Jehova Entawnin Mite Ngaihtuah Rawh
“Retheite ngaihtuah mi chu a eng a thâwl e.”—SAM 41:1.
1. Engtin nge Jehova betute chu an inhmangaih tawn?
KHAWVEL pumpuia Jehova betu zawng zawngte chu chhûngkaw khat ang an ni a. Unau inhmangaih tawn takte an ni. (1 Johana 4:16, 21) An unaute tân nasa taka an inpêk châng a awm a; mahse, hmangaihna an lantîr dân tlângpui chu an tâna thil tê thamte an tihsakna hi a ni. Entîr nân, an unaute chu ṭha takin an bia a, a nih loh leh ngilnei takin an cheibâwl a. Mi dangte chunga ngaihtuahna kan lantîr hian, kan Pa vâna mi kan entawn a ni.—Ephesi 5:1.
2. Engtin nge Isua’n a Pa hmangaihna chu a entawn?
2 Isua chuan a Pa chu sawisêlbovin a entawn a. Mi dangte chu ngilnei takin a cheibâwl ṭhîn a ni. Ani chuan: “Nangni thawk rim leh phurrit phur zawng zawngte u, ka hnênah lo kal ula, keiman ka chawlhtîr ang che u,” tiin a sawi a. (Matthaia 11:28, 29) Isua entawn a, “retheite ngaihtuah mi” kan nih chuan Jehova kan tilâwm ang a, kan hlim bawk ang. (Sâm 41:1) He thuziakah hian, kan chhûngkua te, kohhrana unau te, leh rawngbâwlnaa kan mi tawhte chunga ngaihtuahna kan lantîr theih dân kan hmu ang.
CHHUNGKUAAH NGAIHTUAHNA LANTIR RAWH
3. Engtin nge pasal chuan a nupui a ngaihtuahzia a lantîr theih? (A thupui chunga milem en rawh.)
3 Pasalte chuan entawn tûr siamin, chhûngkua an ngaihsak tak zetzia an lantîr a ngai a. (Ephesi 5:25; 6:4) Bible chuan pasalte chu an nupuite ngaihtuah a, hre thiam tûrin a hrilh a ni. (1 Petera 3:7) Hriatthiamna nei pasal chuan ani chu a nupui lakah kawng tam takin danglam mah se, a nupui aiin a ṭha zâwk lo tih a hria a. (Genesis 2:18) A nupui rilru vei zâwngte a ngaihtuah a, zahawm takin a cheibâwl a ni. Canada rama nu pakhat chuan a pasal chungchâng heti hian a sawi a: “Ka ngaih dânte chu a ngainêp ngai lo va, ‘Chutiangin ngaihtuah suh’ tiin a sawi ngai hek lo.” Ṭha takin min ngaihthlâksak ṭhîn a. Ka thil thlîr dânte siam ṭhat a ngaih hunah pawh ngilnei takin min ṭanpui ṭhîn,” tiin.
Pasal chuan a nupui a hmangaih avâng leh sual a huat avângin a lakah a rinawm
4. Pasal chuan a nupui rilru vei zâwng a ngaihtuahzia chu hmeichhe dang a cheibâwl dânah engtin nge a lantîr theih?
4 Nupui rilru vei zâwng ngaihtuahtu pasal chuan hmeichhe dangte chu hmaichhanah emaw, social media, a nih loh leh internet aṭang emaw a chhai der ngai lo vang a, ngaihvenna âwm lo tak a lantîr hek lo vang. (Joba 31:1) Inchhai der nân social media a hmang lo ang a, website ṭha lote pawh a en lo vang. Ni e, a nupui a hmangaih vâng leh Jehova a hmangaih a, sual a huat avângin a nupui chungah a rinawm reng a ni.—Sâm 19:14; 97:10 chhiar rawh.
5. Engtin nge nupui chuan a pasal a ngaihtuahzia a lantîr theih?
5 Pasalin a lû Isua Krista entawn tûr siam duhawm tak chu a entawn chuan a nupui tân ‘hlauh thiam’ a awlsam lehzual ang. (Ephesi 5:22-25, 33) Nupuiin hlauh thiamna a lantîr chuan, a pasal rilru awm dânte chu hriatthiam a tum ang a, tichuan, kohhran thila a buai hunah leh harsatnate a chinfel hunah ngilnei takin a cheibâwl ang. Britain rama pa pakhat chuan: “A châng chuan thil engemawin min tibuai tih ka awm dân aṭangin ka nupuiin a hre thiam a. Tichuan, Thufingte 20:5-a thu bul chu a nunpui a, kan sawi dun theih thilte a nih chuan ka thinlunga awmte “phawrh chhuak” tûrin hun remchâng a nghâk ṭhîn,” tiin a sawi.
