Abril

Ëjtsäjtëm, tsojkëp nmëbëjkëm ko Jesús kyëyäjk ja nyiniˈkx kyëbäjk ets ja nyëë nyeˈpyny (Éfes. 1:7). Jesús duˈun jyënany: “Nmëdäjtypyëts ja wiinkpëty ja nborreegëts”. Yäˈädë jäˈäyëty mëdiˈibë myaytyak kyaj mbäät tkaytyë ja tsäjpkaaky ets tˈuuktë ja binë ko yajjamyetsy ja nWintsënˈäjtëmë yˈAˈux (Fwank 10:16). Per tyukˈoyˈäjttëp ko Jesús tkëyajky ja nyiniˈkx kyëbäjk ets tteemy dyojky ja nyëë nyeˈpyny. ¿Wiˈix? Ko tmëbëktë ko yëˈë ojts xyjyuuybyëtsëˈëmëm (Fwank 6:53). Per pënaty kyaaytyëp ja tsäjpkaaky ets yˈuktëp ja binë, yëˈë yajnigëxëˈktëp ko tëjkëdëp mä ja jembyë kajpxyˈatypyë ets ko jam mëdë Jesús yˈanaˈamäˈändë. Oy nëjkxäˈänëm tsäjpotm ets oy nwëˈëmäˈänëm yä naxwiiny, jëjpˈam nyajnigëxëˈkëmë mëbëjkën parë nbatëm ja jukyˈäjtën mëdiˈibë xëmëkyëjxm itäämp. w24.12 paj. 13 parr. 14, 16

Ko Jesús ttuuny ja nWintsënˈäjtëmë yˈAˈux, ta tmooy ja yˈapostëlëtëjk ja tsäjpkaaky mëdiˈibë kyaj tmëdaty ja lebaduurë ets tˈanëmääytyë ko yëˈë yˈandijpy ja nyiniˈkx kyëbäjk. Ta net dyajnäjxy ja binë ets tˈanëmääy ko yëˈë yˈandijpy ja nyeˈpyny mëdiˈibë mëët nyaxkëdaˈaky “ja jembyë kajpxyˈatypyë” (Mar. 14:​22-25; Luk. 22:20; 1 Kor. 11:24). Pes yëˈëyë kyajpxyˈäjt mët ja “israelitëty”, jaˈa njënäˈänëm pënaty mëët yˈanaˈamäˈändë “mä ja Diosë kyutujkën” (Eb. 8:​6, 10; 9:15). Ko Jesús ttuuny ja nWintsënˈäjtëmë yˈAˈux, yëˈëyë nety jam mëët yajpäättë ja “niwaanëbë borreegë”, jaˈa njënäˈänëm, ja nimäjktuˈukpë yˈapostëlëty ets yëˈëyë mëët tkajpxyˈajty ko yajkutukäˈändë tsäjpotm, per ok nimayëyandëbë nety. Pes niˈamukë jamë nety yajkutukäˈändë mëdë Jesús tsäjpotm. w24.12 paj. 11 parr. 9, 10

Jesus yëˈë niduˈuk ja yˈëxpëjkpë këyäjkë. Ko yajmäjtsy yajwingäjpx yajjëjpkäjpx, yajniwäämbajt, axëëk yajtuuny ets yajtuknikäjpxpajt ja oˈkën. Ok, ta ja soldäädëtëjk ojts kyëxwojpëndë kepykyëjxy, perë Jesus myëmadak ja amay jotmay. Jyobaa mëk tjäˈäwë ko duˈun tˈijxy jyajty kyëbejty ja yˈUˈunk. Oyë netyë Jyobaa mëk ttsokyë yˈUˈunk ets oy tmëdatyë mëkˈäjtën, kyaj dyaˈˈawäˈätspëtsëëmy. ¿Tiko kyaj? Yëˈko nëgooyë ttsojknë naxwinyëdë jäˈäy. Ko Jyobaa ojts tkexy ja yˈUˈunk parë xykyuˈoˈk xykyutëgoˈoyëm, yëˈë xytyukˈijxëm ko nipën duˈun xykyatsojkëm. ¿Këdii mëjˈixy mëjmëdoy njäˈäwëm ko Jyobaa ojts dyaky ja tyuˈukˈUˈunk parë xyjyuuybyëtsëˈëmëm mä ja poky ets mä ja oˈkën? (1 Fwank 4:​9, 10). Jyobaa xypyudëkëyäˈänëm niˈamukë parë kyaj xymyëmadakëm ja poky kaytyey. w24.08 paj. 6 parr. 13, 14

Ko nbawinmäˈäyëm nuˈunënë Jyobaa tmëkjäˈäwë ko Jesús yˈayooy parë ojts xyjyuuybyëtsëˈëmëm, ta njaygyujkëm ko mëkën xytsyojkëm. ¿Tiko Jyobaa tnasˈijxë etsë Jesús mëk yˈayowët? Yëˈë tyukˈijxë Satanás ko kyaj tyëyˈäjtënëty ko jyënaˈany ko pën tuˈugë Diosmëduumbë pyatypyë jotmay, myäjtstuˈudëbë Jyobaa (Job 2:​1-5). Jyobaa wäˈäts tˈijxtääy wiˈix ja yˈUˈunk jyajty kyëbejty, wiˈixë jäˈäy nyëxik tyukxikëdë, wiˈix ja soldäädëtëjk wyojp kyäˈtsëdë ets kyëxwojpëdë kepykyëjxy. Nan yˈijx wiˈix ja yˈUˈunk yˈoˈky tyëgooy (Mat. 27:​28-31, 39). Mbäätxyëbë Jyobaa tjajëjpkuwäˈkë ets kyaj duˈunë yˈUˈunk yˈayowët (Mat. 27:​42, 43). Per ko jeexyë duˈun ttuuny, kyajxyëp ojts nyajjuuybyëtsëˈëmëm ets kyajxyëp nˈëwxijt njëjpˈijxëm ja jukyˈäjtën mëdiˈibë miin këdakp. Päätyënë Jyobaa tnasˈijxë ets ja yˈUˈunk yˈayowët axtë ko yˈoˈky tyëgooy. w25.01 paj. 22 parr. 7

