kethĩra Bibiria nĩtwĩraga twĩthĩrwe na njĩra ĩmwe ya kũthũgaania mantũne jegie ithimi bia Jehova, bũu bũtĩonanagia atĩ kĩrĩ mantũ jeetũ tũbuĩrĩte gũtua matua jangʼuanene rĩonthe. (2 Ako. 13:11) No tũngʼuanithanie matua jeetũ na njĩra irĩa tũtumagĩra gwĩta gũntũ kũnna. Kaingĩ, nĩ kwĩthagĩrwa na njĩra mwanya mwanya irĩa ciũmba gũtũkinyia. Ĩndĩ, tũthuuraga ĩrĩa ĩgũtũbuĩra nkũrũki. O ta ũu, Akristũ bomba gũtua matua jatĩngʼuanene, ĩndĩ mworoto jwetũ no jũmwe: Twendaga kũgwĩria Jehova. Kwou, tũtĩbuĩrĩte kũgambithia bangĩ tontũ bwa matua jaao.—Mat. 7:1; 1 Athe. 4:11.

NĨKĨ TŨBUĨRĨTE GŨTĨĨA MATUA JA BANGĨ?

10. Kũringana na Jakubu 4:12, nĩ ũntũ bũrĩkũ tũtĩbuĩrĩte kũthithia, na nĩkĩ?

¹⁰ Bibiria nĩtwĩraga nĩkĩ tũbuĩrĩte gũtĩĩa matua ja antũ bangĩ. Thũgaanĩria itũmi bibi. Tũrĩ antũ, tũtĩtĩkĩrĩĩtue kũgambithia bangĩ tontũ bwa matua jaao. (Thoma Jakubu 4:12.) Jehova nĩwe Mwejani Watho na nĩwe ũgambithanagia na ĩota. Nĩwe wenka akĩ ũbuĩrĩte gũtwĩkĩĩra ithimi na mawatho jarĩa tũbuĩrĩte kũthingata. Kwou, nĩwe ũbuĩrĩte kũgambithia ataana na aarĩ ba baaba ĩndĩ tĩ batuĩ. (Aro. 14:10) Tũtĩbuĩrĩte gũtumĩra ithimi kana mwonere jwetũ kũgambithia bangĩ kana kũbameneeria tontũ bwa matua jaao.b

11. Nĩatĩa tũũmba kũthithia nĩkenda twĩthĩrwa na ũrũmwe kĩũthũranone? (Tega kinya mbica.)

¹¹ Jehova endaga athathayia baawe bethĩrwe na ũrũmwe, ĩndĩ tĩ kuuga no mwanka bangʼuanane. Twacũnkũũna into birĩa Jehova ombĩte, nĩbitwonagia atĩ to mwanka twĩthĩrwe tũngʼuanene. Ngerekano, biara bia njara bitĩthagĩrwa bingʼanene. Na kinya antũ batĩthagĩrwa bangʼuanene. Kĩrĩ antũ nkurũki ya mbilioni inyanya barĩa barĩ nthĩgũrũne, gũtĩ muntũ ũngʼuanene na ũngĩ buru mantũne jonthe. Jehova oombĩre o muntũ arĩ mwanya na ũngĩ. Kwou tũtĩũmba kũngʼuanana buru mantũne jonthe. Ĩndĩ nerĩgagĩĩra twĩthĩrwa na ũrũmwe. Kwou, antũ a kũrekeeria matua ja bangĩ jareeta ngaũkano gatĩgatĩne geetũ nĩtũbuĩrĩte kwĩthĩrwa na thĩĩrĩ. Ũntũ bũrĩa bũrĩ bwa gĩtũmi mono nĩ kwĩthĩrwa na ũrũmwe kĩũthũranone na tĩ kũthingatĩĩra mwonere jwetũ.—Aro. 14:19.

