Womba Kwĩthĩrwa na Kũgwĩrua Kinya Wamenwa

1. Nĩ ũntũ bũrĩkũ bwa kũrigaria Jesũ aaugĩre bwegie kũmenwa?

KĨRĨ Ntũmĩĩri yaawe ya Kĩrĩmene Jesũ aaugĩre ũjũ: ‘Ibũtharimi bwĩ, ĩndiĩĩria antũ bakabũmena.’ (Luk. 6:22) No mwanka biugo biu nĩbiarigarĩrie athikĩĩria bawe. Tontũ gũtĩwe ũgwĩragĩrua kũmenwa. Ĩndĩ nĩkĩ Jesũ aaugĩre ũu? Kĩu nĩ kĩũria gĩkĩega gĩa kũthũgaanĩria tontũ athingati baawe naarua nĩbamenagwa nĩ antũ babaingĩ. Tũkaarĩĩria nĩkĩ tũmenagwa na nĩkĩ tũũmba kwĩthĩrwa na kũgwĩrua kinya rĩrĩa twamenwa.

GĨTŨMI TŨMENAGWA

2-3. Nĩkĩ Akristũ ba mma bathangĩkagua, na bũu bũũmba gũtũma twĩthĩrwa na mwonere jũrĩkũ jwegie barĩa batũthangĩkagia? (Johana 16:2, 3)

² Tũmenagwa tontũ nĩtũthathaagia Jehova. Jesũ aaugĩre ũjũ bwegie antũ barĩa barĩngĩthangĩkia na kinya kũũraga athingati baawe: ‘Batĩmenyete Baaba, kana bammenya.’ (Thoma Johana 16:2, 3.) Nũu ũtũmaga antũ ba Mũrungu bamenwa? Nĩ Shaitani. Tontũ nĩwe ‘Mũrungu jwa nthĩgũrũ ĩjĩ.’ (2 Ako. 4:3, 4) Nĩwe ũrigagĩĩria antũ batĩkairitane ũmma bwegie Jehova na agatũma bagakararia barĩa baijĩ Mũrungu na bamwendete. (Joh. 8:42-44) Gũciũkĩrwa nĩ ũntũ bũu kwomba gũtũma twĩthĩrwa na mwoneere jũrĩkũ jwegie aregani bau? Kũmenya nĩ Shaitani ũbaĩĩrĩtie gũgatũtethia tũtĩkabamene.

³ Thũgaanĩria ngerekano ya Pavel,a ũrĩa ũkaraga nthĩgũrũ ĩrĩa ngũgĩ yeetũ ĩringi marubuku. Tontũ bwa gwĩta na mbere kũthathayia Jehova arĩ mwĩtĩkĩkua, naagwatĩrwe, araũũrwa mono, na araingĩrwa nceera arĩ wenka mĩeri ĩmiingĩ. Nandĩ ariuga: “Nĩncionerete atĩ tũrĩkũrũkĩĩra mĩthangĩko tontũ Shaitani nĩwe ũkũrigĩĩria ũthathayia bwa mma. Ũmma nĩ atĩ barĩa baritaga ngũgĩ nceera batĩtũmenete. Nĩ ngũgĩ yaao bakũrita.” Mũtaana wa baaba kuuma Croatia ũrĩa womĩrĩĩrie mantũ jamathũũku mono kuuma kĩrĩ aciari baawe barĩa batĩĩtĩkĩtie ariuga: “Nĩmbonete atĩ Shaitani nĩwe mũnthũ wakwa na tĩ aciari bakwa.”—Aef. 6:12.