Mä jëmëjt 33 ko 16 nisán, ja Jesusë yˈëxpëjkpëty mëk mon mëk tukë nety nyayjyawëdë ets tsëˈkëdëp. Nimajtsk tsyoˈondë Jerusalén ets ojts nyëjkxtë mä tuˈugë käjpn mëdiˈibë xyëwˈäjtypy Emaús. Tamë nety ja Jesusë yˈapostëlëty tyuˈuyeˈeytyë ko tuˈugë jäˈäy ojts pyuyeˈeyëdë mëdiˈibë kyaj tˈixyˈattë. Ta ttukmëtmaytyaktë ko të netyë Jesúsë jäˈäy yaˈoogyëty ets ko päätyë nety myon tyuktë, per ta yäˈädë jäˈäy tyukmëtmaytyakëdë “diˈibë Moisés jyaay es tëgekyë nëˈën ja Diosë kyugäjxpë tkëxjääytyë” tiko ja Mesías yˈayooy ets yˈoˈky. Mëdiˈibë yajtukmëtmaytyaktë ninäˈä nety tkajäˈäytyëgoyäˈändë. Ko jyäjttë Emaús, taanëm tpëjktë kuentë ko yëˈëdëmë netyë Jesús mëdiˈibë mëët të tyuˈuyeˈeytyë (Luk. 24:​13-35). Ko Jesus yˈakˈyajpaty 40 xyëëw yä Naxwiiny, kanäkˈok ja yˈëxpëjkpëty nyaytyukˈijxëdë. Jesus jyotmëkmooy ja yˈëxpëjkpëty mëdiˈibë nety mëk mon mëk tuk yajpattëp. Ko tjotkujkmooy, ta jatëgok tpëjktë jot mëjääw parë ojts tnimaytyäˈäktë ja Diosë yˈAnaˈam Kyutujkën. w24.10 paj. 12, 13 parr. 1-3

Tuˈugë ënäˈkuˈunk këˈëm yaˈkˈabety, per ja Diosmëduumbë kyaj këˈëm yaˈkˈabattë, tsojkëp nduˈunëm ja mëjääw parë njaygyujkëm wiˈix ja Diosë yˈAyuk jyënaˈany. Ixtëm nˈokpëjktakëm, ja Diosmëduumbëty mëdiˈibë Corinto ojts tˈaxäjëdë ja Diosë yˈääw yˈayuk, nëbajttë, yˈaxäjëdë ja espiritë santë ets mëjwiin kajaa tijaty tyukniˈˈijxëdë ja apostëlë Pablo (Apos. 18:​8-11). Per oyë nety jekyë tiempë të nyäjxnë mä nyëbajttë, duˈunyëm kyaj yajxon tjaygyujkëdë wiˈix ja Diosë jyaaybyajtën jyënaˈany (1 Kor. 3:2). Parë yajxon njaygyujkëm ti Dios tsyojkypy, tsojkëp nyajtëjkëm ja jot winmäˈäny. Kyaj duˈun nˈitäˈänëm extëmë piˈk ënäˈkˈuˈungën pes kyaj nëjkx njaygyujkëm ti Dios tsyojkypy (Prov. 1:22). Kyaj duˈun nˈitäˈänëm extëm ja jäˈäy mëdiˈibë të yaˈkˈabajnë ets duˈunyëm ttsoky parë ja tyääk tyeety tyukˈawäˈänxëdët ti mbäät ttuny. Këˈëm mbäät njaygyujkëm yajxon ti Dios tsyojkypy ets nyajtëjkëm ja jot winmäˈäny. Pën mˈijxypy ko kyajnëm yajxon xyjyaygyukë ja Diosë yˈAyuk, amdowë Jyobaa parë mbudëkëdët ets yëˈë moˈoyanëdëp “ja tsojkën ets ja jot mëjääw parë xytyundët” (Filip. 2:​13, TNM). w24.04 paj. 4 parr. 9, 10

Jyobaa nyigajpxypy wiˈix nyayjyawëty ko tpayeˈeyë naxwinyëdë jäˈäy (Ezeq. 33:11). Jyobaa kyaj pën nanëgoobë dyajkutëgoy. Pes myëdäjtypy mëjwiin kajaa paˈˈayoˈowën. ¿Pënaty kyaj jyukypyëkäˈändë? Biiblyë nyigajpxypy tuˈuk majtskë jäˈäy. Extëm nˈokpëjktakëm, Jesus duˈun jyënany ko Judas Iscariote, kyaj jyukypyëkäˈäny (Mar. 14:21; ix nanduˈunë Juan 17:​12, TNM). Judas yajxonë nety tnijawë ko yëˈë Jyobaa myëdëgoopy ko tkëyajkyë Jesús (ixë Marcos 3:​29, TNM). Jesus nanduˈun jyënany ko ja mëdiˈibë nety nyiwintsënˈäjttëbë relijyonk ets pënaty nibëdëˈkëdë, kyaj jyukypyëkäˈändë (Mat. 23:33). Apostëlë Pablo nanduˈun jyënany ko ja apostatas mëdiˈibë kyaj jyodëmbittë, kyaj jyukypyëkäˈändë (Eb. 6:​4-8; 10:29). w24.05 paj. 4 parr. 10, 11

Ko kyaj Jyobaa nmëjagamgakëm, ta kyaj Satanás xytyuˈunëm ixtëm yëˈë ttimtsoky (1 Fwank 3:8). Ets mä ja jembyë jukyˈäjtën duˈunyëmë Jyobaa xykyuwäˈänäˈänëm parë kyaj nmëjagamgakëm ets parë kyaj nˈoˈk ndëgoˈoyëm (Diˈibʉ Jat. 21:4). ¡Nitii duˈun kyaˈoyëty extëm ko Jyobaa xyajjäjtakëm mä tyëjk ets mbäät winë xëëw mëët nnaymyaˈayëm! (Ezeq. 37:27). Per ¿wiˈix mbäät njäˈäyˈäjtëm parë xëmë nyajpatëm mä ja wyitëjk? Parë njaygyujkëm min nˈokˈijxëm tuˈugë ijxpajtën: Ko pën xyajjäjtakëm mä tyëjk, ntsojkëm ets xyˈanmäˈäyëm ti mbäät nduˈunëm. Nanduˈun jyaty ko Jyobaa xyajjäjtakëm, nnijawëyäˈänëm ti mbäät nduˈunëm parë duˈunyëm jap nyajpatëm. Ets ko mëk ntsojkëm, pääty ndunäˈänëm mëdiˈibë yëˈë jotkujk yajnayjyawëdëp (Kol. 1:10). Oy ko xëmë njamyajtsëm pënën yëˈë, pes ko ntsëˈkëmë Jyobaa, ta kyaj nduˈunëm mëdiˈibë axëëk yajnayjyawëdëp ets nnëˈëyeˈey nduˈuyeˈeyëm “yujy tudaˈaky” mët yëˈë (Miq. 6:8). w24.06 paj. 4 parr. 8, 9