ŨRĨA TŨŨMBA GŨTĨĨA MWONERE JWA BANGĨ

12-13. Nĩmbi tũbuĩrĩte kũriikana kethĩra nĩtũkwona teka ĩtua rĩa muntũ ũngĩ rĩkuuna waatho bwa Mũrungu? (Agalatia 6:1; Tega kinya kathandũkũ “Rĩrĩa Ũtĩgwĩtĩkanĩĩria na Matua ja Bangĩ.”)

¹² Rĩrĩa bangĩ batua matua jegie mantũ jaao kĩũmbe, ciũrie ũjũ, ‘Ĩtua rĩawe nĩrĩkuuna watho bwa Mũrungu kana nĩ ũrĩa rĩrĩ mwanya na mwonere jwakwa?’ Kethĩra nĩrĩkuuna watho bwa Mũrungu, ciũrie ũjũ, ‘Nĩ ni nkwagĩra nkũrũki kwaranĩria nawe bwegie ũntũ bũbũ, kana kwĩna muntũ ũngĩ ũkwagĩra kũmũtethia?’ Kethĩra nũkwagĩra kũmũtethia, geria kwaranĩria nawe ũtĩkũmũmeneeria. (Thoma Agalatia 6:1.) Ĩndĩ kaingĩ kwombĩka ĩtua rĩawe rĩtĩkuuna watho bwa Bibiria, nĩ ũrĩa akĩ rĩrĩ mwanya na mwonere jwaku. Kethĩra nĩu mantũ jakari, menya ũmũmeneeria kana waria bũbũĩ bwegie ĩtua rĩawe. Tĩĩa matua jaawe na menya ũmũgambithia.—Aro. 14:2-4.

¹³ Thũgaanĩria ngerekano ĩjĩ: Ũkeeja gwĩta mũkawene amwe na mũcoore waku rĩ, no ũmũkinyĩĩrie etie mũthemba jwa irio o ta birĩa wetia? Arĩ. Ũmwaa kaanya akathuura biakũrĩa birĩa akwenda. Kinya ũkethĩrwa ũtĩendete irio birĩa akathuura, ũntũ bũu bũtĩkwegie tontũ tĩgwe ũkabirĩa. Na kinya gwe ũtĩenda akũthuurĩra birĩa ũkarĩa, ĩndĩ wenda akwaa kaanya ũthũũre wengwa. Na njĩra o ta ĩu, no twonanie atĩ nĩ tũtĩĩte bangĩ twabaa kaanya ka gũtua matua jegie mantũ jaao, tũtĩkũbakinyĩĩria bathingata mwonere jwetũ.

14. Nĩatĩa ũũmba kũthithia nĩkenda ũtĩkagiitarie bangĩ rĩrĩa ũgũtua matua jaaku? (1 Akorintho 8:12, 13)

¹⁴ Rĩrĩa ũgũtua matua jegie mantũ jaaku wengwa, no ũtetheerie kĩũthũrano kwĩthĩrwa na ũrũmwe waciũmia buru gũtua matua jarĩa jatĩthũũria kana jagiitaria bangĩ. (Thoma 1 Akorintho 8:12, 13.) Kwombĩka magiita jamwe no wĩthĩrwe ũkĩmenyaga atĩ ũntũ bũrĩa ũkwenda kũthithia nĩ ‘bwĩtĩkĩĩrĩtue.’ Ĩndĩ kethĩra bũkagiitaria bangĩ rĩ, nũbuĩrĩte kũbũthithia?c (1 Ako. 10:23, 24) Ĩgiitene ta rĩu, antũ a kũgwatĩĩra mwonere jwaku, nĩbwega kũthũgaanĩria ũrĩa bangĩ bakaigua. (Aro. 15:1) Ĩndĩ womba gũciũria atĩrĩ, ‘Uga tũtĩrona atĩ bangĩ kinya bo nĩbabuĩrĩte gũtĩĩa matua jeetũ?’ Nĩ mma, nĩbabuĩrĩte gũtĩĩa matua jeetũ o ta ũrĩa tũtĩĩaga jaao. Ĩndĩ nĩtũbuĩrĩte kũriikana ũtaaro bwa Aroma 12:18 bũrĩa bugaga: ‘Karageni na thĩĩrĩ na antũ bonthe.’ Kwou tũbuĩrĩte gũciũmia buru gũtũũria thĩĩrĩ amwe na bangĩ na gũciebania na mantũ jarĩa jomba kũbagiitaria.