4. Nĩmbi tũkwiritana kuumania na ngerekano ya Jesũ na mũtũmwa stefano? (Tega kinya mbica.)

⁴ Tũtĩthũũraga barĩa batũmenagĩĩria. Ũmma bwa mantũ nĩ atĩ tũbuĩrĩte kũbarombera. (Mat. 5:44) Twomba kwiritana kũthithia ũu kuumania na Jesũ na mũtũmwa Stefano. Rĩrĩa aacurĩrwe mũtĩne jwa mĩthangĩko nĩ asikarĩ ba Roma, Jesũ naarombere ũjũ: ‘Baaba, barekere.’ (Luk. 23:34) Aarombaga Jehova arekera asikarĩ bau baaei watho bwa kũmũũraga. Kwombĩka kinya naathũgaanagĩria ntundu ya antũ barĩa baaugaga ooragwe tontũ bwa kuunjĩĩrwa nĩ atongeeria ba kĩndini. Jesũ naaciũkagĩrwa antũ bau bataamenyaga bwega jarĩa baathithagia. O ta ũu, kinya mũtũmwa Stefano naarombere Mũrungu arekere barĩa baamũũraaga na maiga. (Atum. 7:58-60) Rĩ, Jehova naacokerie maromba ja Jesũ na Stefano? Ĩĩ. Antũ babaingĩ barĩa beendaga Jesũ oragwa, nyumene nĩbaagarũkĩre, baramwĩtĩkia, na barabatithua. (Atum. 2:36-41) Na ũmwe wa barĩa betĩkanagĩĩria na kũragwa kwa Stefano nĩ Saũlũ wa Tarso ũrĩa waaere Mũkristũ na arairira mono tontũ bwa mantũ jamathũũku jarĩa aathithĩtie atĩkũmenya.—1 Tim. 1:13.

5. Nĩmbi ũkwiritana kuumania na ngerekano ya César?

⁵ Kinya nandĩ, Jehova no acokagia maromba jarĩa tũrombaga tontũ bwa barĩa batũthangĩkagia. Thũgaanĩria ngerekano ya César kuuma Venezuela. Ĩthe naamũmenagĩĩria angʼenti mono tontũ bwa kwaa Mũkũũjĩ wa Jehova. César ariuga: “Maami naarĩ mũciari ũmwega na mwekũrũ ũmwega. Kinya kethĩra rĩonthe neekaga mantũ ja Ũnene mbere, gũtĩrĩo aatiganĩria baaba. Naatũritanaga twinthe kũmũtĩĩa. Kinya naatũritanĩte kũmwathĩkĩra tinga rĩrĩa akĩ atwĩra tũthithie ũntũ bũtĩgwĩtanĩria na wendi bwa Mũrungu.” Nyumene, ĩthe naagarũrĩre mwonere jwawe. César ariuga: “Ntukũ ĩmwe, nĩndarombere Jehova kuuma nkorone, na ndĩrooria baaba kethĩra enda mũritana Bibiria. Nĩndaigĩrue bwega mono arĩgwĩtĩkĩĩria.” Nyuma ya kagiita, naabatithĩrue. Antũ bamwe barĩa batũmenagĩĩria nĩbagarũraga mwonere jwao boona tũkĩaria na njĩra ya gĩtĩĩo na mathithio jeetũ jameega. Rĩrĩa bathithia ũu, nĩtũgwĩragua mono! Nĩtũkwĩrĩgĩĩra kwona ũrĩa Jehova, ‘Mũgambi wa nthĩ yonthe’ na Mũrungu wa kĩao, agakucia antũ ta bau kĩrĩwe.—Kia. 18:25.

6. Kũringana na Mariko 13:13, nĩ gĩtũmi kĩrĩkũ kĩngĩ gĩtũmaga tũmenwa?

⁶ Tũmenagwa tontũ nĩtũtĩĩaga Jesũ. Jesũ aaugĩre Akristũ ba mma bakamenwa nĩ antũ bonthe tontũ bwa ‘riĩtwa rĩawe.’ (Thoma Mariko 13:13.) Nĩmbi riĩtwa rĩa Jesũ rĩrũngamagĩĩra? Rĩrũngamagĩĩra nkuma ciawe na kaanya karĩa aei arĩ Mũnene wa Ũnene bwa Mũrungu. Tũmenagwa nĩ antũ barĩa berĩgagĩĩra aathani ba nthĩgũrũ, antũ a berĩgĩĩra Jesũ Kristũ ũrĩa Jehova athuurĩte aatha into bionthe. Jesũ nethĩrĩtwe akĩathana arĩ Mũnene kuuma mwaka jwa 1914. Ĩgiita rĩtĩ kũraaja, akeeberia monene jonthe jarĩa jareganaga na wathani bwawe.