Jyobaa tyukˈanaˈamë Abrahán parë dyakët ja yˈuˈunk Isaac ixtëmë wintsëˈkën. Seguurë ko mëk tjäˈäwë ko duˈunë Jyobaa yˈanëmääyë, per tyuun duˈun. Mä netyë Abrahán ttimyyaˈooganë ja myäänk, ta Jyobaa yˈanëmääyë parë kyaj dyaˈoogët. Ko duˈunë Abrahán ja yˈuˈunk tjayaˈoogany, yëˈë xytyukˈijxëm ko Jyobaa nanduˈunë nety tkëyakäˈäny ja yˈUˈunk mëdiˈibë mëk tsyojkypy mët ko ttsoky tjawë niˈamukë naxwinyëdë jäˈäy (Gén. 22:​1-18). Ko nyajxy kanääk mëgoˈpx jëmëjt, Jyobaa ta tmooy ja israelitëty ja Ley mä tniˈanaˈamë ko yëˈë yaktëp ja jëyujk animal ixtëmë wintsëˈkën parë yajmaˈkxtët ja pyokyëty (Lev. 4:​27-29; 17:11). Per jeˈeyë nety tuk tiempë dyakäˈändë ja wintsëˈkën mët ko Jyobaa yakaambyë nety mëdiˈibë mas oy parë naxwinyëdë jäˈäy nyiwäˈätsëdët ja poky. Dios tyukujäˈäyë ja kugajpxyëty ko ja Tëëmp ääts mëdiˈibë yajwandak o ja Diosë yˈUˈunk, ayowäämbë nety ets oogäämp, duˈun mbäät ja naxwinyëdë jäˈäy dyaˈˈawäˈätspëtsëmy mä ja poky ets mä ja oˈkën. (Is. 53:​1-12). w24.08 paj. 4 parr. 7, 8

Ko xykyäjpxëdë Biiblyë, mëdiˈibën mbäät xytyuny yëˈë ets xykyuytyunët. Nnayajtëwëdë: “¿Wiˈixëts mbäädë yäˈädë tekstë nguytyuny tyam ets mä tiempë myiny kyëdaˈaky?”. Nˈokpëjktakëm ko yëˈë jam të xykyäjpxtäˈäyë 1 Tesalónikʉ 5:​17, 18. Niboˈkxë waanë ets xywyinmayët wiˈixë Jyobaa xymyënuˈkxtaˈaky. “¿Amuumduˈukjotës nnuˈkxtaˈaky? ¿Xëmëts nnuˈkxtaˈaky? ¿Tijatyëts nguˈëˈëw ngukäjpxëp?”. Pen mnayajtëëwëp duˈun, waˈan xyjyaˈmyatsäˈäny tëgëëk pëky mëdiˈibë mbäät xykyuˈëw xykyukäjpxë mä Jyobaa. Ko duˈun xypyawinmayët mëdiˈibë jam mgajpxypy, kyaj nety jeˈeyë xymyëdoyë Diosë yˈääw ayuk, nan tamë nety xykyuytyuuntsoˈondaˈaky. Pën mduumpy duˈun koogoo xykyäjpxëtyë Biiblyë, ko tiempë nyaxët ta mas oy xymyëdunäˈänyë Jyobaa. w24.09 paj. 4, 5 parr. 9, 10

Jyobaa jantsy oy ojts xyajkojëm. Pes net nˈagujkˈäjt njotkujkˈäjtëm ko jäˈäy nbudëjkëm ets kyaj ko ëjtsäjtëm nyajpudëjkëm. Oy nnayjyäˈäwëm ko nmëguˈukˈäjtëm jam ti ndukpudëjkëm ets ko tkuˈëˈëw tkukäjpxëdë. Per oy tkakuˈëw tkakukäjpxëdë, mbäät duˈunyëm agujk jotkujk nnayjyäˈäwëm mët ko të nduˈunëm ja oybyë. Oy ti ja nmëguˈukˈäjtëm ndukpudëjkëm, nˈokjamyajtsëm wiˈix jyënaˈanyë Biiblyë: ‘Jyobaa, yëˈë moˈojëdëp wäänëmay’ (2 Crónicas 25:​9, TY). ¡Nipën duˈun tijaty xykyamoˈoyëm ixtëmë Jyobaa ttuny! Ko duˈunë Jyobaa xykyunuˈkxëm yëˈëjën mëdiˈibë agujk jotkujk xyajnayjyäˈäwëm. Pääty, oy ko nanduˈun nˈoyjyaˈaytyakëm ixtëmë nDeetyˈäjtëm Jyobaa ttuny. w24.09 paj. 31 parr. 20, 21

