Chatuana Nunna Kawng Awm Chhun
“Keimah hi kawng leh thutak leh nunna ka ni.”—JOHANA 14:6.
1, 2. Isua chuan chatuana nunna chu eng nên nge a khaikhin a, he tehkhin thu-a a pawimawh ber eng nge ni?
TLANG CHUNGA a Thu Sawi hming thang takah khân, Isua’n chatuan nunna kawng chu mi kawngka a luhna kawng nên a khaikhin a. Isua’n: “Kawngka zîmah chuan lût rawh u; boralna kawngka chu a zau va, a kawng pawh a zau bawk a, chu mi lama lût chu tam pawh an tam hle a ni; nunna kalna kawngka chu a zîm a, a kawng pawh a chêp bawk a, a hmutute pawh tlêmtê an ni,” ti a sawiin, he nunna kawnga kal hi thil awlsam a nih lohzia hi a sawi uar hle a ni.—Matthaia 7:13, 14.
2 He tehkhin thu-in a kawh hi i hria em? Hei hian kawng, a nih loh leh kalkawng pakhat chauh, nunna thlentu chu a awm a; tin, chu chuan nunna kawng laka pên bona pumpelh tûrin kan kawngah chuan ngaihtuahna fîm tak kan pêk a ngai a tihna a ni lovem ni? Chuti a nih chuan Chatuana nunna kawng awm chhun chu engnge ni?
Isua Chanvo
3, 4, (a) Kan chhandamna-a Isua chanvo pawimawh ber kha engtin nge Bible-in a lantîr? (b) Mihringten chatuana nunna an nei thei tih engtikah nge Pathianin a puan hmasak ber?
3 A tirhkoh Petera’n: “Mi dang tuma hnênah chhandamna a awm lo; vân hnuaia mihring sak zîngan, min chhandam tûr reng a awm lo,” ti a, a lo puan tawh angin Isua chuan he kawng nêna inzawm hian chanvo pawimawh tak a nei a ni. (Tirhkohte 4:12) Chutiang chiah chuan, tirhkoh Paula pawhin: “Pathian thilthlâwnpêk erawh chu kan Lalpa Krista Isua zârah chuan chatuana nunna a ni.” tiin, a sawi bawk. (Rom 6:23) Amah Isua ngei pawhin: “Keimah hi kawng leh thutak leh nunna ka ni,” tiin, chatuan nunna kawng awm chhun chu amah kal tlangin a nihzia a lantîr a ni.—Johana 14:6.
4 Chutichuan, chatuana nun neih theiha siamnaa Isua chanvo kan pawmpui chu thil pawimawh lai tak a ni. Tûnah a chanvote chiang leh zualin i lo zir ho ang u. Adama a sual hnu engtikah nge mihringten chatuana nunna an nei thei tih Pathian Jehova’n a sawi chhuah i hria em? Adama suala a tlûk veleh a ni. Tûnah mihringte chhandamtu anga Isua Krista pêkna hrilh lâwk hmasak ber chu i lo zir ho ila.
Thutiam Chi Thlah Chu
5. Evi thlêmtu rul kha engtin nge kan thliar hran theih?
5 Chhandamtu thutiam chu Jehova’n ṭawngkam entîr nei hmangin a tichiang tawh a. Hei hi Evi hnêna thu sawitu, theih rah ei phal loh ei na hmanga Pathian thu zawm lo tûra thlêmtu “rûl pui” chunga hremna a puan khân a ti a ni. (Genesis 3:1-5) Chu rûl chu a tak tak a ni lo. Bible-ah chuan ‘a tîra rul, Diabola leh Setana an tih,’ ti a lantîr (NW) thilsiam thlarau thiltithei tak chu a ni. (Thu Puan 12:9) Setana chuan he ramsa hnuai hnung tak hi Evi thlêm tûrin thu sawitu atân a hmang a ni. Chuvângin, Setana hrem nân Pathianin: “Nang leh hmeichhia ka indotîr ang che u a, i thlahte leh a thlahte pawh ka indotîr bawk ang: chu mi chuan i lu a la tithitling ang a, nangin a ke artui i la tithitling ang,” tiin, a hrilh a ni.—Genesis 3:15.