7-8. Nĩkĩ atumĩkĩri bamwe ba Jehova bamenagwa? (Johana 15:18-20) (Tega kinya mbica.)

⁷ Tũmenagwa tontũ tũtĩgwatanagĩra na nthĩgũrũ ya Shaitani. Jesũ nataarĩĩrie atĩ athingati baawe bakamenwa tontũ batĩ ‘gĩcuncĩ kĩa nthĩgũrũ.’ (Thoma Johana 15:18-20.) O ta Akristũ ba mbere, nĩtũciebanagia na mwonere jwa nthĩgũrũ ĩjĩ, mĩtugo na kinya biugo bimwe birĩa bitumagĩrwa. Bũu nĩbũtũmĩĩte ataana na aarĩ ba baaba babaingĩ bameneerua ngũgĩne kana cukuru. (1 Pet. 4:3, 4) Amwe nou, tũrĩ na kũgwĩrua tontũ antũ bamwe barĩa bethĩrĩtwe bagĩtũmeneeria nĩbagarũkĩte na bambia gũtũtĩĩa.

⁸ Thũgaanĩria ngerekano ya Ignacio, wa kuuma Amerika. Mwarimũ ũmwe wa cukuru yaao naamũmenereetie mĩaka ĩmiingĩ tontũ bwa kũgwatĩĩra ithimi bia wagĩru bia Mũrungu. Amwe nou, mbere arĩĩkia cukuru, mwarimũ ũu naamũũrĩrie nĩmbi biamũtethagia kũthingata mooritani ja Bibiria kinya kethĩra naakũrũkagĩĩra mantũ jamoomũ. Aamwĩrĩre birĩa biamũtethagia nĩkwona mawatho ja Mũrungu jarĩ ũkaria. Kinya naamũgwatĩre ũgeni mũcemanione jwa kĩũthũrano. Na ũntũ bũrĩa bwarigarĩrie Ignacio nĩ atĩ, mwarimũ ũu neejĩre! Kuuma ĩgiita rĩu, ataatiga kwĩja kĩũthũranone tontũ bwa wendo bũrĩa oonere. Nyumene, kinya we naambĩrĩĩrie gũkũrũkĩĩra ũregani tontũ bwa kwiritana Bibiria. Amwe nou, naathithĩrie wĩti na mbere na mũthiene arabatithua.

9-10. (a) Nĩ gĩtũmi kĩrĩkũ kĩngĩ gĩtũmaga Akristũ bethĩrwa barĩ mwanya nthĩgũrũne ĩjĩ ĩkwathwa nĩ Shaitani? (b) Nĩmbi tũũmba kwiritana kuumania na ngerekano ya mũtũmwa Paũlũ?