Jyobaa paˈˈayoop nasˈayoˈowëp (Sal. 103:13; Is. 49:15). Ets ko nyajnäjxëmë amay jotmay, mëk nanduˈun tjawë ets xypyaˈˈayoˈowëm (Zac. 2:8). Nan xypyudëjkëm parë nmëwingoˈonëm ets oy mëët nˈijtëm (Sal. 25:14; Hech. 17:27). Jyobaa yujy tudaˈaky jyaˈayˈaty, “windakp parë tˈixyë tsäjp etsë nax, parë dyajpëdëˈëky naxwayoty ja mëdiˈibë yujy tudaˈaky” (Sal. 113:​6, 7). Päätyën nyajmëjpëtsëˈëmëmë Jyobaa mët ko jantsy oy jyaˈayˈaty. Nyajmëjpëtsëˈëmëmë Jyobaa mët ko ntsojkëm etsë jäˈäy yˈixyˈatëdët. May tyamë jäˈäy kyaj tnijawëdë pënën Dios. ¿Tiko? Yëˈko Satanás yëˈë tukmëbëjkëdëp mëdiˈibë kyaj tyëyˈäjtënëty ets yëˈë yaˈijtëdëp kubiˈits kuˈook (2 Kor. 4:4). Satanás tyukmëbëjkypyë jäˈäy ko Jyobaa xytyukkumëdoˈowën tijaty ets ko yëˈë yajjaˈäjtypyë amay jotmay mëdiˈibë tyamë naxwinyëdë jäˈäy pyatypy. Per ëjtsäjtëm nnijäˈäwëm ko kyaj dyuˈunëty. Päätyën nbudëjkëmë jäˈäy ets tˈixyˈattët pënën Dios ets duˈun mbäät dyajmëjpëtsëmdë (Is. 43:10). w25.01 paj. 3 parr. 6, 7

Jesus wäˈäts jäˈäy jyukyˈajty ets tyuunë miläägrë, perë Satanás yajtuunë jäˈäy parë ttukniwäämbejtyë Jesus. Extëm pënatyë nety nyiwintsënˈäjttëbë relijyonk, ojts ja jäˈäy tˈanëëmëdë ko Jesus “myëdäjtypy ja mëjkuˈugopk” päätyë tˈëxkexy ja kaˈoybyëtëjk (Mar. 3:22). Ets ko ja Jesus ojts yajmäjtsnë, yˈanmääytyë ja jäˈäy parë yajtuknikäjpxpatëdë oˈkën (Mat. 27:20). Ok, ko ja Jesusë yˈëxpëjkpëty ojts tyëkëdë ëwäˈkx käjpxwäˈkxpë, ta nanduˈun ja myëtsipëty tyukjotˈambëjkëdë ets myëtsiptsoˈonëdë (Apos. 14:​2, 19). Mä Diˈib Xytyukˈawäˈänëm 1 äämbë disiembrë 1998, duˈun jap ojts tnimaytyaˈaky ko ja myëtsipëty kyaj yëˈëyë wiink tˈijxtë ko yˈëwäˈkx kyäjpxwäˈkxtë, nan niwäämbajtëdë ets ja nax käjpn tyuknibëdëˈkëdë. Satanás duˈunyëm yˈandaˈaky axtë tyambäät, pes yëˈë “diˈibë wyinˈiˈimpy nidëgekyë ja naxwinyëdë jäˈäy”. w24.04 paj. 11 parr. 15, 16

Jyobaa kyaj yëˈë tˈixäˈäny näˈä pën yˈooky parë tˈixët pën yajjukypyejkypy. Pesë Jyobaa yëˈë tuˈugë Fes mëdiˈibë wäˈäts, oy tijaty ttuny ets mëdëy (Sal. 33:​4, 5). Ijtëm seguurë “ko ja Fes mëdiˈibë tuump abëtsëmy nyaxwinyëdë” oy tijaty ttunäˈäny. Jyobaa kyaj yëˈë tˈixäˈäny mä pën tsyëënë parë mbäät dyajjukyˈaty xëmëkyëjxm ets ninäˈä tkayajnaxäˈändë extëmë tsyiibë ja miyonkˈambë jäˈäyëty mëdiˈibë tsënääytyëp mä it lugäär mä ninäˈä të kyayajtukmëtmaytyäˈäktë ja Diosë yˈAnaˈam Kyutujkën (Mat. 25:46). Pen ëjtsäjtëm nmëmäˈäy nmëdäjëmë yäˈädë jäˈäyëty mëdiˈibë kyaj të yajtukmëtmaytyäˈäktë Diosë yˈääw yˈayuk, ijtëm seguurë “ko ja Fes mëdiˈibë tuump abëtsëmy nyaxwinyëdë” niˈigyë myëmay myëdäjëdë. Kyaj nnijäˈäwëm tiijënë Jyobaa tyunaampy ko nety tyuˈuyeˈey ja mëj ayoˈon. Waˈan näägë yäˈädë jäˈäyëty, nëjkx tmëbëktë Jyobaa ko nëjkx tˈijxnëdë wiˈix dyajwäˈätsyë xyëëw (Ezeq. 38:16). w24.05 paj. 12 parr. 14, 15

Ninuˈun nDiosmëduˈunëm jantsy nnaybyudëkëyäˈänëm nixim niyam (2 Kor. 8:4). Per näˈäty tsojkëbë jotmëkˈäjtën, extëm ko jyaˈˈatyë tsip, ja mëjjäˈäytyëjkëty nyijäˈäwëdëp ko ja nmëguˈukˈäjtëm yajtëgoyˈäjttëbë naybyudëkë. Ets kom mëk ttsoktë ja myëguˈuktëjk, ta tˈëxtäˈädë winmäˈäny parë tjotmëkwingäjpxëdë, tmoˈodë tijaty yajtëgoyˈäjttëp ets myooytyëp nanduˈun ja ëxpëjkpajn. Pyudëjkëdëp ja jyëëky myëguˈuk oy ja jyukyˈäjtën tpëjktäˈäktë atsëˈëgëtum o jotmay jëjpˈam. Ko nety atsëˈëgëtum yajpääty ja jukyˈäjtën, oy ko nmëmëdoˈowëm extëmë Betel xynyëˈëmoˈoy xytyuˈumoˈoyëm, pes net tuˈugyë nnayaˈijtëmëty (Eb. 13: 17). Ja mëjjäˈäytyëjkëty oy ko kontiempë tnimaytyäˈäktëty ti tyunandëp ko nety ti yˈayoˈonbëjktaˈaky (1 Kor. 14: 33, 40). Nˈokˈijtëm jotmëk, per kyaj ti alokë nduˈungojëm (Prov. 22:3). Oy ko jawyiin nmëmäˈäy nmëdäjëm mä jam ti ngatuˈunëm, net kyaj nëjkx nnayajtëjkëm jotmayoty. Nˈoktukjotkujkˈäjtëmë Jyobaa. Yëˈë xykyuentëˈatäˈänëm mä nety jam nbudëjkëm ja nmëguˈukˈäjtëm. w24.07 paj. 4 parr. 8; paj. 5 parr. 11