6, 7. (a) “Thlah” hringtu hmeichhia chu tunge ni? (b) Tunge thutiam chi Thlah chu ni a, engtin nge hlenchhuah a nih?
6 He “hmeichhia” Satana’n a huat, a nih loh leh a hmêlma chu hi tunge ni? Thu Puan bung 12-a ‘A tîra rul’ (NW) finfiah a nih ang chiahin, he hmeichhia Setana huat dinhmun pawh hi sawifiah a ni. Chang 1-naah chuan chu hmeichhia chu “nîa inthuamin, a ke hnuaia thla awm, arsi sâwm leh pahniha siam lallukhum khum,” ti a sawifiah a ni. He hmeichhia hian vân lam Pathian inawpna pâwl a vântirhkoh rinawmte a entîr a; tin, hmeichhe hrin “mipa fa” chuan Isua Krista Lal anga rorêlna leh Pathian Lalram a entîr a ni..—Thu Puan 12:1-5, The Jerusalem Bible.
7 Genesis 3:15-a sawi Satana ‘lu’ la tithitling a, la tihlum tu tûr hmeichhe “chi,” a nih loh leh a thlah chu tunge ni? Thianghlim mak taka piang tûra Pathianin vân aṭang a tirh a chu a ni, Isua ngei chu. (Matthaia 1:18-23; Johana 6:38.) Thu Puan bung 12-hian, Setana hnehna-a hma hruaitu tûr leh Thu Puan 12:10-a a sawi, ‘Kan Pathian lalram leh a Krista thuneihna’ dintu tûr chi thlah Isua Krista chu vân lam Rorêltu-a kaihthawh a ni tih a lantîr a ni.
8. (a) A tîr a thutiam nêna inzawmin eng thil thar nge Pathianin a ruahman? (b) Tunge Pathian sorkâr thar chu din?
8 Tichuan, he Lalram Isua Krista kuta awm hi mihringten leia chatuan nun chên tûra a tîra a thiltum chungchâng atâna Pathian pêk thil thar a ni. Setana a hel hnu-ah Jehova chuan rang takin suahsualna rahchhuah ṭha lo zawng zawngte he Lalram sorkâr thar hmanga tikiang tûrin a bei nghâl a. He leia a awm lai khân Isua chuan he sorkâr-ah hian amah chauh a nih loh tûrzia a sawi a ni. (Luka 22:28-30) Mi dangte chu mihring zîng aṭangin thlan an ni ang a; tin, chûng mite chuan, awpna hna-a chanvo nei tûrin vânah Isua an zawm ang a; tichuan, hmeichhe thlah puibâwmtu pêng chelhtu an lo ni dâwn a ni. (Galatia 3:16, 29) Bible-ah chuan hêng Isua rorêl puitu tûrte hi—khawvêl-a mihring sualna aṭanga lak hran—mi 144,000 tih an ni.—Thu Puan 14:1-3.
9. (a) Isua chu engvângin nge leiah mihring ang a a lan a ṭul? (b) Engtin nge Isua’n diabola hnathawh a siam ṭhat?
9 Nimahsela, chu lalram-in ro a rêl ṭan theih hma-in, a thlah bulpui ber Isua Krista leia rawn lan chu a ṭûl a ni. Engvangin maw? A chhan chu “Diabola hnathawhte a tihboral [a nih loh leh, phelh] theih nân,” Pathian Jehova’n a thlan vâng a ni. (1 Johana 3:8) Setana hnathawh zînga Adama suala hnehna chuan a thlahte zawng zawng chungah suala thiam loh chantîrna leh thihna a thlen a ni. (Rom 5: 12) Isua chuan tlanna atâna A nun pe-in he diabola hnathawh hi a siam ṭha leh a ni. Chutiang chuan suala thiam loh chantîrna leh thihna aṭanga mihringte zalenna tûra thil pawimawh ber chu a hlân a; chutiang chuan, chatuana nunna kawng a hawng a ni.—Matthaia 20:28; Rom 3:24; Ephesi 1:7.