6. Engtin nge naupangte chu mi dangte ngaihtuah a, ngilneihna lantîr tûra kan fuih theih a, chu chu engtin nge naupangte’n an hlâwkpui?
6 Nu leh pate chu inngaihtuah tawna an incheibâwl chuan an fate tân entawn tûr ṭha an siam a ni. An fate chu mi dangte ngaihtuah a, ngilneihna lantîr tûrin an zirtîr a ngai bawk a. Entîr nân, Kingdom Hall-a tlân lo tûrin an zirtîr thei a. A nih loh leh, unaute nêna inkawmkhâwmna an neih hunah ei leh inte chu upa zâwkte aia la hmasa lo tûrin an hrilh thei a ni. Ni e, kohhrana mi tin hian nu leh pate chu an ṭanpui thei a. Chuvângin, naupangin thil ṭha a tih hunah, entîr nân, kawngkâ min hawnsak hunah kan fak tûr a ni. Chu chuan naupang chu a tihlimin, “lâk aiin pêkin lukhâwng a nei zâwk” tih hre tûrin a ṭanpui ang.—Tirhkohte 20:35.
KOHHRANA MITE CHU NGAIHTUAH RAWH
7. Engtin nge Isua’n bengngawng pakhat chu a ngaihtuahzia a lantîr a, a entawn tûr siam aṭangin eng nge kan zir theih?
7 Ni khat chu, Dekapoli rama Isua awm laiin mite chuan “mi pakhat bengngawng, ṭawng pawh ṭawng fiah thei lo, a hnênah an rawn hruai a.” (Marka 7:31-35) Ani chuan a lo tidam a; mahse, mite hmaah a ni lo. Engvângin nge? Bengngawng a nih avângin mipui zînga awm chu hrehawm a ti thei a. Isua chuan a rilru a hre thiam a, mi awm lohna hmunah “a hruai hrang a,” chutah chuan a tidam ta a ni. Ni e, keini chuan thil mak kan ti thei lo ngei mai; mahse, kan unaute mamawh leh rilru vei zâwngte kan ngaihtuahin, an chungah ngilneihna kan lantîr tûr a ni. Tirhkoh Paula chuan: “Hmangaih leh thil ṭha tiha inchawk tho tûrin i inngaihtuah tawn ang u,” tiin a ziak a. (Hebrai 10:24) Isua chuan bengngawngpa rilru awm dân tûr a hriatthiam avângin ngilnei takin a cheibâwl a ni. Kan tân entawn tûr ṭha a va ni tak êm!
Hmangaihnain kum upate leh ramtuileilote chu theih tâwp chhuaha ṭanpui tûrin min chêttîr
8, 9. Engtin nge kum upate leh ramtuileilote kan ngaihsak tih kan lantîr theih? (Entîrna pe rawh.)
8 Kum upate leh ramtuileilote chu ngaihtuah rawh. Kristian kohhrana mize pawimawh ber chu kan thil hlen chhuahte ni lovin, hmangaihna hi a ni. (Johana 13:34, 35) Hmangaihna chuan kan unau kum upate, a nih loh leh ramtuileilote chu inkhâwma tel tûr leh thu hrilhnaa tel tûra theih tâwpa ṭanpui tûrin min chêttîr a. Kan tân a remchân loh hunah emaw, thil an tih theih loh hunah emaw pawh kan ṭanpui a ni. (Matthaia 13:23) Wheelchair hmang Michael-a chu a chhûngte leh kohhran unaute ṭanpuina avângin a lâwm hle a. Ani chuan: “Min ṭanpuinate avângin inkhâwmah leh rawngbâwlnaahte tam lehzualin ka tel thei a. A bîk takin, vântlâng hmuna thu hrilh chu nuam ka ti,” tiin a sawi.