Ja rey David yˈixyˈäjtë Jyobaa ets tyukjotkujkˈäjt, pääty ko ja myëtsip pyajëdijtë ets ko ja rey Saúl yaˈooganë, ta tˈanmääyë Jyobaa ets pyudëkëdët. Ko yaˈˈawäˈätspëtsëëmë, ta David jyënany: “¡Juugyë Jyobaa!” (Sal. 18:46). ¿Ti David myaytyäˈägan ko duˈun jyënany? Tuˈugë liibrë jyënaˈany ko David yëˈë yajnigëxëˈk ko tyukjotkujkˈäjtypyë netyë Jyobaa extëm tuˈugë Dios mëdiˈibë juuky ets mëdiˈibë janääm jatsojk pyudëjkëp ja kyäjpn. David yˈijx wiˈixë Jyobaa pyudëjkë, ijt seguurë ko yëˈë ja Diosë juukypyë, pääty duˈunyëm tmëduunˈadëtsy ets tmëjkumääy (Sal. 18:​28, 29, 49). Pën nmëbëjkëm ko Jyobaa yëˈë ja Diosë juukypyë, xypyudëkëyäˈänëm parë njotmoˈoyëm ja tyuunk. Jyobaa xymyëjääwmoˈoyäˈänëm ko ti amay jotmay xytyukmiˈinëm parë duˈunyëm nmëduunˈadëtsëm. Xypyudëkëyäˈänëm nanduˈun parë ninäˈä ngamastutëm. w24.06 paj. 20, 21 parr. 3, 4

Extëmë apostëlë Pablo tnijäˈäyë ja Diosmëduumbëty mëdiˈibë Tesalonikʉ, ¿ti xytyukniˈˈijxëm? Ko kyaj yˈoyëty ndimyëbëjkojëm ko jam pën ti tëgatsy tnimaytyäˈägët ets pen kyaj jap duˈun myiny mä Biiblyë. Ja nmëguˈukˈäjtëm mëdiˈibë tsënääytyë mä Unión Soviética, ojtsë gobiernë myoˈoyëdë tuˈugë neky mëdiˈibë duˈun këxëˈk ko yëˈë yowë kyajxë Betel, mä jyënaˈany ko kyaj tyim jëjpˈamëty ets ja nmëguˈukˈäjtëmëty nyayaˈitëdët tuˈugyë. Per ja nmëguˈukˈäjtëm mëdiˈibë mëk ja myëbëjkën myëdäjttë, kyaj yajwinˈëˈëndë pes yˈijxtë ko kyaj nety jap mä duˈun jyënaˈany mä Biiblyë. Pënaty tyam yˈaxëkˈijxtëp ja tëyˈäjtën yëˈë yajtuundëbë redes sociales etsë internet parë xyaˈˈamajtsk xyajjotmajtskëm ets kyaj tuˈugyë nnayaˈijtëmëty. Pääty, oy ko kyaj ndimymyëbëjkojëm ko jam ti nyajtukmëtmaytyakëm o ko jam ti nmëdoˈowëm (2 Tes. 2:2; 1 Fwank 4:1). w24.07 paj. 12 parr. 14, 15

Mëdiˈibë mas jëjpˈam mbäät nwinˈijxëm, yëˈë ko nmëduˈunëmë Jyobaa ets nyajpatëm mä nyax kyäjpn. Jyobaa tsyojkypy ets niˈamukë naxwinyëdë jäˈäy myëdunëdët. ¿Tiko? Yëˈko tsyojkypy parë oy mëët yˈitët ets jyukyˈatët xëmëkyëjxm (Deut. 30:​19, 20; Gal. 6:​7, 8). Jyobaa kyaj pën ttukˈatsipˈaty parë myëdunëdët, mëdiˈibën yëˈë tsyojkypy, yëˈë ets këˈëm nwinˈijxëm ti ndunäˈänëm. Ets ¿wiˈix yajtuny ko tuˈugë Diosmëduumbë pyokytyuny mëjwiin kajaa? Pën kyaj jyodëmbity, kuanë ko yajjuudët mä Diosë kyäjpn (1 Kor. 5:13). Perë Jyobaa tsyojkypy ets jatëgok nyijëmbitëdët. Pes päätyë yˈUˈunk tkejxy parë yajpokymyaˈkxtët pënaty pokytyuundëp mëjwiin kajaa, per net pën jodëmbijttëp. Jyobaa nëgooyë xytsyojkënë, pääty tpudëkë ets tˈanëëmë ja mëdiˈibë të pyokytyuny mëjwiin kajaa ets jyodëmbitët (Zac. 1:3; Rom. 2:4; Sant. 4:8). w24.08 paj. 14 parr. 1, 2

Ko Juan tjääy ja myëdëgëëkpë neky, tamë nety nääk mëdiˈibë të tmëdëkëdë mä Diosë kyäjpn ja tukniˈˈijxën mëdiˈibë kyaj tyëyˈäjtënëty ets dyajnaywyäˈkxëdë ja myëguˈuktëjk. Per tamë nety ja Diosmëduumbëty mëdiˈibë duˈunyëm tyukˈijtëdëp “ja tëyˈäjtën”, tmëmëdowdë Jyobaa ets tkuytyundë “extëm jyënaˈany ja Diosë yˈanaˈamën” (2 Fwank 4, 6). Ja Diosmëduumbëty mëdiˈibë nety kyaj tmastuˈuttë ja tëyˈäjtën, agujk jotkujkë nety dyajnayjyawëdë ja apostëlë Juan ets nanduˈunë Jyobaa (Prov. 27:11). ¿Ti xytyukniˈˈijxëm extëmë apostëlë Juan jyënany? Ko niˈamukë agujk jotkujk nnayjyawëyäˈänëm pën nmëmëdoˈowëmë Jyobaa (1 Fwank 5:3). Yëˈë agujk jotkujk nyayjyawëty ko nmëmëdoˈowëm ets tyukxondakypy ko tˈixy njëjpkudijëm ja axëkˈäjtën ets ko nmëmëdoˈowëm ja yˈanaˈamën. Ets ja anklëstëjk agujk jotkujk nanduˈun jyantsy nyayjyawëdë (Luk. 15:10). Ëtsäjtëm ndukxondakëm nanduˈun ko ja nmëguˈukˈäjtëm tmëduunˈadëˈëtstë Jyobaa (2 Tes. 1:4). Ets ko nëjkx kyutëgooytyaaynyë Satanás jyaˈay, agujk jotkujk nnayjyawëyäˈänëm ko nety të nmëmëdoˈowëmë Jyobaa. w24.11 paj. 12 parr. 17, 18