15. Nĩatĩa akũrũ bomba gũtetheeria kĩũthũrano kwĩthĩrwa na ũrũmwe? (1 Akorintho 4:6)

¹⁵ Akũrũ ba kĩũthũrano nĩbabuĩrĩte gũtĩĩa matua ja bangĩ. Nĩbatethagĩĩria kĩũthũrano kwĩthĩrwa na ũrũmwe rĩrĩa barega gũtonyeera matua jegie mantũ ja muntũ kĩũmbe na rĩrĩa bathingatĩĩra mantũ jarĩa jaandĩki Bibiriene na tĩ mwonere jwao. (Thoma 1 Akorintho 4:6.) Batiugaga mantũ jarĩa jatĩgwĩtanĩria na ũtaaro bwa Bibiria bũrĩa bwandĩki maukune jeetũ. Nkũrũki, rĩrĩa mũtaana kana mwarĩ wa baaba abaromba ũtaaro, nĩbaimenyagĩĩra batĩkamwee ũtaaro kũringana na ũũme bwao. Antũ a kũthithia ũu, nĩbaciũmagia kwejana ũtaaro bagĩtumagĩra Rũteto rwa Mũrungu.—Isa. 48:17, 18.

16. Nĩatĩa mũkũrũ wa kĩũthũrano oomba kwonania nagũtĩĩa matua ja kĩama gĩa akũrũ?

¹⁶ Mũkũrũ wa kĩũthũrano nabuĩrĩte gũtĩĩa matua ja kĩama gĩa akũrũ. Rĩrĩa akũrũ bacemanĩtie, batujaga matua nyuma ya kũromba kĩrundu gĩkĩtheru, na gũcũnkũũna motaaro ja Bibiria. O mũkũrũ nabuĩrĩte kũgwata mbaru ĩtua rĩrĩa rĩatuwa nĩ kĩama gĩa akũrũ kinya kethĩra arĩ na maoni mwanya. (Aef. 5:17) Akũrũ nĩbabuĩrĩte kwimenyeera batĩkagarũre ũtongeeria bũrĩa bwejani, nĩkenda bwĩtanĩria na mwonere jwao. Ngerekano, mũkũrũ wa kĩũthũrano atĩbuĩrĩte gũtumĩra mũstaarĩ jũmwe kuuma maukune jeetũ akĩenda gũteteera mwonere jwawe, ĩndĩ abuĩrĩte kũthũgaanĩria mantũ jonthe jarĩa jagweti iukune kana gĩcuncĩne kĩu.

17. Tũgunĩkaga na njĩra irĩkũ rĩrĩa twatĩĩa matua ja bangĩ?

¹⁷ O ta ũrĩa twairitana, antũ bonthe batĩngʼuanene. O muntũ nethagĩrwa na mwonere na mantũ jarĩa jamũgwĩragia, na bũu nĩ ũntũ bũbwega. Kwĩthĩrwa tuumĩte gũntũ mwanya na tũrĩ na mwonere jwa mantũ mwanya nĩ gũtũmaga antũ ba mĩthemba yonthe baigua bangʼanĩri rĩrĩa barĩ kĩũthũranone. Kwou antũ a kũreka ũntũ bũu bũreta ngaũkano, nĩ twendaga gũtũũria thĩĩrĩ. Nĩtũciũmagia tũtĩkagiitarie bangĩ. Na nĩ tũtĩĩaga matua jaao. Tweta na mbere kũthithia ũu tũkoona itharimo. Tũkethĩrwa na kũgwĩrua na ũrũmwe kĩũthũranone.—Zb. 133:1; Mat. 5:9.