⁹ Kinya nĩtwĩthagĩrwa tũrĩ mwanya tontũ tũtĩgwataga mbaru mantũ ja gĩciaca na ndwa. (Joh. 18:36) Tũgĩtongagĩĩrua nĩ ũtaaro bwa Aroma 13:1, nĩtũciũmagia kwathĩkĩra mawatho ja thirikarĩ. Amwe nou, tũrĩ Akristũ tũtĩgwataga mbaru mantũ ja gĩciaca, na tũtĩrombaga kũthuurwa kana tũringa kura. Nĩkĩ? Tontũ Jehova nĩwe tũgwataga mbaru na Ũnene bwawe bũrĩa bũtongeeretue nĩ Kristũ. Akũũjĩ ba Jehova babaingĩ nĩbaingĩri nceera tontũ bwa wĩtĩkio bwao. Amwe nou, nĩbetaga na mbere gũtũmĩĩria kinya baingĩri. Nĩbaigerekanagia na mũtũmwa Paũlũ, ũrĩa waakarĩte mĩaka ĩmiingĩ abungi nja na aingĩri nceera. (Atum. 24:27; 28:16, 30) Neetĩre na mbere gũtũmĩĩria nkuma ĩnjega kĩrĩ akaria ba nceera, ariti ngũgĩ ba koti, gabana, anene, na kinya kwombĩka kĩrĩ bamwe ba barĩa baathanaga na Nero, Mũnene wa Roma.—Atum. 9:15.

¹⁰ O ta ũu, ataana na aarĩ ba baaba barĩa baingĩri nĩbatũmagĩrĩria barĩa babathikagĩĩra kwĩthĩrwe nĩ, agambi, atongeeria ba thirikarĩ, na akaria. Mũtaana wa baaba ũrĩa waaingĩri nkũrũki ya mĩaka ĩtantantũ tontũ bwa kũrega kũgwata mbaru mantũ ja gĩciaca, atoonaga kwingĩrwa kũu ta nthĩnje, ĩndĩ akwonaga ta kaanya aaei nĩ Jehova ka gũcwaa barĩa barĩ na mwerekera jũkwagĩra. Nĩtũgwĩragua gũtumĩrwa nĩ Jehova gũtũmĩĩrĩria antũ ta bau! (Akol. 4:3) Gatũcũnkũũne itũmi bingĩ tũrĩ nabio bia kwĩthĩrwa na kũgwĩrua kinya twamenwa tontũ bwa gũtumĩkĩra Jehova.

ITŨMI BIA KWĨTHĨRWA NA KŨGWĨRUA TWAMENWA

11. Nĩatĩa gũkũrũkĩĩra mĩthangĩko kũũmba gwĩkĩra wĩtĩkio bwetũ inya? Ejana ngerekano.

¹¹ Nĩtũkũmenya rĩrĩa nthĩgũrũ yatũmena nĩ ũroria bwa Bibiria bũkũũjũra. Kĩrĩ ũroria bwa mbere Bibiriene, Jehova naaugĩre antũ barĩa bamwendete na bamũtumĩkagĩra bakamenwa nĩ Shaitani na athingati baawe. (Kia. 3:15) O ta ũrĩa kwonanĩtue kĩrĩ mauku ja injili, kaingĩ Jesũ naarikithĩrie ũroria bũu nĩ bwa mma. (Mat. 10:22; Mar. 13:9-12; Luk. 6:22, 23; Joh. 15:20) Na kinya aandĩki bangĩ ba Bibiria nĩbaandĩkĩre bwegie ũntũ bũu. (2 Tim. 3:12; Jak. 1:2; 1 Pet. 4:12-14; Juda 3, 17-19) Kwou rĩrĩa twathangĩkua, tũtĩmakaga. Mwanya nou, gatũgwĩragua tontũ ũroria bwa Bibiria kabũkũũjũrua. Bũu nĩbũtũrikithagĩria atĩ Mũrungu ũrĩa tũgutumĩkĩra nĩ wa mma. Mwarĩ wa baaba ũmwe ũrĩa ũkaraga narĩa ngũgĩ yeetũ ĩringi marubuku ariuga: “Rĩrĩa ndairitĩre kĩrĩ Jehova, nĩndamenyaga gũtĩrĩo ntĩthangĩkua. Kwou, mantũ jau jatamakagia kana jatũma nkĩra.” Ũmwe wa barĩa baamũthangĩkagia nĩ mũkũrũ waawe. Naamwinyagĩĩria na akaĩĩthia Bibiria na mauku jeetũ. Ĩndĩ antũ a kũreka mantũ jau jamuuna nkoro, nĩjeekĩĩre wĩtĩkio bwawe inya nkũrũki. (Ahi. 10:39) Ariuga: “Tontũ nĩkwaroretue tũkathangĩkua, nĩnderĩgĩĩrĩte mantũ jau jarĩngĩkarĩka. Kwou kũjakũrũkĩĩra, nĩkwandikithĩĩrie ĩjĩ nĩyo ndini ya mma.”