Tlanna Hlen Famkim Chu
10. Engtin nge Adama leh Isua an in an?
10 Isua nunna vân aṭanga hmeichhe pum chhûnga sawn a nih khân Adama sualna-a tihbawlhhlawh loh, mihring ṭha famkimin a lo piang a. He leia chatuana nun nân chakna a nei a ni. Chutiang bawkin, Adama chu he leia chatuana nun chên tûra beiseina nên mihring ṭha famkima siam a ni. Tirhkoh Paula chuan: thil inang tak mi pahnih chungchâng a awm a, hetiang hian: “‘Mihring hmasa ber chu Adama chu mi nung a lo ni a’ Adama hnuhnung [Isua Krista] chu nunna petu a lo ni a. Mihring hmasa ber chu leia mi, leia siam a ni a; mihring pahnihna chu vâna mi a ni,” ti a a ziah lai hian he mite pahnih inanna hi a rilru-in a hre reng a ni.—1 Korinth 15:45, 47.
11. (a) Adam leh Isua khân mihring chungah engnge nghawng an neih? (b) Isua inthawina chu engtin nge kan thlîr ang?
11 Hêng thil pahnih inanna—mihring ṭha famkim pahnihte chu leiah an khawsa ve ve—tih chu bible thu puanchhuahna Isua “mi zawng zawng tlan nâna inpea chu,” tiin, a sawi uar a ni. (1 Timothea 2:6) Tu tân nge Isua chu a in pêk le? Adama chu ṭha famkim a nih si chuan! Adama hmasa sualna chuan mihring chhûngkua zawng zawng thihna-ah thiam loh chantîrna a rah chhuak a. “Adama hnuhnung” zâwk inhlanna chuan sualna leh thihna lak ata chhanchuahna bul pui min pe a, chuvâng chuan chatuanin kan nung thei a ni. Isua inthawina chu a va hlu em! Tirhkoh Paula chuan: “Thil chhe thei, tangka leh rangkachaka tlan in ni lo va,” chutih ahnêkin, “Berâm no hmêlhem lo leh bawlhhawlh kai lo thisen ang a Krista thisen hlu chuan tlan in ni zâwk tih in hre si a,” tiin, a hrilhfiah zâwk a ni.—1 Petera 1:18, 19.
12. Thihna-a kan thiam loh channa siamṭhatna chu engtin nge Bible-in a hrilhfiah?
12 Bible mihring chhûngkua thihna-a thiam loh chantîrna dân chu phelh a nih tûr thu sawiin: “Sual pakhat avângin thiam loh chantîrna rorêlna chu mi zawng zawng chungah a lo awm a; chutiang bawkin thil fel pakhat tih avângin nunna hmuh nân thiam chantîrna thilthlâwnpêk chu mi zawng zawng chungah a lo awm. Mi pakhat tihmawh avâng khân mi tam tak chu mi sual an lo ni ta a; chutiang bawkin mi pakhat tihawih avâng khân mi tam tak chu mi fel an lo ni ang,” ti a sawiin, thiam takin a hrilhfiah a ni.—Rom 5:18, 19.
Hmabâk Ropui
13. Mi tam takin engvângin nge chatuana nung thei niin an inngaih?
13 He Pathian ruahmanna hian min va tihlim nasa dâwn êm! Chhandamtu ruahman a ni chuan a tiphûr lo che em ni? “Chatuana nun beiseina chuan nangmah-ah hîpna a nei em?” ti a chanchinbu-in enchhinna a buatsaih chuan America khawpuia mi tam zâwk za-a 67.4 chuan mak tak maia an chhânna chu, “Nei lo” tih a ni. Engvangin nge chatuana nunna an duh loh thu an sawi? Chiang takin tûn laia he leia nunna chu harsatna tam tak nên a inpawlh nasat êm vâng a ni. Mi pakhat chuan: “Kum 200 dam châkna ka nei lo reng reng,” tiin, a sawi.