9 Bethel tam takah chuan kum upate leh ramtuileilo unau rinawm tak takte an awm a. Ngaihsakna lantîrtu overseer-te chuan lehkha thawn, leh phone hmanga thu an hrilh theih nân ruahmannate siamsakin hmangaihna an lantîr a ni. Hmun hla taka awmte hnêna lehkha ziak ṭhîn kum 86 mi Bill-a chuan: “Lehkha thawn ziah theihna hun remchângte ka neih avângin ka lâwm hle,” tiin a sawi. Kum 90 mi vêl Nancy-i chuan: “Lehkha thawn ziah hi lehkha ip hnawh khahna ang lekin ka ngai lo. Hei hi thlawhhma rawngbâwlna a ni a. Mite chuan thutak an hriat a ngai!” tiin a sawi. Kum 1921-a piang Ethel-i chuan: “Na tawrh hi ka nun kawng pêng pakhat a ni a. A châng chuan thawmhnaw hâk ringawt pawh ka harsat ṭhîn,” tiin a sawi bawk. Chuti chung pawhin, phone hmanga thu hrilh chu nuam a ti a, tlawhkîr ṭha takte pawh a nei a ni. Kum 85 mi Barbara-a chuan: “Ka hrisêlna a ṭhat loh avângin, thlawhhma rawngbâwlnaa tel ziah chu harsa ka ti hle a. Mahse, phone-a thu hrilhna hmangin mi dangte ka be thei a ni. Jehova chungah ka va lâwm tak êm!” tiin a sawi. Kum khat pawh a ral hmain, kan unau duh tak kum upaho chuan rawngbâwlnaah dârkâr 1,228 an hmang a, lehkha thawn 6,265 an ziak a, vawi 2,000 chuang phone-in thu an hril a, thu leh hla chhuah 6,315 an sem a ni! An thawhrimna chuan Jehova a tilâwm ngei ang tih kan chiang thei a ni!—Thufingte 27:11.
10. Inkhâwm aṭanga hlâwkna nasa tak nei tûrin engtin nge unaute kan ṭanpui theih?
10 Kristian inkhâwmnaah mite ngaihtuahna lantîr rawh. Mite kan ngaihtuah hian, unaute’n inkhâwmna aṭanga hlâwkna nasa tak an hmuh theih nân kan ṭanpui a. Engtin nge? Kawng khat chu mi dangte tibuai lo tûra a hun taka thlen hi a ni. Beisei loh tak thilthlengte avânga tlai châng pawh a awm thei. Mahse, kan tlai fo a nih chuan, chu chuan unaute a nghawng dân leh anmahni kan ngaihsakzia lantîr nân insiam ṭhat kan ngaihna lai chu hriat kan tum tûr a ni. Inkhâwm tûra min sâwmtute chu Jehova leh a Fapa an ni tih hre reng ang che. (Matthaia 18:20) A hun taka thlengin zahna kan lantîr duh ngei ang!
11. Engvângin nge inkhâwma chanvo neite chuan 1 Korinth 14:40-a kaihhruaina chu an zawm ang?
11 Kan unaute kan ngaihtuah chuan Bible kaihhruaina: “Engkim mawi tak leh fel taka tih ni rawh se,” tih hi kan zâwm ang. (1 Korinth 14:40) Inkhâwma chanvo nei unaute chuan a hun taka an chanvo an tih zawh hian he kaihhruaina hi an zâwm a ni. Chutiang chuan anni chuan an dawta thusawitu tûr chauh ni lovin, kohhrana mi zawng zawng an ngaihtuah a ni bawk. Inkhâwm bân tlainain mi dang chunga nghawng a neih theih dân chu ngaihtuah ang che. Unau ṭhenkhat chu an hawn kawng a thui hle a. Mi dangte chuan bus emaw, rêl emaw an khelh hman a ngai a ni. Mi dang lehte chu a hun taka in thleng tûra beiseitu ring lotu kawppui neite an ni.
12. Engvângin nge kohhran upate chungah zahna leh hmangaihna lantîr tûr kan nih? (“Hmahruaitute Chu Ngaihtuah Rawh,” tih bâwm chu en rawh.)
12 Kohhran upate chuan kohhranah leh rawngbâwlnaah an thawhrim hle avângin kan zah leh kan hmangaih an phû a. (1 Thessalonika 5:12-13 chhiar rawh.) I tâna an thawhrimnate avângin i lâwm ngei ang. ‘Chanchin sawi tûr an nih avâng leh kan thlarau min vênsak ṭhin’ avângin inhuam taka an thuâwih a, thlâwpin an chunga kan lâwmzia kan lantîr thei a ni.—Hebrai 13:7, 17.
RAWNGBAWLNAA MITE CHU NGAIHTUAH RAWH
13. Isua’n mite a cheibâwl dân aṭangin eng nge kan zir theih?
13 Isua chungchâng hrilh lâwknaah Isaia chuan: “Luang sâwp a titliak fithla lo vang a, la khu pawh a timit lo vang,” tiin a sawi. (Isaia 42:3) Isua chuan mite a hmangaih avângin an chungah lainatna a lantîr a. Ani chuan “luang sâwp,” a nih loh leh “la khu” anga lunghnualte, leh chak lote rilru awm dân a hriatthiam avângin ngilnei tak leh dawhthei takin a cheibâwl a ni. Naupangte meuh pawhin a bula awm nuam an ti a. (Marka 10:14) Isua angin mite kan hre thiam thei lovin, kan zirtîr thei lo tih chu a dik ngei mai! Mahse, rawngbâwlna biala mite kan biak dân, kan biak hun, leh kan awm rei dân aṭangin kan ngaihtuahzia kan lantîr thei a ni.