¿Per näˈäjën mbäät xyˈanëëmë tuˈugë jäˈäy ko mnoobyëˈataampy? Ko netyë xyˈanmääygyojët ko mtsojkypy mbäät wyinmay ko mijts alokë tijaty xytyuny (Prov. 29:20). Per pen ja jäˈäy pyëjkypyë kuentë ko mˈoyˈijxypy ets kyaj wiˈix xyˈanëëmë mbäät wyinmay ko mijts kyaj xynyijawë ti mdunëp (Ecl. 11:4). Jamyats ko ja jäˈäy mëdiˈibë mˈoyˈijxypy waˈan kyaj yëˈë nëjkx xypyeky. Pääty oy ko yajxon xymyëmay xymyëdäjët pen mjantsy pyëkäämp ets ko yëˈëjën taabë jäˈäy mëdiˈibë mtsojkypy. ¿Ti mbäät xytyuny ko xynyijawëty ko tuˈugë jäˈäy mˈoyˈijxëp, perë mijts kyaj xyˈoyˈixy? Pen kyaj mnapëkäˈänyëm, kyaj yˈoyëty ets jeˈeyë xywyinˈëën xywyinxäjëty ja jäˈäy, oy ko xytyukˈixët ko kyaj tsyoky (Éfes. 4:25). w24.05 paj. 23 parr. 9, 10

Yëˈëyë pënaty të jyantsy yajwinˈixtë ets ninäˈä të tkamäjtstuˈuttë Jyobaa nëjkxë Jesus kyupëkëdë ets myënëjkxëdë tsäjpotm parë mëët yˈanaˈamdët. Pen tuˈugë Diosmëduumbë mëdiˈibë nëjkxäämp tsäjpotm kyaj nyayaˈityëty wijy kejy, kyaj nëjkx mëët tyuˈukmuktë ja myëguˈuktëjk mëdiˈibë të yajwinˈixtë (Mat. 24:31). Pënaty jukyˈatandëp yä naxwiiny oy ko nanduˈun tmëjpëjktäˈäktët extëmë Jesus jyënany, nyayaˈitëdëty wijy kejy ets tmëmëdowdëtyë Jyobaa. Kom ëtsäjtëm yajxon nˈixyˈäjtëmë Jyobaa, pääty ndukjotkujkˈäjtëm extëm tijaty ttuny. Pääty penë Jyobaa duˈunyëm twinˈixy pënaty nëjkxandëp tsäjpotm kyaj tiko nmëmäˈäy nmëdäjmëty. Nˈokjamyajtsëm wiˈixë Jesus tnimaytyaky ja mëduumbë mëdiˈibë ok ojts jyaˈty tuumbë mä ja uubës kamën (Mat. 20:​1-16). Ja mëduumbë mëdiˈibë ok tuundëjkë nanduˈun ojts yajmëjuy extëm ja tuumbë mëdiˈibë tsojk tuundëjkë. Nanduˈunën pënaty nëjkxandëp tsäjpotm, tuˈugyë tˈaxäjëyäˈändë ja kyumäˈäyën oyë nety jawyiin të yajwinˈixtë o oyë nety ok të yajwinˈixtë. w24.09 paj. 24 parr. 15-17

Jesus yëˈë xymyoˈoyëm tuˈugë oybyë ijxpajtën, pes myëmadak oy axëëgë jäˈäy tyunë ets kyaj dyajjëmbijty. Extëm nˈokpëjktakëm, ja jyëëky myëguˈuk kyaj tmëbëjktë ko yëˈë Kristëty ets jyënandë ko të lyokëjaty. Ets pënaty nyiwintsënˈäjttë ja relijyonk, jyënandë ko yëˈë mëët tyuny ja kaˈoybyëtëjk. Ja soldäädëtëjk, axëëk tyuunëdë, nëxik tukxikëdë ets axtë yaˈoˈkëdë (Mar. 3:​21, 22; 14:55; 15:​16-20, 35-37). ¿Ti xytyukniˈˈijxëmë Jesusë yˈijxpajtën? (1 Peed. 2:​21-23). Ko jäˈäy axëëk xytyuˈunëm, mbäät xypyudëjkëmë yˈijxpajtënë. Pes yëˈë nyijäˈäwë näˈä mbäät yˈatsoy ets näˈä mbäät amonyë wyëˈëmy (Mat. 26:​62-64). Extëm nˈokpëjktakëm, ko yaˈëbaty yajkäjpxpaty tam mä kyaj tyimˈatsooy (Mat. 11:19). Ets ko yˈatsooy, kyuentëˈäjt ja yˈääw yˈayuk ets kyaj tkäjpxˈatsëˈkë ja myëtsipëty. w24.11 paj. 5 parr. 9, 10