14. Engvânginnge chatuana nun hlimna tluantling a nih ang?
14 Bible hian mite natna tawrhna, tarna, leh thil dang lungchhiatthlâk takte tawrhna hmun khawvêla dam khawchhuah chungchâng a sawi lo va. Pathian lalram awptu Isua’n Setana avânga awm chûng harsatna zawng zawngte chu a tibo vek dâwn a ni. Bible-a sawi angin, Pathian Lalram chuan he khawvêl sawkâr dik lo takte hi “a tikeh sawmin a tiral zâwk ang.” (Daniela 2:44) Chutih hun-ah chuan, Isua’n a zirtîrte ṭawngṭai dân a zirtîr chhânna, Pathian “duh zâwng” chu ‘vâna an tih angin leiah tihin a awm dâwn’ a ni. (Matthaia 6:9, 10, Today English Version) Pathian khawvêl thar-ah chuan, leia thil ṭha lo zawng zawng then fai a nih hnu-ah chuan Isua tlanna hlâwkna chu a zavaiia hman a ni dâwn a ni. Ni e, chu mi atâna tling zawng zawng chu hriselna ṭha famkim pêk kîr leh vek an ni ang!
15, 16. Pathian khawvêl thar-ah chuan eng dinhmun nge lo awm ang?
15 Pathian khawvêl thara chêng zawng zawngte chuan: “A taksa hi tleirâwl thar leh sela, a vânglai nîte chu lo kîr leh tawh se,” tih Bible thu châng hi an nei dâwn a ni. (Joba 33:25) Bible thutiam dang: “Mitdelte mit chu tihmenin a awm ang a, bengngawngte beng chu tihvârin a awm ang. Chu mi hun-ah chuan ke baite chu sakhi angin an zuang ang a, ṭawngtheilote chu hlim takin an zai ang: thlalêrah chuan tuite a lo chik chhuak luah luah dâwn si a,” tih pawh hi a thleng famkim dâwn a ni.—Isaia 35: 5, 6.
16 Han ngaihtuah teh: Kan kumte chu upa-in kum 80 kan ni emaw, 800 kan ni emaw, chu aia upa emaw pawh ni la, kan taksa chu a hrisel ṭha reng dâwn a ni. “Chu mi khuaa awm chuan: ‘ka dam lo ve’ an ti lo vang,” ti a a tiam angin a thleng dâwn si a. Chu tih hun-ah chuan he thutiam: “[Pathianin] an mit ata mittui zawng zawng anga; thihna a awm leh tawh lo vang a, lungngaih te, ṭah te pawh awm leh tawh hek lo vang; thil hmasa te chu an ral ta,” tih chu a lo thleng famkim bawk ang.—Isaia 33:24; Thu Puan 21:3, 4.
17. Pathian khawvêl thar-ah chuan eng hlenchhuahna nge mipuiin kan beisei theih?
17 Khawvêl thar-ah chuan, kan thluak ropui tak Siamtu-in a ruahman laia chin tâwk nei lo zir theihna nêna a lo ruahman ang ngei chuan kan hmang thei tawh dâwn a ni. Thil mak chungchuang kan tihpuitlin tûr chu han ngaihtuah teh! Mihring famkim lote tak ngial pawhin kan vêla kan hmuh tin rêng mai—cellular phone te, ri lâk lenna te, sana te, pagers te, khawlthluak nei (Computer) te, thlawhna te, i sawi theih zawng zawng ang chite hi he khawvêla hmanrua hmangin an siam chhuak thei a. Chumi zînga a enga mah chu hmun hla tak vânlâwt aṭanga lâk hmanrua eng aṭang maha siam a ni lo va ni. Kan hma-a tâwp thei lo nun nên, lei lam Paradis lo awm tûra hlawhtlin theihna atâna chakna chuan tâwp chin a nei dâwn lo!—Isaia 65:21-25.
18. Engvângin nge Pathian khawvêl thar-ah chuan nunna chu a ninawm ngai dâwn loh?
18 Tin, nun pawh a ninawm dâwn lo va. Tûn lai hun-ah amah chaw kil tûr hlui sâng sâwm pawh nei mah ila, kan chaw kîl leh tûr chu kan thlîr a ni a. Mihring ṭhat famkimna-ah chuan lei Paradis rah chhuah tui hnai tak takte chu nasa lehzualin kan chên dâwn a ni. (Isaia 25:6) Tichuan leilung hnianghnâr tak enkawlin ramsate nunna leh ni tla êng mawi tak te, tlâng te, lui te, leh kawr ruam te, chênin chatuana hlimna kan nei dâwn a ni. Dik takin, Pathian khawvêl thar-ah chuan nun chu a pângngai reng avângin a ninawm ngai dâwn lo a ni.—Sâm 145:16.