Kan ṭawngkam leh awphawi chuan mite kan ngaihtuahin, an chungah ngil kan nei tih a târ lang tûr a ni
14. Engvângin nge mite kan biak dân chu kan ngaihtuah ang?
14 Engtin nge mite kan biak ang? Tûn laia mi maktaduai tam tak chu khawvêla dik lo taka thiltih te, sumdâwnna râwng tak te, politics te, leh sakhaw hruaitute avângin ‘hrehawm leh darhin’ an awm a. (Matthaia 9:36) Mite chuan tumah an ring ngam tawh lova, beiseina pawh an nei tawh hek lo. Chuvângin, mite kan hmangaihzia leh ngaihsakzia chu kan ṭawngkam chhuak leh awphawiah a lang tûr a ni! Mi tam takin kan thuchah ken an ngaihthlâk duh chhan chu Bible ṭha taka kan hman vâng chauh ni lovin, anmahni kan ngaihven tak zet vâng leh kan zah avângin a ni bawk.
15. Kan rawngbâwlna biala mite kan ngaihtuah theih dân kawng ṭhenkhat chu eng nge ni?
15 Rawngbâwlna biala mite kan ngaihtuah theih dân tam tak a awm a. Zawhnate chu ngilnei tak leh zah thiam takin kan zâwt tûr a ni. Pioneer pakhat rawngbâwlna biala mi tam tak chu zakzum tak an ni a, pioneer unau chuan anmahni tizak thei tûr zawhnate chu a pumpelh a ni. “Pathian hming i hria em?” a nih loh leh “Pathian Ram chu i hria em?” tiin a zâwt lo va. Chu aiin, “Pathianin hming bil a nei tih Bible aṭangin ka hria a. Chu chu ka hmuhtîr thei che ang em?” tiin a zawt zâwk a ni. Mite leh hnam dânte a inan loh avângin, chu tih dân chu hmun tina hman tûr tihna a ni lo. Mahse, kan rawngbâwlna biala mite chu ngilnei tak leh zah thiam takin kan cheibâwl reng tûr a ni a. Chutianga ti tûr chuan anmahni kan hriat chian a ngai a ni.
16, 17. (a) Mite kan tlawh hun tûr? (b) kan thusawi rei zâwng tûr chungchânga thu tlûkna kan siam hunah engtin nge ngilneihna kan lantîr theih?
16 Eng hunah eng mite kan tlawh ang? In tina kan kal hian, sâwm lohva kal kan nih avângin mite chuan min beisei lo va. Chuvângin, thu an sawi duh lehzual huna kan tlawh chu thil pawimawh tak a ni. (Matthaia 7:12) Entîr nân, i rawngbâwlna biala mite chu chawlhkâr tâwpah an mu rei deuh ṭhîn em? Chutiang a nih chuan kawtthlêra thu hrilh te, vântlâng hmuna thu hrilh te, a nih loh leh tlawhkîrte chu i kal hmasa thei a ni.
17 Engtianga rei nge kan awm ang? Mi tam takte chu an buai êm avângin, a tîr lama rei lo tê chauh lên chu a ṭha ang. Rei tak sawi aiin tawi fel taka sawi chu a ṭha zâwk a ni. (1 Korinth 9:20-23) Mite’n an buaizia kan hriatthiampui tih an hriat chuan kan tlawh leh hunah an ngaithla duh lehzual ngei ang. Pathian thlarau rah miziate kan lantîr chuan “Pathian hnathawhpuite” kan ni tak zet ang. Jehova’n tuemaw thutak a hmuhtîrnaah min hmang mai thei a ni!—1 Korinth 3:6, 7, 9.
18. Mi dangte kan ngaihtuahzia kan lantîr hian eng malsâwmna nge hmuh kan inbeisei theih?
18 Chuvângin, kan chhûng te, kohhrana unau te, leh rawngbâwlnaa kan tawhte kan ngaihtuahzia lantîr tûrin theih tâwp i chhuah ang u. Chuti a nih chuan, tûnah leh nakin hunah malsâwmna tam tak kan hmu ang. Sâm 41:1, 2-na chuan: “Retheite ngaihtuah mi chu a eng a thâwl e, mangan nî chuan LALPAN ani chu a chhanhim ang. LALPAN ani chu humhimin a tinung ang a, leiah hian malsâwmin a awm ang,” tiin a sawi a ni.