Okwinmay ko tuˈugë mmëguˈuk xynyamoˈoy tuˈugë wit mëdiˈibë jantsy oy këxëˈkp ets mëdiˈibë mbäät dyajtuny. Per ¿wiˈix mnayjyawëdët ko jeˈeyë tpëjkëˈknët ets kyaj dyajtunët? Mon tuk mnayjyawëyaˈanyë. Per agujk jotkujk mnayjyawëyaˈanyëty ko xyˈixët tam të ttuktëkë, ets duˈunë nety dyajnigëxëˈëky ko kyuˈëˈëw kyukäjpxëp. Nanduˈun jyaty mëdë Jyobaa, yëˈë të xynyamoˈoyëm ja yˈUˈunk ko ojts xytyuknigajxëm ets ojts xykyuˈoˈk xykyutëgoˈoyëm. ¡Agujk jotkujk Jyobaa nyayjyawëyaˈanyë ko nguˈëˈëw ngukäjpxëm ko ojts ja yˈUˈunk xykyuˈoˈkëm ets ko mëk ojts xytsyojkëm! (Fwank 3:16; Rom. 5:​7, 8). Ko tiempë nyaxët, mbäät kyaj nekykyuˈëˈëw nekykyukäjpxëm ko Jyobaa ojts xyjyuuybyëtsëˈëmëm, duˈunxyëp ixtëm nbëjkëˈkëm ja wit mëdiˈibë të nyajnamoˈoyëm ets njäˈäytyëgoˈoyënë. Parë kyaj duˈun njäjtëm, tsojkëp xëmë nbawinmäˈäyëm ti Jyobaa mëdë Jesús të xytyukmëduˈunëm. w25.01 paj. 26 parr. 1, 2

Kyaj mbäät tyuny mëjjäˈäy ja nmëguˈukˈäjtëm “mëdiˈibë tim näämnëm të nyëbety”. Oyë nety të kyanaxynyëm kanäk jëmëjt mä të nyëbety, mbäät duˈun tyuny. Per tsojkëbë tiempë nyaxët parë dyajkëktëkëdë myëbëjkën ets tnijawët wiˈix mbäädë Biiblyë nyaytyuktuˈumoˈoyëty. Mä kyayajtuunkmoˈoynyëm mëjjäˈäy, tsojkëp jyaˈayˈatët yujy tudaˈaky extëmë Jesus ets xondaˈakyˈääw xondaˈakyjyot tmëdunëdë Jyobaa mä yëˈë tyimyyajtunäˈänyëty (Mat. 20:23; Filip. 2:​5-8). Tsojkëp nanduˈun myëdowët. Yäˈädë yëˈë yˈandijpy ko ninäˈä tkamëdëgoyëdë Jyobaa, jyukyˈatët extëm yëˈë tniˈanaˈamë ets ttunët tijaty extëmë Diosë kyäjpn xynyëˈëmoˈoy xytyuˈumoˈoyëm. Biiblyë nyigajpxypy ko ja nmëguˈukˈäjtëm mëdiˈibë tuump mëjjäˈäy, “jyatëp wiˈix yaˈëxpëkët”. Per ¿yëˈëjën yˈandijpy ko jantsy oy dyiskursaratët? Kyaj yëˈëyë tmaytyäˈägäˈäny. Ta nimay mëdiˈibë tsiptakxëdëp dyiskursarattët, per jantsy oy tmëtkäjpx mëtmaytyäˈäktë jäˈäy ko nyëjkxtë jënˈayeˈey tëjkˈayeˈebyë ets ko tkuˈix tkugäjpxëdë myëguˈuktëjk. w24.11 paj. 23, 24 parr. 14, 15

Pën jam tuˈugë tekstë mëdiˈibë kyaj oy të xyjyaygyukë, ta xypyayeˈeyët. Ets ok, ta xypyawinmayët wiˈix të yajnimaytyaˈaky, ti të mdukniˈˈixëty mä Jyobaa, mä Jesús ets wiˈix yëˈëjëty xytyukˈijxëm ko xyjyantsy xytsyojkëm (Sal. 119:97). Ko xyˈëxpëkëdë Biiblyë, kyaj wiˈix mnayjyawëdët pën kyaj tii xyˈëxpëjkpääty mëdiˈibë jemy. Pes ko nˈëxpëjkëmë Biiblyë, duˈun ixtëm ko nˈëxtäˈäyëmë oorë. Mayë jäˈäy jeky dyajtundë xyëëw tiempë parë tˈëxtäˈäytyë oorë, maˈkxtujktëp ets kyaj tmëtsipkaˈaxtë. Jaˈko oy jeˈeyë tuk pedasë tpäättë ja oorë, mëjwiin kajaa dyajtsobäättë. Ko tijaty nˈëxpëjkpatëm mä Biiblyë, niˈigyën mbäät tsyobääty këdiinëmë oorë (Prov. 8:10). Pääty maˈkxtuk ets duˈunyëm käjpx (Sal. 1:2). w25.01 paj. 24, 25 parr. 14, 15

Jyobaa tsyojkypy ets nbokymyaˈkxëm ja jäˈäy mëdiˈibë axëëk xytyuˈunëm (Sal. 86:5; Luk. 17:4; Éfes. 4:32). Mëk yajjawë ko pën xyajtsayujtëm mëdë yˈääw yˈayuk o ko wiˈix xytyuˈunëm, per mas mëk yajjawë pën yëˈë duˈun xytyuˈunëm tuˈugë mëtnaymyaayëbë o tuˈugë jëëky mëguˈuk (Sal. 55:​12-14). Näˈäty mbäät duˈun njäˈäwëm ixtëmxyëp nyajtukuˈumëm tuˈugë espäädë (Prov. 12:18). Ets mbäädë net kyaj nyajpëtsëˈëmëm wiˈix nnayjyäˈäwëm, per ko ngayajpëtsëˈëmëm, duˈunxyëp ixtëm nasˈijxëm ets jap wyëˈëmët mëdiˈibë të nyajtukuˈumëm. Pën kyaj duˈun nduˈunëm kyaj tsyoˈogäˈäny ja tsayut. Ko pën wiˈix xytyuˈunëm o xyˈanëmäˈäyëm, mbäät njotˈambëjkëm. Per Biiblyë, xykyäjpxwijëmë ets kyaj nnaytyukmëmadakëm ja akë (Sal. 4:4; Éfes. 4:26). ¿Tiko? Yëˈko të njantsy jotˈambëjkëm, kyaj yˈoybyëtsëmäˈäny (Sant. 1:20). Nˈokˈyaˈijtëmë yäˈädë winmäˈänyoty: kyaj mbäät njëjpkudijëm ets pën xyajjotˈambëjkëm, per mëdiˈibë mbäät njëjpkudijëm yëˈë ets xëmë nˈajkënë. w25.02 paj. 15 parr. 4-6