Pathian Phût Intawhkhâwm
19. Pathian thilthlâwn pêk dawng tûr chuan thil phûtte a awm a ni tih chu engvângin nge rinna tûr chhan ṭha a nih?
19 I nun kawngah beihna engmah tel lovin, Pathian thilthlâwnpêk ropui Paradis-a chatuana nun chu chan i inbeisei thei ang em? Pathianin thil eng emaw phût a nei chu a awm a ni lawm ni? Chu chu a awm a ni. Pathian chuan thilthlâwnpêk chu a tibo lo vang. Dik tak chuan, Pathian chuan thilthlâwnpek chuan min rawn vûr ngawt lo va. Kan tân a tizau va, la tûrin kan ban pha tûr a ni. Beihna a tel a ni. Tlangval hausa takin: “Chatuana nunna ka neih theih nân eng thil ṭha nge ka tih ang?” ti a Isua a zawh ang chiah hi nang pawhin i inzâwt ve tûr a ni. Philippi tâng vêngtu-in tirhkoh Paula hnêna: “Chhandama awm tûrin engnge ka tih tûr?” a tih ang hian zawhna i siam thei bawk ang.—Matthaia 19:16; Tirhkohte 16:30.
20. Chatuana nunna tûra thil phût pawimawh ber eng nge ni?
20 A thih hma zâna a vân lam Pa hnêna a ṭawngṭaina-ah: “Hei hi chatuana nunna a ni, nang Pathian tak chauh leh i tirh Isua Krista hriat hi,” ti a a sawi khân Isua chuan mamawh bulpui chu a lantîr a ni. (Johana 17:3) Chatuan nun theihna siamtu, Jehova hriatna kan neih leh, kan tâna nun petu Isua Krista hriatna chu thil phût awmze nei tak a ni lâwm ni? Tluangmâwl taka chutiang hriatna lâk mai bâkah chuan phût dâng a la awm cheu a ni.
21. Rinna lantîrna thil phût inhmuh khâwmna chu engtin nge kan lantîr?
21 Bible chuan: “Tupawh Fapa ring chuan chatuana nunna an nei tawh,” tiin, a sawi bawk a. “Nimahsela tupawh Fa thu âwih lo apiangin nunna an nei lo vang a, Pathian thinur an chungah a awm reng zâwk ang,” tiin, a sawi zawm a ni. (Johana 3:36) I nuna thlâkthleng ngaite thlâkthlengin leh Pathian duhzâwng nêna inmila nungin Fapa-a rinna chu i lantîr thei a ni. I nun kawng thil dik loh chîn ṭhin i neih chuan chûngte chu i hnâwl ngei tûr a ni a; tin, Pathian tilâwm thilte chu tih i tum tûr a ni. Tirhkoh Petera’n: “Chuvângin in sualte thai bo a nih theih nân sim ula, hawi kîr leh rawh u, chutichuan Lalpa hnên ata harh hunte a lo la thleng thei ang a,” ti a a kawhhmuh ang hian i tih a ngai a ni.—Tirhkohte 3:19.