12. Nĩmbi biatetherie mũtaana wa baaba ũmwe kũmĩĩria mĩthangĩko?

¹² Tĩbũbũũthũ kũũmĩĩria mĩthangĩko kinya kethĩra nĩtwijĩ ĩgatũgwata. Mũtaana wa baaba ũmwe ũrĩa waingĩri nceera naandĩkĩre ũjũ: “Rĩmwe nĩndaunĩkaga nkoro kana nkaigua ngĩkĩra, na nkambia kũrĩra.” Nĩmbi biamũtetherie kũũmĩĩria. Aaugĩre: “Nĩndarombaga rĩonthe. O rũũkĩĩrĩ ndambagia na maromba. Mũthenya, mantũ jamoomũ jaumĩra nĩndarombaga. Na rĩrĩa ndathũũraga ndathithĩrua na njĩra ĩtĩ ya ĩota, nĩndaciingagĩra mbathirumu na nkaromba.” Mũtaana wa baaba ũu kinya naathũgaanagĩria ngerekano cia antũ ba karaaja ba ntukũne cietũ barĩa bomĩĩrĩtie magerio. Bũu nĩbwamũtetherie kũũmĩĩria na kwĩthĩrwa na thĩĩrĩ ĩrĩa Jesũ eeranĩre akaa athingati baawe.—Joh. 14:27; 16:33.

13. Nĩmbi biũmba gũtũtethia kũũmbana rĩrĩa twamenwa?

¹³ Kwenda Jehova na antũ bangĩ nĩgũtũtethagia kũũmbana twamenwa. Ũtũũrone bwawe bunthe, Jesũ noonanĩrie neendete Jehova na nkoro yaawe yonthe. Kinya noonanĩrie wendo kwerekera acoore baawe. (Joh. 13:1; 15:13) Twethĩrwa na wendo ta bũu kwerekera Jehova na ataana na aarĩ ba baaba, kinya tuĩ tũũkombana rĩrĩa twamenwa. Nĩatĩa tũũmba kũthithia ũu? Nĩkenda twona ĩcokio rĩa kĩũria kĩu, gatũcũnkũũne ngerekano ya mũtũmwa Paũlũ.

14. Nĩmbi biatetherie Paũlũ kũũmĩĩria rĩrĩa aarĩ akuĩ kũũragwa?

¹⁴ Ĩgiita rĩĩkai mbere Paũlũ oragwa, naandĩkĩĩre mũcoore waawe Timotheo ũjũ: ‘Mũrungu aatatweere kĩrundu kĩa ũguaa, ĩndĩ nĩ kĩa gũtũmaga tũgĩta inya na twendanaga.’ (2 Tim. 1:7) Nĩatĩa eendaga kwonania? Onanagia atĩ kwĩthĩrwa na wendo bũũriku kĩrĩ Jehova, kwomba gũtethia Mũkristũ kũũmĩĩria magerio jamarito. (2 Tim. 1:8) Wendo bũũriku kwerekera Jehova nĩ bwatetherie Paũlũ kwĩthĩrwa na ũcamba na gũkara arĩ mwĩtĩkĩkua kinya kethĩra naamenyaga akoragwa tontũ bwa kũmũtumĩkĩra.—Atum. 20:22-24.