Jesús pyëjktak tuˈugë ijxpajtën parë tnimaytyaky ko kyaj tsyobääty ko tuˈugë jäˈäy tnikoombety meeny sentääbë, pes mä ‘Diosën, ëyoobë jäˈäy jam nyaxy’ (Luc. 12:​16-21, TY). Kyaj nanduˈun nnijäˈäwëm pën jaˈˈatäˈänëm bom jëxtëjkm (Prov. 23:​4, 5; Sant. 4:​13-15). Jesús nanduˈun jyënany ko pënaty panëjkxëdëp, tsojkëp tmäjtstutäˈäyët tijaty myëdäjt jyaygyajptëp (Luk. 14:33). Ets duˈunën ttuundë mä primer siiglë jam Judea, myastutääytyë tijatyë nety myëdäjttëp ets kyaj atsip aguanë duˈun ttuundë (Eb. 10:34). Mä ndiempëˈäjtëm, mayë nmëguˈukˈäjtëm të yajpëjkëdë tyuunk o tijaty myëdäjt jyaygyajptëp mët ko kyaj tpuwäˈägëyäˈändë tuˈugë partiidë (Diˈibʉ Jat. 13:​16, 17). Të nanduˈun dyajnigëxëˈëktë ko myëbëjktëp ixtëmë Jyobaa të tyukwandäˈägëdë: “Ninäˈä nganaˈixët, es ninäˈä ngamastuˈudët” (Eb. 13:5). Nnayjyëjpˈijxëm tyam wiˈix nyajnaxäˈänëm ja xëëw tiempë ko nety të nmëjjäˈäy nmëˈˈënäˈkëm ets ndukjotkujkˈäjtëmë Jyobaa ko ti tyun jyatëdët mëdiˈibë kyaj nˈawijx njëjpˈijxëm. w25.03 paj. 29 parr. 13, 14

Jyobaa yëˈë yajjaˈäjtypyë nmëguˈukˈäjtëm parë xypyudëjkëm ets yajxon njaygyujkëm ja tëyˈäjtën, duˈun ‘npatëmëty ja mëjjäˈäyˈat mä ënety yajxon ja Kristë të [nˈixyˈäjtëm]’ (Efes. 4:​11-13, TY). Xymyoˈoyëm nanduˈun ja myëjääw parë “nmëdäjtëm ja Jesukristë wyinmäˈäny” (1 Kor. 2:​14-16). Ojts nanduˈun dyajjäˈäyëty taxkë Evangelio parë nnijäˈäwëm tidënë Jesus tyuun ko jyukyˈajty yä Naxwiiny. Pën nbanëjkxëmë Jesusë yˈijxpajtën mä wiˈix tijaty ttuuny ets kyajpxy myaytyaky, yëˈë xypyudëkëyäˈänëm parë yajxon njaygyujkëm ja tëyˈäjtën. Parë nyaˈkˈabajtëm “koonëm oy nnijäˈäwëm diˈibë Dios tsyejpy. Kyaj natimjaˈayëm nduˈun ngäjxëm diˈibë të nyajtukniˈˈijxëm ko Kristë nmëbëjktsoˈonëm”. w24.04 paj. 4 parr. 11, 12

Tuˈuk tuˈugë xëëw nduˈunëm mëdiˈibë kyaj nëgoo ndimynyiwinmäˈäyëm, ixtëm ti nˈajopyˈatäˈänëm o ti oorë nmanaxäˈänëm. Per taaˈäjtpë net mëdiˈibë mas kajaa yajwinmayäämp. Ixtëm wiˈix ntsoybyatäˈänëm, wiˈix mbäät nˈokˈijtëm jotkujk, wiˈixë familyë yaˈixy yajpääty o wiˈix mbäät nˈokDiosmëduˈunëm. Yëˈë njatunäˈänëm mëdiˈibë mbäät yˈoybyëtsëmy ets mëdiˈibë ja nfamilyëˈäjtëm tyukˈoyˈatëp, per mëdiˈibë mbäät niˈigyë nwinmäˈäyëm, yëˈë pënë Jyobaa yajnayjyawëdëp agujk jotkujk (Rom. 12:​1, 2). Mëdiˈibë jawyiin mbäät xytyuny, yëˈë ko xynyijawët wiˈix tijaty yˈixëty. Ixtëm nˈokpëjktakëm, ko tuˈugë jäˈäy mëk pyäˈämbety, ta tninëjkxyë doktoor. Per ja doktoor kyaj ënetyë ja tsooy myoˈoyë, jawyiin dyajtëy wiˈix ja pëjkënë tmëdaty, taanëmë net myoˈoyë ja tsooy. Pes nanduˈunën ëjtsäjtëm, ko nety ti ndunäˈänëm, tsojkëp jawyiin nˈokpayeˈeyëm wiˈixën tijaty yˈixëty ets taanëmë net nduˈunëm. w25.01 paj. 14 parr. 1-3

Jyobaa mëjwiin kajaa tmëdatyë paˈˈayoˈowën, ets “kyaj ttsoky ets nituˈugë jäˈäy kyakutëgoyët”. ¿Wiˈix tpaˈˈayooy pënaty mëdëgooyëdë mëjwiin kajaa? (2 Ped. 3:9). David mëjwiin kajaa pyokytyuuny, yajjäˈäyˈok ets myëttsënääyë wiink jäˈäyë kyudëjk, per jodëmbijt amumduˈukjot, päätyë Jyobaa pyaˈˈayoowë ets pyokymyaˈkxë (2 Sam. 12:​1-12). Rey Manasés nan mëjwiin kajaa ttunyë axëkˈäjtën, perë Jyobaa paˈˈayoowë ets pokymyaˈkxë mët ko jodëmbijt amumduˈukjot (2 Crón. 33:​9-16). Yäˈädë ijxpajtën yëˈë xytyukˈijxëm ko Jyobaa paˈˈayoop ets pokymyaˈkxp, per net pen jodëmbijtëm amumduˈukjot. Pääty yajjukypyëkaambyë David etsë Manasés mët ko kyupëjktë ja pyoky ets jodëmbijttë amumduˈukjot. w24.05 paj. 4 parr. 12