22. Isua hniakhnung zuina-ah chuan eng thiltih nge a huam tel?
22 Chatuana nun kan chen theihna chu Isua-a rinna lantîrna hmang chauhvin a ni tih hi i theihnghilh ngai lo ang u. (Johana 6:40; 14:16) ‘A hniaka zuina hmangin’ Isua-a kan rinna kan lantîr a ni. (1 Petera 2:21) Chumi tihna chuan engnge a huam tel? Aw le, Isua chu: “Aw Pathian ngai teh . . . i duhzâwng ti tûrin ka lo kal e,” tiin, Pathian hnênah a ṭawngṭai a. (Hebrai 10:7) Pathian duhzâwng titûr leh Jehova hnêna inpumpêk tûra beiha Isua entawn chu thil pawimawh ber a ni. Chu mi zawh-ah chuan, tuia baptisma changin i inpumpêkna chu i entîr a ngai a; Isua pawh baptisma changin a lo inhlan tawh a ni. (Luka 3:21, 22) Chutiang hniak zuina chu a vaiin chhan ṭha tak vek a ni. Tirhkoh Paula chuan “Krista hmangaihna chuan min tîr lui a ni,” tiin, a lo ziak a. (2 Korinth 5:14, 15) Eng kawngin maw? Hmangaihna chuan Isua kan aia a nun pe tûrin a chêttîr a ni. Amaha rinna lantîrna hmanga chhâng lêt tûrin chu chuan min tîr dâwn lâwm ni? Isua chu Pathian duh zâwng titûrin a nung a; Chutiang bawk chuan kei ni pawh mahni tân ni tawh lovin, Pathian tân kan nung ve tûr a ni.
23. (a) Nun belhchhahna dawngtute khân engnge an dâwn? (b) Kristian kohhran-ah chûng mite chu engnge phût an nih?
23 Chu chu a tâwpna a la ni mai lo. Bible chuan Pentikost 33 C. E.,-a mi 3,000 baptis an nih khân “belhchhahin” an awm tiin, a sawi a. Enga belhchhahin maw? ‘Tirhkohte zirtîrin, inpâwlin, chhang phelin . . . ṭhahnemngai takin an awm reng a,’ tiin, Luka chuan a hrilhfiah a ni. (Tirhkohte 2:41, 42) A dik a ni, Bible zîr tûr leh inzawmkhâwm tûr te, belhchhaha awm tûr, a nih loh leh Kristian kohhran pêng lo ni tûr te-in an inhmu khâwm ṭhîn a ni. Kristian hmasa te chu thlarau lam kaihruai nân inkhâwmna-ahte an tel zat zat ṭhîn a. (Hebrai 10:25) Tûn lai a Jehova Hriatpuitute pawhin hetiang hian an ti ve a; tin, an zînga inkhâwmna-a tel tûrin an fuih duh che a ni.
24. “Nun tak tak” chu engnge ni a, engtik hun-ah leh engtin nge a lo awm ang?
24 Tûn laiah mi maktaduai tam takte chuan nunna kawng chêp tak chu an zawh mêk a. He Kawng chêp taka kal chu nasa taka beihna a ngai a ni. (Matthaia 7:13, 14) Paula chuan a rilru tak takin: “Rinna intihsiakna ṭha chu bei la, chatuan nunna chu vuan rawh; chu mi chang tûra koh i ni a,” tiin, sawi lan a ni. ‘Nunna, nunna tak tak chu vawng’ tûrin he beihna-a inthuam hi a pawimawh a ni. (1 Timothea 6:12, 19) Chu nunna chu Adama sualna-in kan chunga a rawn thlen tawrhna te, natna te leh hrehawmna nun tûn lai a mi ang hi a ni lo va. He thil kalhmangte tihbo hnu-a Pathian Jehova leh a Fapa hmangaihtu zawng zawngte hminga Krista tlanna inthawina hman a nih huna rawn thleng tûr Pathian khawvêl thara nunna a ni zâwk. Kan vai-in nunna i thlang ang u—“nunna tak tak”—Pathian khawvêl thar ropui taka chatuana nunna chu.
Engtin Nge I Chhan Ang?
◻ Genesis 3:15-ina a sawi rûl, hmeichhia leh a thlah te chu tute nge an nih?
◻ Engtin nge Isua’n Adama chu chhan lêt a, engin nge tlanna awm theia siam?
◻ Pathian khawvêl thar i tâna hlimawma siam tûr engah nge i rilru i nghah theih?
◻ Pathian khawvêl thar-a nunga chêng tûrin eng thil mamawh nge kan tih ngai?
[Phêk 10-naa milem]
A pui a pang te tân Isua chu nunna kawng awm chhun a ni
[Phêk 11-naa milem]
Pathian hun tiamah chuan upa chu a lo tleirâwl thar leh ang