15. Nĩatĩa ataana na aarĩ ba baaba bonanĩtie wendo bwa kuuma nkorone ntukũne cietũ? (Tega kinya mbica.)

¹⁵ Nĩtwendete ataana na aarĩ ba baaba barĩa betaga na mbere kũgwatĩĩra wĩtĩkĩkua bwao kinya rĩrĩa bagũkũrũkĩĩra mĩthangĩko. O ta ũrĩa Akila na Prisila baathithĩrie tontũ bwa Paũlũ, bamwe ntukũne cietũ nĩbekĩrĩte ũtũũro bwao ũgwatine tontũ bwa ataana na aarĩ ba baaba. (Aro. 16:3, 4) Ngerekano, rĩrĩa ataana na aarĩ ba baaba baikua kotini narĩa Russia, babaingĩ nĩbetaga kũbekĩra inya. Rĩrĩa mwarĩ wa baaba ũmwe aaikĩtue kotini, naagwĩrĩrue mono na kinya araremwa nĩ kwaria arĩkwona ataana na aarĩ ba baaba babaingĩ bejĩĩte kũmwigĩka. Wendo bwao bwa kuuma nkorone bũrĩa baamwonerie nĩbwamwĩkĩĩre inya mono rĩrĩa aabataraga. Tũrĩ na kũgwĩrua tontũ bwa kwĩthĩrwa tũkĩonanagia wendo bũũriku kinya rĩrĩa tũkũmenwa!

16. Nĩkĩ mũtũmwa Petero aaugĩre barĩa bathangĩkagua tontũ bwa gũtumĩkĩra Mũrungu barĩ na gĩtũmi gĩa kũgwĩrua? (1 Petero 4:14)

¹⁶ Nĩtũkũmenya twomĩĩria rĩrĩa twamenwa, nĩtwĩtĩkĩrĩkaga methone ja Mũrungu. (Thoma 1 Petero 4:14.) Mũtũmwa Petero aaugĩre barĩa bomagĩĩria rĩrĩa bakũthithĩrua bũthũũku tontũ bwa gũtumĩkĩra Jehova nĩbethagĩrwa na kũgwĩrua. Na njĩra ĩrĩkũ? Tontũ kũthithĩrua ũu nĩkwonanagia kĩrundu kĩa Mũrungu ‘nĩgĩkaraga ĩgũrũ [rĩetũ].’ Petero naamenyaga ũrĩa gwĩtĩkĩrĩka kĩrĩ Mũrungu na kũũmĩĩria mĩthangĩko gũtũmaga muntũ aigua. Ĩgiita rĩkaai nyuma ya Pentekoste mwakene jwa 33 M.J., asikarĩ ba kĩũrũ nĩbaatũmĩrwe kũgwata Petero na atũmwa bangĩ tontũ bwa gũtũmĩĩria. Ĩndĩ Petero natetereere wĩtĩkio bwawe atĩgũkĩra. (Atum. 5:24-29) Na kinya nyuma ya kũũrwa, we na atũmwa bangĩ bataatigĩre gũtũmĩĩria. Ĩndĩ nĩbaagwĩrĩrue nĩkũmenya ‘bamenagwa tontũ bwa riĩtwa rĩa [Jesũ].’ Kinya tuĩ tũkethĩrwa na kũgwĩrua twomĩĩria mĩthangĩko.—Atum. 5:40-42.

17. Nĩatĩa Jesũ eerĩre aritwa baawe ũtukũ bwa mũthia mbere oragwa?

¹⁷ Ũtukũ bwa mũthia mbere Jesũ oragwa, neerĩre aritwa baawe ũjũ: ‘Ũrĩa ũmpendaga nendi nĩ Baaba, nani nkamwenda.’ (Joh. 14:21) Nĩtwĩrĩgĩĩrĩte mono ĩgiita rĩrĩa tũkendwa tontũ bwa gũtumĩkĩra Jehova antũ a kũmenwa! (2 Athe. 1:6-8) Mbere ĩgiita rĩu rĩkinya, rekeni itũmi bibiingĩ birĩa tũrĩ nabio bia kũgwĩrua bitũboreria na bitwĩkĩre inya rĩrĩa twamenwa.